Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. Fis-26 ta' Lulju 2018, l-ilmentatur talab lill-Aġenzija Eżekuttiva għall-Innovazzjoni u n-Networks (INEA), biex tagħtih aċċess pubbliku għad-dokumentazzjoni sħiħa ppreżentata minn korp pubbliku (l-awtorità nazzjonali taċ-ċibersigurtà ta' Stat Membru) li jkun qed ifittex finanzjament mill-INEA.^[1]

2. Fl-1 ta' Awwissu 2018, l-INEA wieġbet lill-ilmentatur u identifikat id-dokumenti mitluba bħala l-formoli A sa D tal-applikazzjoni għall-għotja. Hija rrifjutat li tagħtih aċċess pubbliku abbażi tal-eċċezzjoni tal-interessi kummerċjali fl-Artikolu 4(2), l-ewwel inċiż, u l-eċċezzjoni tad-data personali fl-Artikolu 4(1)(b) tar-Regolament 1049/2001 ^[2].

3. Fl-istess jum, l-ilmentatur għamel talba għal rieżami (l-hekk imsejħa “applikazzjoni konfermatorja”) fejn talab lill-INEA tirrieżamina r-rifjut preċedenti tagħha u tagħtih aċċess pubbliku għad-dokumenti mitluba.

4. Fis-7 ta’ Awwissu 2018, l-INEA kkonsultat lill-awtorità nazzjonali taċ-ċibersigurtà f’konformità mal-Artikolu 4(4) tar-Regolament 1049/2001.

5. Fil-21 ta’ Awwissu 2018, l-INEA kkonfermat id-deċiżjoni preċedenti tagħha li tirrifjuta l-aċċess pubbliku għad-dokumenti mitluba.

6. Fis-7 ta' Ottubru 2018, l-ilmentatur ippreżenta lment lill-Ombudsman. L-Ombudsman imbagħad fetaħ inkjesta.

Il-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni

7. Matul l-inkjesta, l-Ombudsman innotat li l-INEA kkonsultat lill-awtorità nazzjonali taċ-ċibersigurtà li minnha oriġinaw id-dokumenti dwar il-possibbiltà li jiġu żvelati d-dokumenti mitluba. Meta għamlet dan, l-INEA għamlet proposta għal divulgazzjoni parzjali, li tindika l-informazzjoni li ħasbet li għandha tiġi redatta (minħabba li kienet kummerċjalment sensittiva jew kien fiha data personali), u stiednet lill-awtorità nazzjonali taċ-ċibersigurtà tipprovdi l-fehmiet tagħha dwar id-divulgazzjoni ssuġġerita. L-awtorità nazzjonali taċ-ċibersigurtà indikat li ma kinitx taqbel mad-divulgazzjoni tad-dokumenti.

8. L-Ombudsman innotat li l-INEA ma kinitx marbuta bl-opinjoni tal-awtorità nazzjonali taċ-ċibersigurtà, kif stabbilit fil-kawża Terezakis vs Il-Kummissjoni ^[3].

9. L-Ombudsman sabet li d-dokumenti mitluba kien fihom xi informazzjoni ta’ valur kummerċjali u qablet li l-iżvelar ta’ dan x’aktarx li joħloq vantaġġ inġust f’sejħiet għall-offerti u proposti futuri. L-ilmentatur ma stabbilixxiex interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar li jiġġustifika ċ-ċaħda tal-protezzjoni ta’ dawn l-interessi kummerċjali. Għalhekk, l-Ombudsman sabet li din l-informazzjoni jenħtieġ li titqies bħala kummerċjalment sensittiva, f’konformità mal-Artikolu 4(2), l-ewwel intenzjoni, tar-Regolament 1049/2001.

10. Madankollu, id-dokumenti kien fihom ukoll xi informazzjoni li ma dehritx li kienet kummerċjalment kunfidenzjali. Din kienet informazzjoni ġenerali dwar il-proġett, f'konformità mas-sejħa għal proposti disponibbli pubblikament.^[4] L-Ombudsman innota li mhux biss is-sejħa għal proposti kienet diġà disponibbli pubblikament, iżda wkoll l-informazzjoni dwar il-proġett, kif ikkonfermat mill-ilmentatur ^[5] u l-INEA ^[6]. L-Ombudsman ikkonkludiet li din l-informazzjoni ma kinitx sensittiva u li l-iżvelar tagħha ma jdgħajjifx l-interessi kummerċjali tal-impriża pubblika u lanqas id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali.

