Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. L-ilment jikkonċerna rifjut mill-Kummissjoni Ewropea li tilqa’ talba għal aċċess pubbliku għal dokumenti miżmuma mill-Kummissjoni.

2. Fit-18 ta’ Lulju 2006, l-Uffiċċju Ewropew għall-Ambjent (EEB) ippreżenta lill-Kummissjoni applikazzjoni għall-aċċess għad-dokumenti skont ir-Regolament 1049/2001. Ir-Regolament 1049/2001 [1] jistabbilixxi r-regoli dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti miżmuma mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea jew mill-Kummissjoni Ewropea. It-talba għal aċċess kienet relatata ma' dokumenti li l-Kummissjoni kienet użat biex tifformula opinjoni skont l-Artikolu 6(4) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats [2] dwar il-kostruzzjoni ta' port fi Granadilla (Tenerife, Spanja).

3. Permezz ta’ ittra datata l-1 ta’ Settembru 2006, il-Kummissjoni ċaħdet it-talba għal aċċess pubbliku għal ċerti dokumenti. Fir-rigward tad-dokumenti l-oħra mitluba mill-EEB, hija ddifferiet id-deċiżjoni tagħha għar-raġuni li dawn id-dokumenti kienu ġew ipprovduti lilha mill-awtoritajiet Spanjoli u kienet għadha qed tikkonsulta magħhom fir-rigward tat-talba għall-aċċess għal dawn id-dokumenti.

4. L-EEB imbagħad ippreżenta applikazzjoni konfermatorja għal aċċess fil-15 ta’ Settembru 2006. Il-Kummissjoni wieġbet permezz ta’ ittra datata l-15 ta’ Diċembru 2006. L-ittra identifikat 19-il dokument (li hija elenkat f’anness mill-1 sad-19). Ingħata aċċess għal sebgħa minn dawn id-dokumenti (jiġifieri, id-dokumenti 1, 2, 15, 16, 17, 18 u 19). Madankollu, il-Kummissjoni infurmat lill-EEB li, skont l-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001, hija kienet qed tikkonsulta mal-awtoritajiet Spanjoli fir-rigward tal-għoti ta' aċċess għal dawk id-dokumenti li oriġinaw mill-awtoritajiet Spanjoli (jiġifieri, id-dokumenti 12, 13 u 14). Hija indikat li hija kienet ser tiddeċiedi dwar l-iżvelar potenzjali ta’ dawn id-dokumenti malli tirċievi risposta mill-awtoritajiet Spanjoli. Il-Kummissjoni ddikjarat ukoll li l-analiżi tad-dokumenti li kien fadal (jiġifieri, id-dokumenti 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 u 11) kienet għadha ma ġietx iffinalizzata u li kienet se tinforma lill-EEB bir-riżultati ta’ din l-analiżi malajr kemm jista’ jkun. L-ilmentatur imbagħad irrikorra għand l-Ombudsman.

Fuq is-suġġett tal-investigazzjoni

5. Fit-30 ta' Jannar 2007, l-EEB, permezz tar-rappreżentant tiegħu, ressaq ilment lill-Ombudsman. Hija allegat li l-Kummissjoni kienet:

1. irrifjutat b'mod żbaljat l-aċċess għad-dokumenti 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 u 14;
2. naqas milli jikkonforma mal-iskadenzi stabbiliti fir-Regolament 1049/2001; u
3. ittardja b’mod mhux raġonevoli r-reġistrazzjoni tal-applikazzjoni inizjali għall-aċċess.

L-ilmentatur iddikjara li:

1. il-Kummissjoni għandha tagħti aċċess għad-dokumenti kollha mitluba;
2. jekk ma kienx possibbli li jingħata aċċess għad-dokumenti li joriġinaw mill-awtoritajiet Spanjoli, il-Kummissjoni għandha tinforma lill-EEB bil-miktub dwar l-argumenti u l-punti ewlenin imressqa mill-awtoritajiet Spanjoli;
3. jenħtieġ li l-Kummissjoni, fil-futur, tirrispetta l-iskadenzi fir-rigward tal-aċċess għad-dokumenti, b’mod partikolari meta deċiżjoni fir-rigward tas-suġġetti diskussi f’dawk id-dokumenti tkun imminenti u l-applikant ikun jeħtieġ id-dokumenti sabiex iwieġeb għall-argumenti mqajma fir-rigward tad-deċiżjoni imminenti.

6. Permezz ta' ittra datata l-10 ta' April 2007, il-Kummissjoni bagħtet it-tieni tweġiba tagħha għall-applikazzjoni konfermatorja tal-kwerelant. Il-Kummissjoni tat aċċess sħiħ għal 4 mit-12-il dokument koperti mit-talba tal-ilmentatur għal aċċess għal dokumenti (jiġifieri, id-dokumenti 3, 4, 5 u 7), tat aċċess parzjali għal 3 dokumenti (jiġifieri, id-dokumenti 6, 8, 9) u rrifjutat kwalunkwe aċċess għal ħames dokumenti (jiġifieri, id-dokumenti 10, 11, 12, 13 u 14). Għalhekk, din l-inkjesta tikkonċerna biss l-aċċess għad-dokumenti 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13 u 14 [3].

L-inkjesta

7. L-ilment intbagħat lill-Kummissjoni. Wara li ngħatat estensjoni tal-iskadenza, il-Kummissjoni ppreżentat l-opinjoni tagħha, li ntbagħtet lill-ilmentatur. L-ilmentatur talab ukoll estensjoni tal-iskadenza, u wara ppreżentat l-osservazzjonijiet tal-EEB. Fis-16 ta' Mejju 2008, l-Ombudsman għamel proposta għal soluzzjoni amikevoli lill-Kummissjoni dwar l-ewwel allegazzjoni tal-kwerelant. Wara li ngħatat żewġ estensjonijiet tal-iskadenza, il-Kummissjoni ppreżentat it-tweġiba tagħha fil-21 ta' Novembru 2008. Il-kwerelant issottometta l-osservazzjonijiet tal-EEB fit-12 ta' Frar 2009. Is-servizzi tal-Ombudsman wettqu spezzjoni tad-dokumenti kkonċernati f'Mejju 2009. Fid-29 ta' Ġunju 2009, wara li kkonkluda li soluzzjoni amikevoli ma kinitx possibbli u li l-pass xieraq li jmiss kien abbozz ta' rakkomandazzjoni, l-Ombudsman ħareġ abbozz ta' rakkomandazzjoni lill-Kummissjoni u talabha tibgħat opinjoni dettaljata sal-31 ta' Ottubru 2009. Il-Kummissjoni talbet estensjonijiet tal-iskadenza mogħtija mill-Ombudsman u fl-aħħar bagħtet l-opinjoni dettaljata tagħha fl-14 ta' Lulju 2010, li ntbagħtet lill-ilmentatur għal osservazzjonijiet possibbli. L-ilmentatur talab ukoll estensjonijiet tal-iskadenza u fl-aħħar bagħat l-osservazzjonijiet tiegħu fit-30 ta’ Settembru 2010.

L-analiżi u l-konklużjonijiet tal-Ombudsman

A. Fuq l-allegazzjoni u l-allegazzjoni relatata li l-Kummissjoni rrifjutat b’mod żbaljat l-aċċess (sħiħ) għad-dokumenti

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

8. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni rreferiet għall-ittra tagħha datata l-10 ta' April 2007, li kien fiha t-tweġiba finali u sħiħa għall-applikazzjoni ta' konferma tal-kwerelant tal-15 ta' Settembru 2006. Fl-ittra tagħha datata l-10 ta’ April 2007, il-Kummissjoni pprovdiet l-argumenti li ġejjin talli ma pprovdietx aċċess sħiħ għad-dokumenti koperti mit-talba għal aċċess.

9. Fir-rigward tad-dokumenti 12, 13 u 14, minħabba li l-awtoritajiet Spanjoli ma qablux mal-iżvelar ta' dawn id-dokumenti, il-Kummissjoni rrifjutat l-aċċess għalihom abbażi tal-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001. B’dan il-mod, hija rreferiet għall-paragrafi 57 u 58 tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-Kawża T-168/02 [4].

10. Fir-rigward tad-dokumenti 6, 8 u 9, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq l-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(3), l-ewwel subparagrafu, tar-Regolament 1049/2001, li jiddikjara li l-aċċess għal dokument li jitfassal minn istituzzjoni għall-użu intern, u li jirrigwarda kwistjoni fejn id-deċiżjoni ma tkunx ittieħdet mill-istituzzjoni, għandu jiġi rrifjutat jekk l-iżvelar tad-dokument jimmina serjament il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-istituzzjoni, sakemm ma jkunx hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar. Huwa argumenta li d-dokumenti kienu essenzjali għad-deċiżjoni tiegħu dwar it-talba ta' Spanja għal kofinanzjament mill-UE tal-proġett Granadilla. Fil-fehma tagħha, l-iżvelar, f'dan l-istadju bikri tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni, idgħajjef serjament dan il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet. B’mod speċifiku, hija argumentat li l-Kummissjoni u s-servizzi tagħha jkunu esposti għal pressjoni esterna bla bżonn, li tpoġġi f’riskju l-oġġettività tal-analiżi tagħhom. Huwa ddikjara li, bħal fil-każ ta’ kwalunkwe amministrazzjoni pubblika oħra, il-Kummissjoni kellha bżonn ċertu “spazju biex taħseb” bil-ħsieb li tiżgura l-kapaċità tagħha li twettaq il-kompiti tagħha, fl-interess pubbliku, ħielsa minn influwenzi esterni mhux xierqa. Barra minn hekk, id-dokumenti inkwistjoni kienu jinkludu evalwazzjonijiet tal-informazzjoni pprovduta mill-Istat Membru kkonċernat u kienu jirreferu, f’diversi partijiet, għall-kontenut tad-dokumenti li l-awtoritajiet Spanjoli ma kinux aċċettaw li joħorġu meta ġew ikkonsultati mill-Kummissjoni.

11. Fir-rigward tad-dokumenti 10 u 11,[5] il-Kummissjoni invokat l-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament 1049/2001, li jiddikjara li l-aċċess għal dokument li fih opinjonijiet għal użu intern bħala parti minn deliberazzjonijiet u konsultazzjonijiet preliminari fi ħdan l-istituzzjoni kkonċernata għandu jiġi rrifjutat anke wara li tkun ittieħdet id-deċiżjoni, jekk l-iżvelar tad-dokument serjament idgħajjef il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-istituzzjoni, sakemm ma jkunx hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar. Il-Kummissjoni nnotat li dawn id-dokumenti rriflettew, rispettivament, id-diskussjonijiet bejn id-DĠ Enerġija u Trasport u dipartimenti oħra tal-Kummissjoni fir-rigward tal-opinjoni li għandha tiġi adottata abbażi tad-Direttiva dwar il-Ħabitats u rrikapitolaw il-pożizzjonijiet u l-opinjonijiet ta’ Direttorati Ġenerali oħra tal-Kummissjoni. Dawn il-fehmiet inġabru sabiex jiġu ppreżentati lill-Kummissarju inkarigat mill-każ. Il-proċedura tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni kienet teħtieġ li jinżamm, fi ħdan is-servizzi tagħha, spirtu ta' fiduċja u dibattitu miftuħ, sabiex jiġi żgurat approċċ koerenti fil-każ inkwistjoni. L-opinjonijiet li jinsabu f’dawn id-dokumenti kienu ġew abbozzati speċifikament għall-użu intern. L-awturi, meta abbozzaw id-dokumenti, qatt ma kkunsidraw il-possibbiltà li jiġu żvelati lill-pubbliku. Għalhekk, l-iżvelar ta’ dawn l-opinjonijiet iwassal għal sitwazzjoni fejn is-servizzi tal-Kummissjoni jsibuha bi tqila biex jesprimu l-fehmiet tagħhom liberament, u b’hekk iċaħħdu lill-Kummissjoni mill-opportunità li tkun infurmata bis-sħiħ u b’mod sinċier dwar l-aspetti kollha tal-każ u dwar il-konsegwenzi tal-għażliet differenti disponibbli. Għalhekk, it-tqegħid ta’ dawn id-dokumenti fid-dominju pubbliku jkun ta’ detriment serju għall-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet f’każijiet simili oħra, peress li jaffettwa serjament l-espressjoni indipendenti tal-opinjonijiet dwar il-kwistjoni u jipperikola l-kwalità u s-solidità tad-deċiżjoni eventwali.

12. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni qieset li ma kien hemm l-ebda interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar. Hija ammettiet li fi kwistjonijiet ambjentali spiss kien hemm interess pubbliku qawwi li tiġi infurmata bil-fatti li abbażi tagħhom ittieħdet deċiżjoni. Hija ammettiet ukoll li tali interess pubbliku qawwi kien jeżisti fir-rigward tal-każ preżenti li jikkonċerna l-proġett tal-port, l-applikazzjoni tad-Direttiva dwar il-Ħabitats, u l-opinjoni adottata mill-Kummissjoni skont din id-Direttiva. Madankollu, hija ċaħdet l-argument li l-interess ta’ terzi li jevalwaw jekk il-Kummissjoni adottatx l-opinjoni tagħha abbażi ta’ informazzjoni korretta u kompleta jammonta għal interess pubbliku li jiġġustifika li jiġi injorat id-dannu kkawżat lill-protezzjoni tal-proċess deċiżjonali tagħha. L-aċċess għad-dokumenti kkonċernati ma kienx ikun deċiżiv fir-rigward tal-mezzi u l-possibbiltajiet tal-partijiet terzi interessati li jesprimu l-fehmiet tagħhom dwar is-suġġett lill-Kummissjoni. L-ilmentatur kellu l-opportunità li jispjega lill-Kummissjoni l-pożizzjonijiet u l-fehmiet tiegħu dwar il-proġett.

