Għażiża S.
Għażiż P.,

Fil-15 ta' Novembru 2001, inti ressaqt ilment lill-Ombudsman Ewropew, f'isem l-assoċjazzjoni Portugiża "Movimento pró informação sobre o aterro sanitário do oeste" (MPIASO). L-ilment tiegħek kien kontra l-Kummissjoni Ewropea u kien relatat mad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiffinanzja l-kostruzzjoni ta' miżbla fil-Portugall, l-Aterro sanitario do Oeste (ASO), skont il-kundizzjonijiet tal-Fond Ewropew ta' Koeżjoni (1) (ECF).

Fit-22 ta’ Jannar 2002, għaddejt l-ilment lill-President tal-Kummissjoni Ewropea. Il-Kummissjoni Ewropea bagħtet il-verżjoni Portugiża ta' l-opinjoni tagħha fit-8 ta' Mejju 2002. Bgħattlek stedina biex tagħmel osservazzjonijiet, li bgħattlek fis-26 ta' Ġunju 2002. Fid-29 ta’ Lulju 2002, iddeċidejt li kien meħtieġ li jsiru aktar inkjesti, u għalhekk tlabt lill-Kummissjoni għat-tieni opinjoni. Irċevejt it-tieni opinjoni tal-Kummissjoni fit-12 ta' Novembru 2002, u bgħattha lilek għall-osservazzjonijiet. Fit-30 ta’ Novembru 2002, inti bgħatt l-osservazzjonijiet tiegħek.

Qed nikteb issa biex inkun naf ir-riżultati tal-inkjesti li saru.

Il-komponent

Il-Kummissjoni ffinanzjat proġett għall-kostruzzjoni ta’ miżbla fir-reġjun ta’ Oeste tal-Portugall, taħt l-ECF. Skont l-ilmentaturi, il-proġett inkwistjoni kellu jkun is-suġġett ta' valutazzjoni tal-impatt ambjentali skont id-Direttiva 85/337/KEE (2). Madankollu, jidher li l-Kummissjoni bbażat id-deċiżjoni tagħha li tiffinanzja l-proġett fuq il-bażi biss tal-informazzjoni mogħtija mill-awtoritajiet Portugiżi.

Fl-ilment tagħhom lill-Ombudsman, l-ilmentaturi allegaw li l-Kummissjoni naqset milli tqis kif xieraq l-impatt ambjentali qabel ma ddeċidiet li tiffinanzja permezz tal-Fond ta’ Koeżjoni l-kostruzzjoni tal-“Aterro sanitário de Oeste”, fil-Portugall.

L-Inkwantu

L-opinjoni tal-Kummissjoni Ewropea

L-ilment intbagħat lill-Kummissjoni għal opinjoni, li tista' tinġabar fil-qosor kif ġej:

Permezz tad-Deċiżjoni C (98)2270 tal-24 ta’ Lulju 1998, il-Kummissjoni aċċettat li tiffinanzja proġett dwar il-kostruzzjoni ta’ landfill fir-reġjun ta’ Oeste fil-Portugall, taħt l-ECF.

Fis-7 ta' Ġunju 2000, l-awtoritajiet Portugiżi talbu lill-Kummissjoni biex timmodifika d-deċiżjoni ta' hawn fuq billi żżid il-finanzjament.

Fil-5 ta’ Lulju 2000, uffiċċju tal-avukati Portugiż ressaq ilment, f’isem MPIASO, quddiem il-Kummissjoni Ewropea dwar il-proġett inkwistjoni. L-ilmentaturi f’dan il-każ huma membri tal-MPIASO. L-ilment imressaq quddiem il-Kummissjoni, irreġistrat bin-numru 2000/4668, kien jikkonċerna l-allegat ksur tal-liġi ambjentali tal-Komunità Ewropea, mill-awtoritajiet Portugiżi. Skont l-ilmentaturi, l-awtoritajiet Portugiżi naqsu milli jwettqu valutazzjoni tal-impatt ambjentali qabel ma awtorizzaw il-kostruzzjoni tal-landfill.

