Għażiż D.,

Fit-3 ta' Mejju 2001, inti ressaqt ilment lill-Ombudsman Belġjan f'isem "Imprimerie Les Éditions européennes S.A." dwar in-nuqqas ta' ħlas mill-Kummissjoni ta' tliet kontijiet (98/274, 98/521 u 98/575) għall-ammont ta' € 48.869,85. Fl-14 ta' Mejju 2001, l-Ombudsman Belġjan bagħat l-ilment tiegħek lill-uffiċċju tiegħi, peress li ma kienx fil-kompetenza tiegħu.

Fil-31 ta’ Mejju 2001, għaddejt l-ilment lill-President tal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni bagħtet l-opinjoni tagħha fil-5 ta' Ottubru 2001. Bgħattlek stedina biex tagħmel osservazzjonijiet, li bgħattlek fis-27 ta' Novembru 2001.

Fit-13 ta’ Frar 2002, ktibt lill-President tal-Kummissjoni fejn ipproponejt soluzzjoni amikevoli għall-ilment tiegħek. Int ingħatajt kopja ta' din l-ittra. Fl-14 ta’ Mejju 2002, il-Kummissjoni ċaħdet il-proposta għal soluzzjoni bonarja. Għaddejtlek l-ittra tal-Kummissjoni bi stedina biex tagħmel osservazzjonijiet li bgħattlek fid-19 ta' Lulju 2002.

Qed nikteb issa biex inkun naf ir-riżultati tal-inkjesti li saru.

Il-komponent

Skont l-ilmentatur, il-fatti rilevanti kienu kif ġej:

Fil-qafas tal-programm Leonardo da Vinci, l-ilmentatur "Imprimerie Les Éditions européennes S.A." wettaq stamperiji f'isem il-Kummissjoni (DĠ XXII). Dan sar fl-1998 permezz ta’ Agenor, kumpanija li aġixxiet bħala l-Uffiċċju għall-Assistenza Teknika (TAO) tal-Kummissjoni. L-ilmentatur ipprintja żewġ serje ta' xogħlijiet bl-Ingliż, bil-Franċiż u bil-Ġermaniż u bagħat il-fatturi (98/274, 98/521 u 98/575) lill-Uffiċċju għall-Assistenza Teknika tal-Kummissjoni fil-25 ta' Mejju, fit-30 ta' Novembru u fil-31 ta' Diċembru 1998.

Madankollu, fil-11 ta’ Frar 1999, il-Kummissjoni xoljiet unilateralment il-kuntratt ma’ Agenor b’effett mill-31 ta’ Jannar 1999. Dan ipprovoka l-falliment tal-Uffiċċju tal-Assistenza Teknika li għalhekk ma setax jibqa’ jħallas il-fatturi. Dan tal-aħħar għalhekk kellu dejn lejn l-ilmentatur għal ammont totali ta' 1.971.405 BEF jew 48.869, 85.

Il-kwerelant bagħat ittra rreġistrata lill-Kummissjoni fit-28 ta' April 1999, fejn talab lill-Kummissjoni biex tipproċedi bil-ħlas tal-fatturi. L-ilmentatur innota li d-DĠ XXII approva l-offerta tal-ilmentatur minkejja li kien jaf għal diversi xhur li kienu jeżistu irregolaritajiet u frodi serji fi ħdan l-Uffiċċju ta’ Assistenza Teknika tiegħu.

F’dan il-kuntest, l-ilmentatur irrefera għall-paragrafi 5.3.1, 5.3.3 u 5.8.5 tar-rapport mill-Kumitat tal-Għorrief (Kumitat ta’ Esperti Indipendenti) maħluq fl-1999 biex jinvestiga diversi irregolaritajiet. L-ilmentatur hemeż partijiet minn dan ir-rapport mal-ilment tiegħu. Skont dan ir-rapport, mill-1997 ’il quddiem il-Kummissjoni kienet taf dwar il-frodi u l-irregolaritajiet fi ħdan Agenor, iżda naqset milli tieħu xi miżura.

Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni xoljiet il-kuntratt li pprovoka l-falliment tal-Uffiċċju tal-Assistenza Teknika, u b’hekk in-nuqqas ta’ ħlas tal-fatturi pendenti. Il-Kummissjoni ma weġbitx għall-ittra tal-kwerelant tat-28 ta' April 1999. Fuq it-telefon, il-Kummissjoni wieġbet li l-ilmentatur l-ewwel kellu jistenna li l-proċedura ta’ falliment tiġi tterminata. Madankollu, il-likwidatur informa lill-ilmentatur li l-proċedura ta’ falliment ma kinitx lesta biex tingħalaq.

