Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. Dan l-ilment jikkonċerna l-interpretazzjoni tar-rekwiżiti ta’ liċenzjar għall-persunal li jiċċertifika. Ir-rekwiżiti huma essenzjalment stabbiliti fir-Regolament 2042/2003 (“ir-Regolament”)[1], b’mod partikolari, fl-Anness III (il-Parti 66) tiegħu. Il-persunal taċ-ċertifikazzjoni huwa responsabbli għar-rilaxx tal-inġenji tal-ajru jew tal-komponenti tal-inġenji tal-ajru fis-servizz wara l-manutenzjoni. L-ilmentatur jaġixxi bħala ċertifikatur indipendenti għall-blalen tal-arja sħuna, u għandu liċenzja rilevanti maħruġa mir-Renju Unit.

2. Fl-24 ta’ Marzu 2009, huwa rrikorra għall-EASA u staqsa dwar il-validità fi Stati Membri oħra ta’ kwalifiki nazzjonali għall-persunal li jiċċertifika maħruġa minn Stat Membru. Permezz ta' ittra datata s-27 ta' Marzu 2009, l-EASA essenzjalment infurmatu li, skont ir-Regolament, il-kwalifiki nazzjonali relatati maċ-ċertifikaturi tal-blalen tal-arja sħuna mhumiex rikonoxxuti minn Stati Membri oħra. Bħala konsegwenza, l-uniċi inġenji tal-ajru li ċ-ċertifikaturi indipendenti li għandhom kwalifika nazzjonali jistgħu jirrilaxxaw lura fis-servizz huma dawk li huma rreġistrati fil-pajjiż li ħareġ il-kwalifika taċ-ċertifikatur.

3. Fit-22 ta' Mejju 2009, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman (ilment 1353/2009/NM). Huwa esprima n-nuqqas ta' qbil tiegħu mal-interpretazzjoni tar-Regolament mill-EASA u talab lill-Ombudsman twettaq rieżami. L-Artikolu 2(4) tal-Istatut tal-Ombudsdman Ewropew jirrikjedi li l-ilmentaturi jagħmlu approċċi amministrattivi xierqa lill-korp ikkonċernat qabel ma jkunu jistgħu jressqu lment lill-Ombudsman. L-ilmentatur ikkuntattja lill-EASA, iżda ma informax lill-EASA li ma qabilx mas-sustanza tat-tweġiba tiegħu. L-Ombudsman, għalhekk, qies li l-ilmentatur ma kienx għamel l-approċċi amministrattivi preċedenti xierqa kollha, u tah il-parir li jerġa' jmur lura għand l-EASA.

4. F'ittra lill-EASA bid-data tat-30 ta' Ġunju 2009, il-kwerelant ikkritika l-interpretazzjoni tal-EASA tar-regoli rilevanti. Fit-tweġiba tagħha tas-16 ta’ Lulju 2009, l-EASA rreferiet għall-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66, li jaqra kif ġej:

“Sa dak iż-żmien li din il-Parti tispeċifika rekwiżit għall-persunal li jiċċertifika ta’ inġenji tal-ajru għajr l-ajruplani u l-ħelikopters, għandu japplika r-regolament rilevanti tal-Istat Membru.”

5. L-EASA indikat li, fil-fehma tagħha, it-terminu "Stat Membru rilevanti" jirreferi għall-istat responsabbli għas-sorveljanza tal-attivitajiet imwettqa mill-persunal li jiċċertifika. L-EASA ddikjarat ukoll li, skont il-Parti M (l-Anness I tar-Regolament), l-Artikolu M.1(1), l-awtorità kompetenti tal-Istat Membru tar-reġistrazzjoni hija responsabbli għas-sorveljanza tal-kontinwità tal-ajrunavigabbiltà ta’ inġenju tal-ajru individwali.

6. Fil-fehma tal-EASA, il-konsegwenzi ta' din is-sitwazzjoni legali huma kif ġej:

• Organizzazzjoni tal-manutenzjoni li tinsab fil-pajjiż X trid tuża persunal li jiċċertifika kkwalifikat skont ir-regolamenti tal-pajjiż X. B’konsegwenza ta’ dan, individwu li jkollu kwalifika ta’ ċertifikazzjoni valida fil-pajjiż X jista’ jiġi nnominat biss bħala persunal li jiċċertifika f’organizzazzjonijiet li jinsabu f’dak il-pajjiż.
• Individwu li jkollu kwalifika ta’ persunal li jiċċertifika valida fil-pajjiż X jista’, meta jaġixxi bħala ċertifikatur indipendenti, jirrilaxxa biss inġenji tal-ajru rreġistrati fil-pajjiż X.

L-EASA nnotat li l-pożizzjoni tagħha kienet riflessa wkoll fid-Deċiżjoni 2008/013/R [2] tagħha.

7. Fl-aħħar nett, l-EASA indikat li kienet waslet biex toħroġ Dokument ta' Rispons għall-Kummenti ('CRD') 2008-03, li, fost affarijiet oħra, jipproponi liċenzja tal-Parti 66 "L" li tkopri l-manutenzjoni tal-blalen tal-arja sħuna. Opinjoni finali dwar is-CRD kienet mistennija għall-aħħar tal-2009. L-EASA ddikjarat li l-liċenzja "L" tal-Parti 66 tkun rikonoxxuta fl-Istati Membri kollha, peress li r-rekwiżiti biex din tinkiseb ikunu l-istess fl-Istati Membri kollha.

8. Fis-7 ta' Ottubru 2009, il-kwerelant issottometta dan l-ilment.

Fuq is-suġġett tal-investigazzjoni

9. Fl-ilment tiegħu lill-Ombudsman, l-ilmentatur issottometta l-allegazzjoni u d-dikjarazzjoni li ġejjin:

L-interpretazzjoni tal-EASA tat-tifsira ta' "Stat Membru rilevanti" fl-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66 hija (i) restrittiva wisq fid-dawl tal-kliem tal-Artikolu 66.A.100, u (ii) mhux konformi mal-libertà ta' stabbiliment.

L-EASA għandha tikkunsidra mill-ġdid l-interpretazzjoni tagħha tat-tifsira ta' "Stat Membru rilevanti" f'konformità mas-sottomissjonijiet tal-ilmentatur.

L-inkjesta

10. L-ilment intbagħat lid-Direttur Eżekuttiv tal-EASA għal opinjoni. L-opinjoni tal-EASA ntbagħtet lill-ilmentatur bi stedina biex jagħmel osservazzjonijiet, li huwa bagħat fis-17 ta' Frar 2010. Fid-dawl ta' dawn l-osservazzjonijiet, kien hemm bżonn ta' aktar inkjesti mill-Ombudsman. Għalhekk, f'ittra datata l-20 ta' April 2010, l-Ombudsman talab lill-EASA biex tipprovdilu aktar informazzjoni dwar l-allegazzjoni tal-ilmentatur. It-tweġiba tal-EASA ntbagħtet lill-ilmentatur, li bagħat l-osservazzjonijiet tiegħu fl-10 ta' Ġunju 2010.