Fid-dawl tal-ilment 2000/4668, il-Kummissjoni qieset li kien xieraq li tipposponi deċiżjoni fuq talba tal-awtoritajiet Portugiżi li saret fis-7 ta' Ġunju 2000, sakemm issir valutazzjoni finali tal-allegazzjonijiet tal-ilmentatur.

Fis-6 ta’ Ottubru 2000, is-servizzi tad-Direttorat Ġenerali għall-Ambjent tal-Kummissjoni (DĠ ENV.) talbu lill-awtoritajiet Portugiżi jipprovdu informazzjoni dwar il-każ. Fil-11 ta’ Diċembru 2000, l-awtoritajiet Portugiżi bagħtu l-informazzjoni mitluba mill-Kummissjoni.

Il-Kummissjoni enfasizzat li l-proġett inkwistjoni huwa inkluż fl-Anness II tad-Direttiva 85/337. Huwa għalhekk fost dawk li għandhom ikunu soġġetti għal valutazzjoni tal-impatt ambjentali meta l-Istati Membri jqisu li l-karatteristiċi tagħhom jirrikjedu dan. L-awtoritajiet Portugiżi kienu wettqu studji dwar l-effetti tal-proġett. Skont ir-riżultati ta’ dawn l-istudji, deher li l-proġett ma kienx suxxettibbli li jkollu effetti sinifikanti fuq l-ambjent. Fuq il-bażi tal-informazzjoni li waslet kemm mill-ilmentaturi kif ukoll mill-awtoritajiet nazzjonali, il-konklużjoni preliminari tal-Kummissjoni kienet li ma kien hemm l-ebda ksur tal-liġi Komunitarja min-naħa tal-awtoritajiet Portugiżi. Fil-15 ta’ Mejju 2001, il-Kummissjoni għalhekk informat lil dawk li għamlu l-ilment bl-intenzjoni tagħha li tagħlaq il-każ u stednithom jagħmlu osservazzjonijiet u jissottomettu kwalunkwe element ġdid fi żmien xahar mill-wasla ta’ l-ittra, jekk xtaqu jagħmlu dan. L-ilmentaturi kkontestaw id-deċiżjoni preliminari tal-Kummissjoni li tagħlaq il-każ, u bagħtu lill-Kummissjoni r-riżultati ta’ xi studji xjentifiċi li, fil-fehma tagħhom, ikkontradixxu l-informazzjoni mogħtija mill-awtoritajiet Portugiżi. Fis-26 ta' Ottubru 2001, wara eżami bir-reqqa tal-osservazzjonijiet tal-ilmentaturi, il-Kummissjoni indirizzat talba oħra għal informazzjoni lill-awtoritajiet Portugiżi, li wieġbu fit-3 ta' Diċembru 2001 (3).

Rigward it-talba magħmula mill-awtoritajiet Portugiżi fis-7 ta' Ġunju 2000, il-Kummissjoni adottat deċiżjoni fil-5 ta' Settembru 2001 (deċiżjoni C(01)2104). Huwa qabel li jimmodifika d-deċiżjoni ta' l-24 ta' Lulju 1998 u li jżid il-finanzjament ta' 13.857.604 €. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qablet li tirrilaxxa fondi għat-tieni stadju tal-proġett.

