Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. L-ilment jikkonċerna t-trattament mill-Kummissjoni Ewropea ta' talba għal aċċess għal dokumenti magħmula skont ir-Regolament 1049/2001 [1].

2. Fl-20 ta' Novembru 2012, l-ilmentatur talab aċċess għal dokumenti miżmuma mill-Kummissjoni fir-rigward tal-approvazzjoni tal-Kummissjoni, fil-qafas ta' investigazzjoni dwar l-għajnuna mill-Istat, ta' skema ta' evitar tat-taxxa li tikkonċerna l-Allowances tal-Hotel Capital fir-rigward tal-Lukanda Ritz Carlton fl-Irlanda (minn hawn 'il quddiem, "l-iskema").

3. Fit-tweġiba tagħha tat-18 ta' Jannar 2013, il-Kummissjoni rrifjutat l-aċċess għad-dokumenti abbażi tal-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4(1)(b) ("privatezza u l-integrità tal-individwu") u l-Artikolu 4(2), l-ewwel inċiż ("protezzjoni tal-interessi kummerċjali ta' persuna fiżika jew ġuridika") tar-Regolament 1049/2001.

4. Fil-5 ta' Frar 2013, l-ilmentatur għamel applikazzjoni konfermatorja lill-Kummissjoni.

5. Fis-26 ta' Frar 2013, il-Kummissjoni infurmat lill-ilmentatur li kienet għadha ma tistax twieġeb għat-talba tiegħu u li kienet qed tikkunsidra li tikkonsulta lill-awtoritajiet Irlandiżi.

6. Fis-26 ta' Frar 2013, l-ilmentatur ressaq dan l-ilment quddiem l-Ombudsman Ewropew.

L-inkjesta

7. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar l-ilment u identifikat l-allegazzjoni u t-talba li ġejjin:

1) Għall-kuntrarju tar-regoli proċedurali u sostantivi stabbiliti fir-Regolament 1049/2001, il-Kummissjoni naqset milli tiżvela d-dokumenti mitluba.

2) Il-Kummissjoni għandha tiżvela d-dokumenti mitluba.

Il-Kummissjoni ntalbet tagħti opinjoni dwar l-ilment.

Spezzjoni ta' dokumenti

8. Bħala l-ewwel miżura ta' investigazzjoni, is-servizzi tal-Ombudsman wettqu spezzjoni tal-fajl tal-Kummissjoni dwar dan il-każ. Ir-rapport dwar l-ispezzjoni ntbagħat lill-ilmentatur bi stedina biex jissottometti osservazzjonijiet. L-ilmentatur ma ssottometta l-ebda osservazzjoni.

L-ewwel deċiżjoni dwar l-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur

9. Fis-6 ta' Ġunju 2013, il-Kummissjoni bagħtet lill-ilmentatur l-ewwel deċiżjoni tagħha dwar l-applikazzjoni konfermatorja tiegħu. Dik id-deċiżjoni kienet tikkonċerna dokumenti li joriġinaw mill-Kummissjoni u, b’mod aktar speċifiku, id-dokumenti li kienu jappartjenu għall-fajl amministrattiv tal-investigazzjoni dwar l-Għajnuna mill-Istat imsemmija hawn fuq. Il-Kummissjoni identifikat 18-il dokument u tat aċċess sħiħ jew parzjali lil 16 minn dawk li kienu jikkonċernaw prinċipalment il-korrispondenza. Il-Kummissjoni invokat l-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(1)(b) ('privatezza u l-integrità tal-individwu') tar-Regolament 1049/2001 biex tiġġustifika t-tħassir tal-ismijiet ta' persuni li mhumiex uffiċjali tal-Kummissjoni fid-dokumenti żvelati. Barra minn hekk, il-Kummissjoni invokat l-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(2) (“protezzjoni tal-interessi kummerċjali ta’ persuna fiżika jew ġuridika”) tar-Regolament 1049/2001 sabiex tiġġustifika n-nuqqas ta’ divulgazzjoni tal-partijiet tad-dokumenti li kien fihom informazzjoni dwar is-sjieda, il-ftehim ta’ ġestjoni bejn il-partijiet u r-responsabbiltajiet. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni rrifjutat l-aċċess għaż-żewġ verżjonijiet kunfidenzjali tad-deċiżjoni tagħha dwar l-investigazzjoni abbażi tal-eċċezzjoni stabbilita fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(2) tar-Regolament 1049/2001. Il-Kummissjoni ddikjarat li ma kien hemm l-ebda interess pubbliku li jipprevali fuq l-interess li jiġu protetti l-interessi kummerċjali tal-persuni kkonċernati.