L-analiżi u l-konklużjonijiet tal-Ombudsman

Osservazzjonijiet preliminari

11. Minħabba r-rabta fattwali tagħhom, huwa xieraq li l-allegazzjoni u t-talba tal-ilmentatur jiġu kkunsidrati flimkien.

A. Allegazzjoni ta’ interpretazzjoni żbaljata u talba relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

12. B'appoġġ għall-allegazzjoni u l-affermazzjoni tiegħu, l-ilmentatur argumenta li l-pożizzjoni tal-EASA ma kinitx espliċitament awtorizzata mir-Regolament. Skontu, l-EASA rrikonoxxiet dan b’mod impliċitu, peress li rreferiet għall-interpretazzjoni tagħha bħala “l-opinjoni tagħha”. Huwa sostna li t-terminu "Stat Membru rilevanti" għandu jiġi interpretat bħala li jirreferi għall-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja.

13. L-ilmentatur kien ukoll tal-fehma li l-interpretazzjoni tal-EASA tmur kontra l-libertà tal-istabbiliment. Huwa sostna wkoll li r-rikonoxximent fi Stat Membru wieħed ta’ liċenzji maħruġa minn Stat Membru ieħor ma jfixkilx is-sikurezza, peress li s-servizzi mwettqa minn kwalunkwe persunal iċċertifikat taħt l-awtorità ta’ organizzazzjoni tal-manutenzjoni, skont it-tifsira tas-subparti F tar-Regolament, huma rikonoxxuti universalment.

14. Fl-opinjoni tagħha, l-EASA sostniet li l-kelma “rilevanti” fl-espressjoni “regolament ta’ Stat Membru rilevanti” li tinsab fl-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66 tista’ tiġi interpretata bħala li tirreferi jew għall-Istat Membru rilevanti, jew għar-regolament rilevanti. Tkun xi tkun l-alternattiva li tintgħażel, l-EASA ddikjarat li hija l-fehma soda tagħha li l-kuntest tal-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66, kif ukoll is-sistema ġenerali stabbilita bir-Regolament 216/2008 [3] u r-regoli ta' implimentazzjoni, iwasslu għal interpretazzjoni mhux ambigwa. L-EASA indikat li r-Regolament jistabbilixxi rekwiżiti tal-kontinwità tal-ajrunavigabbiltà għall-inġenji tal-ajru. Għal dan il-għan, dan jirrikjedi li l-manutenzjoni kollha titwettaq jew minn persunal taċ-ċertifikazzjoni xieraq f’isem organizzazzjoni tal-manutenzjoni approvata, minn persunal taċ-ċertifikazzjoni indipendenti, jew mis-sid pilota.

15. L-EASA ddikjarat li l-persunal indipendenti li jiċċertifika, bħall-ilmentatur, jista’ joħroġ ċertifikati ta’ rilaxx għas-servizz (l-Artikolu M.A.801(b)(2)), soġġett għar-rekwiżiti tal-Parti 66. Dan tal-aħħar jistabbilixxi rekwiżiti għall-ħruġ ta’ liċenzji għall-manutenzjoni ta’ inġenji tal-ajru, u l-kundizzjonijiet tal-validità u l-użu tagħhom. L-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66 japplika għall-persunal li jiċċertifika għall-inġenji tal-ajru għajr l-ajruplani u l-ħelikopters. Minħabba r-referenza għar-“regolament rilevanti tal-Istati Membri” fl-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66, is-sitwazzjoni bħalissa hija li l-persunal li jiċċertifika għall-blalen tal-arja sħuna huwa ċċertifikat f’konformità mal-leġiżlazzjoni nazzjonali.

16. L-EASA nnotat li, fil-fehma tal-ilmentatur, l-"Istat Membru rilevanti" skont l-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66 huwa l-istat li ħareġ il-liċenzja tal-persunal li jiċċertifika. Madankollu, din l-interpretazzjoni kienet tammonta għal raġunament ċirkolari, peress li l-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66 ifittex li jiddefinixxi l-istat li jista’ jistabbilixxi r-rekwiżiti għall-ħruġ tal-liċenzja, u l-kundizzjonijiet tal-validità u l-użu tagħha.

17. L-EASA sostniet il-fehma tagħha li l-"Istat Membru rilevanti" huwa l-istat li fih huwa rreġistrat l-inġenju tal-ajru li fuqu jaħdem il-persunal li jiċċertifika. Skont l-EASA, dan ġie stabbilit fil-Konvenzjoni ta' Chicago [4] li ġiet implimentata fl-UE permezz tar-Regolament 216/2008, u r-Regolament li għalih jirreferi dan l-ilment, inkluża l-Parti 66 tiegħu. Bħala prinċipju bażiku, il-Konvenzjoni ta’ Chicago tipprevedi li huwa l-Istat fejn huwa rreġistrat l-inġenju tal-ajru (“l-Istat tar-reġistrazzjoni”) li għandu r-responsabbiltà ġenerali li jissorvelja s-sikurezza ta’ inġenju tal-ajru. F’konformità ma’ dan il-prinċipju, ir-Regolament, għalhekk, jaħtar l-Istat tar-reġistrazzjoni bħala l-Istat responsabbli biex jiżgura li inġenju tal-ajru rreġistrat fir-reġistru tiegħu jikkonforma mar-rekwiżiti tal-ajrunavigabbiltà kontinwa. L-Istat tar-reġistrazzjoni jeżerċita din ir-responsabbiltà b’modi differenti, skont jekk inġenju tal-ajru jiġix rilaxxat għas-servizz (i) minn persunal li jiċċertifika f’isem organizzazzjoni tal-manutenzjoni approvata; (ii) minn persunal indipendenti li jiċċertifika; jew (iii) mis-sid tal-bdot.

18. L-EASA indikat li l-uniku mod kif l-Istat tar-reġistrazzjoni jista’ jissodisfa r-responsabbiltà ġenerali tiegħu huwa billi jivverifika li x-xogħol imwettaq minn persunal indipendenti li jiċċertifika jikkonforma mar-Regolament qabel ma l-inġenju tal-ajru jiġi rilaxxat lura fis-servizz wara l-manutenzjoni. L-EASA sostniet li s-sitwazzjoni legali hija differenti għall-persunal li jaħdem għal organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni approvati fejn l-Istat tar-reġistru jittrasferixxi s-superviżjoni tax-xogħol tagħhom lill-Istat li approva l-organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni. Ir-"regolament tal-Istat Membru rilevanti" kien, għalhekk, ir-regolament tal-Istat li approva l-organizzazzjoni tal-manutenzjoni. Minħabba li l-approvazzjonijiet ta’ organizzazzjoni tal-manutenzjoni maħruġa skont l-Artikolu 4 tar-Regolament u l-Anness II tiegħu huma rikonoxxuti awtomatikament fl-Istati Membri kollha (l-Artikolu 11(1) tar-Regolament 216/2008), il-persunal li jiċċertifika li jaħdem għal organizzazzjoni tal-manutenzjoni approvata jista’, għalhekk, jirrilaxxa inġenji tal-ajru rreġistrati fi kwalunkwe Stat Membru, anki jekk il-liċenzja tiegħu tkun inħarġet minn awtorità nazzjonali. Fil-każ ta’ persunal indipendenti li jiċċertifika, l-Istat tar-reġistrazzjoni għandu jkun jista’ jivverifika x-xogħol li jwettaq, kif ukoll jivvaluta u jissorvelja l-kwalifiki ta’ ċertifikazzjoni tiegħu.

