Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. Fl-20 ta’ Novembru 2017, l-ilmentatur talab lill-Kummissjoni Ewropea biex tagħtih aċċess pubbliku għal “kopja tal-fajl ta’ notifika riċevut mill-Gvern Brittaniku fit-30 ta’ Settembru 2008 flimkien mar-risposta tal-Kummissjoni […] u […] kopja tad-dokument ta’ approvazzjoni” dwar il-każ COMP/SA.26616 – (NN 41/2008) – Għajnuna għas-salvataġġ lil kumpanija bankarja. Il-kumpanija bankarja inkwistjoni kienet Bradford & Bingley, li ġiet nazzjonalizzata fl-2008 ^[1].

2. Id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għall-Kompetizzjoni (“DĠ COMP”) ipprovda lill-ilmentatur b’link għal verżjoni mhux kunfidenzjali tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni. Id-DĠ COMP irrifjuta l-aċċess għad-dokumenti l-oħra mitluba abbażi tal-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 4 (2), l-ewwel inċiż tar-Regolament 1049/2001 ^[2] dwar il-protezzjoni tal-interessi kummerċjali.

3. Fis-17 ta’ Diċembru 2017, l-ilmentatur ressaq talba għal rieżami tal-pożizzjoni tad-DĠ COMP (“applikazzjoni konfermatorja”).

4. Fis-6 ta' Frar 2018, il-Kummissjoni kkonfermat il-konklużjoni tagħha. Hija infurmat lill-ilmentatur li l-iżvelar idgħajjef il-protezzjoni tal-interessi kummerċjali (l-Artikolu 4 (2), l-ewwel inċiż tar-Regolament 1049/2001), kif ukoll l-iskop tal-investigazzjonijiet (l-Artikolu 4 (2), it-tielet inċiż tar-Regolament 1049/2001) u d-drittijiet tal-privatezza tal-individwi (l-Artikolu 4 (1) (b) tar-Regolament 1049/2001).

5. L-ilmentatur imbagħad irrikorra għand l-Ombudsman.

L-inkjesta

6. L-Ombudsman qieset bir-reqqa l-informazzjoni pprovduta fl-ilment, b’mod partikolari t-tweġiba tal-Kummissjoni għat-talba għal rieżami tal-ilmentatur.

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

7. Fit-tweġiba tagħha, il-Kummissjoni spjegat li d-dokumenti kollha li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba tal-ilmentatur kienu parti minn fajl dwar l-għajnuna mill-Istat relatat ma’ deċiżjoni dwar l-għajnuna mill-Istat adottata fl-2008.

8. Il-Kummissjoni rrifjutat li tagħti aċċess pubbliku għall-fajl billi sostniet li d-dokumenti mitluba kienu koperti minn preżunzjoni ġenerali ta’ inaċċessibbiltà bbażata fuq l-eċċezzjonijiet relatati mal-protezzjoni tal-għanijiet tal-attivitajiet ta’ investigazzjoni u mal-protezzjoni tal-interessi kummerċjali.

9. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni qalet li l-iżvelar tad-dokumenti mitluba jipperikola r-rieda indispensabbli tal-Istati Membri li jikkooperaw f'investigazzjonijiet futuri dwar l-għajnuna mill-Istat.

10. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qalet li l-fajl kien fih informazzjoni kummerċjali sensittiva. Hija spjegat li, minkejja l-fatt li sadanittant il-kumpanija kkonċernata kienet ġiet nazzjonalizzata, mhux l-assi kollha tagħha kienu sparixxew kompletament mis-suq u diversi assi kienu nxtraw minn entitajiet privati terzi li kienu għadhom joperaw fis-suq.

11. Il-Kummissjoni invokat ukoll il-ħtieġa li jiġu protetti d-drittijiet tal-privatezza tal-individwi li d-data personali tagħhom hija inkluża fil-fajl.

12. L-ilmentatur argumenta li kien hemm interess pubbliku prevalenti li jiġġustifika l-iżvelar tad-dokumenti.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

13. L-Ombudsman l-ewwel jinnota li l-fajl dwar l-għajnuna mill-Istat inkwistjoni jikkonċerna notifika mir-Renju Unit fit-30 ta' Settembru 2008 u d-deċiżjoni tal-Kummissjoni relatata ma' dik in-notifika meħuda fl-1 ta' Ottubru 2008 (l-għada).