13. L-ilmentatur indika li l-eċċezzjoni fir-Regolament 1049/2001 għad-dokumenti interni mhijiex assoluta. Il-Kummissjoni hija meħtieġa turi kif id-divulgazzjoni tad-dokumenti kkonċernati timmina serjament il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha. Barra minn hekk, il-Kummissjoni naqset milli teżamina b’mod serju jekk l-interess pubbliku fl-iżvelar jipprevalix fuq l-interess tagħha li tipproteġi l-proċess deċiżjonali tagħha.

14. Skont l-ilmentatur, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet [6] li l-opinjonijiet minn "korpi awtonomi" ma jistgħux jinżammu mill-istituzzjoni bl-argument li għadha ma tteħditx deċiżjoni finali. L-ilmentatur qies ukoll li l-pożizzjoni tad-Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni kellha tiġi kkomunikata minnufih lill-EEB. Huwa argumenta li, jekk l-argumenti tal-Kummissjoni jiġu aċċettati, l-ebda dokument tal-Kummissjoni ma jista' qatt jiġi rilaxxat qabel ma tittieħed id-deċiżjoni finali, peress li s-servizzi kollha tal-Kummissjoni huma parti mill-Kummissjoni. L-ilmentatur iddikjara wkoll li kien fiduċjuż li s-sentenza reċenti mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża C-64/05 P,[7] fejn il-Qorti tal-Ġustizzja annullat is-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza fil-Kawża T-168/02 (li l-Kummissjoni kienet ibbażat ruħha fuqha fid-deċiżjoni tagħha li tirrifjuta l-aċċess),[8] appoġġat it-talba tal-EEB għal aċċess.

15. L-ilmentatur ma fehemx kif il-Kummissjoni setgħet targumenta, fit-tweġiba konfermatorja tagħha tal-15 ta’ Diċembru 2006, li l-analiżi fir-rigward tad-Direttiva dwar il-Ħabitats kienet għadha ma ġietx iffinalizzata, meta ttieħdet id-deċiżjoni dwar il-proġett fis-6 ta’ Novembru 2006.

16. Barra minn hekk, fir-risposta tagħha għat-talba għal aċċess, il-Kummissjoni injorat kompletament il-fatt li l-Komunità Ewropea rratifikat il-Konvenzjoni ta’ Aarhus dwar l-aċċess għall-informazzjoni, il-parteċipazzjoni fit-teħid ta’ deċiżjonijiet u l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali. Peress li l-Konvenzjoni ta’ Aarhus torbot lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni, hija tipprevali fuq id-dritt sekondarju tal-Unjoni. B’kuntrast mal-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001, il-Konvenzjoni ta’ Aarhus ma tagħtix lil Stat Membru d-dritt li joġġezzjona kompletament għall-aċċess għad-dokumenti.

17. L-ilmentatur jargumenta wkoll, fir-rigward ta’ dokumenti ta’ partijiet terzi, li anki jekk l-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001 jippermetti lil Stat Membru jitlob li dokument ma jiġix żvelat, l-Istati Membri ma jingħatawx veto. Hija l-Kummissjoni li għandha tagħmel l-evalwazzjoni indipendenti tagħha dwar jekk tapplikax xi waħda mill-eċċezzjonijiet fir-Regolament 1049/2001. Barra minn hekk, fil-fehma tal-ilmentatur, il-Kummissjoni ma setgħetx taċċetta l-oppożizzjoni ta' Spanja fir-rigward tal-aċċess pubbliku għad-dokumenti mitluba mingħajr ma tibbilanċja l-interessi differenti ma' xulxin. Skont il-Konvenzjoni ta’ Aarhus u d-Direttiva 2003/4, Spanja kienet tkun obbligata tagħti aċċess għal dokumenti bħall-valutazzjoni tal-impatt ambjentali, studji, eżami ta’ portijiet alternattivi et cetera, li kieku l-EEB għamlet talba għal aċċess direttament lill-awtoritajiet Spanjoli. Għaldaqstant, fil-fehma tal-ilmentatur, ma jistax ikun korrett li r-Regolament 1049/2001 jiġi interpretat bħala li jagħti lil Spanja d-dritt ta' veto fuq l-aċċess pubbliku għal kwalunkwe dokument li Spanja ppreżentat lill-Kummissjoni.

Il-valutazzjoni preliminari tal-Ombudsman li twassal għal proposta ta' soluzzjoni amikevoli

18. L-Ombudsman innota li r-Regolament 1049/2001 jistabbilixxi l-prinċipju ta' aċċess pubbliku għad-dokumenti kollha miżmuma mill-Kummissjoni Ewropea, mill-Kunsill jew mill-Parlament, sakemm l-istituzzjoni li lilha titressaq talba għal aċċess ma tkunx tista' turi li waħda mill-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikoli 4(1) sa (3) tar-Regolament tapplika għat-talba għal aċċess pubbliku. Il-kamp ta' applikazzjoni tar-Regolament 1049/2001 ikopri d-dokumenti miżmuma minn dawn l-istituzzjonijiet anke jekk id-dokumenti joriġinaw minn partijiet terzi, inkluż minn Stat Membru.

19. Fir-rigward ta' dokumenti ta' partijiet terzi, l-Ombudsman innota li l-Artikolu 4(4) tar-Regolament 1049/2001 jipprevedi li l-istituzzjoni għandha tikkonsulta lill-parti terza bil-ħsieb li tivvaluta jekk hijiex applikabbli eċċezzjoni fil-paragrafu 4(1) jew 4(2), sakemm ma jkunx ċar li d-dokument għandu jiġi żvelat jew le.

20. Huwa nnota wkoll li l-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001 jipprevedi li Stat Membru jista' jitlob lill-istituzzjoni biex ma tiżvelax dokument li joriġina minn dak l-Istat Membru mingħajr il-qbil minn qabel tiegħu.

Dokumenti li joriġinaw minn Spanja

21. Fir-rigward tat-talba għal dokumenti li joriġinaw minn Spanja, l-Ombudsman innota li Spanja infurmat lill-Kummissjoni li ma tixtieqx li l-Kummissjoni tagħti aċċess għal dokumenti fil-pussess tagħha li joriġinaw minn Spanja. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-Kawża T-168/02 [9] biex tirrifjuta l-aċċess għad-dokumenti li joriġinaw minn Spanja. F’dik il-kawża, il-Qorti tal-Prim’Istanza kienet iddikjarat li talba magħmula minn Stat Membru skont l-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001 tikkostitwixxi struzzjoni lill-istituzzjoni biex ma tiżvelax id-dokument inkwistjoni. Madankollu, l-Ombudsman innota li l-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja, fil-Kawża C-64/05 P [10], annullat parzjalment is-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza fil-Kawża T-168/02. Il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li l-prerogattiva ta' Stat Membru, skont l-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001, li jitlob li dokument ma jiġix żvelat, hija delimitata mill-eċċezzjonijiet sostantivi stabbiliti fl-Artikoli 4(1) sa (3) tar-Regolament 1049/2001. L-Istat Membru jingħata biss, f’dan ir-rigward, is-setgħa li jieħu sehem fid-deċiżjoni Komunitarja f’dak li jirrigwarda l-aċċess. Mifhum b'dan il-mod, il-"ftehim minn qabel"tal-Istat Membru msemmi fl-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001 mhuwiex dritt diskrezzjonali ta' veto fir-rigward tal-aċċess, iżda pjuttost forma ta' kunsens li permezz tiegħu l-Istat Membru jikkonferma li l-ebda waħda mill-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikoli 4(1) sa (3) ma tapplika.[11] L-Ombudsman innota li l-intervent tal-Istat Membru ma jaffettwax in-natura Komunitarja tad-deċiżjoni fir-rigward tal-aċċess.[12]

22. L-Ombudsman innota li, meta ssir talba lil istituzzjoni għal aċċess għal dokument li joriġina minn Stat Membru, l-istituzzjoni u l-Istat Membru kkonċernat huma obbligati jikkooperaw b'tali mod li r-regoli rilevanti skont ir-Regolament 1049/2001 jiġu applikati b'mod effettiv. B’mod partikolari, huma obbligati li jibdew, mingħajr dewmien, djalogu ġenwin dwar l-applikazzjoni potenzjali tal-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(1) sa (3) tar-Regolament 1049/2001, filwaqt li joqogħdu attenti għall-ħtieġa li jiġu rrispettati l-limiti ta’ żmien għal deċiżjoni previsti fl-Artikoli 7 u 8 tar-Regolament [13].

23. L-Ombudsman innota li jekk, wara tali djalogu ġenwin, l-Istat Membru kkonċernat joġġezzjona għall-iżvelar tad-dokument inkwistjoni, huwa obbligat li jiddikjara r-raġunijiet għal dik l-oġġezzjoni b'referenza għall-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4(1) sa (3) tar-Regolament 1049/2001 [14].

24. L-Ombudsman innota li l-istituzzjoni ma tistax taċċetta oġġezzjoni ta' Stat Membru għall-iżvelar ta' dokument li joriġina minn dak l-Istat jekk: (i) l-oġġezzjoni ma tkunx motivata; u (ii) ir-raġunijiet ma jitressqux f'termini tal-eċċezzjonijiet elenkati fl-Artikolu 4(1) sa (3) tar-Regolament 1049/2001. Meta, minkejja talba espressa mill-istituzzjoni lill-Istat Membru għal dak il-għan, l-Istat Membru xorta jonqos milli jipprovdi lill-istituzzjoni b'tali raġunijiet, l-istituzzjoni għandha, fil-każ li tqis li l-ebda waħda minn dawk l-eċċezzjonijiet ma tapplika, tagħti aċċess għad-dokument li jkun intalab [15].

25. Fil-każ li l-Istat Membru jagħti rifjut motivat li jingħata aċċess għad-dokument inkwistjoni, l-Ombudsman innota li l-istituzzjoni hija konsegwentement obbligata tirrifjuta t-talba għal aċċess [16].

26. Abbażi tal-Artikoli 7 u 8 tar-Regolament 1049/2001, l-Ombudsman innota li l-istituzzjoni nnifisha hija obbligata tagħti raġunijiet għal deċiżjoni li tirrifjuta talba għal aċċess għal dokument. Dan l-obbligu jimplika li l-istituzzjoni għandha, fid-deċiżjoni tagħha, mhux biss tirreġistra l-fatt li l-Istat Membru kkonċernat ikun oġġezzjona għall-iżvelar tad-dokument mitlub, iżda wkoll tistabbilixxi r-raġunijiet invokati minn dak l-Istat Membru biex juri li tapplika waħda mill-eċċezzjonijiet għad-dritt ta' aċċess fl-Artikolu 4(1) sa (3) tar-Regolament [17].

27. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman qies li r-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti aċċess ma kienx jidher aktar ġustifikat minħabba li hija bbażat ruħha fuq l-oġġezzjoni tal-awtoritajiet Spanjoli għall-iżvelar tad-dokumenti, mingħajr ma rreferiet għal, u tat raġunijiet adegwati għal, l-applikazzjoni ta' kwalunkwe waħda mill-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4(1) sa (3) tar-Regolament 1049/2001.

Dokumenti interni tal-Kummissjoni

28. Fir-rigward tar-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti aċċess għad-dokumenti interni tagħha, l-Ombudsman ma setax jaċċetta l-argumenti tal-Kummissjoni mressqa biex isostnu d-dipendenza tagħha fuq l-eċċezzjoni tal-Artikolu 4(3), l-ewwel jew it-tieni subparagrafu, tar-Regolament 1049/2001 (dwar il-ħtieġa għal ċertu "spazju biex taħseb" jew għal dibattiti interni bla ħlas). L-Ombudsman kien diġà enfasizza li ż-żamma ta' tali argumenti effettivament twassal għall-konklużjoni li l-istituzzjoni tista', b'mod ġenerali, tirrifjuta l-iżvelar ta' kwalunkwe dokument imfassal għall-użu intern, għar-raġuni li l-iżvelar jaffettwa ħażin l-interess tagħha li jkollha diskussjonijiet u deliberazzjonijiet interni "b'xejn".[18] Dan l-approċċ wiesa' ma setax jiġi rrikonċiljat b'mod ċar mal-prinċipju ta' interpretazzjoni u applikazzjoni stretti tal-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4 tar-Regolament.[19] Barra minn hekk, tali interpretazzjoni u applikazzjoni stretti japplikaw għall-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu, li ġiet iddikjarata wkoll b'mod espliċitu mil-leġiżlatur Komunitarju li tapplika għal talbiet għal aċċess għal informazzjoni ambjentali.[20] Fil-fatt, approvazzjoni tal-approċċ tal-Kummissjoni tammonta għal ftit inqas minn liċenzja wiesgħa għan-nuqqas ta' żvelar tad-dokumenti kollha bħal dawn, bi ksur ovvju tal-intenzjoni tal-leġiżlatur Komunitarju li adotta r-Regolament 1049/2001. Għalhekk, il-Kummissjoni ma dehritx li tat raġunijiet adegwati għall-applikazzjoni tal-eċċezzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 4(3) tar-Regolament 1049/2001.

29. L-Ombudsman innota wkoll li, kif indikat mill-Kummissjoni, f'każijiet bħal dawn, hemm interess pubbliku qawwi fit-trasparenza fir-rigward tal-elementi li abbażi tagħhom tagħmel il-valutazzjoni tagħha. Anki skont it-termini stess tal-Artikolu 6(4) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats,[21] il-Kummissjoni kellha tagħti opinjoni dwar jekk, fid-dawl tal-impatt negattiv tal-proġett fuq l-ispeċijiet ta' prijorità u/jew tip ta' ħabitat naturali ta' prijorità, kienx hemm "raġunijiet imperattivi ta' interess pubbliku prevalenti"li jiġġustifikaw l-implimentazzjoni tiegħu. Għalhekk, f’dan it-tip ta’ każ, hemm, fi kwalunkwe każ, interess pubbliku li l-iżvelar ikun ta’ piż kbir favur it-trasparenza. Indipendentement mill-osservazzjonijiet magħmula fil-punt 28 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni dehret li ma bbilanċjatx b’mod korrett dan l-interess.

30. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman għamlet il-proposta għal soluzzjoni amikevoli li l-Kummissjoni tista' tikkunsidra mill-ġdid ir-rifjut tagħha li tagħti aċċess. Sa fejn dan ir-rifjut kien jikkonċerna dokumenti li joriġinaw mill-awtoritajiet Spanjoli, jew dokumenti tal-Kummissjoni li jirreferu għall-kontenut ta' dawn id-dokumenti li joriġinaw minn Stat Membru, din ir-rikonsiderazzjoni kienet tippresupponi konsultazzjoni mal-awtoritajiet Spanjoli kompetenti, skont it-termini tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża C-64/05 P.

L-argumenti ppreżentati lill-Ombudsman wara l-proposta tiegħu għal soluzzjoni amikevoli

31. Il-Kummissjoni qieset li d-deċiżjoni tagħha fir-rigward tal-applikazzjoni konfermatorja tal-EEB kienet legalment korretta fiż-żmien meta ttieħdet. Madankollu, huwa aċċetta l-proposta ta' l-Ombudsman biex jikkunsidra mill-ġdid, abbażi tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża C-64/05 P, ir-rifjut li jingħata aċċess għal dokumenti li joriġinaw mill-Istat Membru (dokumenti 12-14). Għalhekk, il-Kummissjoni reġgħet ikkonsultat lill-awtoritajiet Spanjoli. L-awtoritajiet Spanjoli infurmaw lill-Kummissjoni dwar il-proċedimenti tal-qorti li għaddejjin fit-Tribunal Superior de Justicia de Canarias. Skont l-awtoritajiet Spanjoli, l-iżvelar tad-dokumenti jimmina l-protezzjoni ta' dawn il-proċedimenti tal-qorti. Għalhekk, it-talba għal aċċess kienet taqa’ taħt l-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 4(2), it-tieni inċiż, tar-Regolament 1049/2001, jiġifieri, l-eċċezzjoni li l-iżvelar jimmina l-protezzjoni tal-proċedimenti tal-qorti u tal-parir legali. Peress li l-awtoritajiet Spanjoli opponew l-iżvelar u pprovdew raġunijiet imressqa fit-termini tal-eċċezzjonijiet tar-Regolament 1049/2001, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li ma kellha l-ebda diskrezzjoni. Għalhekk, għal darb'oħra, hija rrifjutat li tiżvela d-dokumenti.[22]

32. Il-Kummissjoni qablet ukoll li terġa’ tikkunsidra r-rifjut tagħha li tipprovdi aċċess għad-dokumenti 6, 8 u 9, peress li d-deċiżjoni dwar il-kofinanzjament tal-Port ta’ Granadilla taħt il-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss tal-Fondi Strutturali (perjodu 2007-2013) kienet ġiet adottata. Dawn id-dokumenti, li l-aċċess parzjali għalihom kien diġà ngħata, ġew skambjati bejn is-servizzi tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-abbozzar tal-opinjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-konformità tal-proġett tal-port ta’ Granadilla mad-Direttiva dwar il-Ħabitats. Id-dokumenti nnotifikaw ukoll lill-Kummissjoni matul in-negozjati mal-awtoritajiet Spanjoli dwar il-finanzjament tal-proġett tal-port ta' Granadilla permezz tal-Fondi Strutturali. Id-dokumenti inkwistjoni fihom valutazzjonijiet u analiżi tal-argumenti ppreżentati mill-awtoritajiet tal-Istati Membri, kif ukoll opinjonijiet u kunsiderazzjonijiet li kellhom jitqiesu fid-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni qieset li kieku tali dokumenti preparatorji interni kellhom jiġu żvelati, dan ikun ifisser li l-awturi ta’ dan it-tip ta’ noti, fil-futur, jieħdu inkunsiderazzjoni r-riskju ta’ żvelar. Eventwalità bħal din tillimita r-rieda tagħhom li jressqu kwalunkwe opinjoni kritika jew kontroversjali. B’riżultat ta’ dan, il-Kummissjoni ma tibqax tibbenefika mill-fehmiet espressi b’mod sinċier u sħaħ tal-aġenti u l-uffiċjali tagħha u tkun imċaħħda minn forma kostruttiva ta’ kritika interna, minħabba li tkun ħielsa minn kull restrizzjoni u pressjoni esterna. Il-Kummissjoni argumentat li dan idgħajjef b’mod ċar il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni. Barra minn hekk, l-iżvelar tad-dokumenti 6, 8 u 9 joħloq riskju mhux biss li l-opinjonijiet possibbilment kritiċi tal-uffiċjali tal-Kummissjoni jistgħu jsiru pubbliċi, iżda wkoll li dawn l-opinjonijiet jistgħu jitqabblu mad-deċiżjonijiet finali meħuda mill-Kummissjoni. Jekk dan isir, id-diskussjonijiet interni tal-istituzzjoni jiġu żvelati. Dan "jirriskja li jdgħajjef serjament il-libertà tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni, li tadotta d-deċiżjonijiet tagħha fuq il-bażi tal-prinċipju tal-kolleġġjalità u li l-Membri tagħha għandhom, fl-interess ġenerali tal-Komunità, ikunu kompletament indipendenti fil-qadi ta' dmirijiethom"[23].

33. Barra minn hekk, sa fejn id-dokumenti 6, 8 u 9 jibbażaw fuq id-dokumentazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Spanjoli, il-Kummissjoni argumentat li jkun prattikament impossibbli li jiġu żvelati l-partijiet li fihom il-fehmiet tas-servizzi tal-Kummissjoni mingħajr ma tiġi żvelata l-informazzjoni li toriġina mill-Istat Membru.

34. Fir-rigward tal-eżistenza ta’ interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar, il-Kummissjoni rrimarkat li l-għan tal-prinċipju ta’ ftuħ huwa li “jippermetti liċ-ċittadini jipparteċipaw aktar mill-qrib fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet”.[24] Skont il-Kummissjoni, l-EEB u l-pubbliku ġenerali pparteċipaw b’mod attiv fid-diskussjonijiet dwar il-bini tal-Port ta’ Granadilla u esprimew il-fehmiet tagħhom f’dak il-kuntest. L-iżvelar tad-dokumenti 6, 8 u 9 bilkemm ikollu effett fuq il-kapaċità tagħhom li jressqu l-pożizzjoni tagħhom. Fl-istess ħin, l-iżvelar tad-dokumenti 6, 8 u 9 idgħajjef serjament il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni. Għalhekk, il-Kummissjoni qieset li l-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament 1049/2001 ipprevjena l-iżvelar ulterjuri tad-dokumenti 6, 8 u 9.

35. Fir-rigward tad-dokumenti 10 u 11, il-Kummissjoni ma kkunsidratx li kien hemm ċirkustanzi ġodda li jiġġustifikaw l-evalwazzjoni mill-ġdid tad-deċiżjoni tagħha. Għall-kuntrarju ta' dak li ssuġġerixxa l-Ombudsman fil-proposta tiegħu għal soluzzjoni amikevoli, il-Kummissjoni wettqet test konkret tal-ħsara u bbilanċjat l-interess protett mal-interess pubbliku fl-iżvelar.

36. Fuq il-bażi ta’ dan ta’ hawn fuq, il-Kummissjoni qieset li ma setgħetx tipprovdi aktar aċċess milli kienet diġà ngħatat fit-tweġibiet tagħha tal-15 ta’ Diċembru 2006 u tal-10 ta’ April 2007.

37. L-ilmentatur, bi tweġiba għall-opinjoni tal-Kummissjoni, kien tal-fehma li l-Kummissjoni kienet għamlet interpretazzjoni żbaljata, fir-rigward tad-dokumenti 12-14, ibbażata fuq is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża C-64/05 P. Dik is-sentenza tiddikjara li "l-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001 ma jistax jiġi interpretat bħala li jagħti lill-Istat Membru dritt ta' veto ġenerali u inkondizzjonat, sabiex ikun jista' jopponi b'mod diskrezzjonali l-iżvelar ta' dokumenti li joriġinaw minnu u miżmuma minn istituzzjoni, bl-effett li l-aċċess għal tali dokumenti ma jibqax jiġi rregolat mid-dispożizzjonijiet ta' dak ir-regolament u jkun jiddependi biss mid-dispożizzjoni tal-liġi nazzjonali". Barra minn hekk, skont il-Qorti tal-Ġustizzja,"il-qbil minn qabel tal-Istat Membru msemmi fl-Artikolu 4(5) ma jixbahx dritt diskrezzjonali ta' veto iżda forma ta' kunsens li jikkonferma li l-ebda waħda mir-raġunijiet ta' eċċezzjoni skont l-Artikolu 4(1) sa (3) ma hija preżenti."[25] Barra minn hekk, huwa ddikjara li " s-sempliċi fatt li dokument jikkonċerna interess protett minn eċċezzjoni ma jistax fih innifsu jiġġustifika l-applikazzjoni ta' dik l-eċċezzjoni; ir-riskju li jiġi mminat interess protett għandu jkun raġonevolment prevedibbli u mhux purament ipotetiku". [26]

38. L-ilmentatur kien tal-fehma li ma kienx hemm riskju raġonevolment prevedibbli. Fil-fatt, l-ilmentatur ma kkunsidrax li l-iżvelar tad-dokumenti 12-14 jista’, anki ipotetikament, jagħmel ħsara lill-proċedimenti tal-qorti inkwistjoni. Għall-kuntrarju, l-informazzjoni li tinsab f’dawn id-dokumenti tgħin lit-Tribunal Superior de Justicia de Canarias jieħu d-deċiżjoni t-tajba.

39. Fir-rigward tad-dokumenti l-oħra mfassla mis-servizzi tal-Kummissjoni, l-ilmentatur ikkunsidra li l-Kummissjoni kkwotat biss partijiet mis-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza fil-Kawża T-403/05 [27] mingħajr ma spjegat kif dawn il-kundizzjonijiet japplikaw għad-dokumenti fil-każ preżenti. L-ilmentatur kien tal-fehma li l-Kummissjoni ppruvat tapplika d-duttrina relatata mad-dritt tal-kompetizzjoni, u b’mod partikolari mal-kontroll tal-fużjonijiet, għal dan il-każ li jikkonċerna kwistjoni ambjentali. L-ilmentatur indika li, fi kwistjonijiet ambjentali, l-interess pubbliku huwa għoli ħafna u l-prinċipju tal-aċċess għall-informazzjoni għandu jiġi applikat bl-“aktar mod wiesa’ u b’saħħtu”.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman wara l-proposta tiegħu għal soluzzjoni amikevoli

Dokumenti li joriġinaw minn Spanja

40. L-Ombudsman l-ewwel laqa' l-fatt li l-Kummissjoni kienet ħadet passi biex tikkunsidra mill-ġdid it-talba għal aċċess għad-dokumenti 12, 13 u 14 abbażi tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża C-64/05 P.[28] Madankollu, l-Ombudsman ma kienx konvint li l-Kummissjoni kienet applikat b'mod korrett l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001, kif stabbilit fil-Kawża C-64/05 P.

41. Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat, fis-sentenza tagħha fil-Kawża C-64/05 P, li l-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001 ma għandux l-għan li jistabbilixxi diviżjoni bejn żewġ setgħat, waħda nazzjonali u l-oħra tal-Komunità, b’għanijiet differenti. L-Artikolu 4(5) jagħti lill-Istat Membru s-setgħa li jieħu sehem fid-deċiżjoni Komunitarja. Madankollu, l-uniku għan tal-proċedura tat-teħid tad-deċiżjonijiet skont l-Artikolu 4(5) huwa li jiġi ddeterminat jekk l-aċċess għal dokument għandux jiġi rrifjutat skont waħda mill-eċċezzjonijiet sostantivi stabbiliti fl-Artikolu 4(1) sa 4(3).[29] Fil-fehma tal-Ombudsman, il-fatt li Stat Membru jkun involut f'din il-proċedura tat-teħid tad-deċiżjonijiet permezz tal-Artikolu 4(5) ma għandux ibiddel l-iskop tal-proċedura tat-teħid tad-deċiżjonijiet. B'estensjoni, il-fatt li Stat Membru huwa involut f'din il-proċedura ta' teħid ta' deċiżjonijiet permezz tal-Artikolu 4(5) ma għandux ibiddel il-kwalità tad-deċiżjoni eventwali meħuda fir-rigward tal-aċċess pubbliku skont ir-Regolament 1049/2001. Fil-qosor, il-ġustifikazzjoni pprovduta mill-istituzzjoni li għandha dokument bil-ħsieb li turi li tapplika eċċezzjoni skont l-Artikolu 4(1) sa (3) ma għandha bl-ebda mod tkun inqas estensiva jew inqas konvinċenti meta d-dokument inkwistjoni jkun dokument li joriġina minn Stat Membru u l-Istat Membru jkun talab li l-aċċess pubbliku għad-dokument jiġi miċħud. Dan huwa appoġġat mid-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li l-Istat Membru huwa obbligat, f'konformità mad-dmir ta' kooperazzjoni leali, li jaġixxi u jikkoopera b'tali mod li r-Regolament 1049/2001, u, speċifikament, l-Artikolu 4(1) sa (3), jiġu applikati b'mod effettiv [30].

42. Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat ukoll li l-intervent ta' Stat Membru fil-kuntest ta' talba għal aċċess għal dokumenti ma jaffettwax in-natura Komunitarja tad-deċiżjoni li sussegwentement tittieħed mill-istituzzjoni [31]. L-intervent ta' Stat Membru lanqas ma jaffettwa l-obbligu tal-istituzzjoni li tipprovdi raġunijiet għad-deċiżjoni tagħha li tirrifjuta l-aċċess.[32] Fil-fehma tal-Ombudsman, ir-responsabbiltà tal-istituzzjoni li tirrifjuta l-aċċess pubbliku għal dokument fil-pussess tagħha li tipprovdi raġunijiet għad-deċiżjoni tagħha tibqa' l-istess irrispettivament minn jekk l-istituzzjoni tkunx ibbażat id-deċiżjoni tagħha fuq talba skont l-Artikolu 4(5) jew jekk id-deċiżjoni tal-istituzzjoni tkunx ibbażata biss fuq l-analiżi tagħha stess. Dan huwa mifhum ukoll mid-dikjarazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li " l-istituzzjoni għandha, fid-deċiżjoni tagħha, mhux biss tirreġistra l-fatt li l-Istat Membru kkonċernat ikun oġġezzjona għall-iżvelar tad-dokument mitlub, iżda wkoll tistabbilixxi r-raġunijiet invokati minn dak l-Istat Membru biex juri [33] li tapplika waħda mill-eċċezzjonijiet għad-dritt ta' aċċess fl-Artikolu 4(1) sa (3) tar-regolament."[34]

43. Mill-punti 41-42 iktar ’il fuq jirriżulta li l-istituzzjoni li tirrifjuta l-aċċess għal dokument li joriġina minn Stat Membru għandha l-obbligu li tivverifika li r-raġunijiet għall-applikazzjoni tal-Artikolu 4(1) sa (3), invokati minn dan l-Istat Membru u użati mill-istituzzjoni sabiex timmotiva d-deċiżjoni tagħha, jissodisfaw l-istandard meħtieġ. Dan kien sostnut ukoll mill-fatt li l-Qorti ddikjarat li l-Artikolu 4(5) jirrikjedi li l-istituzzjoni li tirreferi għar-raġunijiet ta' Stat Membru meta tirrifjuta l-aċċess għal dokument tiżgura wkoll li dawk ir-raġunijiet jeżistu. [35]

44. Fir-rigward tal-istandard meħtieġ ta' raġunijiet għall-applikazzjoni tal-Artikolu 4(1) sa (3), is-sentenza fil-Kawża C-64/05 P tipprevedi li dawn ir-raġunijiet għandhom jippermettu lill-persuna li tkun talbet id-dokument tifhem l-oriġini u r-raġunijiet għar-rifjut tat-talba tagħha u lill-qorti kompetenti teżerċita, jekk ikun meħtieġ, is-setgħa ta' rieżami tagħha.[36] L-Ombudsman jinnota li l-ġurisprudenza tal-Qrati tal-UE diġà stabbiliet id-dettalji tal-eżami li għandu jsir (u b'hekk ukoll ir-raġunijiet li għandhom jiġu pprovduti) mill-istituzzjoni f'dan ir-rigward. Fir-rigward tal-eċċezzjoni għall-aċċess għad-dokumenti relatati mal-proċedimenti tal-qorti, l-Ombudsman iqis li huwa xieraq li jiġi applikat l-eżami fi tliet stadji stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-parir legali. L-eżami għandu jsir fi tliet stadji. L-ewwel nett, l-istituzzjoni għandha tiżgura ruħha li d-dokument li hija mitluba tiżvela effettivament jirrigwarda proċedura ġudizzjarja u, jekk ikun il-każ, tiddeċiedi liema partijiet tad-dokumenti huma effettivament ikkonċernati. It-tieni nett, l-istituzzjoni għandha teżamina jekk l-iżvelar tal-partijiet tad-dokument inkwistjoni li ġew identifikati bħala relatati mal-proċedimenti tal-qorti "jimminax il-protezzjoni" ta ' dawk il-proċedimenti. Ir-riskju ta’ preġudizzju għal dan l-interess għandu jkun raġonevolment prevedibbli u mhux purament ipotetiku. It-tielet nett, jekk l-istituzzjoni tqis li l-iżvelar tad-dokument jippreġudika l-protezzjoni tal-proċeduri ġudizzjarji, hija għandha tivverifika jekk jeżistix interess pubbliku superjuri li jiġġustifika dan l-iżvelar [37].

45. F’dan il-każ, l-awtoritajiet Spanjoli argumentaw li l-iżvelar tad-dokumenti 12-14 jimmina l-protezzjoni tal-proċedimenti tal-qorti li għaddejjin. L-Ombudsman innota, madankollu, li l-awtoritajiet Spanjoli ma dehrux li pprovdew, sa punt suffiċjenti biex jissodisfaw l-istandards stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja (kif miġbur fil-qosor hawn fuq fil-paragrafu 44), raġunijiet biex juru li l-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(2), it-tieni inċiż, fil-fatt applikat. Min-naħa tagħha, il-Kummissjoni naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 4(5) billi ma vverifikatx, permezz ta’ djalogu ġenwin [38] mal-awtoritajiet Spanjoli, li kienu jeżistu raġunijiet adegwati għall-applikazzjoni tat-tieni inċiż tal-Artikolu 4(2). Għaldaqstant, il-Kummissjoni rrifjutat b’mod żbaljat l-aċċess għad-dokumenti inkwistjoni. Dan kien każ ta' amministrazzjoni ħażina.

Dokumenti interni 6, 8 u 9 tal-Kummissjoni

46. L-Ombudsman l-ewwel laqgħet il-fatt li l-Kummissjoni kkunsidrat mill-ġdid ukoll ir-rifjut tagħha li tipprovdi aċċess għad-dokumenti 6, 8 u 9. Huwa fakkar ukoll li r-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti aċċess għad-dokumenti 6, 8 u 9 kien oriġinarjament ibbażat fuq l-Artikolu 4(3), l-ewwel subparagrafu (filwaqt li r-rifjut tagħha li tagħti aċċess għad-dokumenti 10 u 11 kien ibbażat fuq l-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu). Wara li qieset il-fatt li d-deċiżjoni dwar il-kofinanzjament tal-Port ta' Granadilla taħt il-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013 tal-Fondi Strutturali kienet issa ġiet adottata, il-Kummissjoni mbagħad irrifjutat l-aċċess għad-dokumenti interni kollha kkonċernati - Documents 6, 8, 9, 10 u 11 - fuq il-bażi tal-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu.[39] Il-Kummissjoni bbażat l-analiżi tagħha fuq interpretazzjoni tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza fil-Kawża T-403/05 (minn hawn 'il quddiem imsejħa l-każ MyTravel). [40] L-Ombudsman ma sabx l-interpretazzjoni tal-Kummissjoni konvinċenti għar-raġunijiet li ġejjin.

47. L-Ombudsman l-ewwel fakkret li l-Artikolu 4(3) huwa maħsub biex jipproteġi l-proċess intern tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-istituzzjonijiet. Il-Kummissjoni użat it-terminu “spazju biex taħseb” biex tiddeskrivi l-interess protett. F'ċerti ċirkustanzi, il-kapaċità ta' teħid ta' deċiżjonijiet tal-istituzzjoni tista' tiġi kompromessa jekk dokumenti li għandhom jintużaw immedjatament u direttament mill-istituzzjoni sabiex tadotta deċiżjoni futura kellhom jidħlu fid-dominju pubbliku qabel ma tittieħed dik id-deċiżjoni. Tali eventwalità tista' timmaterjalizza minħabba l-fatt li tali żvelar prematur ta' dokumenti jista' jwassal għal pressjoni esterna mhux dovuta fuq l-istituzzjoni u/jew is-servizzi tagħha (l-Artikolu 4(3), l-ewwel subparagrafu).[41] Il-kapaċità ta' teħid ta' deċiżjonijiet ta' istituzzjoni tista' tiġi kompromessa wkoll jekk dokumenti interni jsiru pubbliċi wara li tkun ittieħdet deċiżjoni (l-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu). Madankollu, il-periklu li l-kapaċità ta' teħid ta' deċiżjonijiet ta' istituzzjoni tiġi kompromessa jitnaqqas ħafna ladarba tittieħed deċiżjoni. F’ċirkustanzi bħal dawn, hemm biss periklu limitat li ssir pressjoni esterna mhux xierqa fuq l-istituzzjoni jew is-servizzi tagħha b’riżultat tal-iżvelar pubbliku tad-dokumenti. Din il-fehma hija fil-fatt ikkonfermata mill-każ MyTravel, li, fil-fehma tal-Ombudsman, għandu jiġi interpretat bħala li jimplika li l-protezzjoni tal-kapaċità tat-teħid ta' deċiżjonijiet wara li tkun ittieħdet id-deċiżjoni hija limitata għal ċerti sitwazzjonijiet partikolari.

48. L-ewwel sitwazzjoni partikolari li ttieħdet inkunsiderazzjoni fil-kawża MyTravel kienet li d-dokumenti li għalihom intalab l-aċċess kienu dokumenti eċċezzjonali ħafna. Id-dokumenti kienu rapporti mfassla minn grupp ta' ħidma ad hoc stabbilit mill-Kummissjoni wara s-sentenza ta' ksur tal-bażi mill-Qorti tal-Prim'Istanza fil-Kawża T-342/99 (minn hawn 'il quddiem imsejħa l-kawża Airtours/First Choice). [42] Il-mandat tal-grupp ta' ħidma ad hoc kien li janalizza l-istadji differenti fil-proċeduri amministrattivi u ġudizzjarji fil-kawża Airtours/First Choice u li jipproponi konklużjonijiet xierqa. Skont il-mandat tiegħu, il-grupp ta’ ħidma kien meħtieġ jeżamina għadd ta’ kwistjonijiet li tqajmu fir-rigward tal-kawża Airtours/First Choice u jindika kwalunkwe punt possibbli ta’ nuqqas ta’ qbil mas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza. Il-mistoqsijiet kienu:

“(1) Huwa xieraq appell kontra s-sentenza Airtours?

(2) Liema dgħufijiet żvelat is-sentenza, b’mod partikolari fil-proċedura amministrattiva li wasslet għad-deċiżjoni?

(3) Liema konklużjonijiet jistgħu jinsiltu minn dan il-każ fir-rigward tal-proċeduri interni?

(4) Jistgħu jittieħdu tagħlimiet minn kwalunkwe qasam ta’ attività ieħor tad-DĠ Kompetizzjoni?

(5) Liema aspetti tal-politika sostantiva tal-kompetizzjoni indirizzati fis-sentenza Airtours jistħoqqilhom eżami ulterjuri f’rieżamijiet li għaddejjin jew futuri?

(6) Hemm implikazzjonijiet fuq kawżi oħra dwar il-kompetizzjoni pendenti quddiem il-Qorti?"

Il-mandat tal-grupp ta’ ħidma indika wkoll li r-rapport kellu jiġi ppreżentat għad-diskussjoni mal-membru tal-Kummissjoni responsabbli għall-kompetizzjoni qabel l-iskadenza tat-terminu għall-preżentata ta’ appell.[43] L-aċċess ġie rrifjutat ukoll għad-dokumenti ta’ ħidma mfassla sabiex jitħejja r-rapport, kif ukoll għar-rapporti provviżorji ta’ sottogruppi differenti, li spiss ġew riprodotti fir-rapport kelma b’kelma.

49. L-Ombudsman innota li d-dokumenti interni inkwistjoni fil-każ MyTravel kien fihom analiżi u kritika minn grupp ta' ħidma tal-Kummissjoni fir-rigward tal-azzjonijiet u l-politiki tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-eżerċizzju tal-prerogattivi tal-Kummissjoni fil-qasam tal-kontroll tal-fużjonijiet. Speċifikament, id-dokumenti interni inkwistjoni fittxew li jidentifikaw żbalji u dgħufijiet fil-politiki u l-proċeduri tal-Kummissjoni stess fil-qasam tal-kontroll tal-fużjonijiet. Fil-kawża MyTravel, il-Qorti tal-Prim’Istanza kienet tal-fehma li dan il-proċess ta’ awtoriflessjoni u awtokritika, li l-grupp ta’ ħidma tal-Kummissjoni ntalab iwettaq, ikun affettwat b’mod negattiv mill-prospett li dawk l-awtoriflessjonijiet u l-awtokritika jsiru pubbliċi. Minbarra l-fehmiet awtokritiċi, l-Ombudsman ma eskludiex li, f'konformità mal-ġurisprudenza MyTravel, jista' jinħoloq riskju għall-kapaċità ta' teħid ta' deċiżjonijiet ta' istituzzjoni jekk l-istituzzjoni tiżvela dokumenti li jkun fihom fehmiet spekulattivi jew kontroversjali.

50. It-tieni sitwazzjoni partikolari li ġiet ikkunsidrata fil-kawża MyTravel kienet il-fatt li d-dokumenti li għalihom intalab l-aċċess setgħu jintużaw mid-DĠ Kompetizzjoni fl-eżami ta' każijiet simili ta' konċentrazzjonijiet fil-futur, li jinvolvu l-istess settur ta' attivitajiet jew l-istess kunċetti ekonomiċi [44]. F'dan il-kuntest, il-Qorti tal-Prim'Istanza aċċettat li kien hemm riskju raġonevolment prevedibbli li l-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-Kummissjoni fir-rigward tal-kontroll tal-konċentrazzjonijiet b'mod ġenerali jiġi mminat serjament jekk id-dokumenti inkwistjoni jiġu rilaxxati.

51. L-Ombudsman kien tal-fehma li, sabiex il-ġurisprudenza MyTravel tiġi applikata għad-dokumenti kkunsidrati f’dan il-każ, ikun meħtieġ li jiġu pprovduti argumenti konvinċenti dwar għaliex dawn id-dokumenti jirrigwardaw sitwazzjonijiet li huma analogi għas-sitwazzjonijiet partikolari li rriżultaw fil-kawża MyTravel.