19. L-EASA indikat ukoll li l-interpretazzjoni tagħha tal-espressjoni "regolament rilevanti tal-Istati Membri" kienet soġġetta għal konsultazzjoni wiesgħa mal-partijiet interessati kollha. L-interpretazzjoni tagħha kienet parti mill-Mezzi Aċċettabbli ta’ Konformità [5] (AMC) M.A.502(b) u (c). Fl-20 ta' Marzu 2007, l-EASA ppubblikat l-intenzjoni tagħha, għall-finijiet tal-manutenzjoni mwettqa minn persunal indipendenti li jiċċertifika, li tinterpreta r-"regolament rilevanti tal-Istat Membru" bħala li jfisser l-Istat tar-reġistrazzjoni. L-avviż rilevanti kien miftuħ għall-kummenti sal-20 ta' Ġunju 2007, iżda ma wasal l-ebda kumment li jikkontesta l-interpretazzjoni tal-EASA. Għalhekk, l-EASA qieset il-fehma tagħha bħala aċċettata b’mod wiesa’ fost il-partijiet ikkonċernati kollha, u ppubblikat l-interpretazzjoni finali tagħha fl-AMC ta’ hawn fuq.

20. L-ilmentatur kien tal-fehma li l-liċenzja taċ-ċertifikazzjoni tiegħu tar-Renju Unit għandha tiġi rikonoxxuta awtomatikament fl-Istati Membri kollha tal-UE. Madankollu, l-EASA indikat li, għall-kuntrarju tal-każ tal-organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni approvati, ma kien hemm l-ebda rikonoxximent awtomatiku tal-liċenzji tal-persunal li jiċċertifika għall-inġenji tal-ajru għajr l-ajruplani u l-ħelikopters. Ir-raġuni għal dan kienet li, għalissa, l-uniċi proċeduri amministrattivi komuni li kien stabbilixxa l-leġiżlatur tal-UE kienu għall-persunal li jiċċertifika għall-ajruplani u l-ħelikopters (l-Artikolu 5(1) tar-Regolament flimkien mal-Parti 66). L-Istati Membri kienu meħtieġa jirrikonoxxu liċenzja maħruġa minn Stat Membru ieħor f’konformità mad-dispożizzjonijiet imsemmija, mingħajr evalwazzjoni ulterjuri (l-Artikolu 11(1) tar-Regolament 216/2008).

21. Għall-inġenji tal-ajru għajr l-ajruplani u l-ħelikopters, bħall-blalen tal-arja sħuna, madankollu, il-leġiżlatur kien ħa d-deċiżjoni deliberata li ma jistabbilixxix proċeduri amministrattivi komuni, għalissa. B’dan il-mod, il-leġiżlatur, għalhekk, għażel ukoll li ma japplikax il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku għal-liċenzji nazzjonali, kif previst fl-Artikolu 11(1) tar-Regolament 216/2008.

22. B’konsegwenza ta’ dan, ir-rikonoxximent tal-liċenzji tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru barranin għall-blalen tal-arja sħuna baqa’ soġġett għar-regolamenti nazzjonali tal-Istat tar-reġistrazzjoni. Dan ma kienx ifisser li r-rikonoxximent reċiproku ma kienx possibbli, iżda pjuttost, li tali rikonoxximent kien irregolat mil-leġiżlazzjoni nazzjonali, u mhux mid-dritt tal-Unjoni. L-ilmentatur jista’, għalhekk, jeżerċita l-privileġġi tal-liċenzja tar-Renju Unit tiegħu, dment li din tkun ġiet rikonoxxuta mill-Istat tar-reġistrazzjoni rispettiv.

23. L-EASA żiedet tgħid li s-sitwazzjoni legali waslet biex tinbidel. Hija spjegat li kienet issottomettiet opinjoni lill-Kummissjoni Ewropea dwar emenda għall-Parti 66. Ladarba din il-proposta tidħol fis-seħħ, ikun hemm proċeduri amministrattivi komuni għal-liċenzji tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru għal inġenji tal-ajru li mhumiex ajruplani u ħelikopters.

24. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur afferma li, skont dizzjunarju standard Ġermaniż, il-kelma "rilevanti" ("einschlägig" bil-Ġermaniż) kienet tfisser "relatata ma' qasam partikolari". Huwa sostna li l-Parti 66 kien fiha regoli dwar il-ħruġ ta’ liċenzji għall-persunal li jiċċertifika. Madankollu, ma kienx fih regoli dwar ir-responsabbiltà fuq l-inġenji tal-ajru, li ġew indirizzati fil-Parti M (l-Anness I tar-Regolament). L-ilmentatur invoka l-Artikolu 5(1) tar-Regolament, li jaqra kif ġej: " Il-persunal li jiċċertifika għandu jkun kwalifikat skond id-dispożizzjonijiet ta' l-Anness III, ħlief kif previst fil-punti M.A.606(h), M.A.607(b), M.A.801(d) u M.A.803 ta' l-Anness I u fil-punt 145.A.30(j) ta' l-Anness II (Parti 145) u l-Appendiċi IV ta' l-Anness II (Parti 145)." L-ilmentatur issottometta li d-dispożizzjoni msemmija ma semmietx restrizzjonijiet għal persunal indipendenti li jiċċertifika skond l-Artikolu M.A.801(b)2.

25. L-ilmentatur irrefera wkoll għall-Artikolu 11(5) tar-Regolament 216/2008, li jaqra kif ġej: “Sakemm jidħlu fis-seħħ il-miżuri msemmija fl-Artikolu 8(5) u l-iskadenza ta’ kwalunkwe perjodu ta’ tranżizzjoni previst minn dawk il-miżuri, u mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 69(4), iċ-ċertifikati li ma jistgħux jinħarġu skont dan ir-Regolament jistgħu jinħarġu abbażi tar-regolamenti nazzjonali applikabbli.” Barra minn hekk huwa invoka l-Artikolu 3(e) tar-Regolament 216/2008, li jaqra kif ġej: "'ċertifikazzjoni' għandha tfisser kwalunkwe forma ta' rikonoxximent li prodott, parti jew tagħmir, organizzazzjoni jew persuna jikkonformaw mar-rekwiżiti applikabbli inklużi d-dispożizzjonijiet ta' dan ir-Regolament u r-regoli ta' implimentazzjoni tiegħu, kif ukoll il-ħruġ taċ-ċertifikat rilevanti li jafferma din il-konformità;". F’dan l-isfond, huwa sostna li, sakemm ma teżisti l-ebda liċenzja uniformi għall-persunal indipendenti li jiċċertifika, liċenzja nazzjonali jkollha titqies bħala l-ekwivalenti ta’ liċenzja tal-Parti 66.

26. L-ilmentatur indika li l-EASA kienet insinwat li s-sikurezza tkun f’riskju jekk il-blalen tal-arja sħuna jinżammu minn persunal li jiċċertifika liċenzjat fi Stat Membru ieħor. Huwa kkontradixxa din il-fehma billi indika li jekk awtorità nazzjonali toħroġ liċenzja lil persunal indipendenti li jiċċertifika, hija jkollha tiżgura li l-persunal jissodisfa l-istandards rilevanti. Huwa ssottometta wkoll li l-awtorità kompetenti tal-Istat tar-reġistrazzjoni tista’, f’każ ta’ dubju, tivverifika jekk il-persunal indipendenti taċ-ċertifikazzjoni inkarigat mir-rilaxx ta’ inġenju tal-ajru għandux liċenzja xierqa. L-istess japplika jekk l-awtorità kompetenti tivverifika l-liċenzja ta’ organizzazzjoni ta’ manutenzjoni approvata minn pajjiż ieħor, jekk inġenju tal-ajru jinżamm minn dik l-organizzazzjoni.