Fit-3 ta' Mejju 2001, l-ilmentatur għalhekk kiteb lill-Ombudsman fejn sostna li l-Kummissjoni hija responsabbli għan-nuqqas ta' ħlas mill-Uffiċċju ta' Assistenza Teknika tagħha "Agenor" tat-tliet fatturi għal ammont totali ta' € 48.869,85 minħabba li 1) il-pubblikazzjonijiet ikkonċernati ġew prodotti f'isem il-Kummissjoni, 2) il-Kummissjoni approvat l-offerti qabel ma l-ilmentatur wettaq ix-xogħlijiet u 3) il-Kummissjoni ma ħadet l-ebda miżura meta kienet taf mill-1997 'il quddiem dwar l-irregolaritajiet u l-frodi fi ħdan l-Agenor.

L-Inkwantu

L-opinjoni tal-Kummissjoni

Fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni indikat li fil-qafas tal-assistenza li kienet qed tipprovdi lill-Kummissjoni għall-ġestjoni tal-programm Leonardo da Vinci, il-kumpanija Agenor ordnat stamperiji mingħand il-kwerelant. Wara l-falliment ta’ Agenor, l-ilmentatur mela dikjarazzjoni ta’ rkupru. Madankollu, skont l-informazzjoni pprovduta mil-likwidatur, il-falliment ma jingħalaqx fi żmien skadenza qasira, u bħala konsegwenza, tliet fatturi mill-ilmentatur baqgħu ma tħallsux.

Il-Kummissjoni ma għandha l-ebda relazzjoni kuntrattwali mal-ilmentatur u għalhekk ma tistax tinżamm responsabbli għas-sitwazzjoni li fiha l-ilmentatur isib ruħu bħala riżultat tar-relazzjonijiet kummerċjali tiegħu mal-kumpanija falluta.

L-ilmentatur iressaq tliet raġunijiet li abbażi tagħhom il-Kummissjoni tkun responsabbli għan-nuqqas ta’ ħlas tat-tliet fatturi. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni għamlet il-kummenti li ġejjin:

Agenor ipprovdiet assistenza teknika lill-Kummissjoni fil-qafas tal-programm Leonardo da Vinci. Sabiex timplimenta l-programm ta’ ħidma li kien parti integrali mill-kuntratt tagħha mal-Kummissjoni, Agenor ikkonkludiet kuntratti (inklużi kuntratti ta’ impjieg). Parti mix-xogħlijiet li Agenor iddelegat lill-ilmentatur ġiet inkluża f’dan il-programm ta’ ħidma flimkien mal-kompiti l-oħra kollha li għalihom Agenor kienet responsabbli fil-qafas tal-kuntratt tagħha mal-Kummissjoni. Id-delega ta’ ċerti kompiti twettqet permezz ta’ kuntratti konklużi bejn Agenor u l-fornituri tagħha.

Il-fatt li Agenor u l-persuna li għamlet l-ilment biss kienu partijiet fil-kuntratt ma huwiex ikkontestat mill-fatt li l-Kummissjoni kienet tapprova l-ispeċifikazzjonijiet dwar ix-xogħlijiet li Agenor iddelegat. Din l-approvazzjoni għandha titqies fil-qafas strett tar-relazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Agenor. Il-Kummissjoni installat sistema ta’ kontroll a priori tal-ispejjeż magħmula minn Agenor. Dan jispjega għaliex serje ta' speċifikazzjonijiet kienu sottomessi qabel għall-approvazzjoni tal-Kummissjoni, esklussivament għal raġunijiet ta' kontroll finanzjarju fil-qafas ta' l-eżekuzzjoni tal-programm Leonardo da Vinci.

L-analiżi tad-diversi rapporti tal-awditjar fi ħdan is-servizzi tal-Kummissjoni ma wasslithomx biex jikkunsidraw li jtemmu r-relazzjoni kuntrattwali ma' Agenor. Fir-rigward tar-referenza għal attivitajiet ta’ frodi, kien biss fi Frar 1999 li ġie stabbilit li ċerti irregolaritajiet setgħu eventwalment jiġu kklassifikati bħala penali. Fl-interess tal-programm u tal-benefiċjarji tiegħu, il-Kummissjoni qieset li kien preferibbli li żżomm ir-relazzjonijiet kuntrattwali tagħha ma’ Agenor, madankollu b’kundizzjonijiet addizzjonali sabiex tiġi evitata ripetizzjoni tal-irregolaritajiet. It-tiġdid tal-kuntratt mill-1 ta’ Frar 1999, kien jippresupponi ristrutturazzjoni konvinċenti tal-Uffiċċju tal-Assistenza Teknika, li l-kundizzjonijiet tagħha kienu ġew ikkomunikati lil Agenor. Peress li l-bidliet neċessarji ma kinux ġew implementati, il-Kummissjoni kkonkludiet, fi Frar 1999, li hija ma kinitx f’pożizzjoni li tkompli r-relazzjoni kuntrattwali tagħha ma’ Agenor u ħabbret li hija ma kinitx ser iġġedded il-kuntratt li skada fil-31 ta’ Jannar.