52. L-Ombudsman qies ukoll li kien meħtieġ li jiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni għall-Każ T-121/05 (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ il-każ Borax), [45] li kien jikkonċerna talba għal aċċess għal diversi opinjonijiet xjentifiċi mfassla għall-fini tat-tħejjija tal-leġiżlazzjoni. F’dak il-każ, il-Qorti tal-Prim’Istanza nnotat li dejjem hemm ċertu riskju assoċjat mal-istanzi kollha ta’ aċċess għal dokumenti li fihom opinjonijiet maħsuba għal użu intern bħala parti minn konsultazzjonijiet u deliberazzjonijiet preliminari. Fil-qosor, kif irrilevat il-Qorti tal-Prim’Istanza, jeżisti riskju ta’ dissważjoni inerenti fil-każijiet kollha ta’ aċċess għal dokumenti li fihom opinjonijiet intiżi għall-użu intern fil-kuntest ta’ konsultazzjonijiet u ta’ deliberazzjonijiet preliminari. Madankollu, skont il-Qorti tal-Prim’Istanza, mis-sempliċi eżistenza ta’ riskju ma jistax jiġi dedott li l-iżvelar ta’ dokument effettivament ikollu effett dissważiv fir-rigward tal-awtur tiegħu. Interpretazzjoni li timplika l-applikazzjoni awtomatika tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament 1049/2001 kull darba li jeżisti riskju ta’ deterrenza tmur b’mod ċar kontra l-għan u t-tifsira ta’ dak l-Artikolu.

53. Bħala tali, l-eċċezzjoni fl-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu, għandha tapplika biss jekk jintwera li r-riskju li jeżisti huwa tali li jimmina serjament il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-istituzzjoni.[46] Il-Qorti tal-Prim'Istanza kkonkludiet ukoll li argument li hemm riskju li l-opinjonijiet ma jiġux espressi liberament u b'mod sinċier ma jistax ikun ibbażat fuq sempliċi dikjarazzjonijiet, iżda għandu jkun motivat kif xieraq.[47] Għalhekk kien ċar li l-istituzzjoni li jkollha d-dokument għandha tagħmel eżami konkret tal-kontenut tad-dokument sabiex tevalwa jekk in-natura u l-intensità tar-riskju li jirriżulta mill-iżvelar pubbliku tad-dokument humiex biżżejjed sabiex jimminaw serjament il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-istituzzjoni.

54. L-Ombudsman qieset li, meta twettaq tali analiżi, l-istituzzjoni għandha żżomm f’moħħha li fehmiet diverġenti mhumiex l-istess bħal fehmiet kritiċi, spekulattivi jew kontroversjali. Il-fatt li jistgħu jiġu espressi fehmiet diverġenti fi ħdan istituzzjoni matul proċess ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet huwa kompletament normali, u, tabilħaqq, sitwazzjoni mistennija. Din is-sitwazzjoni normali kienet magħrufa meta ġie stabbilit fit-Trattat li d-deċiżjonijiet għandhom jittieħdu bl-aktar mod miftuħ possibbli u meta l-preambolu għar-Regolament 1049/2001 ġie fformulat biex jiddikjara li l-ftuħ jippermetti liċ-ċittadini jipparteċipaw aktar mill-qrib fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u jiggarantixxi li l-amministrazzjoni tgawdi leġittimità akbar. Il-fatt li l-iżvelar ta' ċerti dokumenti jiżvela li kienu jeżistu fehmiet diverġenti matul il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet, u li dawn il-fehmiet jistgħu jitqabblu mad-deċiżjoni finalment meħuda ma jistax, għalhekk, jintuża waħdu biex juri li l-iżvelar pubbliku ta' dawk id-dokumenti jimmina serjament il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-istituzzjoni. Għall-kuntrarju, aktar milli jiġu mminati l-kwalità u l-integrità tal-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet ta' istituzzjoni, kien probabbli li l-iżvelar pubbliku ta' dokumenti li jista' jkun fihom fehmiet diverġenti jtejjeb il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-Kummissjoni peress li l-prospett ta' tali dokumenti ta' konsultazzjoni bejn is-servizzi li jaqgħu taħt l-iskrutinju pubbliku għandu jaħdem bħala inċentiv biex jipprovdi argumenti aħjar b'appoġġ għall-pożizzjonijiet meħuda.

55. Abbażi ta' dan ta' hawn fuq, u wara li spezzjona d-dokumenti kkonċernati, l-Ombudsman għamel l-analiżi li ġejja tad-dokumenti 6, 8 u 9.

Dokument 6

56. L-Ombudsman ikkonkluda li d-dokument 6 kien fih prinċipalment fatti u argumenti fir-rigward tal-proġett tal-port ta’ Granadilla. Id-dokument 6 ma kien fih l-ebda opinjoni (awto)kritika, kontroversjali jew spekulattiva, li l-iżvelar tagħha seta’ jillimita r-rieda tal-uffiċjali tagħha li jressqu tali fehmiet. Barra minn hekk, l-argument li d-dokument 6 seta’ jintuża fl-eżami ta’ każijiet simili li jinvolvu l-istess settur ta’ attivitajiet, kif previst fil-kawża MyTravel, ma kienx applikabbli b’mod ċar, peress li d-dokument 6 kien jikkonċerna sett uniku ta’ fatti, jiġifieri, fatti li jikkonċernaw proġett speċifiku (il-proġett tal-port ta’ Granadilla) u l-impatt tiegħu fuq sit Natura 2000 partikolari.

Dokument 8

57. L-Ombudsman ikkonkluda li d-dokument 8 prinċipalment jistabbilixxi l-mistoqsijiet li se jitwieġbu fid-dokument 9. Id-dokument 8 ma kien fih l-ebda opinjoni (awto)kritika, kontroversjali jew spekulattiva, li l-iżvelar tagħha jista’ jillimita r-rieda tal-uffiċjali tagħha li jressqu tali fehmiet fil-futur. Barra minn hekk, l-argument li d-dokument 8 seta’ jintuża fl-eżami ta’ każijiet simili li jinvolvu l-istess settur ta’ attivitajiet, kif previst fil-kawża MyTravel, ma kienx applikabbli b’mod ċar, peress li d-dokument 8 kien jikkonċerna sett uniku ta’ fatti, jiġifieri, fatti li jikkonċernaw proġett speċifiku (il-proġett tal-port ta’ Granadilla) u l-impatt tiegħu fuq sit Natura 2000 partikolari.

Dokument 9

58. L-Ombudsman ikkonkluda li d-dokument 9 prinċipalment jistabbilixxi aspetti tekniċi tal-proġett tal-port ta’ Granadilla. Id-dokument 9 ma kien fih l-ebda opinjoni (awto)kritika, kontroversjali jew spekulattiva, li l-iżvelar tagħha jista’ jillimita r-rieda tal-uffiċjali tagħha li jressqu tali fehmiet fil-futur. Barra minn hekk, l-argument li d-dokument 9 seta’ jintuża fl-eżami ta’ każijiet simili li jinvolvu l-istess settur ta’ attivitajiet, kif previst fil-kawża MyTravel, ma kienx applikabbli b’mod ċar, peress li d-dokument 9 kien jikkonċerna sett uniku ta’ fatti, jiġifieri, fatti li jikkonċernaw proġett speċifiku (il-proġett tal-port ta’ Granadilla) u l-impatt tiegħu fuq sit Natura 2000 partikolari.

59. Abbażi ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman ma qiesx li l-eċċezzjoni għall-aċċess pubbliku stabbilita fl-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament 1049/2001 kienet tapplika għad-dokumenti 6, 8 u 9. Għaldaqstant, l-Ombudsman ikkonkluda li l-Kummissjoni rrifjutat b’mod żbaljat l-aċċess għad-dokumenti inkwistjoni, u b’hekk wettqet każ ta’ amministrazzjoni ħażina.

60. Fir-rigward tal-argument tal-Kummissjoni li jkun prattikament impossibbli li jiġu żvelati l-fehmiet tas-servizzi tal-Kummissjoni mingħajr ma tiġi żvelata l-informazzjoni li toriġina mill-Istat Membru, l-Ombudsman innota li l-fatt li dokument tal-Kummissjoni jirreferi għal informazzjoni miksuba minn Stat Membru mhuwiex fih innifsu raġuni għal eċċezzjoni għall-aċċess skont ir-Regolament 1049/2001. Pjuttost, il-Kummissjoni jkollha tiġġustifika speċifikament għaliex tali dokumenti ma għandhomx jiġu żvelati abbażi tal-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4(1) sa 4(3) tar-Regolament 1049/2001.

61. Fl-aħħar nett, u minkejja l-analiżi msemmija hawn fuq skont ir-Regolament 1049/2001, wara li eżamina d-dokumenti inkwistjoni, l-Ombudsman qies li l-iżvelar pubbliku tad-dokumenti 6, 8 u 9 x'aktarx itejjeb il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-Kummissjoni (ara l-paragrafu 54 hawn fuq).

Dokumenti interni 10 u 11 tal-Kummissjoni

62. L-Ombudsman innota li l-Kummissjoni ma qisitx li kien hemm xi ċirkostanzi ġodda li jiġġustifikaw il-valutazzjoni mill-ġdid tad-deċiżjoni tagħha li tirrifjuta l-aċċess għad-dokumenti 10 u 11. F’dan ir-rigward, l-Ombudsman indika, l-ewwel nett, li l-proposta tiegħu għal soluzzjoni bonarja, li kienet li l-Kummissjoni tikkunsidra mill-ġdid ir-rifjut tagħha li tagħti aċċess għad-dokumenti kkonċernati, saret fuq il-bażi ta’ konstatazzjoni li l-Kummissjoni ma kinitx tat raġunijiet adegwati biex tinvoka l-eċċezzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 4(3). Għaldaqstant, l-evalwazzjoni mill-ġdid tad-deċiżjoni tagħha li tirrifjuta l-aċċess għad-dokumenti 10 u 11 kellha ssir irrispettivament minn kwalunkwe ċirkostanza ġdida.

63. L-Ombudsman ġibdet l-attenzjoni tal-Kummissjoni għal ċirkostanza ġdida, li qamet wara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-proposta għal soluzzjoni amikevoli, fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament 1049/2001. Din iċ-ċirkostanza ġdida kienet is-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza fil-kawża Borax [48].

64. Filwaqt li fakkar fl-analiżi ta' hawn fuq tal-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu, (il-paragrafi 48-53), u wara li spezzjona d-dokumenti kkonċernati, l-Ombudsman għamel l-analiżi li ġejja tad-dokumenti 10 u 11.

Dokument 10

65. L-Ombudsman qieset li d-dokument 10 tabilħaqq kien fih fehmiet li kienu jaqgħu fil-qafas stabbilit mill-każ MyTravel (jiġifieri, il-fehmiet espressi setgħu jiġu kklassifikati bħala kritiċi, kontroversjali jew spekulattivi). L-Ombudsman qabel li l-iżvelar pubbliku ta' dawn il-fehmiet, anke wara li tkun ittieħdet deċiżjoni, jista' potenzjalment iwassal għal sitwazzjoni fejn is-servizzi tal-Kummissjoni jsibuha bi tqila biex jesprimu dawn il-fehmiet b'mod liberu. Dan jista’ jċaħħad lill-Kummissjoni mill-opportunità li tkun infurmata b’mod sħiħ u sinċier dwar l-aspetti kollha ta’ każ u dwar il-konsegwenzi tal-għażliet differenti disponibbli.

66. Fir-rigward ta' jekk l-iżvelar pubbliku tad-dokument 10 jimminax serjament il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, l-Ombudsman sabet li n-natura u l-intensità tal-fehmiet espressi kienu tali li l-argument tal-Kummissjoni, li l-iżvelar jimmina serjament l-espressjoni indipendenti tal-opinjonijiet dwar il-kwistjoni u jipperikola l-kwalità u s-solidità tad-deċiżjoni eventwali, irid jiġi sostnut fir-rigward tad-dokument 10.

67. Għalhekk, l-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni kienet intitolata tirrifjuta l-aċċess għad-dokument 10 abbażi tal-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament 1049/2001.

68. L-Ombudsman imbagħad eżaminat bir-reqqa jekk kienx hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar tad-dokument 10. Il-kompitu kien jinvolvi l-ibbilanċjar tal-interess pubbliku fl-iżvelar mal-ħsara li setgħet ġiet ikkawżata lill-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni bl-iżvelar pubbliku tad-dokument. L-Ombudsman innotat li, filwaqt li d-dokument 10 fih osservazzjonijiet importanti, il-fehmiet espressi fid-dokument 10 ma jżidux elementi ta’ natura sostantiva li ma kinux diġà fid-dominju pubbliku. Bħala tali, u fid-dawl tar-riskju raġonevolment prevedibbli li l-iżvelar tad-dokument 10 jimmina serjament il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-Kummissjoni, l-Ombudsman kien tal-fehma li ma kien hemm l-ebda interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar fir-rigward tad-dokument 10.

Dokument 11

69. L-Ombudsman ikkonkluda li d-dokument 11 kien fih konklużjonijiet li saru abbażi ta’ konsultazzjonijiet bejn is-servizzi. Id-dokument 11 ma kien fih l-ebda opinjoni (awto)kritika, kontroversjali jew spekulattiva, li l-iżvelar tagħha seta’ jillimita r-rieda tal-uffiċjali tagħha li jressqu tali fehmiet fil-futur. Barra minn hekk, l-argument li d-dokument 11 seta’ jintuża fl-eżami ta’ każijiet simili li jinvolvu l-istess settur ta’ attivitajiet, kif previst fil-kawża MyTravel, ma kienx applikabbli b’mod ċar għad-dokument 11, peress li kien jikkonċerna sett uniku ta’ fatti, jiġifieri, fatti li jikkonċernaw proġett speċifiku (il-proġett tal-port ta’ Granadilla) u l-impatt tiegħu fuq sit partikolari ta’ Natura 2000.