14. Il-Kummissjoni ppubblikat verżjoni mhux kunfidenzjali dettaljata ħafna tad-deċiżjoni tagħha li tapprova l-għajnuna mill-Istat lil Bradford & Bingley. Din il-verżjoni mhux kunfidenzjali tad-deċiżjoni tagħha hija redatta fuq il-bażi ta’ analiżi ta’ liema informazzjoni titqies li hija kummerċjalment kunfidenzjali. Analiżi ta’ dawn id-dokumenti tindika li r-redazzjonijiet huma estremament limitati (taqsimiet fl-aħħar tal-paragrafu 6 dwar il-prezzijiet tal-ishma u l-paragrafu 7 dwar il-kuntatti bejn il-bank u l-Awtorità tas-Servizzi Finanzjarji tar-Renju Unit). Il-ġustifikazzjoni għal dawn ir-redazzjonijiet hija li t-test redatt fih sigrieti kummerċjali.

15. Dak id-dokument pubbliku diġà jipprovdi informazzjoni estensiva ħafna dwar il-problemi ffaċċjati minn Bradford & Bingley. Huwa ċar ukoll, minn din il-verżjoni pubblika, x’kienet l-għajnuna mill-Istat ipprovduta lil Bradford & Bingley, għaliex ingħatat u għaliex il-Kummissjoni qieset li l-għajnuna kellha tiġi approvata.

16. Fir-rigward ta’ jekk il-Kummissjoni għandhiex tirrilaxxa n-notifika tar-Renju Unit lill-Kummissjoni, l-Ombudsman jinnota li skont il-Qorti, hemm preżunzjoni ġenerali li l-iżvelar ta’ dokumenti f’fajl tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat jimmina l-iskop tal-protezzjoni tal-investigazzjonijiet ^[3].

17. L-Ombudsman jinnota li l-ġurisprudenza reċenti tal-UE kkonfermat b'mod espliċitu l-applikazzjoni tal-preżunzjoni ġenerali bbażata fuq l-eċċezzjoni relatata mal-protezzjoni tal-interessi kummerċjali tal-impriżi kkonċernati, irrispettivament mill-fatt li l-proċedura tal-għajnuna mill-Istat inkwistjoni kienet diġà ngħalqet ^[4].

18. Abbażi ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman iqis li hemm, fil-liġi, preżunzjoni ġenerali ta’ nuqqas ta’ divulgazzjoni minħabba l-ħtieġa li tiġi protetta l-informazzjoni kummerċjali inkluża fil-fajl tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat.

19. Madankollu, il-preżunzjoni ġenerali ta’ nuqqas ta’ divulgazzjoni tista’ tiġi kkonfutata jekk min jagħmel it-talba juri li dokument partikolari ma jkunx kopert mill-eċċezzjoni kkonċernata. Dan jinkludi l-argument li l-informazzjoni ma baqgħetx kummerċjalment kunfidenzjali minħabba l-mogħdija taż-żmien. Min jagħmel it-talba jista’ jingħata wkoll aċċess jekk ikun hemm interess pubbliku prevalenti li jiġġustifika l-iżvelar.

20. L-ilmentatur ma ressaq l-ebda argument biex jirribatti l-preżunzjoni ġenerali. Fil-qosor, huwa ma għamel l-ebda argument li l-informazzjoni redatta għadha kummerċjalment kunfidenzjali. L-Ombudsman iżomm f’moħħu li l-ilmentatur għandu aċċess għall-verżjoni dettaljata ħafna tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat u għalhekk kien f’pożizzjoni tajba ħafna biex jagħmel argumenti li jirribattu l-preżunzjoni ġenerali (pereżempju, l-informazzjoni dwar il-movimenti fil-prezzijiet tal-ishma ma setgħetx tibqa’ kummerċjalment kunfidenzjali). Hu ma għamilx hekk.

21. Il-Kummissjoni eżaminat jekk kienx hemm interess pubbliku superjuri fl-iżvelar tad-dokumenti inkwistjoni. Il-Kummissjoni nnotat li, skont l-ilmentatur, “hemm diversi marki ta’ mistoqsijiet dwar x’kienet il-preċipitazzjoni […][in-]nazzjonalizzazzjoni [tal-kumpanija bankarja inkwistjoni] u jekk il-pubbliku ngħatax informazzjoni ħażina […]”. F’dak ir-rigward, il-Kummissjoni, madankollu, kienet tal-fehma li tali kunsiderazzjonijiet ġenerali ma jistgħux jipprovdu, skont ġurisprudenza stabbilita, bażi xierqa biex tiġi ssostanzjata l-eżistenza ta’ interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar ta’ dokumenti speċifiċi.