L-osservazzjonijiet tal-ilmentatur

L-ilmentatur sostna li r-responsabbiltà tal-Kummissjoni għan-nuqqas ta’ ħlas tal-fatturi hija direttament ingaġġata. Huwa reġa’ rrefera għar-rapport mill-Kumitat tal-Għorrief (Kumitat ta’ Esperti Indipendenti) li huwa kien semma fl-ilment inizjali tiegħu.

Fir-rigward ta' l-argument tal-Kummissjoni li l-ebda relazzjoni kuntrattwali ma kienet teżisti ma' min għamel l-ilment u li għalhekk ma kienx responsabbli għall-ħlas tal-fatturi, min għamel l-ilment iddikjara li, fir-rapport tiegħu, il-Kumitat ta' l-Għorrief osserva li fil-prinċipju, il-Kummissjoni m'għandhiex tiddelega lil ditti privati l-ġestjoni ta' programmi Komunitarji b'għanijiet ta' interess ġenerali. Il-Kummissjoni nnifisha, u mhux Agenor, kellha għalhekk tidħol f’relazzjoni kuntrattwali mal-ilmentatur.

L-ilmentatur irrifjuta l-argument tal-Kummissjoni li l-pubblikazzjonijiet ma kinux isiru f’isem il-Kummissjoni, iżda f’isem Agenor: il-pubblikazzjonijiet li huma s-suġġett tal-fatturi mhux imħallsa ġew approvati mill-Kummissjoni, saru f’isimha u twasslu direttament lid-DĠ XXII u lill-Uffiċċju għall-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali tal-KE. Barra minn hekk, l-ordnijiet lill-ilmentatur saru fuq karta intestata bil-programm Leonardo da Vinci msemmi fuqu, u l-mittent ġie identifikat bħala l-"Uffiċċju għall-Assistenza Teknika tal-Kummissjoni għall-Programm Leonardo da Vinci". Għalhekk jidher improbabbli ħafna li l-Kummissjoni ma kinitx responsabbli, jew għall-inqas sostanzjalment ikkonċernata, mill-istamperiji magħmula fil-qafas tal-programm Leonardo da Vinci.

L-ilmentatur indika wkoll li l-fatt li Agenor kellha tikseb b’mod sistematiku l-approvazzjoni minn qabel tas-servizzi tal-Kummissjoni qabel ma tinvolvi spejjeż ogħla minn ċertu ammont, u l-fatt li l-Kummissjoni u l-Qorti tal-Awdituri kellhom aċċess għad-dokumenti kollha miżmuma minn Agenor saħħaħ biss l-impressjoni li l-Kummissjoni kienet qed tagħmel aktar milli sempliċiment tissorvelja l-attivitajiet tal-Uffiċċju ta’ Assistenza Teknika tagħha.

L-ilmentatur irrefera għall-prinċipju tal-aspettattivi leġittimi: il-Kummissjoni, billi żammet ir-relazzjoni tagħha ma’ Agenor, ħolqot l-aspettattiva leġittima li Agenor kellha l-organizzazzjoni u r-rigorożità meħtieġa sabiex tassumi l-obbligi tagħha fil-konfront ta’ terzi. Minħabba l-informazzjoni li l-Kummissjoni kellha għad-dispożizzjoni tagħha, il-Kummissjoni ma kellhiex toħloq din l-aspettattiva.