Il-Kummissjoni kkummentat ukoll dwar il-punt magħmul mill-ilmentaturi dwar ir-risposti mogħtija mill-istituzzjonijiet fit-23 ta’ Ottubru 2001, lil żewġ mittenti differenti. Permezz ta’ ittra tal-10 ta’ Ottubru 2001, is-Sur P., membru tal-MPIASO, talab lill-Kummissjoni tinformah jekk il-Kummissjoni kinitx iddeċidiet li tagħlaq il-każ 2000/4668 u li tiffinanzja t-tieni stadju tal-proġett, kif irrappurtat fil-midja Portugiża. Fir-risposta tagħha tat-23 ta’ Ottubru 2001, il-Kummissjoni informat lis-Sur P. li l-każ kien għadu qed jiġi investigat u li l-fondi għat-tieni stadju tal-proġett ġew rilaxxati. Fil-fehma tal-ilmentaturi, din it-tweġiba kkontradixxiet it-tweġiba mogħtija mid-DĠ ENV għal ittra mibgħuta mis-Sur P., eks Segretarju ta’ Junta de Freguesia de Vilar, fil-5 ta’ Settembru 2001. Fl-ittra tiegħu, is-Sur P. ikkontesta l-konklużjoni preliminari tal-Kummissjoni li tagħlaq il-każ 2000/4668. Il-Kummissjoni indikat li s-servizzi tagħha ddikjaraw biss li kienu se jikkunsidraw l-osservazzjonijiet tiegħu, mingħajr ma jieħdu pożizzjoni dwar l-aspett legali tal-każ.

Il-Kummissjoni indikat li t-tweġibiet u l-informazzjoni mogħtija lill-ispedituri ma kinux kontradittorji.

Bħala kumment finali, il-Kummissjoni enfasizzat li n-nuqqas ta’ kostruzzjoni tal-ASO kien jimplika ż-żamma ta’ disa’ landfills mhux uffiċjali, bi ksur konsegwenti tal-leġiżlazzjoni ambjentali Komunitarja.

L-osservazzjonijiet tal-ilmentaturi

Fl-osservazzjonijiet tagħhom, l-ilmentaturi bażikament żammew l-ilment tagħhom.

Huma indikaw ukoll li l-Kummissjoni ma spjegatx għaliex, fil-5 ta’ Settembru 2001, hija ddeċidiet li tirrilaxxa fondi għat-tieni stadju tal-proġett, meta l-ilment 2000/46 kien għadu qed jiġi investigat. L-ilmentaturi staqsew għaliex il-Kummissjoni ma qisitx li kien aktar xieraq li tistenna sal-għeluq tal-każ qabel ma tiddeċiedi dwar it-talba, anke fid-dawl tal-fatt li dan kien l-ewwel approċċ meħud mill-istituzzjoni.

Barra minn hekk, huma enfasizzaw li d-deċiżjoni li tinxtara l-art għall-kostruzzjoni tal-ASO ttieħdet qabel it-twettiq tal-istudji dwar l-effetti ambjentali tal-proġett u parti biss mill-Muniċipalitajiet involuti fil-proġett ħadu sehem fid-deċiżjoni.

Aktar inkjesti

Wara kunsiderazzjoni bir-reqqa tal-opinjoni tal-Kummissjoni u l-osservazzjonijiet tal-ilmentatur, deher li kienu meħtieġa aktar inkjesti. Fid-29 ta' Lulju 2002, l-Ombudsman Ewropew talab lill-Kummissjoni tispjega għaliex fil-5 ta' Settembru 2001 hija ddeċidiet li tirrilaxxa fondi addizzjonali għall-kostruzzjoni tal-miżbla Aterro sanitario do Oeste fil-Portugall għalkemm l-ilment 2000/4668 kien għadu qed jiġi investigat.

It-tieni opinjoni tal-Kummissjoni

Fit-tieni opinjoni tagħha, il-Kummissjoni għamlet il-kummenti li ġejjin:

Aspetti finanzjarji tal-każ:

Il-Kummissjoni indikat li l-fatt li l-Kummissjoni qed tittratta lment dwar proġett ma jikkostitwixxix raġuni suffiċjenti biex jiġi mblukkat jew irrifjutat finanzjament. Proġetti li jinvolvu aspetti ambjentali ħafna drabi jkunu soġġetti għal ilmenti u investigazzjonijiet f’dawk il-każijiet jistgħu jeħtieġu inkjesti twal. Jekk il-Kummissjoni timblokka jew tirrifjuta li tiffinanzja proġett kull darba li jsir ilment relatat mal-proġett ikkonċernat, l-objettiv tal-ECF ikun ipperikolat ħafna.

