José Manuel Barroso
Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh
1049 An Bhruiséil
BELGIQUE

Strasbourg, 6 Bealtaine 2009

Fiosrúchán féintionscnaimh OI/3/2009/MHZ a bhaineann leis an gCoimisiún Eorpach

A Uachtaráin,

An 26 Feabhra 2009, fuair mé gearán, dar dáta an 16 Feabhra 2009, a chuir eagraíocht neamhrialtasach Spáinneach isteach i gcoinne an Choimisiúin (gearán 517/2009/MHZ). D'áitigh an gearánach goroghnaíonn an Coimisiún "cásanna chun clárú mar ghearáin, gan réasúnú cuí a thabhairt do ghníomhaíocht den sórt sin. Thacaigh an gearánach leis an argóint sin ar bhonn comhfhreagras sonrach a sheol sé chuig an gCoimisiún agus líomhain sé nár chláraigh an Coimisiún an comhfhreagras mar ghearáin maidir le sárú. Ós rud é, ina litir an 16 Feabhra 2009, a sheol sé chuig an ngearánach idir an dá linn, gur shoiléirigh an Coimisiún i gceart cén fáth nár cláraíodh comhfhreagras an ghearánaigh i gceist mar ghearáin maidir le sárú, mheas mé nach raibh forais leordhóthanacha sa ghné sin de ghearán 517/2009/MHZ chun fiosrúchán a thionscnamh.

Ina litir thuas an 16 Feabhra 2009, áfach, rinne an Coimisiún ráitis áirithe a d’fhéadfaí a léirmhíniú mar ráitis a léiríonn a bheartas ginearálta maidir le clárú, mar ghearáin, comhfhreagrais a bhaineann le sárú ar dhlí comhshaoil an Chomhphobail ag na Ballstáit.

Luaigh an Coimisiún ar dtús go bhféachann sé le tosaíocht a thabhairt do chásanna ina ndealraíonn sé go bhfuil gá níos mó lena idirghabháil agus go bhféadfadh tionchar níos mó a bheith aici. Dá bhrí sin, sainaithníonn a sheirbhísí na catagóirí cásanna a bhaineann le sárú féideartha ar dhlí comhshaoil an Chomhphobail ar cheart, mar a shonraítear sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le Dlí Comhshaoil an CE a chur chun feidhme (COM(2008)773), tús áite a thabhairt dóibh. Sa chomhthéacs sin,d'iarr an Coimisiún " aran ngearánach díriú ar na tosaíochtaí thuas agus gearáin á gcur faoina bhráid. Ina theannta sin, thagair an Coimisiún dá chleachtas gan comhfhreagras a bhaineann le rochtain ar fhaisnéis faoin gcomhshaol a chlárú mar ghearáin um shárú, i gcásanna nár bhain gearánach úsáid as na sásraí atá ann cheana a bunaíodh chuige sin faoin dlí náisiúnta ábhartha.

Is ábhar imní dom na ráitis thuas agus dá bhrí sin chinn mé fiosrúchán féintionscnaimh a oscailt ar bheartas an Choimisiúin comhfhreagras maidir le sáruithe ar dhlí comhshaoil an Chomhphobail a chlárú ina chlárlann lárnach.

Ag an tús, ba mhaith liom ráthaíochtaí tábhachtacha a mheabhrú maidir le gearáin a láimhseáil, ar ráthaíochtaí iad a thairg an Coimisiún féin do na gearánaigh ina Theachtaireacht chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an Ombudsman Eorpach maidir le caidreamh leis an ngearánach i ndáil le sáruithe ar dhlí an Chomhphobail[1] (‘an Teachtaireacht’). Áirithítear leis an Teachtaireacht seo go ndéileálfar leis an ngearán de réir nósanna imeachta riaracháin inmheánacha an Choimisiúin maidir le cásanna um shárú a láimhseáil. Is é an riail bhunúsach atá ann go ndéanfar gach gearán a thaifeadadh i gclár lárnach na ngearán a choinníonn an Ardrúnaíocht. Is eisceachtaí ón mbunriail sin iad nach bhfuil comhfhreagras le himscrúdú mar ghearán agus, dá bhrí sin, ní dhéanfar é a thaifeadadh i gclárlann lárnach na ngearán, más rud é:

"- tá sé anaithnid, mainníonn sé seoladh an tseoltóra a thaispeáint nó taispeánann sé seoladh neamhiomlán;