Fir-rigward tal-argument tal-Kummissjoni li hija ħadet miżuri suffiċjenti biex ittemm ir-relazzjoni kuntrattwali tagħha ma' Agenor minħabba d-diversi irregolaritajiet, il-kwerelant osserva li l-kuntratt ma' Agenor seta' ġie tterminat ħafna qabel Frar 1999. L-ewwel rapport ta' verifika mwettaq mid-DĠ XXII bejn l-1 ta' Ġunju 1996 u l-31 ta' Mejju 1997 diġà indika diversi anomaliji fit-tmexxija tal-programm Leonardo da Vinci. Dan ġie kkonfermat fit-tieni eżami ta' Lulju 1997. Barra minn hekk, verifika uffiċjali ta’ Frar 1998 imwettqa b’mod konġunt mid-DĠ XX u l-UCLAF dwar il-ġestjoni ħażina tal-Uffiċċju tal-Assistenza Teknika, ikkonfermat għal darb’oħra l-allegazzjonijiet ta’ frodi u korruzzjoni żvelati qabel. Madankollu, minkejja r-rimarki li saru fid-diversi rapporti tal-awditjar, is-servizzi tal-Kummissjoni ma ħadu l-ebda miżura biex jindirizzaw il-problemi. Kieku l-Kummissjoni għamlet dan fl-1997, meta kien meħtieġ, l-Uffiċċju tal-Assistenza Teknika ma kienx ikun jista’ jikkonkludi l-kuntratt mal-ilmentatur li wassal għall-fatturi mhux imħallsa. Għalhekk teżisti rabta kawżali immedjata bejn in-nuqqas ta’ ħlas tal-fatturi tal-ilmentatur u d-dewmien tal-Kummissjoni fir-reazzjoni dwar il-frodi u l-irregolaritajiet fil-ġestjoni ta’ Agenor.

Aktar informazzjoni mill-ilmentatur

Fil-21 ta' Jannar 2002, l-uffiċċju tal-Ombudsman ikkuntattja lill-ilmentatur sabiex jistaqsi dwar is-sitwazzjoni bil-proċedura ta' likwidazzjoni ta' Agenor. L-ilmentatur iddikjara li l-każ kien għadu f’idejn il-likwidatur u li l-proċedura kollha probabbilment tieħu diversi snin oħra biex titlesta. L-ilmentatur ikkonferma li kien ippreżenta dikjarazzjoni ta’ rkupru mal-likwidatur.

L-implikazzjonijiet ta' l-OMBUDSMAN biex tinkiseb soluzzjoni favorevoli

Wara kunsiderazzjoni bir-reqqa tal-opinjoni u l-osservazzjonijiet, l-Ombudsman qies li jista' jkun hemm każ ta' amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni. Skond l-Artikolu 3(5) ta' l-Istatut(1), huwa għalhekk kiteb lill-President tal-Kummissjoni fit-13 ta' Frar 2002 biex jipproponi soluzzjoni amikevoli fuq il-bażi ta' l-analiżi li ġejja tal-kwistjoni in kwistjoni bejn il-kwerelant u l-Kummissjoni:

1.1 L-ilmentatur isostni li l-Kummissjoni hija responsabbli għan-nuqqas ta' ħlas mill-Uffiċċju tal-Assistenza Teknika tagħha "Agenor" tat-tliet fatturi għal ammont totali ta' € 48.869,85 minħabba li 1) il-pubblikazzjonijiet ikkonċernati ġew prodotti f'isem il-Kummissjoni, 2) il-Kummissjoni approvat l-offerti qabel ma l-ilmentatur wettaq ix-xogħlijiet u 3) il-Kummissjoni ma ħadet l-ebda miżura minkejja li mill-1997 'il quddiem kienet taf dwar l-irregolaritajiet u l-frodi fi ħdan Agenor. Għall-kuntrarju, il-Kummissjoni indikat li hija ma kellha l-ebda relazzjoni kuntrattwali mal-lanjant u li, għaldaqstant, hija ma tistax tinżamm responsabbli għas-sitwazzjoni li jinsab fiha l-lanjant minħabba r-relazzjonijiet kummerċjali tiegħu mal-kumpannija falluta.

1.2 L-Ombudsman jinnota li, fl-Ewwel Rapport tiegħu dwar l-Allegazzjonijiet rigward il-Frodi, il-Ġestjoni Ħażina u n-Nepotiżmu fil-Kummissjoni Ewropea, il-Kumitat ta' Esperti Indipendenti(2) ("il-Kumitat ta' l-Għorrief") analizza mill-qrib ir-responsabbiltajiet tal-Kummissjoni fir-rigward ta' l-Agenor fil-qafas tal-programm Leonardo da Vinci.