Barra minn hekk, il-Kummissjoni fakkret li, skont l-Artikolu 24 tar-Regolament 2082/93 (4), "jekk operazzjoni jew miżuri jidhru li la jiġġustifikaw parti mill-assistenza allokata u lanqas l-assistenza kollha allokata, il-Kummissjoni għandha twettaq eżami xieraq tal-każ fil-qafas tas-sħubija, b'mod partikolari billi titlob li l-Istat Membru jew l-awtoritajiet maħtura minnu biex jimplimentaw l-operazzjoni jissottomettu l-kummenti tagħhom ( ).

Wara dan l-eżami, il-Kummissjoni tista’ tnaqqas jew tissospendi l-assistenza fir-rigward tal-operazzjoni jew miżura kkonċernata jekk l-eżami jiżvela irregolarità jew bidla sinifikanti li taffettwa n-natura li għaliha ma tkunx intalbet l-approvazzjoni tal-Kummissjoni. ( )"

Il-Kummissjoni kkonkludiet li, wara l-analiżi tal-informazzjoni sottomessa mill-partijiet involuti f’dan il-każ, deher li ma kien hemm l-ebda ksur tal-Liġi Komunitarja mill-awtoritajiet Portugiżi. Għalhekk ma kien hemm l-ebda raġuni biex ma tingħatax deċiżjoni dwar it-talba li saret mill-awtoritajiet Portugiżi fis-7 ta' Ġunju 2000.

Aspetti ambjentali tal-każ:

Il-Kummissjoni rreferiet għall-ewwel opinjoni tagħha. Barra minn hekk, l-istituzzjoni fakkret li fil-każ ta’ proġetti elenkati fl-Anness II tad-Direttiva 85/337/KEE, huwa f’idejn l-Istati Membri li jivverifikaw jekk għandhiex titwettaq valutazzjoni tal-impatt ambjentali. Madankollu, il-Kummissjoni għaddiet lill-ilmentatur osservazzjonijiet dwar l-allegata diskrepanza bejn ir-riżultati tal-istudji mitluba mill-awtoritajiet nazzjonali u dawk ippreżentati mill-ilmentaturi nfushom lill-awtoritajiet Portugiżi. Huma indikaw li ma kien hemm l-ebda differenza sinifikanti bejn ir-riżultati miksuba mill-istudji differenti.

Is-servizzi tal-Kummissjoni wettqu wkoll analiżi fil-fond tal-istudji ppreżentati mill-ilmentaturi. Fuq il-bażi tar-riżultati tagħha, il-Kummissjoni ma setgħetx tikkonkludi li l-awtoritajiet Portugiżi qabżu s-setgħa diskrezzjonali tagħhom fuq il-bażi tad-Direttiva 85/337/KEE.

L-allegati irregolaritajiet relatati max-xiri tal-art għall-kostruzzjoni tal-ASO

Dan l-aspett ma jistax jiġi ttrattat mill-Kummissjoni, li għandha biss l-obbligu li tanalizza l-proġett fid-dawl tal-Liġi Komunitarja.

Il-Kummissjoni fl-aħħar iddikjarat li fl-10 ta' Ottubru 2000 innotifikat lill-kwerelant fil-każ 2000/4668 bl-intenzjoni tagħha li tagħlaq il-każ. Kopja ta' din l-ittra, li fiha l-Kummissjoni tat spjegazzjoni dettaljata tad-deċiżjoni tagħha, intbagħtet lill-Ombudsman.

It-tieni osservazzjonijiet tal-ilmentaturi

L-ilmentaturi reġgħu indikaw l-allegata diskrepanza bejn il-kontenut tat-tweġibiet mogħtija mill-Kummissjoni lis-Sur Pereira Azevedo u lis-Sur P.