27. Fir-rigward tal-AMC li rreferiet għalih l-EASA, l-ilmentatur sostna li dan ma kienx applikabbli fil-każ tiegħu. Huwa rrefera għall-Artikolu M.A.502(b) tar-Regolament 1056/2008 li jemenda r-Regolament. Skont l-Artikolu M.A.502(a), il-manutenzjoni tal-komponenti għandha titwettaq minn organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni approvati kif xieraq. L-Artikolu M.A.502(b) jaqra kif ġej: "(b) B'deroga mill-paragrafu (a), il-manutenzjoni ta' komponent skont id-data tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru jew, jekk ikun hemm qbil mill-awtorità kompetenti, skont id-data tal-manutenzjoni tal-komponenti, tista' titwettaq minn organizzazzjoni kklassifikata A approvata skont it-Taqsima A, is-Sottoparti F ta' dan l-Anness (Parti M) jew skont l-Anness II (Parti-145) kif ukoll minn persunal li jiċċertifika msemmi fil-punt M.A.801(b)2 biss waqt li tali komponenti jkunu mmuntati fuq l-inġenju tal-ajru. Madankollu, tali organizzazzjoni jew persunal li jiċċertifika jistgħu jneħħu temporanjament dan il-komponent għall-manutenzjoni, sabiex itejbu l-aċċess għall-komponent, ħlief meta tali tneħħija tiġġenera l-ħtieġa għal manutenzjoni addizzjonali mhux eliġibbli għad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu. Il-manutenzjoni tal-komponenti mwettqa f'konformità ma' dan il-paragrafu mhijiex eliġibbli għall-ħruġ ta' Formola 1 tal-EASA u għandha tkun soġġetta għar-rekwiżiti tar-rilaxx tal-inġenju tal-ajru previsti fil-punt M.A.801."[6] Huwa indika li l-fliexken tal-gass li jinġarru minn blalen tal-arja sħuna twaħħlu fuq il-ballun tal-arja biss matul l-operazzjoni, iżda tneħħew mill-ballun tal-arja wara l-inżul. Huwa sostna wkoll li l-AMC apparentement kien ikopri biss il-manutenzjoni tal-komponenti, iżda mhux tal-inġenji tal-ajru sħaħ. Għalhekk, is-sitwazzjoni tiegħu ma kinitx koperta mill-AMC, peress li l-ebda awtorizzazzjoni tal-awtorità kompetenti ma kienet meħtieġa fir-rigward tal-manutenzjoni taċ-ċilindri tal-gass.

28. Filwaqt li laqa’ l-fatt li l-leġiżlatur kellu l-għan li jikkonverti l-liċenzji nazzjonali f’liċenzji tal-Parti 66, l-ilmentatur afferma li ma kien għadu magħruf xejn dwar il-kundizzjonijiet rilevanti, u lanqas id-data li fiha l-emenda rilevanti tidħol fis-seħħ. Fl-aħħar nett, huwa indika li l-kwistjoni bażika kienet jekk liċenzja nazzjonali tiġix rikonoxxuta bħala ekwivalenti għal liċenzja tal-Parti 66 sakemm il-kwistjoni tiġi deċiża mil-leġiżlazzjoni.

29. Fit-talba tiegħu għal informazzjoni addizzjonali, l-Ombudsman għamel għadd ta' mistoqsijiet lill-EASA. Huwa staqsa għaliex qies li l-AMC tiegħu M.A.502(b) u (c), li jidher li jkopri l-manutenzjoni tal-komponenti, huwa rilevanti fir-rigward tal-leġiżlazzjoni applikabbli għal-liċenzjar tal-persunal li jiċċertifika għall-inġenji tal-ajru. Huwa talab ukoll lill-EASA tikkummenta dwar l-argumenti l-oħra mqajma fl-osservazzjonijiet tal-ilmentatur. Fl-aħħar nett, huwa talab lill-EASA tinformah dwar il-progress, jekk kien hemm, li kien inkiseb lejn l-adozzjoni proposta ta’ proċeduri amministrattivi komuni għal liċenzji ta’ manutenzjoni għal inġenji tal-ajru għajr ajruplani jew ħelikopters.

30. Fir-replika tagħha, l-EASA indikat li d-dispożizzjonijiet tal-Parti 66 ma setgħux jinqraw b’mod iżolat. Minflok, id-dispożizzjonijiet kienu biss element kostitwenti wieħed stabbilit mil-leġiżlatur sabiex tiġi żgurata l-kontinwità tal-ajrunavigabbiltà tal-inġenji tal-ajru. Il-Parti 66 kienet interrelatata u konnessa ma’ elementi kostitwenti oħra, bħall-Parti M (l-Anness I), il-Parti 145 (l-Anness II), u l-Parti 147 (l-Anness IV), li kollha kemm huma jsegwu l-istess objettiv. L-EASA sostniet li l-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66 kellu jinqara f’dan l-isfond, inkluż l-Artikolu M.A.801(b) tal-Parti M. L-EASA indikat ukoll li, għall-kuntrarju tal-fehma tal-ilmentatur, id-dispożizzjonijiet kollha li jinsabu fl-Annessi għar-Regolament kienu jikkonċernaw ir-“responsabbiltà għas-(sikurezza tal-)inġenju tal-ajru”.

31. L-EASA kompliet tgħid li l-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66 jirreferi għal "rekwiżit għall-persunal li jiċċertifika" u mhux għal "rekwiżit ta ' liċenzjar" . Minn dan isegwi li l-pussess ta’ liċenzja ma huwiex biżżejjed sabiex jiġu eżerċitati privileġġi ta’ ċertifikazzjoni. Pjuttost, id-detenturi ta’ liċenzja kellhom ukoll jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti mil-leġiżlatur għall-eżerċizzju ta’ tali privileġġi. Fil-każ ta’ ajruplani u ħelikopters, il-persunal li jiċċertifika huwa meħtieġ mhux biss li jkollu liċenzja tal-Parti 66, iżda jrid jikkonforma wkoll mal-Artikolu 66.A.20(b), li min-naħa tiegħu jirreferi għall-Parti M u l-Parti 145. Fil-każ ta’ inġenji tal-ajru għajr ajruplani u ħelikopters, japplikaw ir-rekwiżiti rilevanti għall-persunal li jiċċertifika tal-Istati Membri. Skont l-EASA, dan ifisser li mhux biss il-persunal li jiċċertifika jrid ikollu liċenzja, jekk ikun meħtieġ jagħmel dan mil-leġiżlazzjoni applikabbli, iżda jrid jikkonforma wkoll ma’ rekwiżiti oħra għall-eżerċizzju tal-privileġġi tal-liċenzja, li huma stabbiliti mil-leġiżlazzjoni applikabbli.

32. L-EASA kkummentat dwar l-Artikolu 11(5) tar-Regolament 216/2008, li l-ilmentatur irrefera għalih fl-osservazzjonijiet tiegħu, u ssottomettiet li dan japplika biss għall-operazzjonijiet tal-ajru (l-Artikolu 8 tar-Regolament 216/2008). Il-każ tal-ilmentatur, madankollu, jirrigwarda kwistjoni tal-ajrunavigabbiltà (l-Artikolu 5 tar-Regolament 216/2008). L-EASA ddikjarat li l-Artikolu 11(4) tar-Regolament 216/2008 fih dispożizzjoni applikabbli għall-kwistjonijiet tal-ajrunavigabbiltà, li hija simili għal dik imsemmija mill-ilmentatur. Madankollu, l-Artikolu 11(4) tar-Regolament 216/2008 ddikjara biss li, fin-nuqqas ta’ liċenzja tal-persunal maħruġa skont ir-Regolament 216/2008, dawn il-liċenzji jinħarġu abbażi tal-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli. L-EASA enfasizzat li l-Artikolu 11(4) bl-ebda mod ma jiddikjara li l-liċenzji nazzjonali huma ekwivalenti għal-liċenzji tal-Parti 66, jew li huma kkonvertiti f’liċenzji tal-Parti 66. Barra minn hekk, l-EASA sostniet li l-Artikolu 11(4) tar-Regolament 216/2008 mhuwiex applikabbli għall-każ tal-ilmentatur.