1.3 Fir-rigward tal-kronoloġija tal-każ, ir-rapport tal-Kumitat iddikjara li "DĠ XXII, li huwa responsabbli għall-programm, kien diġà sab indikazzjonijiet ta' irregolaritajiet sa mill-1994 meta wettaq verifika interna tal-implimentazzjoni minn Agenor ta' programm predeċessur ( ). Hija kellha taġixxi kif xieraq, jekk mhux fl-għażla ta’ Agenor bħala TAO għal Leonardo, imbagħad tal-inqas fis-superviżjoni tal-attivitajiet tagħha, ladarba tintgħażel. Kif juru r-rapporti tal-awditjar tad-DĠ XXII stess, fl-1997 instabu ħafna irregolaritajiet u prattiki frodulenti ( ). Fl-abbozz tar-rapport tal-verifika interna tad-DĠ XX ta' l-20 ta' Lulju 1998, ġew ikkonfermati allegazzjonijiet ta' numru kbir ta' frodi u irregolaritajiet. Dan żvela nuqqasijiet importanti fil-kontroll tal-Leonardo/Agenor TAO mid-DĠ XXII u wasal għall-konklużjoni li mhux dejjem kien ċar min kien jikkontrolla lil min, id-DĠ XXII jew it-TAO. Kien biss fil-bidu ta' Novembru 1998 li ttieħdet azzjoni dwar ir-rapport finali ta' verifika, li ġie ppreżentat uffiċjalment lid-DĠ XXII u wara lill-Kummissarji l-oħra" (punti 5.8.4 sa 5.8.6).

1.4 Id-dikjarazzjoni tal-ilmentatur għandha tiġi evalwata fil-qafas tar-rapport mill-Kumitat ta' Esperti Indipendenti. Fiż-żmien meta l-ilmentatur intgħażel minn Agenor biex jipproċedi bil-pubblikazzjoni, jiġifieri fl-20 ta’ Mejju 1998, il-Kummissjoni kienet diġà konxja għal żmien twil dwar il-frodi u l-irregolaritajiet fl-Agenor tal-Uffiċċju tal-Assistenza Teknika tagħha iżda ma kienet ħadet l-ebda miżura.

1.5 Fil-każ preżenti li jinvolvi l-ordni ta' pubblikazzjonijiet mill-ilmentatur u l-għoti sussegwenti tagħhom, l-Ombudsman jinnota li l-Uffiċċju ta' Assistenza Teknika tal-Kummissjoni kien qed jaġixxi kompletament f'isem il-Kummissjoni, li kienet il-korp li ordna u r-riċevitur de facto tal-pubblikazzjonijiet. Dan jidher mill-elementi li ġejjin:

1.6 Kien f'isem id-DĠ XXII li l-pubblikazzjonijiet kienu ġew ordnati. Kienet il-Kummissjoni li approvat il-verżjoni finali tal-pubblikazzjonijiet. Dan jidher min-nota tas-27 ta' Novembru 1998 mill-Uffiċċju għall-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej lid-DĠ XXII/C/3 li tagħti l-"approvazzjoni għall-istampar".

1.7 Il-pubblikazzjonijiet twasslu lill-Kummissjoni, xi wħud direttament lid-DĠ XXII, oħrajn lill-Uffiċċju għall-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali. Dan jissemma b’mod espliċitu f’ordni tat-23 ta’ Diċembru 1998 minn Agenor lill-ilmentatur, li tispeċifika li l-indirizz tal-konsenja kien is-“Centre de diffusion de l’O.P.O.C.E., ( ) Gasperich, L- 1225 Luxembourg”. Għalhekk, il-Kummissjoni rċeviet il-pubblikazzjonijiet mingħajr ma kellha tħallas l-ispejjeż tagħhom.

1.8 L-ittri kollha mibgħuta minn Agenor lill-kwerelant saru fuq karta bl-intestatura "Programme Leonardo da Vinci, Bureau d'Assistance Technique à la Commission européenne pour le programme Leonardo da Vinci".

1.9 F'dawn iċ-ċirkustanzi, il-fatt li l-Kummissjoni tiċħad kull responsabbiltà għan-nuqqas ta' ħlas tat-tliet fatturi tal-ilmentatur ma jidhirx li huwa raġonevoli. Il-konklużjoni provviżorja tal-Ombudsman hija li dan jista' jikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina.

Il-proposta għal soluzzjoni amikevoli

Fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq, l-Ombudsman ippropona soluzzjoni amikevoli bejn l-ilmentatur u l-Kummissjoni li tista' tikkonsisti fl-aċċettazzjoni mill-Kummissjoni tar-responsabbiltà tagħha għan-nuqqas ta' ħlas tat-tliet fatturi li jammontaw għal € 48.869,85 u l-proċediment tagħha bil-ħlas tagħhom. Il-Kummissjoni ntalbet twieġeb sat-30 ta' April 2002.