Fir-rigward tal-punt tal-Kummissjoni li l-fatt li l-Kummissjoni qed tittratta lment dwar proġett ma jikkostitwixxix raġuni suffiċjenti biex jiġi mblukkat jew irrifjutat finanzjament, l-ilmentaturi qablu ma' dan il-prinċipju. Madankollu, huma indikaw li l-fatt li l-Kummissjoni ssospendiet temporanjament il-finanzjament, wera li hija qieset li l-proġett kien ivvizzjat b’irregolarità jew b’bidla sinjifikattiva li taffettwa n-natura tiegħu. Il-Kummissjoni ma kellhiex tibdel il-pożizzjoni tagħha.

Fir-rigward tan-natura tal-proġett u r-rwol li kellha l-Kummissjoni fil-każ, l-ilmentaturi żammew l-ilment tagħhom.

Id-Deċiżjoni

Osservazzjonijiet preliminari

Biex jiġi evitat nuqqas ta' ftehim, huwa importanti li wieħed jiftakar li l-Artikolu 195 tat-Trattat tal-KE jagħti s-setgħa lill-Ombudsman Ewropew biex jinvestiga każijiet possibbli ta' amministrazzjoni ħażina biss fl-attivitajiet ta' l-istituzzjonijiet u l-korpi Komunitarji. L-Istatut tal-Ombudsman Ewropew (5) jipprevedi speċifikament li l-ebda azzjoni minn kwalunkwe awtorità jew persuna oħra ma tista' tkun is-suġġett ta' lment lill-Ombudsman.

L-inkjesti tal-Ombudsman dwar l-ilment għalhekk ġew diretti lejn l-eżami ta' jekk kienx hemm amministrazzjoni ħażina fl-attivitajiet tal-Kummissjoni Ewropea.

1 Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiffinanzja l-proġett

1.1 L-ilmentaturi allegaw li l-Kummissjoni naqset milli tqis kif xieraq l-impatt ambjentali qabel ma ddeċidiet li tiffinanzja permezz tal-Fond ta' Koeżjoni l-kostruzzjoni tal-"Aterro sanitário de Oeste", fil-Portugall.

1.2 Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni ddikjarat li l-proġett inkwistjoni huwa inkluż fl-Anness II tad-Direttiva 85/337. Huwa għalhekk fost dawk li għandhom ikunu soġġetti għal valutazzjoni tal-impatt ambjentali meta l-Istati Membri jqisu li l-karatteristiċi tagħhom jirrikjedu dan. L-awtoritajiet Portugiżi kienu wettqu studji dwar l-effetti tal-proġett. Skont ir-riżultati ta’ dawn l-istudji, deher li l-proġett x’aktarx ma kellux effetti sinifikanti fuq l-ambjent. Il-Kummissjoni għalhekk qablet mat-talba tal-awtoritajiet Portugiżi u ddeċidiet li tiffinanzja l-proġett.

1.3 L-Artikolu 8 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 1164/94, li jistabbilixxi l-Fond Ewropew ta' Koeżjoni, jipprovdi li l-proġetti għandhom jiġu ffinanzjati "f'konformità mad-dispożizzjonijiet tat-Trattati, ma' l-istrumenti adottati bis-saħħa tagħhom u mal-linji politiċi Komunitarji, inklużi dawk li jikkonċernaw il-ħarsien ta' l-ambjent (...)". Dan joħloq obbligu fuq il-Kummissjoni biex tqis, fost l-oħrajn, il-leġiżlazzjoni ambjentali Komunitarja meta tiffinanzja taħt il-Fond Ewropew ta' Koeżjoni.

1.4 L-Ombudsman iqis li, fuq il-bażi tal-inkjesti li saru, m'hemm l-ebda evidenza li l-Kummissjoni qabżet is-setgħa diskrezzjonali tagħha jew kisret xi regoli li jorbtuha meta ddeċidiet li tiffinanzja l-proġetti.

Jidher li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni fir-rigward ta’ dan l-aspett tal-każ.