L-opinjoni tal-Kummissjoni

10. L-Ombudsman irċieva l-opinjoni tal-Kummissjoni li ntbagħtet lill-ilmentatur għall-osservazzjonijiet. L-ilmentatur ma ssottometta l-ebda osservazzjoni.

It-tieni deċiżjoni dwar l-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur

11. Fit-18 ta' Diċembru 2013, il-Kummissjoni wieġbet għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur dwar id-dokumenti li joriġinaw mill-awtoritajiet Irlandiżi. Fir-replika tagħha, il-Kummissjoni osservat li, fit-28 ta’ Ġunju 2013, l-awtoritajiet Irlandiżi rrifjutaw l-iżvelar tad-dokumenti kollha mitluba. Madankollu, il-Kummissjoni qieset li ma ngħatat l-ebda raġuni ċara għar-rifjut tal-Irlanda. Abbażi ta’ dan u f’konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni wettqet l-eżami tagħha stess tad-dokumenti mitluba. Meta għamlet dan, hija identifikat 41 dokument. Hija tat aċċess sħiħ għad-dokumenti li fihom korrispondenza bejnha u l-awtoritajiet Irlandiżi. Il-Kummissjoni rrifjutat l-aċċess għal-lista ta' benefiċjarji tal-għajnuna abbażi tal-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(1)(b) tar-Regolament 1049/2001 ("il-privatezza u l-integrità tal-individwu"). Hija rrifjutat ukoll l-aċċess għal dokumenti jew partijiet ta’ dokumenti li kien fihom informazzjoni kummerċjali u finanzjarja dwar l-għajnuna mill-Istat investigata, bħal ammonti ta’ għajnuna, benefiċjarji, deskrizzjoni tal-proġett, kalkoli tas-sehem mis-suq u l-istruttura tat-tranżazzjoni jew elementi tal-istrateġija tan-negozju abbażi tal-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(2), l-ewwel inċiż tar-Regolament 1049/2001 (“protezzjoni tal-interessi kummerċjali ta’ persuna fiżika jew ġuridika”).

Allegazzjoni ta’ nuqqas ta’ divulgazzjoni tad-dokumenti mitluba u t-talba relatata

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

12. L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni naqset milli tagħtih aċċess għad-dokumenti mitluba. B'appoġġ għall-allegazzjoni tiegħu, l-ilmentatur argumenta li l-Kummissjoni (a) ittardjat it-trattament tal-applikazzjoni konfermatorja tiegħu lil hinn minn kwalunkwe limitu ta' żmien raġonevoli, u (b) ħallset differiment mhux dovut għat-talba tal-awtoritajiet Irlandiżi biex jirrifjutaw l-iżvelar.

L-ewwel argument ta’ sostenn

13. Il-Kummissjoni rrikonoxxiet li ma adottatx deċiżjoni dwar l-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur fil-limiti ta' żmien preskritti mir-Regolament 1049/2001 u skużat ruħha għad-dewmien. Madankollu, il-Kummissjoni argumentat li l-estensjoni tal-limiti ta’ żmien għar-rispons kienet iġġustifikata mill-kumplessità u l-għadd konsiderevoli ta’ dokumenti li għandhom jiġu rieżaminati u l-ammont ta’ żmien meħtieġ biex jitwettqu konsultazzjonijiet mal-awtoritajiet Irlandiżi. Il-Kummissjoni enfasizzat li hija għamlet sforzi kunsiderevoli sabiex tipprovdi tweġiba fi żmien xieraq, kif muri mill-fatt li hija ħadet deċiżjoni li taqsam it-tweġiba tagħha għall-applikazzjoni konfermatorja f’żewġ partijiet.