11. Fir-rigward tad-data personali redatta, l-Ombudsman qies li l-ilmentatur ma kienx stabbilixxa l-ħtieġa li d-data personali tiġi ttrasferita ^[7] u qabel li d-data personali fid-dokumenti mitluba għandha tiġi redatta, f'konformità mal-Artikolu 4(1)(b) tar-Regolament 1049/2001 u l-Artikolu 8(b) tar-Regolament 45/2001.

12. Konsegwentement, l-Ombudsman ipproponiet li l-INEA għandha tiddivulga parzjalment il-formoli ta’ applikazzjoni għall-Għotja A u D rilevanti, filwaqt li taħbi biss l-informazzjoni li hija qieset li hija ġenwinament kummerċjalment sensittiva jew data personali. L-Ombudsman issuġġerixxa li l-proposta inizjali tal-INEA għal żvelar parzjali (magħmula matul il-konsultazzjonijiet mal-impriża pubblika) kienet il-bażi xierqa li fuqha wieħed għandu jipproċedi.

Ir-rakkomandazzjoni tal-Ombudsman

13. L-INEA ċaħdet il-proposta tal-Ombudsman għal divulgazzjoni parzjali. L-INEA nnotat li l-informazzjoni dwar l-ambitu u l-objettivi tal-proġett diġà hija disponibbli għall-pubbliku u “bażikament tikkoinċidi” mal-informazzjoni inkluża fil-partijiet tad-dokumenti li l-Ombudsman ippropona li għandhom jiġu żvelati. Hija argumentat li l-piż amministrattiv tal-implimentazzjoni tal-proposta tal-Ombudsman ikun għoli wisq, u li l-aċċess parzjali ma jkunx jagħmel sens peress li l-informazzjoni li tista’ tiġi żvelata kienet diġà pubblika ^[8].

14. L-INEA enfasizzat ukoll li l-proġett jikkonċerna ċ-ċibersigurtà, li hija qasam fejn il-kunfidenzjalità hija essenzjali. Huwa argumenta li jekk id-dokumenti mitluba kellhom jiġu żvelati, il-fiduċja bejn il-Kummissjoni u l-atturi ta’ implimentazzjoni rilevanti tinkiser u tista’ twassal għal nuqqas ta’ rieda li wieħed japplika għall-għotjiet fil-futur. Huwa qal li dawn l-atturi jipprovdu, fil-proposti tal-proġetti tagħhom, dettalji dwar il-persunal u l-operazzjonijiet tagħhom li, jekk jiġu żvelati, jippermettu lill-entitajiet esterni jifhmu l-funzjonament tagħhom. Barra minn hekk, huwa nnota li xi wħud mill-atturi inkarigati mill-implimentazzjoni huma parti mill-infrastruttura tas-sigurtà u tal-intelligence tal-Istati Membri. B’riżultat ta’ dan, hija argumentat li d-divulgazzjoni tista’ tagħmel ħsara wkoll liċ-ċibersigurtà tal-Istati Membri permezz ta’ attakki ċibernetiċi mmirati.

15. L-Ombudsman qieset li l-implimentazzjoni tal-proposta tagħha ma kinitx se timponi piż amministrattiv addizzjonali fuq l-INEA, peress li l-INEA kienet diġà għamlet proposta inizjali għal divulgazzjoni parzjali meta kkonsultat lill-awtorità nazzjonali rilevanti taċ-ċibersigurtà.

16. L-Ombudsman qieset ukoll li l-fatt li l-informazzjoni diġà tinsab fid-dominju pubbliku ma jfissirx li l-aċċess pubbliku għad-dokumenti mitluba jkun inutli. Hija nnotat li l-iżvelar jista’ jitqies biss bħala inutli, jew inutli, jekk ir-redazzjonijiet ikunu tant estensivi li jagħmlu dokument “imċaħħad kompletament mill-kontenut tiegħu”.^[9] Dan mhuwiex il-każ f’dan il-każ. Jekk għandha tinsilet xi konklużjoni mill-fatt li ċerta informazzjoni fid-dokumenti hija diġà fid-dominju pubbliku, huwa li l-interessi protetti mir-Regolament 1049/2001 ma jistgħux jiġu mminati mill-iżvelar ta’ dik l-informazzjoni. 