33. L-EASA enfasizzat ukoll li, għall-kuntrarju tal-fehim apparenti tal-ilmentatur tal-pożizzjoni tiegħu, l-inġenji tal-ajru jistgħu jinżammu minn persunal indipendenti li jiċċertifika liċenzjat fi Stati Membri oħra. Madankollu, tali manutenzjoni kienet soġġetta għal-leġiżlazzjoni tal-Istat tar-reġistrazzjoni. Jekk il-leġiżlazzjoni tal-Istat tar-reġistrazzjoni tirrikjedi li l-persunal indipendenti li jiċċertifika jkollu liċenzja, dik il-liċenzja tista’ tkun jew (i) liċenzja maħruġa mill-Istat tar-reġistrazzjoni jew (ii) liċenzja maħruġa minn stat ieħor, u rikonoxxuta mill-Istat tar-reġistrazzjoni.

34. Fir-rigward tal-applikabbiltà tal-AMC M.A.502(2) għall-każ tal-ilmentatur, l-EASA sostniet li dan kien rilevanti għall-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66, minħabba li l-Parti M hija parti mis-sistema ġenerali li tiżgura s-sikurezza tal-avjazzjoni (ara l-paragrafu 30 hawn fuq). Peress li l-Parti M u l-Parti 66 huma annessi interkonnessi u interdipendenti għall-istess regolament, il-kunsiderazzjonijiet tal-AMC, jiġifieri, li l-Istat Membru tar-reġistru huwa responsabbli għall-manutenzjoni mwettqa minn persunal indipendenti li jiċċertifika, huma rilevanti wkoll għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66.

35. L-EASA ddikjarat ukoll li l-ilmentatur kien korrett meta rrimarka li l-AMC imsemmi huwa relatat mal-manutenzjoni tal-komponenti u, għalhekk, mhux applikabbli fil-każ tiegħu. Fl-istess ħin, l-EASA fakkret li l-AMC jittratta l-manutenzjoni tal-komponenti minn persunal indipendenti taċ-ċertifikazzjoni. L-EASA ddikjarat li, fl-opinjoni tagħha ppreżentata lill-Ombudsman, kienet qed tirreferi għall-prinċipji sottostanti ta’ dan l-AMC fir-rigward tar-responsabbiltajiet għall-persunal indipendenti li jiċċertifika.

36. Bi tweġiba għall-mistoqsija tal-Ombudsman dwar il-progress tal-adozzjoni proposta ta' proċeduri amministrattivi komuni għal-liċenzji tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru għal inġenji tal-ajru li mhumiex ajruplani jew ħelikopters, l-EASA spjegat li l-Kummissjoni u l-Istati Membri kienu ddiskutew l-opinjoni tal-EASA waqt laqgħa tal-Kumitat tal-EASA fid-29 u t-30 ta' April 2010. Abbażi tad-diskussjonijiet, ġie miftiehem li l-Kummissjoni tippreżenta proposta leġiżlattiva ġdida li għandha tiġi diskussa waqt laqgħa tal-Kumitat tal-EASA li kellha ssir f'Ottubru 2010.

37. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur sostna li l-kwistjoni ċentrali kienet jekk liċenzja nazzjonali setgħetx titqies li tikkostitwixxi l-ekwivalenti ta’ liċenzja tal-Parti 66 u, għalhekk, setgħetx tiġi kkonvertita f’tali liċenzja mingħajr eżami ulterjuri. Filwaqt li nnota li l-EASA kienet wieġbet din il-mistoqsija fin-negattiv, huwa oġġezzjona għall-fehma tal-EASA. Insostenn tal-pożizzjoni tiegħu, huwa pproċeda sabiex jikkwota l-Artikolu 66.A.70(a) tal-Parti 66, li jaqra kif ġej:

"66.A.70 Dispożizzjonijiet ta' konverżjoni

(a) Id-detentur ta’ kwalifika tal-persunal li jiċċertifika valida fi Stat Membru, qabel id-data tad-dħul fis-seħħ ta’ din il-Parti, għandu jinħariġlu liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru mingħajr eżami ulterjuri soġġett għall-kundizzjonijiet speċifikati f’66.B.300."

38. Skont l-ilmentatur, id-dispożizzjoni ta’ hawn fuq tagħti lok għal dan li ġej:

• Kwalifika nazzjonali tista’ tiġi kkonvertita f’liċenzja tal-Parti 66 mingħajr ebda eżami ulterjuri. Tali konverżjoni kienet diġà seħħet fir-rigward tal-ajruplani u tal-ħelikopters.
• Permezz tal-konverżjoni mingħajr eżami ulterjuri, l-EASA tirrikonoxxi kwalifika nazzjonali, li, għalhekk, għandha titqies bħala l-ekwivalenti ta’ liċenzja tal-Parti 66. Kieku dan kien mod ieħor, (i) id-detentur ta’ liċenzja nazzjonali jkollu jgħaddi minn eżami ulterjuri, u (ii) l-EASA ma setgħetx tirrikonoxxi l-manutenzjoni mwettqa minn persunal li jiċċertifika li għandu liċenzja nazzjonali u li huwa intitolat li jirrilaxxa inġenji tal-ajru fis-servizz.

Il-fatt li għalissa ma kienx possibbli li liċenzja nazzjonali (fir-rigward ta’ inġenji tal-ajru għajr ajruplani u ħelikopters) tiġi kkonvertita f’liċenzja tal-Parti 66 ma għandux ikun għad-detriment tad-detenturi ta’ liċenzja nazzjonali.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

39. Dan l-ilment jikkonċerna l-interpretazzjoni tal-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66. L-Ombudsman tinnota li, skont l-ilmentatur, l-interpretazzjoni tal-EASA tal-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66 hija sempliċement " l-opinjoni tagħha" u mhux espliċitament awtorizzata mir-Regolament. Qabel ma tiġi eżaminata s-sustanza tal-allegazzjoni tal-ilmentatur, huwa għalhekk utli li jiġi stabbilit l-approċċ tal-Ombudsman għall-valutazzjoni tal-allegazzjoni u l-affermazzjoni tal-ilmentatur dwar l-interpretazzjoni tal-EASA.

40. B’dan il-mod, għandhom jitfakkru l-kompiti fdati lill-EASA bis-saħħa tat-Taqsima 1 tal-Kapitolu III tar-Regolament 216/2008. Dawn il-kompiti jinkludu, fost affarijiet oħra, il-ħruġ ta’ speċifikazzjonijiet taċ-ċertifikazzjoni (inklużi kodiċijiet tal-ajrunavigabbiltà u AMCs, kif ukoll kwalunkwe materjal ta’ gwida għall-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament u r-regoli ta’ implimentazzjoni tiegħu), u t-teħid ta’ deċiżjonijiet xierqa għall-applikazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament 216/2008, pereżempju, fir-rigward taċ-ċertifikazzjoni tal-ajrunavigabbiltà u ambjentali (l-Artikoli 18(c) u (d) tar-Regolament 216/2008). Barra minn hekk, il-kompiti tal-EASA jinkludu s-sottomissjoni ta’ opinjonijiet lill-Kummissjoni, u l-iżvilupp ta’ materjal ta’ ċertifikazzjoni u gwida (l-Artikolu 19 tar-Regolament 216/2008).