It-tweġiba tal-Kummissjoni

Il-Kummissjoni sostniet li ma setgħetx tinżamm responsabbli għall-ħlas tal-kontijiet li għandhom l-oriġini tagħhom fir-relazzjoni kuntrattwali bejn l-ilmentatur u l-kumpanija falluta Agenor. Fir-rigward tal-liġi dwar il-falliment, il-pretensjoni tal-ilmentatur jenħtieġ li tidħol fil-korp ġenerali tal-kredituri u ssib is-saldu tagħha fil-qafas tal-likwidazzjoni tal-kumpanija falluta. L-ilmentatur fil-fatt bagħat dikjarazzjoni ta’ pretensjoni lit-tutela.

Il-fatt li ċerti aspetti tal-kuntratt li l-Ombudsman ġibed l-attenzjoni għalih (l-ordnijiet kienu jikkonċernaw pubblikazzjonijiet mitluba mill-Kummissjoni, l-"oġġett għall-istampar" ġew iffirmati mill-Kummissjoni, il-pubblikazzjonijiet twasslu lill-Kummissjoni) ma jinvalidax il-fatt li l-Kummissjoni ma kinitx parti għall-kuntratt.

Minn din il-perspettiva, l-ilmentatur jinsab fl-istess sitwazzjoni bħall-kredituri kollha ta’ Agenor. Il-Kummissjoni ma tistax tadotta pożizzjoni li tikser il-liġi dwar il-falliment u l-ugwaljanza tal-kredituri. Għalhekk, il-Kummissjoni ma tistax twieġeb b'mod favorevoli għall-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni amikevoli.

L-osservazzjonijiet tal-ilmentatur

L-ilmentatur osserva li ma setax jaċċetta r-raġunament tal-Kummissjoni li kien jikkonsisti fir-rifjut sħiħ tar-responsabbiltà tagħha għall-ħlas tal-kontijiet, speċjalment meta jitqies li l-ittri mibgħuta kienu b'karta intestata li ssemmi t-TAO tal-Kummissjoni, li l-pubblikazzjonijiet kienu ġew approvati mill-Kummissjoni, ġew realizzati f'isem il-Kummissjoni u ġew ikkonsenjati direttament lis-servizzi tal-Kummissjoni.

L-ilmentatur osserva wkoll li kien ressaq ilment quddiem il-Kummissjoni għan-nuqqas ta’ rispett tal-Kodiċi ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba tal-Kummissjoni għar-relazzjonijiet mal-pubbliku, u li, jekk ma tkun tista’ tinstab l-ebda soluzzjoni amikevoli, ma jkun hemm l-ebda alternattiva oħra ħlief li l-Kummissjoni titressaq il-qorti.

Id-Deċiżjoni

1 L-allegata responsabbiltà tal-Kummissjoni għan-nuqqas ta' ħlas tal-kontijiet pendenti mill-Uffiċċju ta' Assistenza Teknika tagħha

1.1 L-ilmentatur isostni li l-Kummissjoni hija responsabbli għan-nuqqas ta' ħlas mill-Uffiċċju tal-Assistenza Teknika tagħha "Agenor" tat-tliet fatturi għal ammont totali ta' € 48.869,85 minħabba li 1) il-pubblikazzjonijiet ikkonċernati ġew prodotti f'isem il-Kummissjoni, 2) il-Kummissjoni approvat l-offerti qabel ma l-ilmentatur wettaq ix-xogħlijiet u 3) il-Kummissjoni ma ħadet l-ebda miżura minkejja li mill-1997 'il quddiem kienet taf dwar l-irregolaritajiet u l-frodi fi ħdan Agenor.

1.2 Il-Kummissjoni ssostni li m'għandha l-ebda relazzjoni kuntrattwali mal-kwerelant u li għalhekk ma tistax tinżamm responsabbli għas-sitwazzjoni li jinsab fiha l-kwerelant minħabba r-relazzjonijiet kummerċjali tiegħu mal-kumpanija falluta. Il-Kummissjoni rrifjutat ukoll il-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni amikevoli għall-każ għar-raġuni li ma jistax jinżamm responsabbli għall-ħlas ta' kontijiet li għandhom l-oriġini tagħhom fir-relazzjoni kuntrattwali bejn l-ilmentatur u l-Uffiċċju ta' Assistenza Teknika tiegħu. Il-Kummissjoni żiedet li l-pretensjoni tal-ilmentatur tista’ ssib is-saldu tagħha fil-qafas tal-likwidazzjoni tal-kumpanija falluta.