It-tieni argument ta’ sostenn u t-talba relatata

14. Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni argumentat li, skont l-Artikolu 4(5) tar-Regolament 1049/2001, Stat Membru jista’ jitlob lill-istituzzjonijiet biex ma jiżvelawx dokument li joriġina minn dak l-Istat Membru mingħajr ftehim minn qabel. Hija żiedet li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, jekk Stat Membru jopponi l-iżvelar ta' dokument li joriġina minn dak l-Istat u jipprovdi raġunijiet imressqa f'termini tal-eċċezzjonijiet elenkati fl-Artikolu 4(1) sa (3) tar-Regolament 1049/2001, il-Kummissjoni tista' tirrifjuta l-iżvelar [2] u li r-rieżami mill-istituzzjoni jikkonsisti fid-determinazzjoni ta' jekk ir-raġunijiet mogħtija mill-Istat Membru għall-oġġezzjoni tiegħu humiex ġustifikati prima facie [3]. Il-Kummissjoni spjegat ukoll li, sabiex tlesti l-analiżi tagħha stess u tesplora l-possibbiltajiet kollha għall-għoti ta’ mill-inqas aċċess parzjali għad-dokumenti kkonċernati, hija nnegozjat b’mod sistematiku mal-Irlanda l-possibbiltajiet kollha għall-għoti tal-usa’ aċċess possibbli skont ir-Regolament 1049/2001. Il-Kummissjoni nnotat ukoll li fl-aħħar mill-aħħar hija r-responsabbiltà tagħha li tieħu deċiżjoni dwar id-dokumenti tal-Istati Membri abbażi tal-eżitu tal-konsultazzjonijiet imwettqa. Huwa enfasizza li jekk ir-raġunijiet imressqa mill-Istat Membru "jidhru prima facie infondati jew ma tingħata l-ebda raġuni speċifika, il-Kummissjoni tipproċedi billi tieħu deċiżjoni abbażi tal-valutazzjoni tagħha stess skont ir-Regolament 1049/2001".

15. Fit-tweġiba tagħha tat-18 ta' Diċembru 2013 għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur, il-Kummissjoni spjegat li hija qieset li l-awtoritajiet Irlandiżi ma taw l-ebda raġuni ċara għar-rifjut tagħhom li jagħtu aċċess għad-dokumenti mitluba. Għalhekk, il-Kummissjoni wettqet eżami tad-dokumenti, tat aċċess għall-biċċa l-kbira tad-dokumenti, u rrifjutat l-aċċess għal ċerti dokumenti abbażi tal-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4(1)(b) u l-Artikolu 4(2) tar-Regolament 1049/2001.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

L-ewwel argument ta’ sostenn

16. L-Ombudsman jinnota li l-ilmentatur għamel applikazzjoni konfermatorja fil-5 ta' Frar 2013 u li l-Kummissjoni wieġbet għaliha permezz ta' żewġ tweġibiet separati fis-6 ta' Ġunju u fit-18 ta' Diċembru 2013. Huwa evidenti li dan id-dewmien mhuwiex konformi mal-limitu ta' żmien previst fl-Artikolu 8(1) tar-Regolament 1049/2001 li jirrikjedi li l-istituzzjonijiet jieħdu deċiżjoni dwar jekk l-aċċess għandux jingħata jew le fi żmien 15-il jum ta' xogħol.