70. Abbażi ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman ma qiesx li l-Kummissjoni pprovdiet argumenti biex turi li l-eċċezzjoni għall-aċċess stabbilita fl-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament 1049/2001 kienet tapplika għad-dokument 11. Għaldaqstant, l-Ombudsman qies li l-Kummissjoni rrifjutat b’mod żbaljat l-aċċess għad-dokument 11, u b’hekk wettqet każ ta’ amministrazzjoni ħażina.

71. Kif kien il-każ bid-dokumenti 6, 8 u 9, l-Ombudsman ikkunsidra li l-iżvelar tad-dokument 11 x'aktarx li jtejjeb il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni (ara l-paragrafu 54 hawn fuq).

72. Abbażi ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman ikkonkluda li l-Kummissjoni rrifjutat b'mod żbaljat l-aċċess għad-dokumenti 6, 8, 9, 11, 12, 13 u 14 għar-raġunijiet li ġejjin:

• Fir-rigward tad-dokumenti 6, 8, 9 u 11, il-Kummissjoni naqset milli tagħti raġunijiet adegwati biex tinvoka l-eċċezzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament 1049/2001.

• Fir-rigward tad-dokumenti 12-14, il-Kummissjoni naqset milli tivverifika li l-awtoritajiet Spanjoli pprovdew raġunijiet, skont l-istandard meħtieġ, għall-applikazzjoni tat-tieni inċiż tal-Artikolu 4(2) tar-Regolament 1049/2001.

Dawn kienu każijiet ta' amministrazzjoni ħażina. L-Ombudsman għalhekk għamel l-abbozz ta’ rakkomandazzjoni li ġej, f’konformità mal-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew, lill-Kummissjoni:

"Il-Kummissjoni għandha tipprovdi aċċess għad-dokumenti 6, 8, 9 u 11.

Fir-rigward tad-dokumenti 12-14, il-Kummissjoni għandha tidħol fi djalogu ġenwin mal-awtoritajiet Spanjoli fir-rigward tat-talba għal aċċess bil-ħsieb li taċċerta, sal-istandard meħtieġ, jekk jeżistux raġunijiet validi għall-applikazzjoni tat-tieni inċiż tal-Artikolu 4(2). Jekk il-Kummissjoni ma tistax taċċerta li jeżistu raġunijiet validi għaċ-ċaħda tal-aċċess, il-Kummissjoni għandha tagħti aċċess għad-dokumenti 12-14."

73. Peress li l-Kummissjoni ma setgħetx, f'dak l-istadju tal-inkjesta, tqis bis-sħiħ l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001 fil-Kawża C-64/05 P, l-abbozz ta' rakkomandazzjoni ppermetta lill-Kummissjoni l-opportunità li ssegwi djalogu ġenwin mal-awtoritajiet Spanjoli fir-rigward tat-talba għal aċċess għad-dokumenti 12-14. L-Ombudsman għalhekk qies li kien ikun prematur li jittratta, f'dak l-istadju tal-inkjesta, l-affermazzjoni tal-ilmentatur li l-Kummissjoni għandha tinforma lill-EEB bil-miktub dwar l-argumenti u l-punti ewlenin imressqa mill-awtoritajiet Spanjoli fid-dokumenti 12-14.

74. Fl-aħħar nett, l-Ombudsman indika li l-konklużjonijiet tiegħu fir-rigward tad-dokument 10 urew li jeżistu sitwazzjonijiet li fihom l-istituzzjonijiet huma ġġustifikati li jirrifjutaw talba għal aċċess għal dokumenti. Madankollu, sabiex ikun leġittimu, kwalunkwe rifjut bħal dan għandu jkun akkumpanjat minn rendikont dettaljat tar-raġunijiet għall-applikazzjoni ta' eċċezzjoni fl-Artikolu 4 tar-Regolament 1049/2001.

L-argumenti ppreżentati lill-Ombudsman wara l-abbozz ta' rakkomandazzjoni tiegħu

75. Fl-opinjoni tagħha bi tweġiba għall-abbozz ta’ rakkomandazzjoni, il-Kummissjoni l-ewwel skużat ruħha għall-fatt li t-tweġiba tagħha għall-abbozz ta’ rakkomandazzjoni kienet ħadet perjodu konsiderevoli ta’ żmien, jiġifieri, minn Ġunju 2009, meta l-Ombudsman bagħat l-abbozz ta’ rakkomandazzjoni tiegħu, sa Lulju 2010, meta l-Kummissjoni bagħtet it-tweġiba tagħha. Id-dewmien kien spjegat mill-fatt li kien l-ewwel każ fejn l-Ombudsman qies li l-Kummissjoni ma kinitx ivvalutat l-adegwatezza tar-raġunijiet mogħtija minn Stat Membru biex joġġezzjona għall-iżvelar ta’ dokumenti li joriġinaw minnu.

76. Il-Kummissjoni qablet mal-abbozz ta' rakkomandazzjoni tal-Ombudsman biex tikkunsidra mill-ġdid ir-rifjut tagħha li tipprovdi aċċess għad-dokumenti interni tagħha 6, 8, 9 u 11. Konsegwentement, fid-dawl ta’ din il-kunsiderazzjoni mill-ġdid, il-Kummissjoni ħarġet dawn id-dokumenti lill-ilmentatur. B’dan il-mod, hija qieset li l-iżvelar sħiħ tad-dokumenti ma kienx ser jaffettwa iktar il-proċess deċiżjonali tagħha.

77. Il-Kummissjoni rrimarkat, fir-rigward tad-dokumenti li joriġinaw mill-awtoritajiet Spanjoli, li d-deċiżjoni tagħha tal-10 ta’ April 2007 li ma tiżvelax kienet konformi mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza minħabba li din il-ġurisprudenza ġiet mibdula biss mill-Qorti fis-sentenza tagħha tat-18 ta’ Diċembru 2007.[49]

78. Fir-rigward tal-fehma tal-Ombudsman li r-raġunament issa pprovdut mill-awtoritajiet Spanjoli ma ssodisfax l-istandards stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża C-64/05 P, u l-fehma tal-Ombudsman li l-Kummissjoni naqset milli tivverifika, permezz ta' djalogu ġenwin mal-awtoritajiet Spanjoli, li kienu jeżistu raġunijiet adegwati għall-applikazzjoni tal-eċċezzjoni stabbilita fit-tieni inċiż tal-Artikolu 4(2) tar-Regolament 1049/2001, il-Kummissjoni ma qablitx mal-fehma tal-Ombudsman. Il-Kummissjoni nnotat li l-Qorti tal-Ġustizzja [50] ikkonfermat li l-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001 ipoġġi lill-Istati Membri f'pożizzjoni li hija differenti minn dik ta' partijiet terzi oħra fir-rigward tal-iżvelar ta' dokumenti li joriġinaw minnhom. Il-Kummissjoni kienet tal-fehma li meta Stat Membru jkun ta raġunijiet għall-oġġezzjoni tiegħu għall-iżvelar ta’ dokumenti li joriġinaw minnu, u dawk ir-raġunijiet jitressqu f’termini tal-eċċezzjonijiet sostantivi stabbiliti fl-Artikolu 4, il-paragrafi 1 sa 3 tar-Regolament 1049/2001, il-Kummissjoni hija, fil-prinċipju, obbligata tirrifjuta l-aċċess għad-dokumenti mitluba [51]. Madankollu, il-Kummissjoni tista’ tiżvela dawn id-dokumenti meta Stat Membru, minkejja l-oġġezzjoni tiegħu, fi tmiem djalogu ġenwin:

• naqset milli tagħti raġunijiet għall-oġġezzjonijiet tagħha;
• ibbaża l-oġġezzjonijiet tiegħu fuq raġunament li ma jirrigwardax l-eċċezzjonijiet sostantivi stabbiliti fl-Artikolu 4 (1) sa (3) tar-Regolament 1049/2001;
• invokat waħda minn dawn l-eċċezzjonijiet jew ipprovdiet raġunijiet li manifestament ma japplikawx għad-dokumenti kkonċernati.

F’każijiet bħal dawn, l-Istat Membru għandu d-dritt li jitlob l-annullament ta’ dik id-deċiżjoni mill-Qorti Ġenerali u li jitlob miżuri interim li jipprevjenu l-iżvelar sakemm il-Qorti tkun tat is-sentenza tagħha [52]. Bħalissa hemm kawża simili pendenti quddiem il-Qorti [53].

79. Il-Kummissjoni nnotat li, f’dan il-każ, hija reġgħet staqsiet lill-awtoritajiet Spanjoli jekk ir-raġunijiet għall-oġġezzjonijiet tagħhom kinux għadhom validi, filwaqt li qieset il-mogħdija taż-żmien. Il-Kummissjoni indikat li, hekk kif l-awtoritajiet Spanjoli jneħħu l-oġġezzjonijiet tagħhom, hija kienet ser tiżvela d-dokumenti 12, 13 u 14.

80. L-ilmentatur, fl-osservazzjonijiet tiegħu fir-rigward tal-opinjoni tal-Kummissjoni, ikkunsidra, l-ewwel nett, li kien diżappuntanti ħafna li l-Kummissjoni ħadet aktar minn sena biex twieġeb għall-Abbozz ta' Rakkomandazzjoni tal-Ombudsman. L-ilmentatur qies ukoll li kien diżappuntanti ħafna li l-Kummissjoni xorta rrifjutat li tiżvela d-dokumenti li joriġinaw minn Spanja. Fil-fehma tal-ilmentatur, il-Kummissjoni ma rrispettatx ir-rekwiżiti stabbiliti fit-Trattat ta' Lisbona u fl-Artikolu 15 tat-TFUE. L-ilmentatur xtaq itenni l-osservazzjonijiet tiegħu ppreżentati fit-12 ta' Frar 2010, wara l-opinjoni tal-Kummissjoni dwar il-proposta għal soluzzjoni amikevoli, u ddikjara li xorta jixtieq aċċess għad-dokumenti miżmuma mill-Kummissjoni.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman wara l-abbozz ta' rakkomandazzjoni tiegħu

81. L-Ombudsman ifakkar li l-ewwel parti tal-abbozz ta' rakkomandazzjoni tiegħu kienet ibbażata fuq il-kunsiderazzjoni li l-Kummissjoni naqset milli tagħti raġunijiet adegwati biex tinvoka l-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament 1049/2001. Fuq din il-bażi, huwa stieden lill-Kummissjoni tikkunsidra mill-ġdid, fid-dawl tal-konstatazzjonijiet tiegħu, id-deċiżjoni li tiżvela aċċess parzjali għad-dokumenti interni tagħha 6, 8, 9 u 11.

82. Fl-opinjoni dettaljata tagħha tal-14 ta' Lulju 2010, il-Kummissjoni indikat li kienet eżaminat mill-ġdid id-dokumenti interni tagħha abbażi tal-abbozz ta' rakkomandazzjoni tal-Ombudsman. Sussegwentement, hija ħarġet dawn id-dokumenti interni bis-sħiħ. L-Ombudsman iqis li l-Kummissjoni għalhekk aċċettat l-ewwel parti tal-abbozz ta' rakkomandazzjoni. Għalhekk huwa jqis li l-affermazzjoni tal-ilmentatur li l-Kummissjoni għandha tiżvela d-dokumenti interni tagħha b'mod sħiħ ġiet solvuta mill-Kummissjoni. Għalhekk, ma hija meħtieġa l-ebda azzjoni ulterjuri mill-Ombudsman fir-rigward ta’ dan l-aspett tal-ilment.

83. Fir-rigward tat-tieni parti tal-abbozz ta' rakkomandazzjoni, li fiha l-Ombudsman iddikjara li l-Kummissjoni naqset milli tivverifika li l-awtoritajiet Spanjoli kienu pprovdew raġunijiet, skont l-istandard meħtieġ, għall-applikazzjoni tal-Artikolu 4(2), it-tieni inċiż tar-Regolament 1049/2001, l-Ombudsman l-ewwel jirrikonoxxi u jilqa' t-tentattivi tal-Kummissjoni li tidħol fi djalogu mal-awtoritajiet Spanjoli fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 4(1) sa 4(3) tar-Regolament 1049/2001 għad-dokumenti inkwistjoni.

84. L-Ombudsman jinnota li l-Kummissjoni hija tal-fehma li, meta Stat Membru jkun informa lill-Kummissjoni bir-raġunijiet għall-oġġezzjoni tiegħu għall-iżvelar pubbliku ta' dokumenti li joriġinaw minnu, u dawk ir-raġunijiet jitressqu f'termini tal-eċċezzjonijiet sostantivi stabbiliti fl-Artikolu 4(1) sa (3) tar-Regolament 1049/2001, il-Kummissjoni hija, fil-prinċipju, obbligata tirrifjuta l-aċċess għad-dokumenti mitluba. Il-Kummissjoni tista’ tiżvela biss id-dokumenti fejn l-Istat Membru:

• tonqos milli tagħti raġunijiet għall-oġġezzjonijiet tagħha; jew
• tibbaża l-oġġezzjonijiet tagħha fuq raġunament li ma jirrigwardax l-eċċezzjonijiet sostantivi stabbiliti fl-Artikolu 4 (1) sa (3) tar-Regolament 1049/2001; jew
• tinvoka waħda mill-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4 (1) sa (3) tar-Regolament 1049/2001, jew tipprovdi raġunijiet relatati mal-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4 (1) sa (3) tar-Regolament 1049/2001, li manifestament ma japplikawx għad-dokumenti kkonċernati.

F’każijiet bħal dawn, jekk il-Kummissjoni tiddeċiedi li tirrilaxxa d-dokumenti minkejja t-talba mill-Istat Membru, l-Istat Membru għandu d-dritt li jippreżenta rikors għal annullament fir-rigward ta’ dik id-deċiżjoni quddiem il-Qorti Ġenerali. Hija għandha wkoll id-dritt li titlob lill-Qorti Ġenerali miżuri provviżorji li jipprevjenu l-iżvelar sakemm il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tat is-sentenza tagħha [54].