1.3 L-Ombudsman jinnota li Agenor aġixxiet f'isem il-Kummissjoni fl-amministrazzjoni ta' programm iffinanzjat mill-Komunità. Il-Kummissjoni tibqa’ responsabbli għall-kwalità tal-amministrazzjoni f’organizzazzjonijiet li jimmaniġġjaw il-programmi f’isimha (Uffiċċji ta’ Assistenza Teknika - TAOs). Barra minn hekk, il-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba jirrikjedu li l-Kummissjoni għandha tieħu passi adegwati biex tivverifika l-affidabbiltà u l-prestazzjoni tat-TAOs. Dan ir-rekwiżit tal-aħħar huwa partikolarment importanti mill-perspettiva ta’ partijiet terzi li jipprovdu oġġetti u servizzi lill-Kummissjoni. Tali partijiet terzi jistgħu raġonevolment jissoponu li, meta jagħmlu l-kuntratti meħtieġa għall-ġestjoni ta' programm iffinanzjat mill-Komunità, it-TAO jaġixxi f'isem il-Kummissjoni u jgawdi l-fiduċja sħiħa tiegħu.

1.4 F'dan il-każ, mir-rapport tal-Kumitat ta' l-Għorrief tal-15 ta' Marzu 1999 jirriżulta li, sa mill-1994, il-Kummissjoni kienet taf b'irregolaritajiet fi ħdan l-aġenzija ta' assistenza teknika tagħha. Aktar irregolaritajiet u prattiki frodulenti ġew skoperti fl-1997 u kkonfermati f’rapport ta’ verifika ta’ Lulju 1998. Madankollu, kien biss fi Frar 1999 li l-Kummissjoni ddeċidiet li xxolji l-kuntratt tagħha ma’ Agenor. Sadanittant - jiġifieri f'Mejju 1998 - il-kwerelant kien diġà ntgħażel minn Agenor biex jipproċedi bl-istampar tal-pubblikazzjonijiet għall-Kummissjoni. F’dak iż-żmien, l-ilmentatur ma kienx konxju ta’ dawn l-irregolaritajiet u l-frodi u aġixxa bħallikieku l-Agenor kien għadu sieħeb kuntrattwali affidabbli li kellu l-fiduċja sħiħa tal-Kummissjoni.

1.5 Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Ombudsman tqis li l-Kummissjoni tidher li ttardjat bla bżonn fl-indirizzar tal-problemi identifikati ta' irregolaritajiet u prattiki frodulenti fi ħdan it-TAO, l-Agenor tagħha. L-effett ta’ dan id-dewmien kien li l-Kummissjoni fil-fatt kompliet tirrappreżenta lil Agenor lil partijiet terzi bħala persuna xierqa biex taġixxi f’isem il-Kummissjoni fil-ġestjoni ta’ programm iffinanzjat mill-Komunità meta l-Kummissjoni kienet taf li dan ma kienx il-każ. Kieku l-Kummissjoni aġixxiet fil-pront biex ittemm il-kuntratt tagħha ma’ Agenor, qatt ma kien ikun hemm dubju li l-ilmentatur ikkonkluda l-kuntratt li wassal biex il-fatturi tiegħu baqgħu ma tħallsux. Għalhekk, is-sitwazzjoni li jinsab fiha l-ilmentatur issa hija konsegwenza tan-nuqqas tal-Kummissjoni li taġixxi fil-pront fit-teħid tal-miżuri xierqa biex tittratta l-irregolaritajiet u l-prattiki frodulenti li kienet taf li kienu jeżistu fi ħdan l-Agenor.

1.6 L-Ombudsman iqis li l-Kummissjoni kienet il-klijent de facto tal-ilmentatur. Dan huwa evidenzjat mill-fatti li ġejjin: Kien f’isem il-Kummissjoni, jiġifieri d-DĠ XXII, li l-pubblikazzjonijiet ġew ordnati. Kienet il-Kummissjoni li approvat il-verżjoni finali tal-pubblikazzjoni. Dan ġara f’nota tas-27 ta’ Novembru 1998 mill-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali lid-DĠ XXII/C/3 li twassal l-“approvazzjoni għall-istampar”. F’dak iż-żmien, l-irregolaritajiet u l-frodi fi ħdan Agenor kienu diġà ġew irrappurtati diversi drabi fi ħdan il-Kummissjoni. Barra minn hekk, il-pubblikazzjonijiet twasslu direttament lill-Kummissjoni, peress li l-indirizz tat-twassil kien is-"Centre de diffusion de l'OPOCE".