17. L-Ombudsman innotat li l-proposta tagħha għal divulgazzjoni pubblika kienet tikkonċerna informazzjoni li ma tistax titqies bħala sensittiva, bħall-ambitu u l-objettivi tal-proġett, ir-rilevanza tiegħu u d-deskrizzjonijiet tal-attivitajiet. Ir-redazzjoni ta' informazzjoni li tista' tkun kummerċjalment sensittiva jew li jkun fiha data personali hija ġġustifikata ^[10] Għalhekk, l-Ombudsman sabet li l-iżvelar parzjali tad-dokumenti mitluba ma jdgħajjifx il-fiduċja bejn il-Kummissjoni u l-impriża pubblika.

18. L-Ombudsman sabet ukoll li ċ-ċibersigurtà nazzjonali ma setgħetx tiġi mminata minn żvelar parzjali, peress li l-partijiet tad-dokumenti li għandhom jiġu żvelati fihom informazzjoni li diġà hija pubblika. Fi kwalunkwe każ, dik l-informazzjoni ma fihiex informazzjoni teknika dettaljata li tippermetti lill-entitajiet esterni jifhmu l-funzjonament tal-aġenziji nazzjonali taċ-ċibersigurtà u konsegwentement tagħmel ħsara liċ-ċibersigurtà tal-Istati Membri.

19. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman sabet li r-rifjut tal-INEA li tagħti aċċess parzjali għad-dokumenti kien jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina. Għalhekk hija għamlet ir-rakkomandazzjoni li ġejja (f’konformità mal-Artikolu 3(6) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew):

“L-Aġenzija Eżekuttiva għall-Innovazzjoni u n-Networks jenħtieġ li tiddivulga parzjalment il-formoli ta’ applikazzjoni għall-Għotja A u D mitluba, filwaqt li taħbi biss informazzjoni li hija ġenwinament kummerċjalment sensittiva jew li hija data personali li teħtieġ protezzjoni.”

It-tweġiba tal-INEA għar-rakkomandazzjoni tal-Ombudsman

20. L-INEA ċaħdet ir-rakkomandazzjoni tal-Ombudsman. Hija argumentat li l-Qrati tal-UE jirrikonoxxu preżunzjoni ġenerali ta’ nuqqas ta’ divulgazzjoni għall-offerti ^[11], li b’analoġija tapplika wkoll għall-proċeduri ta’ għoti ta’ għotjiet. Hija qalet li l-prattika proposta tal-Kummissjoni Ewropea hija li tirrifjuta l-aċċess għal talbiet għal dokumenti li jikkonċernaw applikazzjonijiet għal għotjiet għal raġunijiet ta’ protezzjoni tal-interess kummerċjali u l-privatezza.

21. L-INEA affermat li s-suġġeriment inizjali tagħha għal divulgazzjoni parzjali kien “sempliċiment bażi biex jinbdew diskussjonijiet u mhux pożizzjoni finali tal-Aġenzija.” Issa tqis li t-tħassir tal-informazzjoni sensittiva jrendi l-parti żvelata tad-dokument inutli. Hija qalet ukoll li d-dokumenti redatti jkunu bla sens għall-ilmentatur, peress li l-informazzjoni diġà hija disponibbli għall-pubbliku. L-INEA ddikjarat li l-Qrati tal-UE ġġudikaw li l-istituzzjonijiet jistgħu jirrifjutaw aċċess parzjali f’każijiet bħal dawn ^[12].

22. L-INEA sostniet li peress li l-informazzjoni mhux sensittiva hija mifruxa fid-dokumenti mitluba, “tħassir parzjali jinvolvi riskju serju li r-rilaxx puntwali ta’ elementi disponibbli għall-pubbliku xorta jista’ jwassal għal divulgazzjoni ta’ informazzjoni sensittiva”. Hija nnotat ukoll li l-Kummissjoni u hija stess kienu mħassba li ksur possibbli tal-kunfidenzjalità dwar iċ-ċibersigurtà jista’ jimmina l-fiduċja tal-awtorità nazzjonali taċ-ċibersigurtà inkwistjoni, kif ukoll tas-sħab ta’ kollaborazzjoni futuri.