17. Filwaqt li l-Kummissjoni rreferiet għall-għadd kbir ta’ dokumenti, il-kumplessità tat-talba, u l-ħtieġa li jiġu kkonsultati u kkonsultati mill-ġdid l-awtoritajiet Irlandiżi, l-ebda wieħed minn dawn l-argumenti ma jqis b’mod konvinċenti d-dewmien fl-ipproċessar tal-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur. Fir-rigward, b'mod partikolari, tal-għadd kbir ta' dokumenti, l-Ombudsman jinnota li l-Artikolu 7 tar-Regolament 1049/2001 jipprevedi skadenzi vinkolanti, li ma jistgħux jitwarrbu fid-diskrezzjoni tal-Kummissjoni. Fil-fatt, l-Artikolu 8(2) tar-Regolament 1049/2001 jagħmel referenza espliċita għal każijiet eċċezzjonali, pereżempju, fejn applikazzjoni konfermatorja tkun relatata ma’ għadd kbir ħafna ta’ dokumenti. F’każijiet bħal dawn, istituzzjoni tista’ testendi l-iskadenza għat-trattament ta’ talba għal aċċess għal dokumenti darba bi 15-il jum ta’ xogħol iżda hija prekluża milli tipposponi d-deċiżjoni tagħha għal data mhux speċifikata fil-futur. Fil-fatt, il-Kummissjoni għamlet użu minn din il-possibbiltà iżda qieset li ma setgħetx tiddeċiedi fi żmien l-iskadenza estiża.

18. Fir-rigward tal-ħtieġa ta' konsultazzjoni mal-awtoritajiet Irlandiżi, l-Ombudsman ifakkar li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja [4], il-fatt li istituzzjoni tkun bdiet djalogu mal-Istat Membru li minnu joriġina d-dokument mitlub ma jintitolahx li jaqbeż il-limiti ta' żmien stabbiliti mir-Regolament 1049/2001.

19. Minkejja din is-sejba, l-Ombudsman jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni, fid-dawl taż-żmien twil li kienu qed jittieħdu l-konsultazzjonijiet mal-awtoritajiet Irlandiżi, iddeċidiet li tipprovdi lill-ilmentatur bi tweġiba dwar id-dokumenti tagħha stess, u b'hekk ħadet inizjattiva sensibbli biex tillimita d-dewmien fir-rigward ta' dawk id-dokumenti. L-Ombudsman tinnota wkoll li, kemm fl-ittri mibgħuta lill-ilmentatur kif ukoll fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni skużat ruħha għad-dewmien fit-tweġiba għall-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur. L-ilmentatur ma ppreżenta l-ebda osservazzjoni. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Ombudsman huwa tal-fehma li ma hemmx bżonn ta’ aktar investigazzjonijiet dwar din il-kwistjoni f’dan il-każ. L-Ombudsman tfakkar, madankollu, li dan l-aħħar fetħet inkjesta fuq inizjattiva proprja bl-għan li taċċerta kif il-Kummissjoni, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew jikkonformaw mal-iskadenzi stabbiliti fir-Regolament 1049/2001 [5].

It-tieni argument ta’ sostenn u t-talba relatata

20. Fir-rigward tat-tieni argument ta' sostenn tal-ilmentatur, jidher li l-ilmentatur jassumi li l-Kummissjoni naqset b'mod kritiku milli teżamina l-pożizzjoni tal-awtoritajiet Irlandiżi li l-ebda wieħed mid-dokumenti li kienu pprovdew lill-Kummissjoni ma għandu jiġi żvelat. Dan l-argument tqajjem qabel ma l-Kummissjoni indirizzat il-kwistjoni sostantiva. Madankollu, fid-deċiżjoni tagħha tat-18 ta' Diċembru 2013, il-Kummissjoni għamlitha ċara li ma kinitx taqbel mal-pożizzjoni tal-awtoritajiet Irlandiżi li l-aċċess għandu jiġi rrifjutat u li għalhekk kienet wettqet l-analiżi tagħha stess tad-dokumenti. F'dawn iċ-ċirkostanzi, l-argument tal-ilmentatur li l-Kummissjoni ħallset differiment mhux dovut għall-pożizzjoni tal-awtoritajiet Irlandiżi mhuwiex konvinċenti.