85. L-Ombudsman għandu riżervi fir-rigward tal-fehim tal-Kummissjoni tal-bażi tad-djalogu tagħha mal-awtoritajiet Spanjoli. L-Ombudsman ifakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat, fis-sentenza tagħha L-Isvezja vs Il-Kummissjoni, li l-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001 ma għandux l-għan li jistabbilixxi diviżjoni bejn żewġ setgħat, waħda fil-livell nazzjonali u l-oħra fil-livell tal-UE, b'finijiet differenti. L-Artikolu 4(5) jagħti lill-Istat Membru s-setgħa li jieħu sehem fid-deċiżjoni mill-istituzzjoni tal-Unjoni. Madankollu, l-uniku għan tal-proċedura tat-teħid tad-deċiżjonijiet skont l-Artikolu 4(5) huwa li jiġi ddeterminat jekk l-aċċess għal dokument għandux jiġi rrifjutat skont waħda mill-eċċezzjonijiet sostantivi stabbiliti fl-Artikolu 4(1) sa 4(3).[55] Fil-fehma tal-Ombudsman, il-fatt li Stat Membru jkun involut f'din il-proċedura tat-teħid tad-deċiżjonijiet permezz tal-Artikolu 4(5) ma għandux ibiddel l-iskop tal-proċedura tat-teħid tad-deċiżjonijiet. B'estensjoni, il-fatt li Stat Membru jkun involut f'din il-proċedura ta' teħid ta' deċiżjonijiet permezz tal-Artikolu 4(5) ma għandux ibiddel in-natura jew il-kwalità tad-deċiżjoni eventwali meħuda fir-rigward tal-aċċess pubbliku skont ir-Regolament 1049/2001. Il-ġustifikazzjoni pprovduta mill-istituzzjoni li jkollha dokument bil-ħsieb li turi li tapplika eċċezzjoni skont l-Artikolu 4(1) sa (3) ma għandhiex tkun inqas estensiva jew inqas konvinċenti meta d-dokument inkwistjoni jkun dokument li joriġina minn Stat Membru u l-Istat Membru jkun talab li l-aċċess pubbliku għad-dokument jiġi miċħud. Dan huwa appoġġat mid-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li l-Istat Membru huwa obbligat, f'konformità mad-dmir ta' kooperazzjoni leali, li jaġixxi u jikkoopera b'tali mod li r-Regolament 1049/2001, u, speċifikament, l-Artikolu 4(1) sa (3), jiġu applikati b'mod effettiv [56].

86. Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat ukoll li l-intervent ta' Stat Membru fil-kuntest ta' talba għal aċċess għal dokumenti ma jaffettwax in-natura tal-UE tad-deċiżjoni li sussegwentement tittieħed mill-istituzzjoni.[57] L-intervent ta' Stat Membru lanqas ma jaffettwa l-obbligu tal-istituzzjoni li tipprovdi raġunijiet għad-deċiżjoni tagħha li tirrifjuta l-aċċess.[58] Minn dan isegwi, fil-fehma tal-Ombudsman, li r-responsabbiltà tal-istituzzjoni li tirrifjuta l-aċċess pubbliku għal dokument fil-pussess tagħha li tipprovdi raġunijiet għad-deċiżjoni tagħha tibqa' l-istess irrispettivament minn jekk l-istituzzjoni tkunx ibbażat id-deċiżjoni tagħha fuq talba skont l-Artikolu 4(5) jew jekk id-deċiżjoni tal-istituzzjoni tkunx ibbażata biss fuq l-analiżi tagħha stess. Dan huwa sostnut ukoll mid-dikjarazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li " l-istituzzjoni għandha, fid-deċiżjoni tagħha, mhux biss tirreġistra l-fatt li l-Istat Membru kkonċernat ikun oġġezzjona għall-iżvelar tad-dokument mitlub, iżda wkoll tesponi r-raġunijiet invokati minn dak l-Istat Membru biex juri li tapplika waħda mill-eċċezzjonijiet għad-dritt ta' aċċess fl-Artikolu 4(1) sa (3) tar-regolament."[59] Minn dan isegwi li l-istituzzjoni li tirrifjuta l-aċċess għal dokument li joriġina minn Stat Membru għandha l-obbligu li tivverifika li r-raġunijiet għall-applikazzjoni tal-Artikolu 4(1) sa (3), imressqa minn dak l-Istat Membru u użati mill-istituzzjoni biex tiġġustifika d-deċiżjoni tagħha, jissodisfaw l-istandard meħtieġ. Dan huwa sostnut ukoll mill-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li l-Artikolu 4(5) jirrikjedi li l-istituzzjoni li tirreferi għar-raġunijiet ta' Stat Membru meta tirrifjuta l-aċċess għal dokument tiżgura wkoll li dawk ir-raġunijiet jeżistu [60].

87. Fir-rigward tal-istandard meħtieġ ta’ raġunijiet għall-applikazzjoni tal-Artikolu 4(1) sa (3), is-sentenza L-Isvezja vs Il-Kummissjoni tipprovdi li dawn ir-raġunijiet għandhom jippermettu lill-persuna li tkun talbet id-dokument tifhem l-oriġini u r-raġunijiet tar-rifjut tat-talba tagħha u lill-qorti kompetenti teżerċita, jekk ikun meħtieġ, is-setgħa ta’ stħarriġ tagħha.[61] L-Ombudsman jinnota li l-ġurisprudenza tal-Qrati tal-UE diġà stabbiliet id-dettalji tal-eżami li għandu jsir (u b’hekk ukoll ir-raġunijiet li għandhom jiġu pprovduti) mill-istituzzjoni f’dan ir-rigward. Għalhekk, l-Ombudsman ma jaqbilx li l-Kummissjoni għandha tillimita ruħha li tiddetermina jekk l-eċċezzjonijiet jew ir-raġunijiet imressqa mill-Istat Membru manifestament ma japplikawx għad-dokumenti kkonċernati [62] peress li tali test ma jiżgurax li l-Kummissjoni tadotta deċiżjoni motivata biżżejjed. Pjuttost, l-Ombudsman huwa tal-fehma li l-Kummissjoni għandha tivverifika li l-eċċezzjonijiet jew ir-raġunijiet imressqa mill-Istat Membru fil-fatt japplikaw għad-dokumenti kkonċernati. Tali test jippermetti lill-Kummissjoni tadotta deċiżjoni li ma tkunx inqas estensiva u mhux inqas konvinċenti minn kwalunkwe deċiżjoni oħra suffiċjentement motivata adottata mill-Kummissjoni fir-rigward tal-applikazzjoni tar-Regolament 1049/2001.

88. Minn dan isegwi li jekk l-Istat Membru kkonċernat ma jagħtix raġunijiet li huma suffiċjenti biex juru li l-eċċezzjonijiet stabbiliti fir-Regolament 1049/2001 fil-fatt japplikaw, il-Kummissjoni ma għandhiex, fi kwalunkwe deċiżjoni li tirrifjuta l-aċċess, tibbaża ruħha biss fuq ir-raġunijiet imressqa mill-Istat Membru [63].

89. Fir-rigward tal-eċċezzjoni għall-aċċess pubbliku fir-rigward ta' dokumenti relatati ma' proċedimenti tal-qorti, l-Ombudsman iqis li huwa xieraq li jiġi applikat l-eżami fi tliet stadji stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-parir legali, peress li dawn iż-żewġ kategoriji ta' dokumenti huma t-tnejn koperti mit-tieni inċiż tal-Artikolu 4(2). L-ewwel nett, l-istituzzjoni għandha tiżgura ruħha li d-dokument li hija mitluba tiżvela effettivament jirrigwarda proċedura ġudizzjarja u, jekk ikun il-każ, tiddeċiedi liema partijiet tad-dokumenti huma effettivament ikkonċernati. It-tieni, l-istituzzjoni trid teżamina jekk l-iżvelar tal-partijiet tad-dokument inkwistjoni, li ġew identifikati bħala relatati ma’ proċedimenti tal-qorti, “idgħajjefx il-protezzjoni” ta’ dawk il-proċedimenti. Ir-riskju ta’ preġudizzju għal dan l-interess għandu jkun raġonevolment prevedibbli u mhux purament ipotetiku. It-tielet nett, jekk l-istituzzjoni tqis li l-iżvelar tad-dokument jippreġudika l-protezzjoni tal-proċeduri ġudizzjarji, hija għandha tivverifika jekk jeżistix interess pubbliku superjuri li jiġġustifika l-iżvelar [64]. F’dan il-każ, l-awtoritajiet Spanjoli argumentaw li l-iżvelar tad-dokumenti 12-14 jimmina l-protezzjoni tal-proċedimenti tal-qorti li għaddejjin. L-Ombudsman jinnota, madankollu, li l-awtoritajiet Spanjoli ma jidhrux li pprovdew, sa punt suffiċjenti biex jissodisfaw l-istandards stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja (kif miġbura fil-qosor hawn fuq), raġunijiet biex juru li l-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(2), it-tieni inċiż, fil-fatt tapplika. Il-Kummissjoni naqset ukoll milli tinforma lill-awtoritajiet Spanjoli dwar il-firxa xierqa tar-raġunament meħtieġ minn Spanja.

90. Fid-dawl ta ' dan ta ' hawn fuq, l-Ombudsman huwa tal-fehma li l-Kummissjoni naqset milli tissodisfa l-obbligi tagħha skont l-Artikolu 4(5) billi ma vverifikatx, permezz ta ' "djalogu ġenwin"[65] mal-awtoritajiet Spanjoli, li jeżistu raġunijiet adegwati għall-applikazzjoni tat-tieni inċiż tal-Artikolu 4(2) għad-dokumenti inkwistjoni. Dan huwa każ ta' amministrazzjoni ħażina. L-Ombudsman tistenna li l-Kummissjoni tqis din ir-rimarka kritika fil-kuntest tad-djalogu kontinwu tagħha mal-awtoritajiet Spanjoli. F'dawn iċ-ċirkostanzi, l-Ombudsman iqis li ma jkunx utli li jsir rapport speċjali lill-Parlament Ewropew.

91. L-Ombudsman se jikkunsidra wkoll li jniedi inkjesta fuq inizjattiva proprja mal-Kummissjoni, mal-Kunsill u mal-Parlament fir-rigward ta' kif, f'każijiet simili, dawn l-istituzzjonijiet wettqu d-djalogu mal-Istati Membri fir-rigward tal-applikazzjoni tar-Regolament 1049/2001 għal dokumenti li joriġinaw mill-Istati Membri u li jkunu fil-pussess tal-istituzzjoni.

B. L-allegazzjonijiet li l-Kummissjoni naqset milli tikkonforma mal-iskadenzi stabbiliti fir-Regolament 1049/2001

92. Il-Kummissjoni esprimiet id-dispjaċir tagħha għad-dewmien fit-trattament tal-applikazzjoni tal-ilmentatur għall-aċċess għad-dokumenti, li kienet, tiddikjara, minħabba l-ambitu tat-talba u l-kumplessità tal-każ. Hija se tagħmel l-almu tagħha biex tirrispetta l-iskadenzi stipulati f’każijiet futuri. Il-Kummissjoni jiddispjaċiha ħafna wkoll dwar id-dewmien fir-reġistrazzjoni tat-talba għal aċċess, li kien dovut għall-għadd ta’ talbiet għal aċċess għad-dokumenti riċevuti u r-riżorsi limitati disponibbli biex jiġu ttrattati f’dak il-mument.

93. L-ilmentatur argumenta li r-reġistrazzjoni tardiva u t-tweġibiet tardivi għat-talbiet huma okkorrenzi relattivament komuni fi ħdan il-Kummissjoni. Fil-fehma tal-ilmentatur, ir-raġuni għal dan tidher li hija l-organizzazzjoni imperfetta tal-ħidma tiegħu, li fiha nnifisha tikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina. Id-"dispjaċir kbir" tal-Kummissjoni mhuwiex ta' għajnuna f'dan ir-rigward. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, amministrazzjoni ma tistax tinvoka n-nuqqas ta’ persunal jew diffikultajiet interni oħra sabiex tiġġustifika n-nuqqas ta’ konformità mad-dispożizzjonijiet legali vinkolanti eżistenti.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

94. L-Ombudsman tinnota li l-Kummissjoni tammetti li kien hemm dewmien fir-reġistrazzjoni u t-trattament tal-applikazzjoni għal aċċess tal-ilmentatur. Dan id-dewmien jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina. L-Ombudsman tinnota wkoll, madankollu, li l-Kummissjoni esprimiet id-dispjaċir tagħha għad-dewmien u impenjat ruħha li tagħmel l-almu tagħha biex tirrispetta l-iskadenzi stipulati f'każijiet futuri. L-Ombudsman għalhekk ma jsib l-ebda raġuni biex ikompli jsegwi din il-kwistjoni fil-preżent.

95. L-Ombudsman ħa nota tal-argument tal-ilmentatur li r-reġistrazzjoni tardiva u t-tweġibiet tardivi għat-talbiet huma okkorrenzi relattivament komuni fi ħdan il-Kummissjoni. L-Ombudsman indirizza, fil-passat, il-problema tar-reġistrazzjoni tardiva u t-trattament tat-talbiet għall-aċċess għad-dokumenti mill-Kummissjoni.[66] L-Ombudsman se jkompli jissorvelja, fuq il-bażi tal-ilmenti mressqa lilu, l-impenn tal-Kummissjoni li tirrispetta l-iskadenzi stipulati fir-Regolament 1049/2001. Jekk jiġi pprovdut b’indikazzjonijiet ta’ problema sistemika fi ħdan is-servizzi tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward, l-Ombudsman se jikkunsidra li jiftaħ inkjesta fuq inizjattiva proprja dwar il-kwistjoni.