23. L-INEA argumentat li t-trasparenza u l-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet ma jistgħux jintużaw bħala argument għal interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar f’dan il-każ, peress li l-applikazzjonijiet għall-għotjiet mhumiex parti mill-proċedura leġiżlattiva.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman wara r-rakkomandazzjoni

24. L-Ombudsman hija diżappuntata bit-tweġiba tal-INEA għar-rakkomandazzjoni tagħha.

25. Hija tqis li l-argument il-ġdid tal-INEA għar-rifjut ta’ aċċess parzjali bbażat fuq preżunzjoni ġenerali ta’ nuqqas ta’ divulgazzjoni ta’ offerti/għotjiet ma huwiex konvinċenti. Mingħajr ma neċessarjament taċċetta li tapplika tali preżunzjoni ġenerali, l-Ombudsman tinnota li l-preżunzjonijiet ġenerali kollha rigward ir-regoli tal-UE dwar l-aċċess għad-dokumenti huma soġġetti għal konfutazzjoni. L-Ombudsman spjega b'mod ċar għaliex ċerta informazzjoni fid-dokumenti ma tistax titqies kunfidenzjali. Bħala tali, kwalunkwe preżunzjoni ġenerali li tista’ tkun applikabbli fir-rigward tal-offerti tiġi kkonfutata f’dan il-każ.  

26. Huwa ċar ukoll mid-deċiżjoni konfermatorja tal-INEA u mill-korrispondenza sussegwenti mal-Ombudsman li l-INEA diġà wettqet valutazzjoni individwali tad-dokumenti mitluba u identifikat il-partijiet tad-dokument li huma soġġetti għal eċċezzjonijiet skont ir-Regolament 1049/2001 u partijiet oħra li diġà huma fid-dominju pubbliku. 

27. Barra minn hekk, l-Ombudsman ma jaqbilx mal-valutazzjoni tal-INEA li r-rilaxx ta’ verżjoni redatta tad-dokumenti jkun inutli f’dan il-każ. Filwaqt li xi informazzjoni mhux sensittiva fid-dokumenti mitluba diġà hija disponibbli għall-pubbliku, ir-rilaxx (parzjali) tad-dokument jista’ jgħin lill-ilmentatur jaċċerta jekk l-applikazzjoni għal għotja fihiex l-istess informazzjoni li diġà hija disponibbli għall-pubbliku. Għalhekk, anki verżjoni redatta tad-dokumenti tkun kemxejn utli għall-ilmentatur.

28. Abbażi ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman tafferma mill-ġdid il-konklużjoni tagħha li r-rifjut tal-INEA li tagħti aċċess pubbliku parzjali għad-dokumenti inkwistjoni kien jikkostitwixxi amministrazzjoni ħażina.

Konklużjoni

Abbażi tal-inkjesta, l-Ombudsman tagħlaq dan il-każ bil-konklużjoni li ġejja:

L-Ombudsman mhijiex sodisfatta bit-tweġiba tal-Aġenzija Eżekuttiva għall-Innovazzjoni u n-Networks għar-rakkomandazzjoni tagħha li l-Aġenzija Eżekuttiva għall-Innovazzjoni u n-Networks jenħtieġ li tiddivulga parzjalment il-formoli ta’ applikazzjoni għall-Għotja A u D mitluba u tikkonferma s-sejba tagħha ta’ amministrazzjoni ħażina.