41. Minn dawn l-eżempji jirriżulta li, sabiex twettaq il-kompiti tagħha, l-EASA għandha tinterpreta u tapplika l-qafas legali li hija inkarigata tamministra. Matul dan l-eżerċizzju, hija għandha tieħu pożizzjoni dwar l-interpretazzjoni ta’ dan il-qafas legali. Fl-istess ħin, l-Ombudsman ifakkar li, skont l-Artikolu 19 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiżgura li l-liġi tiġi osservata fl-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tat-Trattati. Għalhekk ma jista’ jkun hemm l-ebda dubju li l-Qorti tal-Ġustizzja hija l-ogħla awtorità u l-awtorità aħħarija fir-rigward tal-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni. L-għażliet interpretattivi tal-EASA huma għalhekk, fil-prinċipju, soġġetti għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja.

42. Konxju mill-awtorità tal-Qorti fir-rigward tal-interpretazzjoni tad-dritt tal-UE, l-Ombudsman, f'dan li ġej, se jagħti l-valutazzjoni tiegħu stess tal-interpretazzjoni tal-EASA tal-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66.

43. L-allegazzjoni tal-ilmentatur hija relatata ma’ żewġ kwistjonijiet separati, iżda interrelatati, jiġifieri, (i) il-korrettezza tal-interpretazzjoni tal-EASA tal-espressjoni “regolament rilevanti tal-Istat Membru” bħala li tirreferi għall-Istat Membru tar-reġistrazzjoni, u (ii) il-konformità ta’ din l-interpretazzjoni mal-libertà tal-istabbiliment. Fir-rigward tat-tieni kwistjoni, l-ilmentatur oġġezzjona għall-fehma tal-EASA li, fil-preżent, il-liċenzji nazzjonali tal-persunal li jiċċertifika għall-manutenzjoni tal-blalen tal-arja sħuna fi Stati Membri oħra mhumiex rikonoxxuti awtomatikament. F'dan li ġej, l-Ombudsman se jikkunsidra ż-żewġ aspetti tal-allegazzjoni tal-ilmentatur.

44. Mill-bidu nett, l-Ombudsman jinnota li l-Artikolu 5(1) tar-Regolament jipprevedi li l-persunal li jiċċertifika għandu jkun ikkwalifikat (ċerti eċċezzjonijiet huma previsti b'mod espliċitu), f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Anness III (Parti 66). Minn dan isegwi li l-Parti 66 fiha regoli dwar il-kwalifiki li l-persunal li jiċċertifika huwa meħtieġ li jkollu.

45. Il-partijiet fit-tilwima ma jaqblux dwar l-interpretazzjoni korretta tal-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66. L-Ombudsman iqis li mhuwiex possibbli li jiġi konkluż b'mod sod mill-formulazzjoni tal-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66 biss, liema regolament tal-Istat Membru huwa deżinjat bħala r-"regolament tal-Istat Membru rilevanti". Dak li huwa ċar mir-referenza għar-"regolament tal-Istat Membru rilevanti", madankollu, huwa li, għal perjodu tranżitorju ta' żmien ("Sa dak iż-żmien li din il-Parti tispeċifika..."), hija l-leġiżlazzjoni nazzjonali li tirregola l-kwalifiki meħtieġa mill-persunal li jiċċertifika ta' inġenji tal-ajru li mhumiex ajruplani u ħelikopters. L-ilmentatur innifsu ssottometta li r-"regolament tal-Istat Membru rilevanti"għandu jkun il-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja.

46. Qabel ma jindirizza l-kwistjoni tal-identità tal-Istat Membru li jirreferi għalih l-Artikolu 66.A.100 tar-regolament tiegħu (l-ewwel aspett imqajjem mill-ilmentatur), l-Ombudsman iqis li jkun utli li jiġi kkunsidrat jekk il-liċenzji maħruġa skont il-liġi ta’ Stat Membru partikolari humiex soġġetti għal rikonoxximent reċiproku awtomatiku, u, għalhekk, għandhomx jiġu rikonoxxuti fl-Istati Membri l-oħra kollha (it-tieni aspett imqajjem mill-ilmentatur). Matul l-inkjesta, l-EASA spjegat li, filwaqt li r-Regolament 216/2008 jipprevedi rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki għall-persunal tal-liċenzjar għall-ajruplani u l-ħelikopters, il-leġiżlatur iddeċieda li għalissa ma jistabbilixxix proċeduri amministrattivi uniformi fir-rigward tal-inġenji tal-ajru għajr l-ajruplani u l-ħelikopters. Fl-istess ħin, l-EASA indikat li l-introduzzjoni ta’ liċenzja uniformi għall-persunal li jiċċertifika fir-rigward ta’ inġenji tal-ajru għajr ajruplani u ħelikopters kienet prevista għall-futur qrib.

47. Ir-Regolament, inklużi l-Annessi tiegħu, jipprevedi rekwiżiti tekniċi u proċeduri amministrattivi komuni biex tiġi żgurata l-ajrunavigabbiltà kontinwa ta’ prodotti, partijiet u tagħmir ajrunawtiċi (ara l-premessa (3) tar-Regolament). Is-Subparti A tal-Parti 66 tar-Regolament (l-Artikoli 66.A.1 sa 66.A.70) tistabbilixxi r-rekwiżiti għall-ħruġ ta’ liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru, u l-kundizzjonijiet tal-validità u l-użu tagħha fir-rigward ta’ kategoriji speċifikati ta’ ajruplani u ħelikopters. Madankollu, fir-rigward ta’ inġenji tal-ajru għajr ajruplani u ħelikopters, il-Parti 66 ma tistabbilixxi l-ebda rekwiżit għall-ħruġ tal-liċenzji ta’ manutenzjoni rilevanti, u l-kundizzjonijiet tal-validità u l-użu tagħhom, iżda minflok tirreferi għar-“regolament rilevanti tal-Istat Membru”.

48. L-Artikolu 11(1) tar-Regolament 216/2008 jirrikjedi li l-Istati Membri jirrikonoxxu, mingħajr rekwiżiti tekniċi jew evalwazzjoni ulterjuri, ċertifikati maħruġa skont dak ir-Regolament. Minħabba li, fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, il-liċenzji għall-manutenzjoni ta' inġenji tal-ajru li mhumiex ajruplani u ħelikopters huma liċenzji maħruġa skont il-liġi nazzjonali, fil-fehma tal-Ombudsman, l-Artikolu 11(1) tar-Regolament 216/2008 ma japplikax għal dawk il-liċenzji. Bl-istess mod, l-Ombudsman iqis li, peress li la l-Artikolu 11(4) u lanqas l-Artikolu 11(5) tar-Regolament 216/2008 ma jipprevedu rikonoxximent awtomatiku tal-liċenzji maħruġa skont il-liġi nazzjonali, ma hemmx bżonn li jiġi eżaminat jekk dawn id-dispożizzjonijiet jistgħux japplikaw għas-sitwazzjoni tal-ilmentatur.