2 Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tirrilaxxa fondi għat-tieni stadju tal-proġett

2.1 Fl-ewwel osservazzjonijiet tagħhom, l-ilmentaturi rrimarkaw li l-Kummissjoni ma spjegatx għaliex, fil-5 ta' Settembru 2001, iddeċidiet li tirrilaxxa fondi għat-tieni stadju tal-proġett, meta l-ilment 2000/46 kien għadu qed jiġi investigat. L-ilmentaturi staqsew għaliex il-Kummissjoni ma qisitx li kien aktar xieraq li tistenna sal-għeluq tal-każ qabel ma tiddeċiedi dwar it-talba, anke fid-dawl tal-fatt li dan kien l-ewwel approċċ meħud mill-istituzzjoni.

L-Ombudsman talbet lill-Kummissjoni għat-tieni opinjoni dwar dan il-punt.

2.2 Il-Kummissjoni sostniet li l-fatt li l-Kummissjoni qed tittratta lment dwar proġett ma jikkostitwixxix raġuni suffiċjenti biex jiġi mblukkat jew irrifjutat finanzjament. Jekk il-Kummissjoni timblokka jew tirrifjuta li tiffinanzja proġett kull darba li jsir ilment relatat mal-proġett ikkonċernat, l-objettiv tal-Fond ta’ Koeżjoni Ewropew jiġi pperikolat b’mod qawwi. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 24 tar-Regolament 2082/93 huwa possibbli għall-Kummissjoni li tnaqqas jew tissospendi l-assistenza fir-rigward tal-operazzjoni jew miżura kkonċernata jekk tiġi żvelata irregolarità jew bidla sinifikanti li taffettwa n-natura li għaliha ma tkunx intalbet l-approvazzjoni tal-Kummissjoni.

2.3 Fuq il-bażi ta' dak li ntqal hawn fuq, jidher li ma hemm l-ebda evidenza li l-Kummissjoni qabżet l-awtorità legali tagħha meta ddeċidiet li tirrilaxxa l-fondi għat-tieni stadju tal-proġett. L-Ombudsman għalhekk jikkonkludi li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni fir-rigward ta' dan l-aspett tal-każ.

3 Konklużjoni

Fuq il-bażi tal-inkjesti tal-Ombudsman dwar dan l-ilment, jidher li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni Ewropea. L-Ombudsman għalhekk jagħlaq il-każ.

Il-President tal-Kummissjoni Ewropea se jiġi infurmat ukoll b’din id-deċiżjoni.

Dejjem tiegħek,

 

Jacob SÖDERMAN

---

(1) Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1164/94 tas-16 ta' Mejju 1994, li jistabbilixxi Fond ta' Koeżjoni, ĠU L 130 tal-25 ta' Mejju 1994, p 0001-0013.

(2) Id-Direttiva tal-Kunsill 85/337/KEE tas-27 ta' Ġunju 1985 dwar l-istima tal-effetti ta' ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent, ĠU L 175 tal-5 ta' Lulju 1985, p. 0040-0048

(3) Meta bagħtu l-opinjoni tagħhom, is-servizzi tal-Kummissjoni kienu qed jeżaminaw l-informazzjoni ulterjuri mogħtija mill-awtoritajiet Portugiżi nazzjonali.

(4) Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2082/93 tal-20 ta' Lulju 1993 li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 4253/88 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KEE) Nru 2052/88 fir-rigward tal-koordinazzjoni tal-attivitajiet tal-Fondi Strutturali differenti bejniethom u mal-operazzjonijiet tal-Bank Ewropew tal-Investiment u l-istrumenti finanzjarji eżistenti l-oħra, ippubblikat fil-ĠU L 193 tal-31 ta' Lulju 1993, p. 0020 - 0033.

(5) Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew dwar ir-Regolamenti u l-Kundizzjonijiet Ġenerali li jirregolaw it-twettiq tad-dmirijiet tal-Ombudsman