-go mainníonn sé tagairt a dhéanamh, go sainráite nó go hintuigthe, do Bhallstát ar féidir na bearta nó an cleachtas atá contrártha do dhlí an Chomhphobail a chur ina leith;

- séanann sé gníomh nó neamhghníomhartha duine nó comhlachta phríobháidigh , mura rud é go nochtar leis an mbeart nó leis an ngearán rannpháirtíocht na n-údarás poiblí nó go líomhnaíonn sé nár ghníomhaigh siad mar fhreagairt ar na gníomhartha nó na neamhghníomhartha sin. I ngach cás, fíoróidh an Coimisiún an nochtann an comhfhreagras iompar atá contrártha leis na rialacha iomaíochta (Airteagail 81 agus 82 de Chonradh CE);

- go mainníonn sé casaoid a leagan amach;

- leagtar amach ann casaoid a bhfuil seasamh soiléir, poiblí agus comhsheasmhach glactha ag an gCoimisiún ina leith, a chuirfear in iúl don ghearánach; agus

- leagtar amach ann casaoid a thagann go soiléir lasmuigh de raon feidhme dhlí an Chomhphobail."

Tá an liosta eisceachtaí thuas uileghabhálach. Mura bhfuil comhfhreagras cláraithe mar ghearán, ní mór é a bheith ar cheann amháin nó níos mó de na cúiseanna thuas agus ní mór an chúis nó na cúiseanna a chur in iúl don údar.

D'fhéadfadh na ráitis thuas ón gCoimisiún atá ina litir dar dáta an 16 Feabhra 2009 a thabhairt le fios, áfach, go bhfuil dhá "eisceachtnua" ón riail thuas tugtha isteach ag an gCoimisiún, ar eisceachtaí iad nach dtagraítear dóibh sa Teachtaireacht. B’amhlaidh a bheadh i gcásanna (i) nach mbaineann an comhfhreagras atá i gceist leis an gcatagóir sáraithe ar dhlí comhshaoil an Chomhphobail atá ar "liostatosaíochta"an Choimisiúin agus, (ii) ina dtagraíonn comhfhreagras do rochtain ar fhaisnéis chomhshaoil agus nár bhain an gearánach úsáid as na sásraí atá ann cheana a bunaíodh chuige sin faoin dlí náisiúnta.

Cé go bhfuil lánrogha gan cheist ag an gCoimisiún a Theachtaireacht féin a leasú maidir leis an gcaoi a láimhseálann sé gearáin agus nósanna imeachta um shárú agus go bhféadfadh sé na heisceachtaí thuasluaite "nua" a chur leis, féadfaidh saoránaigh a bheith ag súil go réasúnta go n-aithneofar go poiblí na heisceachtaí uile is infheidhme agus go gcuirfidh an Coimisiún na rialacha atá leagtha síos aige féin i bhfeidhm, go dtí go leasófar an Teachtaireacht.

I ndáil leis sin, bheinn buíoch dá bhféadfadh an Coimisiún a shoiléiriú an gcuireann sé na heisceachtaí" nua" thuas i bhfeidhm go deimhin agus má chuireann, an measann sé go mbeadh sé úsáideach liosta na n-eisceachtaí atá sa chéad mhír de phointe 3 (Taifeadadh gearán) den Teachtaireacht a leathnú, ar ar a mbonnnach mbeidh "[]comhfhreagras in-imscrúdú mar ghearán ón gCoimisiún, agus dá bhrí sin ní dhéanfar é a thaifeadadh i gclárlann lárnach na ngearán."

Iarraim ar an gCoimisiún a thuairim a thíolacadh faoin 31 Lúnasa 2009. D’fhéadfadh an Coimisiún, mar chuid dá fhreagra, sreabhchairt a áireamh ina léirítear conas a dhéileálann a sheirbhísí le comhfhreagras lena líomhnaítear neamhchomhlíonadh dhlí an Chomhphobail ag Ballstát.

Ba mhaith liom a chur in iúl don Choimisiún freisin go gcuirfidh mé cóip den litir seo ar aghaidh chuig an ngearánach i gcás 517/2009/MHZ mar eolas. Tabharfaidh mé deis dó freisin barúlacha a chur isteach maidir leis an tuairim ón gCoimisiún.

Mo Oifigeach Dlí, Marta Hirsch-Ziembinska (teil.: +33 388 172746), a bheidh freagrach as an gcás.

Le dea-mhéin,

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

[1] COIM(2002)141 críochnaitheach.