49. L-ilmentatur issottometta li l-liċenzji nazzjonali jridu jitqiesu bħala l-ekwivalenti ta’ liċenzja tal-Parti 66 sakemm tkun prevista liċenzja tal-Parti 66 fir-rigward ta’ inġenji tal-ajru għajr ajruplani u ħelikopters. Madankollu, minħabba n-nuqqas ta' bażi legali rilevanti, u l-fatt li l-leġiżlatur jidher li ddeċieda deliberatament li ma jistabbilixxix, għalissa, kundizzjonijiet uniformi ta' liċenzjar fir-rigward ta' inġenji tal-ajru għajr ajruplani u ħelikopters, il-fehma tal-ilmentatur mhijiex konvinċenti. Huwa minnu li, fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur invoka l-Artikolu 66.A.70 tal-Parti 66 u sostna li, fuq din il-bażi, il-liċenzji nazzjonali setgħu jiġu kkonvertiti f’liċenzji tal-Parti 66. Madankollu, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 66.A.70 jagħmel parti mis-Subparti A tal-Parti 66, intitolata "Ajruplani u Ħelikopters tal-Liċenzji tal-Manutenzjoni ta' Inġenji tal-Ajru", iżda mhux mis-Subparti B tal-Parti 66, intitolata "Inġenji tal-ajru għajr Ajruplani u Ħelikopters". Kif jidher hawn fuq, l-Artikolu 11(1) tar-Regolament 216/2008, flimkien mal-Parti 66, jipprevedi rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki għall-persunal li jiċċertifika għall-ajruplani u l-ħelikopters, iżda mhux għall-inġenji tal-ajru għajr l-ajruplani u l-ħelikopters. Minn dan isegwi li l-argument tal-ilmentatur ma jistax jirnexxi.

50. Fin-nuqqas ta' liċenzja uniformi għall-persunal li jiċċertifika għal inġenji tal-ajru li mhumiex ajruplani u ħelikopters, l-Ombudsman ma jara l-ebda bażi għall-allegazzjoni tal-ilmentatur li l-interpretazzjoni tal-EASA tikser il-libertà tal-istabbiliment. Fl-istess ħin, huwa jfakkar li, kif issottomettiet l-EASA, in-nuqqas ta' rikonoxximent reċiproku awtomatiku ma jżommx lill-Istati Membri milli jirrikonoxxu liċenzji tal-persunal li jiċċertifika għal inġenji tal-ajru għajr ajruplani u ħelikopters maħruġa minn Stat Membru ieħor. Jidher utli li jiżdied li l-libertà ta' stabbiliment, bħala tali, ma tipprevedix ir-rikonoxximent awtomatiku ta' kwalifiki professjonali maħruġa minn Stat Membru wieħed fi Stati Membri oħra [7]. Fl-istess ħin, anki fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni sekondarja li tipprevedi r-rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tal-persunal li jiċċertifika, l-Istati Membri huma meħtieġa jqisu, u jridu jeżaminaw, sa liema punt il-kwalifiki miksuba fi Stat Membru ieħor jikkorrispondu għal dawk meħtieġa mir-regoli tagħhom stess [8].

51. Għar-raġunijiet ta' hawn fuq, l-Ombudsman iqis li l-fehma tal-EASA, li skontha, fil-preżent, ma hemm l-ebda rikonoxximent reċiproku awtomatiku tal-kwalifiki għall-persunal li jiċċertifika fir-rigward tal-inġenji tal-ajru għajr l-ajruplani u l-ħelikopters, hija korretta. Minn dan isegwi li t-tieni aspett tal-allegazzjoni tal-ilmentatur ma jistax jiġi sostnut.

52. Fir-rigward tal-ewwel aspett tal-allegazzjoni tiegħu, l-ilmentatur ikkontesta l-interpretazzjoni tal-EASA tal-formulazzjoni “regolament rilevanti tal-Istat Membru” bħala li tirreferi għall-Istat tar-reġistrazzjoni, u ssottometta li din l-espressjoni għandha, minflok, tiġi interpretata bħala li tirreferi għar-regolament tal-Istat Membru li ħareġ il-liċenzja. Matul l-inkjesta, l-EASA sostniet li l-interpretazzjoni tal-ilmentatur tkun tammonta għal raġunament ċirkolari, peress li l-Artikolu 66.A.100 tal-Parti 66 ifittex li jiddefinixxi l-istat li jista' jistabbilixxi r-rekwiżiti għall-ħruġ tal-liċenzja, kif ukoll il-kundizzjonijiet tal-validità u l-użu tagħha. L-Ombudsman iqis li l-interpretazzjoni tal-ilmentatur fil-fatt tkun tfisser li huwa biss l-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja li jista' jistipula r-rekwiżiti għall-persunal li jiċċertifika. Għalhekk, liċenzja maħruġa skont il-leġiżlazzjoni tar-Renju Unit ikollha tiġi rikonoxxuta fil-Ġermanja, kif ukoll fl-Istati Membri l-oħra kollha, mingħajr rekwiżiti tekniċi jew eżami ulterjuri. L-interpretazzjoni tal-ilmentatur għalhekk tkun teħtieġ rikonoxximent reċiproku awtomatiku ta’ kwalifika maħruġa minn Stat Membru wieħed fl-Istati Membri l-oħra kollha. Madankollu, kif intwera hawn fuq, il-leġiżlatur ma pprevediex tali rikonoxximent awtomatiku, iżda minflok irrefera għar-regolament rilevanti tal-Istat Membru. L-Ombudsman, għalhekk, iqis li l-interpretazzjoni sostnuta mill-ilmentatur fil-fatt tidher li hija ċirkolari, u għalhekk mhux konvinċenti. L-Ombudsman jieħu nota tal-fehma tal-ilmentatur li s-sikurezza ma tkunx f'riskju jekk il-blalen tal-arja sħuna fi Stat Membru partikolari jinżammu minn persunal li jiċċertifika liċenzjat fi Stat Membru ieħor. Madankollu, anki jekk dan kellu jkun il-każ, dan ma jipprovdix bażi għar-rikonoxximent reċiproku awtomatiku tal-kwalifiki rilevanti, li se jidħol fil-prattika biss ladarba tkun ġiet adottata liċenzja tal-Parti 66 fir-rigward ta’ inġenji tal-ajru għajr ajruplani u ħelikopters.

53. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, filwaqt li l-interpretazzjoni tal-ilmentatur stess tal-formulazzjoni "regolament tal-Istat Membru rilevanti" ma tistax tqajjem dubju dwar l-interpretazzjoni tal-EASA, l-Ombudsman, fil-valutazzjoni tal-ewwel aspett tal-allegazzjoni tal-ilmentatur, għandu jikkunsidra wkoll jekk l-interpretazzjoni tal-EASA hijiex korretta. Fil-fehma tal-EASA, “ir-regolamentazzjoni rilevanti tal-Istati Membri” tirreferi għall-Istat tar-reġistrazzjoni.