L-ilmentatur u l-Aġenzija Eżekuttiva għall-Innovazzjoni u n-Networks se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Emily O'Reilly

L-Ombudsman Ewropew

Strasburgu, 04/10/2019

[1] Il-finanzjament kien relatat ma’ Servizzi u Kapaċitajiet Nazzjonali Msaħħa taċ-Ċibersigurtà għall-Interoperabbiltà (eCSI), Azzjoni 2016-RO-IA-0128, disponibbli fuq is-sit web tal-INEA: https://ec.europa.eu/inea/en/connecting-europe-facility/cef-telecom/2016-ro-ia-0128; Sejħa għal proposti dwar proġetti ta’ interess komuni taħt il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa fil-qasam tan-Netwerks trans-Ewropej tat-Telekomunikazzjoni, CEF-TC-2016-3: Iċ-Ċibersigurtà, disponibbli fuq: https://ec.europa.eu/inea/sites/inea/files/2016-3_ceftelecom_calltext_cybersecurity_200916_final.pdf, Anness, Programm ta’ ħidma 2016, disponibbli fuq: https://ec.europa.eu/inea/sites/inea/files/wp2016_adopted_20160303.pdf.

[2] Ir-Regolament 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Mejju 2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni, disponibbli fuq: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049&rid=1.

[3] Sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tat-30 ta' Jannar 2008 f'Terezakis vs Il-Kummissjoni, T-380/04.

[4] Sejħa għal proposti dwar proġetti ta’ interess komuni taħt il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa fil-qasam tan-Netwerks trans-Ewropej tat-Telekomunikazzjoni, CEF-TC-2016-3: Iċ-Ċibersigurtà, disponibbli fuq: https://ec.europa.eu/inea/sites/inea/files/2016-3_ceftelecom_calltext_cybersecurity_200916_final.pdf, Anness, Programm ta’ ħidma 2016, disponibbli fuq: https://ec.europa.eu/inea/sites/inea/files/wp2016_adopted_20160303.pdf.

[5] Avviż ta’ kuntratt, 2018/S 019-040409, disponibbli fuq: https://ted.europa.eu/udl?uri=TED:NOTICE:040409-2018:TEXT:RO:HTML.

[6] Is-sit web tal-INEA, disponibbli fuq: https://ec.europa.eu/inea/en/connecting-europe-facility/cef-telecom/2016-ro-ia-0128, https://ec.europa.eu/inea/en/connecting-europe-facility/cef-telecom/apply-funding/2016-cef-telecom-call-cyber-security-cef-tc-2016-3; is-sit web tal-impriża pubblika, disponibbli fuq: https://www.cert.ro/pagini/ecsi-page; is-sit web iddedikat għall-proġett, disponibbli fuq: https://ecsi.cert.ro/; is-Sistema/Pjattaforma Rumena tal-Akkwist Pubbliku, disponibbli fuq: www.e-licitatie.ro; u Tenders Electronic Daily, disponibbli fuq: www.ted.europa.eu.

[7] Skont l-Artikolu 2(a) tar-Regolament 45/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Diċembru 2000 dwar il-protezzjoni ta' individwu fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali mill-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità u dwar il-moviment liberu ta' dak id-data, disponibbli fuq: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX:32001R0045.

[8] L-INEA tagħmel referenza għas-Sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-12 ta’ Lulju 2001 f’Mattila vs il-Kunsill u l-Kummissjoni, T-204/99, il-paragrafu 69 u tal-20 ta’ Marzu 2014; fil-kawża Reagens vs Il-Kummissjoni, T-181/10, il-paragrafu 161-175; is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim'Istanza tad-19 ta' Lulju 1999 f'Hautala vs il-Kunsill, il-kawża T-14/98 il-paragrafu 30 u tas-7 ta' Frar 2002 f'Kuijer vs il-Kunsill, T-211/00, il-paragrafu 57.

[9] Ara s-sentenza Reagens vs Il-Kummissjoni, T-181/10, punti 172 u 175.

[10] Skont l-Artikoli 4(1)b u 4(2), l-ewwel inċiż, tar-Regolament 1049/2001.

[11] Pereżempju, is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-26 ta' Mejju 2016, International

Il-Grupp ta’ Ġestjoni vs il-Kummissjoni Ewropea, il-Kawża T-110/15, il-paragrafu 30 u s-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-13 ta’ Novembru 2015, ClientEarth vs il-Kummissjoni Ewropea, T-424/14 u T-425/14, il-paragrafu 65.

[12] Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta' Lulju 2001, Mattila vs il-Kunsill u l-Kummissjoni, Kawża T-204/99, paragrafu 69.