C. Konklużjonijiet

Abbażi tal-inkjesti tiegħu dwar dan l-ilment, l-Ombudsman jagħlaq dan l-ilment bil-konklużjonijiet li ġejjin:

Il-Kummissjoni aċċettat l-abbozz ta' rakkomandazzjoni tal-Ombudsman fir-rigward tad-dokumenti 6, 8, 9, 11.

Fir-rigward tad-dokumenti 12, 13, 14, il-Kummissjoni naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 4(5) billi ma vverifikatx, permezz ta’ djalogu ġenwin mal-awtoritajiet Spanjoli, li jeżistu raġunijiet adegwati għall-applikazzjoni tat-tieni inċiż tal-Artikolu 4(2) għad-dokumenti.

Fir-rigward tat-tieni u t-tielet allegazzjonijiet tal-ilmentatur, l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Magħmul fi Strasburgu fit-8 ta' Diċembru 2010

---

[1] Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-30 ta’ Mejju 2001, dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 331).

[2] Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE, tal-21 ta’ Mejju 1992, dwar il-konservazzjoni tal-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 102). Jekk, minkejja valutazzjoni negattiva tal-implikazzjonijiet għas-sit u fin-nuqqas ta' soluzzjonijiet alternattivi, pjan jew proġett għandu madankollu jitwettaq għal raġunijiet imperattivi ta' interess pubbliku prevalenti, inklużi dawk ta' natura soċjali jew ekonomika, l-Istat Membru għandu jieħu l-miżuri kumpensatorji kollha meħtieġa biex jiżgura li tiġi protetta l-koerenza ġenerali ta' Natura 2000. Huwa għandu jinforma lill-Kummissjoni bil-miżuri ta' kumpens adottati. Meta s-sit ikkonċernat jospita tip ta ' ħabitat naturali ta ' prijorità u/jew speċi ta ' prijorità, l-uniċi kunsiderazzjonijiet li jistgħu jitqajmu huma dawk relatati mas-saħħa tal-bniedem jew mas-sikurezza pubblika, ma ' konsegwenzi ta ' benefiċċju ta ' importanza primarja għall-ambjent jew, wara opinjoni mill-Kummissjoni, ma' raġunijiet imperattivi oħra ta ' interess pubbliku prevalenti. "

[3] Id-dokumenti kkonċernati kienu nnumerati b'mod differenti fl-ittra tal-Kummissjoni datata l-10 ta' April 2007. Madankollu, għal raġunijiet ta' konsistenza, in-numerazzjoni oriġinali pprovduta fl-anness għall-ittra tal-Kummissjoni datata l-15 ta' Diċembru 2006 ser tinżamm matul id-deċiżjoni kollha.

[4] Ara l-Kawża T-168/02 IFAW Internationaler Tierschutz-Fonds v il-Kummissjoni [2004] Ġabra II-4135. Il-punti 57 u 58 huma fformulati kif ġej:

"57. Madankollu, mill-Artikolu 4(5) tar-Regolament jirriżulta li l-Istati Membri huma suġġetti għal trattament speċjali. Din id-dispożizzjoni tagħti lil Stat Membru s-setgħa li jitlob lill-istituzzjoni sabiex ma tiżvelax dokumenti li joriġinaw minnu mingħajr il-kunsens minn qabel tiegħu …

58. L-Artikolu 4(5) tar-Regolament ipoġġi lill-Istati Membri f’pożizzjoni differenti minn dik ta’ partijiet oħra u jistabbilixxi lex specialis biex jirregola l-pożizzjoni tagħhom. Skont din id-dispożizzjoni, l-Istat Membru għandu s-setgħa li jitlob lil istituzzjoni ma tiżvelax dokument li joriġina minnu mingħajr il-“ftehim minn qabel” tiegħu. L-obbligu impost fuq l-istituzzjoni li tikseb il-qbil minn qabel tal-Istat Membru, li huwa stabbilit b'mod ċar fl-Artikolu 4(5) tar-Regolament, jirriskja li jsir ittra mejta jekk il-Kummissjoni tkun tista' tiddeċiedi li tiżvela dak id-dokument minkejja talba espliċita biex dan ma jsirx mill-Istat Membru kkonċernat …"

[5] Nota mid-Direttorat B fid-DĠ ENV bid-data ta' l-10 ta' Mejju 2006 lid-Direttur Ġenerali tad-DĠ ENV; u nota mid-DĠ ENV bid-data ta' l-1 ta' Ġunju 2006 lill-Kummissarju Dimas.

[6] Kawża C-321/96 Mecklenburg v Kreis Pinneberg [1998] Ġabra I-3809.

[7] Kawża C-64/05 P l-Isvezja vs il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389.

[8] Ara l-paragrafu 9 hawn fuq u n-nota 7 f’qiegħ il-paġna hawn fuq.

[9] Il-Kawża T-168/02 IFAW Internationaler Tierschutz-Fonds gGmbH v il-Kummissjoni [2004] Ġabra II-4135.

[10] Kawża C-64/05 P L-Isvezja vs il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389.

[11] Idem, fil-paragrafu 76.

[12] Idem, fil-paragrafu 94.

[13] Idem, fil-paragrafi 85-86.

[14] Idem, fil-paragrafu 87.

[15] Idem, fil-paragrafu 88.

[16] Idem, ara l-paragrafi 50 u 90.

[17] Idem, fil-paragrafu 89.

[18] Ara d-deċiżjoni tal-Ombudsman dwar l-ilment 1434/2004/PB, punt 1.22.

[19] Kawża C-64/05 P l-Isvezja vs il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389, paragrafu 66.

[20] Ara l-Artikolu 6(1) tar-Regolament (KE) Nru 1367/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta’ Settembru 2006 dwar l-applikazzjoni għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità tad-disposizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta’ Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali, ĠU 2006, L 264, p. 13.

[21] Ara n-nota 2 f'qiegħ il-paġna.

[22] Kawża C-64/05 P l-Isvezja vs il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389, paragrafi 44 sa 50 u 89.

[23] Il-Kawża T-403/05 MyTravel Group plc. vs il-Kummissjoni [2008] Ġabra II-2027, il-paragrafu 51.

[24] Premessa 2 tar-Regolament 1049/2001.

[25] Kawża C-64/05 P l-Isvezja vs il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389, paragrafi 75-76.

[26] Il-Kawża T-2/03 Verein für Konsumenteninformation vs Il-Kummissjoni [2005] Ġabra II-1121, il-paragrafu 69, u l-Kawża T-403/05 MyTravel Group plc. vs Il-Kummissjoni [2008] Ġabra II-2027, il-paragrafu 33.

[27] Il-Kawża T-403/05 MyTravel Group plc. vs il-Kummissjoni [2008] Ġabra II-2027, il-paragrafi 51-52.

[28] Kawża C-64/05 P l-Isvezja vs il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389.

[29] Kawża C-64/05 P L-Isvezja vs il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389, paragrafi 76 u 93.

[30] Idem, fil-paragrafu 85.

[31] Idem, fil-paragrafu 94.

[32] Idem, fil-paragrafu 89.

[33] L-enfasi tal-Ombudsman.

[34] Il-Kawża C-64/05 P L-Isvezja vs Il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389, il-paragrafu 89.

[35] Idem, fil-paragrafu 99.

[36] Idem, fil-paragrafu 89.

[37] Il-Kawżi Magħquda C-39/05 P u C-52/05 P L-Isvezja u Turco vs il-Kunsill [2008] Ġabra I-4723 il-paragrafi 37-44.

[38] Il-Kawża C-64/05 P L-Isvezja vs Il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389, il-paragrafi 85-86.

[39] Biex jitfakkar, l-Artikolu 4(3), l-ewwel subparagrafu, jippermetti lill-istituzzjoni tirrifjuta l-aċċess għal dokument imfassal għall-użu intern, li jirrigwarda kwistjoni fejn id-deċiżjoni ma tkunx ittieħdet mill-istituzzjoni, jekk l-iżvelar tad-dokument jimmina serjament il-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-istituzzjoni. L-Artikolu 4(3), it-tieni subparagrafu, jippermetti lill-istituzzjoni tirrifjuta l-aċċess għal dokumenti li jkun fihom opinjonijiet għall-użu intern anki wara li tkun ittieħdet id-deċiżjoni jekk l-iżvelar tad-dokument jimmina serjament il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-istituzzjoni. Mill-formulazzjoni tal-ewwel u tat-tieni subparagrafi tal-Artikolu 4(3) jirriżulta li n-numru ta’ dokumenti potenzjalment koperti mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 4(3) huwa iżgħar min-numru ta’ dokumenti potenzjalment koperti mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(3). (enfasi miżjuda mill-Ombudsman).

[40] Il-Kawża T-403/05 MyTravel Group plc. vs il-Kummissjoni [2008] Ġabra II-2027, Għal rendikont tal-argumenti tal-Kummissjoni fir-rigward ta’ MyTravel, ara l-paragrafi 33 u 34 hawn fuq.

[41] Huwa importanti li jiġi enfasizzat li r-realtà ta’ tali pressjoni esterna għandha tiġi stabbilita, jiġifieri, għandhom jiġu prodotti provi li juru li kien hemm riskju raġonevolment prevedibbli li d-deċiżjoni li għandha tittieħed tkun affettwata sostanzjalment minħabba tali pressjoni esterna. Ara l-Kawża T-144/05 Muñiz vs il-Kummissjoni [2008] Ġabra II-335, fil-paragrafu 86.

[42] Il-Kawża T-342/99, Airtours vs il-Kummissjoni [2002] Ġabra II-2585. Id-deċiżjonijiet dwar l-amalgamazzjonijiet adottati mill-Kummissjoni Ewropea rarament jiġu annullati. Fis-sentenza tagħha fil-Kawża T-342/99, il-Qorti tal-Prim'Istanza annullat id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiddikjara proposta ta' fużjoni inkompatibbli mas-suq komuni.

[43] Il-Kawża T-403/05 MyTravel Group plc. vs il-Kummissjoni [2008] Ġabra II-2027, fil-paragrafu 43.

[44] Il-Kummissjoni tat, bħala eżempju, il-kawża EMI/Time Warner, li fiha rrifjutat talba għal aċċess skont ir-Regolament 1049/2001 għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet sabiex tipproteġi d-deliberazzjonijiet tas-servizzi tagħha fil-kawża BMG/Sony, li kienet tikkonċerna l-istess settur ta' attivitajiet. Il-Kawża T-403/05 MyTravel Group plc. vs il-Kummissjoni [2008] Ġabra II-2027, il-paragrafi 99-100.

[45] Il-Kawża T-121/05 Borax Europe Ltd vs Il-Kummissjoni [2009] Ġabra II-27....

[46] Kawża T-121/05 Borax Europe Ltd vs il-Kummissjoni [2009] Ġabra II-27 paragrafu 70.

[47] Il-Kawża T-121/05 Borax Europe Ltd vs il-Kummissjoni [2009] Ġabra II-27, il-paragrafu 71.

[48] Il-Kawża T-121/05 Borax Europe Ltd vs Il-Kummissjoni [2009] Ġabra II-27...

[49] Kawża C-64/05 P l-Isvezja vs il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389.

[50] Idem, il-paragrafi 43-50.

[51] Idem, il-paragrafi 85-90.

[52] L-Artikolu 5(6) tar-Regoli dettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001, anness mar-Regoli ta' Proċedura tal-Kummissjoni, id-Deċiżjoni 2001/937 tad-29 ta' Diċembru 2001, ĠU 2001 L 345, p. 94-98.

[53] Il-Kawża T-59/09, Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, għadha pendenti.

[54] Il-Kummissjoni tiddikjara li kawża simili, li tinvolvi dokumenti li joriġinaw mill-Ġermanja li huma miżmuma mill-Kummissjoni, bħalissa hija pendenti quddiem il-Qorti Ġenerali (ara r-rikors ippreżentat fil-11 ta' Frar 2009 Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni fil-Kawża T-59/09, (għadu pendenti)).

[55] Kawża C-64/05 P l-Isvezja vs il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389, paragrafi 76 u 93.

[56] Idem, fil-paragrafu 85.

[57] Idem, fil-paragrafu 94.

[58] Idem, fil-paragrafu 89.

[59] Kawża C-64/05 P L-Isvezja vs Il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389, paragrafu 89 (enfasi miżjuda).

[60] Idem, fil-paragrafu 99.

[61] Idem, fil-paragrafu 89.

[62] ara l-paragrafu 79 hawn fuq.

[63] Il-Kummissjoni tista' ċertament iżżid raġunament addizzjonali tagħha stess bil-għan li tirrimedja n-nuqqasijiet li identifikat fir-raġunament ipprovdut mill-Istat Membru.

[64] Il-Kawżi Magħquda C-39/05 P u C-52/05 P L-Isvezja u Turco vs il-Kunsill [2008] Ġabra I-4723 il-paragrafi 37-44.

[65] Kawża C-64/05 P l-Isvezja vs il-Kummissjoni u oħrajn [2007] Ġabra I-11389, paragrafi 85-86.

[66] Fid-deċiżjoni tiegħu fil-każ 3697/2006/PB, l-Ombudsman għamel ir-rimarka ulterjuri li ġejja: "L-Ombudsman ifakkar li, skont l-Artikoli 7(1) u 8(1) tar-Regolament 1049/2001, l-applikazzjonijiet għal aċċess għal dokumenti u applikazzjonijiet konfermatorji għandhom jiġu ttrattati fil-pront u għandha tingħata tweġiba għal applikazzjoni għal aċċess jew applikazzjoni konfermatorja fi żmien 15-il jum ta' xogħol mid-data tar-reġistrazzjoni ta' tali applikazzjoni. L-Ombudsman huwa tal-fehma li l-obbligu li l-applikazzjonijiet jiġu ttrattati fil-pront jimplika li l-Kummissjoni għandha torganizza s-servizzi amministrattivi tagħha sabiex tiżgura li r-reġistrazzjoni normalment issir, mhux aktar tard mill-ewwel jum tax-xogħol wara li tirċievi applikazzjoni."