1.7 Fl-aħħar nett, l-Ombudsman jinnota l-element importanti li ġej, li huwa li l-Kummissjoni tidher li rċeviet il-pubblikazzjonijiet u b'hekk ibbenefikat minnhom, mingħajr ma kellha tħallas l-ebda spiża minnhom. Il-Kummissjoni ma kkontradixxietx dan il-fatt fl-opinjoni tagħha dwar il-proposta għal soluzzjoni amikevoli. Dan jagħti l-impressjoni li kien hemm arrikkiment indebitu tal-Kummissjoni, li jmur kontra l-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju(3).

1.8 Meta wieħed iqis li s-sitwazzjoni li jinsab fiha l-kwerelant issa hija konsegwenza tan-nuqqas tal-Kummissjoni li tieħu l-miżuri xierqa fil-pront biex tittratta l-irregolaritajiet u l-prattiki frodulenti li kienet taf bihom fi ħdan Agenor, li l-Kummissjoni kienet il-klijent de facto tal-kwerelant, u li jista' jkun hemm arrikkiment inġust tal-Kummissjoni li jmur kontra l-prinċipji tal-liġi Komunitarja, l-Ombudsman huwa tal-fehma li r-rifjut tal-Kummissjoni li tieħu r-responsabbiltà għall-ħlas tal-fatturi mhux imħallsa tal-kwerelant jikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina.

2 Konklużjoni

Fuq il-bażi tal-inkjesti tal-Ombudsman dwar dan l-ilment, huwa meħtieġ li ssir ir-rimarka kritika li ġejja:

Il-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba jirrikjedu li l-Kummissjoni għandha tieħu passi adegwati biex tivverifika l-affidabbiltà u l-prestazzjoni tal-Uffiċċji ta’ Assistenza Teknika. Dan ir-rekwiżit tal-aħħar huwa partikolarment importanti mill-perspettiva ta’ partijiet terzi li jipprovdu oġġetti u servizzi lill-Kummissjoni. Tali partijiet terzi jistgħu raġonevolment jissoponu li, meta jagħmlu l-kuntratti meħtieġa għall-ġestjoni ta' programm iffinanzjat mill-Komunità, it-TAO jaġixxi f'isem il-Kummissjoni u jgawdi l-fiduċja sħiħa tiegħu.

Meta wieħed iqis li s-sitwazzjoni li jinsab fiha l-ilmentatur issa hija konsegwenza tan-nuqqas tal-Kummissjoni li taġixxi fil-pront fit-teħid tal-miżuri xierqa biex tittratta l-irregolaritajiet u l-prattiki frodulenti li kienet taf li kienu jeżistu fi ħdan Agenor, li l-Kummissjoni kienet il-klijent de facto tal-ilmentatur, u li jista' jkun hemm arrikkiment inġust tal-Kummissjoni li jmur kontra l-prinċipji tal-liġi Komunitarja, l-Ombudsman huwa tal-fehma li r-rifjut tal-Kummissjoni li tieħu r-responsabbiltà għall-ħlas tal-fatturi mhux imħallsa tal-ilmentatur f'dan il-każ jidher li huwa irraġonevoli li jikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina.

Fl-osservazzjonijiet tiegħu, l-ilmentatur iddikjara li jekk ma tinstab l-ebda soluzzjoni amikevoli, huwa ma jkollu l-ebda alternattiva ħlief li jressaq il-kwistjoni quddiem il-qorti. Fid-dawl tal-fatt li l-Kummissjoni rrifjutat soluzzjoni amikevoli, l-Ombudsman għalhekk jagħlaq il-każ bir-rimarka kritika ta' hawn fuq.

Il-President tal-Kummissjoni se jiġi infurmat ukoll b’din id-deċiżjoni.

Dejjem tiegħek,

 

Jacob SÖDERMAN

---

(1) "Sa fejn ikun possibbli, l-Ombudsman għandu jfittex soluzzjoni mal-istituzzjoni jew il-korp ikkonċernat biex jelimina l-każ ta' amministrazzjoni ħażina u jissodisfa l-ilment".

(2) Il-Kumitat ta’ Esperti Indipendenti, l-Ewwel Rapport dwar Allegazzjonijiet rigward il-Frodi, il-Ġestjoni Ħażina u n-Nepotiżmu fil-Kummissjoni Ewropea, il-15 ta’ Marzu 1999.

(3) Dwar il-prinċipju li jipprojbixxi l-arrikkiment indebitu, ara l-Kawża T-171/99, Corus UK Ltd vs il-Kummissjoni, Ġabra 2001, II-02967, par. 55; Kawża C-259/87, il-Greċja vs il-Kummissjoni, Ġabra 1990, I - 2845.