D'fhoilsigh an tOmbudsman Eorpach, P. Nikiforos Diamandouros, sraith "prionsabail seirbhíse poiblí" ar cheart dóibh iompar státseirbhísigh AE a threorú. Cuirtear dea-chleachtas sna Ballstáit san áireamh sna prionsabail agus bunaíodh iad trí chomhairliúchán tosaigh le Líonra Eorpach na nOmbudsman. Rinne an tOmbudsman comhairliúchán poiblí freisin maidir leis an gcéad dréacht de na prionsabail. Bhí na freagraí ar an gcomhairliúchán ó shaoránaigh, ó státseirbhísigh, ó ghrúpaí sainleasa, ó institiúidí an Aontais agus ó eagraíochtaí eile an-luachmhar maidir leis na prionsabail a thabhairt chun críche.

Dúirt an tUasal Diamandouros: "Cuimsíonn prionsabail na seirbhíse poiblí bunchaighdeáin eiticiúla. Dá réir sin, is cuid ríthábhachtach iad de chultúr riaracháin na seirbhíse lena gcloíonn institiúidí an Aontais. Tráth a bhfuil an tAontas Eorpach ag dul i ngleic le géarchéim thromchúiseach, is féidir leis na prionsabail cabhrú le muinín níos mó a chothú idir na saoránaigh agus institiúidí an Aontais.”

Na cúig phrionsabal seirbhíse poiblí:

1. Tiomantas don Aontas Eorpach agus dá shaoránaigh

Ba cheart go dtuigfeadh státseirbhísigh gurb ann d’institiúidí an Aontais chun freastal ar leasanna an Aontais agus a shaoránach agus cuspóirí na gConarthaí á gcomhlíonadh acu.

Níor cheart dóibh moltaí agus cinntí a dhéanamh ach amháin chun freastal ar na leasanna sin.

Ba cheart do státseirbhísigh a bhfeidhmeanna a chomhlíonadh chomh maith agus is féidir leo agus a ndícheall a dhéanamh na caighdeáin ghairmiúla is airde a bhaint amach i gcónaí.

Ba cheart dóibh a bheith aireach ar a seasamh maidir le muinín an phobail agus dea-shampla a thabhairt do dhaoine eile.

2. Sláine

Ba cheart go mbeadh tuiscint ar chuibheas mar threoir ag státseirbhísigh agus go n-iompródh siad iad féin i gcónaí ar bhealach a mbeadh an grinnscrúdú poiblí is dlúithe ag gabháil leis. Ní chomhlíontar an oibleagáid sin go hiomlán trí ghníomhú laistigh den dlí amháin.

Níor cheart do státseirbhísigh iad féin a chur faoi aon oibleagáid airgeadais nó oibleagáid eile a d’fhéadfadh tionchar a imirt orthu i gcomhlíonadh a bhfeidhmeanna, lena n-áirítear trí bhronntanais a fháil. Ba cheart dóibh aon leasanna príobháideacha a bhaineann lena bhfeidhmeanna a dhearbhú go pras.

Ba cheart do státseirbhísigh bearta a dhéanamh chun coinbhleachtaí leasa agus teacht chun cinn coinbhleachtaí den sórt sin a sheachaint. Ba cheart dóibh gníomhú go pras chun aon choinbhleacht a thagann chun cinn a réiteach. Leanann an oibleagáid sin ar aghaidh tar éis di an oifig a fhágáil.

3. Oibiachtúlacht

Ba cheart go mbeadh státseirbhísigh neamhchlaonta, oscailte, treoraithe ag fianaise, agus toilteanach tuairimí éagsúla a chloisteáil. Ba cheart dóibh a bheith réidh chun botúin a aithint agus a cheartú.

I nósanna imeachta a bhaineann le meastóireachtaí comparáideacha, níor cheart do státseirbhísigh moltaí agus cinntí a bhunú ach ar fhiúntas agus ar aon tosca eile a fhorordaítear go sainráite le dlí.

Níor cheart do státseirbhísigh idirdhealú a dhéanamh ná ligean don fhíoras gur maith leo, nó nach dtaitníonn leo, tionchar a imirt ar a n-iompar gairmiúil.

4. Meas ar dhaoine eile

Ba cheart do státseirbhísigh gníomhú go measúil i leith a chéile agus i leith na saoránach. Ba chóir go mbeadh siad dea-bhéasach, cabhrach, tráthúil agus comhoibritheach.

Ba cheart dóibh fíor-iarrachtaí a dhéanamh chun tuiscint a fháil ar a bhfuil á rá ag daoine eile agus iad féin a chur in iúl go soiléir, trí theanga shimplí a úsáid.

5. Trédhearcacht

Ba cheart do státseirbhísigh a bheith toilteanach a ngníomhaíochtaí a mhíniú agus cúiseanna a thabhairt lena ngníomhartha.

Ba cheart dóibh taifid chuí a choimeád agus fáilte a chur roimh ghrinnscrúdú poiblí ar a n-iompar, lena n-áirítear a gcomhlíontacht leis na prionsabail seirbhíse poiblí sin.

Tá prionsabail na seirbhíse poiblí ar fáil i 23 theanga an Aontais ag: www.ombudsman.europa.eu/en/publication/en/11650