22. L-Ombudsman ma jaqbilx li l-argumenti tal-ilmentatur fir-rigward tal-interess pubbliku fl-iżvelar huma ġenerali. Huwa jagħmel punt speċifiku ħafna, li huwa li hemm interess pubbliku li wieħed ikun jaf dak li ppreċipita n-nazzjonalizzazzjoni tal-bank (minħabba li huma l-flus pubbliċi li daħlu fin-nazzjonalizzazzjoni). Barra minn hekk, din il-ħtieġa hija importanti peress li l-falliment ta’ Bradford & Bingley wasal f’kuntest fejn ħafna banek oħra ffaċċjaw tħassib simili u l-Istati Membri ġew imġiegħla jintervjenu, bl-użu ta’ flus pubbliċi, biex jistabbilizzaw tali banek.

23. Madankollu, f’dan il-każ speċifiku, l-Ombudsman jaqbel li l-argumenti tal-ilmentatur lill-Kummissjoni ma jurux l-eżistenza ta’ interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar.  Meta jasal għal din il-konklużjoni, l-Ombudsman iqis dan li ġej.

24. It-test redatt jidher li jirreferi għal varjazzjonijiet fil-prezz tal-ishma tal-bank f’dak iż-żmien u għall-passi meħuda u li għandhom jittieħdu b’reazzjoni għas-sitwazzjoni finanzjarja li qed tiddeterjora tal-bank. Dawn huma l-konsegwenzi tas-sitwazzjoni li qed tfalli tal-bank, aktar milli r-raġunijiet għaliex kien qed ifalli. Għalhekk ma hemm l-ebda evidenza li l-iżvelar tat-test redatt jiċċara aktar, b’xi mod sinifikanti, għaliex il-bank ġie nazzjonalizzat u jekk il-pubbliku kienx infurmat ħażin dwar dak il-punt.

25. Fir-rigward tan-notifika tar-Renju Unit lill-Kummissjoni, l-Ombudsman jinnota li l-verżjoni pubblika tad-deċiżjoni fiha deskrizzjoni dettaljata ħafna tad-diffikultajiet tal-bank, l-għajnuna proposta u l-pożizzjoni tar-Renju Unit dwar l-għajnuna proposta. Bħala tali, diġà hemm fid-dominju pubbliku informazzjoni ċara u estensiva li ttieħdet min-notifika tar-Renju Unit lill-Kummissjoni. L-ilmentatur ma spjegax kif ir-rilaxx tan-notifika nnifisha seta’ jitfa’ aktar dawl fuq għaliex il-bank ġie nazzjonalizzat u jekk il-pubbliku kienx infurmat ħażin dwar dak il-punt.

26. Għalhekk, l-Ombudsman tqis li l-Kummissjoni ttrattat b’mod korrett it-talba tal-ilmentatur skont ir-Regolament 1049/2001 u kienet intitolata tirrifjuta l-aċċess għad-dokumenti mitluba mill-ilmentatur.

27. Fir-rigward ta' jekk l-aċċess parzjali jkunx possibbli, l-Ombudsman jinnota b'approvazzjoni li l-Kummissjoni għażlet li tippubblika verżjoni mhux kunfidenzjali dettaljata ħafna tad-deċiżjoni tagħha, b'redazzjonijiet limitati ħafna li jittrattaw informazzjoni kummerċjali sensittiva. Hija pprovdiet lill-ilmentatur b’link għal dak id-dokument. 

Konklużjoni

Abbażi tal-inkjesta, l-Ombudsman tagħlaq dan il-każ bil-konklużjoni li ġejja:

Ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Ó Fergal Regan

- Unit 2 Koordinazzjoni ta' Inkjesti ta' Interess Pubbliku

Strasburgu, 04/06/2019

[1] Fil-fatt, Bredford & Bingley inqasam f’parti li fiha l-ipoteki u l-investimenti miżmuma mill-kumpanija bankarja, u parti li fiha d-depożiti u n-network tal-fergħat. Minn Ottubru 2010, il-portafolli tal-ktieb tal-ipoteki u tal-investiment ġew ġestiti bħala parti mir-Renju Unit Asset Resolution Limited (UKAR), kumpanija azzjonarja li ġiet stabbilita mill-gvern tar-Renju Unit, inkluż biex timmaniġġja l-ipoteki pubbliċi ta’ Bradford & Bingley. Id-depożiti u n-network tal-fergħat inbiegħu lil Abbey National, li hija stess hija proprjetà tal-Grupp Santander Spanjol, u aktar tard ġiet immarkata mill-ġdid bħala “Santander”.

[2] Ir-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Mejju 2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (ĠU L 145, 31.5.2001, p. 43).

[3] Is-sentenza tal-Qorti tad-29 ta’ Ġunju 2010 fil-Kawża C-139/07, Il-Kummissjoni vs Technische Glaswerke Ilmenau GmbH, il-paragrafi 52 sa 61.

[4] Is-sentenza tal-Qorti Ġenerali fil-Kawża T-441/17, Arca Capital Bohemia vs il-Kummissjoni, il-paragrafi 42-55.