21. Fl-interess tal-kompletezza, l-Ombudsman tinnota li, fid-deċiżjonijiet tagħha dwar l-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur, il-Kummissjoni pprovdiet aċċess sħiħ jew parzjali għall-biċċa l-kbira tad-dokumenti li jaqgħu fl-ambitu tat-talba tal-ilmentatur.

22. Fir-rigward tad-dipendenza tal-Kummissjoni fuq l-Artikolu 4(1)(b) tar-Regolament 1049/2001 ("privatezza u l-integrità tal-individwu"), l-Ombudsman jinnota li l-Kummissjoni ħassret l-ismijiet ta' persuni li mhumiex uffiċjali tal-Kummissjoni mid-dokumenti żvelati u rrifjutat l-aċċess għal-lista ta' benefiċjarji tal-għajnuna. L-Ombudsman tqis li l-fehma tal-Kummissjoni li l-pożizzjoni li adottat b'dan il-mod hija konformi mal-ġurisprudenza rilevanti tal-QĠUE [6] hija konvinċenti.

23. Fir-rigward tal-eċċezzjoni dwar il-protezzjoni tal-interessi kummerċjali invokata mill-Kummissjoni sabiex tiġġustifika r-rifjut ta’ aċċess għal ċerti dokumenti u n-nuqqas ta’ żvelar ta’ partijiet minn dokumenti oħra, l-Ombudsman ifakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita sew, sabiex jiġi ġġustifikat rifjut ta’ aċċess għal dokument, ma huwiex biżżejjed, bħala prinċipju, li dan id-dokument ikun kopert minn attività msemmija fl-Artikolu 4(2) tar-Regolament 1049/2001. L-istituzzjoni kkonċernata trid tipprovdi wkoll spjegazzjonijiet dwar kif l-aċċess għal dak id-dokument jista’ speċifikament u effettivament jimmina l-interess protett mill-eċċezzjoni stabbilita f’dak l-Artikolu [7].

24. F’dan il-każ, l-Ombudsman jinnota li d-dokumenti jew il-partijiet tad-dokumenti li għalihom ġie rrifjutat l-aċċess kien fihom informazzjoni kummerċjali u finanzjarja dwar l-għajnuna mill-Istat investigata, bħall-ammonti ta’ għajnuna, il-benefiċjarji, id-deskrizzjoni tal-proġett, il-kalkoli tas-sehem mis-suq u l-istruttura tat-tranżazzjoni jew l-elementi tal-istrateġija tan-negozju. Abbażi tal-ispezzjoni ta' dawn id-dokumenti, l-Ombudsman iqis li dawn tabilħaqq jinkludu informazzjoni kunfidenzjali u kummerċjalment sensittiva. Madankollu, l-Ombudsman mhuwiex konvint bis-sħiħ li l-eċċezzjoni invokata mill-Kummissjoni tapplika għal dawn id-dokumenti fl-intier tagħhom. F’dan ir-rigward, l-Ombudsman jinnota li l-Kummissjoni ma indirizzatx espressament il-possibbiltà li jingħata aċċess parzjali għal dawk id-dokumenti li l-aċċess għalihom ġie rrifjutat.

25. Madankollu, l-Ombudsman tinnota wkoll li l-ilmentatur ma ssottometta l-ebda osservazzjoni li tqajjem dubji dwar ir-raġunijiet tal-Kummissjoni għar-rifjut li jingħata aċċess sħiħ għal dawn id-dokumenti.

26. Fid-dawl taċ-ċirkostanzi ta' hawn fuq, l-Ombudsman isib li l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata dwar it-tieni aspett tal-allegazzjoni tal-ilmentatur u l-pretensjoni relatata. Għalhekk, l-Ombudsman jagħlaq il-każ.

Konklużjoni

Fuq il-bażi tal-inkjesta dwar dan l-ilment, l-Ombudsman għalaqha bil-konklużjoni li ġejja:

L-ebda inkjesta ulterjuri dwar l-ilment ma hija ġġustifikata.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Emily O'Reilly