54. Skont il-premessa (3) tar-Regolament Nru 216/2008, il-Konvenzjoni ta’ Chicago tipprevedi standards minimi sabiex tiġi żgurata s-sikurezza tal-avjazzjoni ċivili u l-protezzjoni ambjentali relatati magħha. "Il-ħtiġiet essenzjali tal-Komunità u r-regoli adottati għall-implimentazzjoni tagħhom" għandhom jiżguraw li l-Istati Membri jissodisfaw l-obbligi maħluqa mill-Konvenzjoni ta' Chicago. Il-premessa (4) tar-Regolament 216/2008, barra minn hekk, tistipula li "[i]l-Komunità għandha tistabbilixxi, f'konformità mal-istandards u l-prattiki rakkomandati stabbiliti mill-Konvenzjoni ta' Chicago, rekwiżiti essenzjali applikabbli għal ... persuni u organizzazzjonijiet involuti fit-tħaddim ta' inġenji tal-ajru ... Il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tiżviluppa r-regoli ta' implimentazzjoni meħtieġa." Għalhekk jidher li r-Regolament 216/2008 għandu l-għan li jimplimenta l-istandards stabbiliti mill-Konvenzjoni ta' Chicago, pereżempju, fir-rigward tas-sikurezza fl-UE.

55. Il-Kapitolu V tal-Konvenzjoni ta’ Chicago jagħti deskrizzjoni dettaljata tal-“kundizzjonijiet li għandhom jiġu ssodisfati fir-rigward tal-inġenji tal-ajru”. Dan jistipula li ċ-ċertifikati tal-ajrunavigabbiltà għall-inġenji tal-ajru involuti fin-navigazzjoni internazzjonali għandhom jinħarġu jew isiru validi "mill-Istat li fih ikunu rreġistrati" (l-Artikolu 31 tal-Konvenzjoni ta' Chicago). Fir-rigward tal-liċenzji tal-persunal, l-Artikolu 32 tal-Konvenzjoni ta’ Chicago jipprevedi li l-bdot ta’ kull inġenju tal-ajru, u l-membri l-oħra tal-ekwipaġġ operattiv ta’ kull inġenju tal-ajru involut fin-navigazzjoni internazzjonali, għandhom jiġu pprovduti b’ċertifikati ta’ kompetenza, u liċenzji maħruġa jew magħmula validi “mill-Istat li fih [l-inġenju tal-ajru] huwa rreġistrat”. Għalhekk jirriżulta li l-Konvenzjoni ta’ Chicago taħtar l-Istat tar-reġistrazzjoni bħala responsabbli għas-sorveljanza tal-ajrunavigabbiltà tal-inġenju tal-ajru, u l-konformità tal-operatur tal-inġenji tal-ajru mar-regoli applikabbli. Għalhekk, prinċipju ġenerali li fuqu hija bbażata l-Konvenzjoni ta’ Chicago jidher li huwa li l-Istat tar-reġistrazzjoni għandu jkun responsabbli għall-manutenzjoni mwettqa minn persunal indipendenti li jiċċertifika. F’konformità ma’ din is-sitwazzjoni legali, l-Artikolu M.1 tal-Anness I (il-Parti M) tar-Regolament 216/2008 jipprevedi li l-awtorità kompetenti għas-sorveljanza tal-kontinwità tal-ajrunavigabbiltà ta’ inġenji tal-ajru individwali, u għall-ħruġ ta’ ċertifikati ta’ reviżjoni tal-ajrunavigabbiltà, għandha tkun l-awtorità maħtura mill-Istat Membru tar-reġistrazzjoni. L-Ombudsman iqis ukoll li l-interpretazzjoni tal-EASA tal-formulazzjoni "regolament rilevanti tal-Istati Membri" , bħala li tfisser l-Istat tar-reġistrazzjoni, ma ġietx ikkontestata fil-konsultazzjoni tagħha mal-partijiet interessati li wasslet għall-adozzjoni tal-AMC M.A.502(b) u (c). Filwaqt li l-ilmentatur sostna li dan l-AMC partikolari ma kienx applikabbli għas-sitwazzjoni tiegħu, l-Ombudsman iqis li dan jikkonferma l-prinċipju ġenerali li l-Istat Membru tar-reġistru huwa responsabbli għall-manutenzjoni mwettqa minn persunal indipendenti li jiċċertifika, anki jekk dak l-AMC innifsu japplika biss għall-manutenzjoni tal-komponenti.

56. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman iqis li l-EASA hija korretta fl-interpretazzjoni tagħha li l-Artikolu 66.A.100 jirreferi għall-Istat Membru tar-reġistrazzjoni.

57. Peress li l-allegazzjoni tal-ilmentatur ma tistax tiġi sostnuta, it-talba tiegħu lanqas ma tista' tintlaqa'.

B. Konklużjonijiet

Fuq il-bażi tal-inkjesta tiegħu dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħlaqha bil-konklużjoni li ġejja:

Ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina fl-interpretazzjoni tal-EASA tal-formulazzjoni msemmija fl-allegazzjoni u t-talba tal-ilmentatur.

L-ilmentatur u l-EASA se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Magħmul fi Strasburgu fit-8 ta' Diċembru 2010

---

[1] Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2042/2003, tal-20 ta’ Novembru 2003, dwar il-kapaċità kontinwata li jintużaw fl-ajru ta’ inġenji tal-ajru u prodotti, partijiet u tagħmir ajrunawtiku, u dwar l-approvazzjoni ta’ organizzazzjonijiet u persunal involut f’dan ix-xogħol (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 7, p. 205).

[2] Id-Deċiżjoni Nru 2008/013/R tad-Direttur Eżekuttiv tal-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni tat-12 ta’ Diċembru 2008, disponibbli fuq: http://www.easa.europa.eu/ws_prod/g/doc/Agency_Mesures/Agency_Deċiżjonijiet/2008/Deċiżjoni%20No%202008-013-R.pdf.

[3] Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Frar 2008, dwar regoli komuni fil-kamp tal-avjazzjoni ċivili u li jistabblixxi Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni, u li jħassar id-Direttiva tal-Kunsill 91/670/KEE, ir-Regolament (KE) Nru 1592/2002 u d-Direttiva 2004/36/KE (ĠU L 79, p. 1).

[4] Il-Konvenzjoni dwar l-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali, iffirmata f’Chicago fis-7 ta’ Diċembru 1944, (1994) 15 U.N.T.S. 295.

[5] AMC tfisser "Mezzi Aċċettabbli ta' Konformità". L-EASA spjegat li l-AMCs huma materjali tekniċi li jservu bħala mezz li bih applikant jista’ jissodisfa r-rekwiżiti tar-Regolament 216/2008 u r-regoli ta’ implimentazzjoni tiegħu, inkluż ir-Regolament. Dawn huma soġġetti għall-proċess tat-tfassil tar-regoli tal-EASA u, għalhekk, huma ppubblikati għall-konsultazzjoni.

[6] Enfasi miżjuda mill-ilmentatur fil-verżjoni bil-lingwa Ġermaniża tal-Artikolu M.A.502(b).

[7] Dan jirriżulta mill-Artikolu 53(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE, li jaqra kif ġej: "Sabiex ikun aktar faċli għall-persuni li jibdew u jeżerċitaw attivitajiet bħala persuni li jaħdmu għal rashom, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, li jaġixxu skond il-proċedura leġislattiva ordinarja, għandhom joħorġu direttivi għar-rikonoxximent reċiproku ta' diplomi, ċertifikati u provi oħra ta' kwalifiki formali u għall-koordinazzjoni tad-dispożizzjonijiet stabbiliti bil-liġi, b'regolament jew b'azzjoni amministrattiva fl-Istati Membri dwar il-bidu u l-eżerċizzju ta' attivitajiet bħala persuni li jaħdmu għal rashom."

[8] Il-Kawża C-340/89 Vlassopoulou [1991] Ġabra I-2357, il-paragrafi 9-21; Il-Kawża 222/86 Heylens [1987] Ġabra 4094, il-paragrafi 10-13.