A Uachtaráin, a chara,

Tá an Coimisiún rannpháirteach i dtógáil agus i reáchtáil na MPRICanna ar bhonn meabhrán tuisceana leis an nGréig a síníodh i mí na Nollag 2020.[1] Agus an ról sin á chomhlíonadh aige, mar aon lena ghníomhaíochtaí uile, ní mór don Choimisiún seasamh leis an gCairt um Chearta Bunúsacha.

Tá sé de chúram ar an gCoimisiún freisin faireachán a dhéanamh go n-úsáideann an Ghréig cistí an Aontais lena gcumhdaítear MPRICanna i gcomhréir le dlí an Aontais, lena n-áirítear an Chairt, cásdlí an Aontais maidir leis an ngá atá le dálaí díniteacha in ionaid ghlactha d’imircigh [2], agus reachtaíocht ábhartha an Aontais, go háirithe an Treoir maidir le Coinníollacha Glactha [3], an Treoir um Fhilleadh [4] agus an Treoir maidir le Nósanna Imeachta Tearmainn [5].

Aithním go bhfuil feabhas tagtha ar na dálaí ina gcuirtear cóiríocht ar fáil do dhídeanaithe sa Ghréig mar thoradh ar infheistíocht an Aontais sna MPRICanna, i gcomparáid leis na saoráidí a bhí ann roimhe seo (teophointí). Tuigim freisin go measann an Coimisiún gur treoirthionscadal é MPRICanna a thógáil, faoin gComhshocrú Nua maidir le hImirce agus Tearmann [6]. Amach anseo, d’fhéadfaí cistí an Aontais a úsáid chun ionaid ghlactha chomhchosúla a bhunú, ní hamháin i gcodanna eile den Ghréig ach i mBallstáit eile de chuid an Aontais freisin.

Fiú sular cruthaíodh iad, chuir Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha ábhair imní in iúl don Choimisiún go raibh rioscaí féideartha maidir le cearta bunúsacha ag baint leis na MPRICanna, mar a ceapadh iad. [7] Agus trí MPRIC i bhfeidhm anois ar oileáin na Gréige, chuir eagraíochtaí éagsúla na sochaí sibhialta in iúl go bhfuil imní orthu faoi na dálaí a mbíonn ar dhídeanaithe freastal orthu sna saoráidí sin, agus measann siad go mbaineann siad an bonn de chearta bunúsacha.

I bhfianaise an mhéid sin, chinn mé fiosrúchán féintionscnaimh a sheoladh maidir le ról an Choimisiúin i dtógáil agus i reáchtáil na MPRICanna. I bhfianaise dhualgas an Choimisiúin a áirithiú go gcaitear cistí an Aontais i gcomhréir leis an gCairt, tá sé tábhachtach scrúdú a dhéanamh ar cé acu a rinne nó nach ndearna an Coimisiún meastóireacht leordhóthanach ar thionchar na MPRICanna ar chearta bunúsacha agus ar a mhéid atá faireachán cuí á dhéanamh aige ar chomhlíonadh na gceart bunúsach i gcur chun feidhme na dtionscadal sin arna gcistiú ag an Aontas.

Chinn mé, mar chéad chéim, gur gá bualadh le hionadaithe an Choimisiúin Eorpaigh, i mí Mheán Fómhair/mí Dheireadh Fómhair 2022 más féidir, chun freagraí a fháil ar cheisteanna sonracha agus chun iniúchadh a dhéanamh ar dhoiciméid atá ábhartha sa chomhthéacs sin. Leagtar amach na ceisteanna in iarscríbhinn a ghabhann leis an litir seo.

Le linn an fhiosrúcháin seo, ba mhaith liom an tuarascáil ón iniúchadh ar dhoiciméid agus ar chruinniú an Choimisiúin (agus faisnéis rúnda á coinneáil siar) a fhoilsiú ar mo shuíomh gréasáin. Is féidir liom deis a thabhairt do pháirtithe leasmhara barúlacha a thabhairt freisin. Ní nochtfar faisnéis nó doiciméid a mheasann an Coimisiún a bheith rúnda don ghearánach nó d’aon duine eile gan comhaontú roimh ré ón gCoimisiún. [8]

Má theastaíonn tuilleadh faisnéise nó soiléirithe uait maidir leis an bhfiosrúchán seo, lena n-áirítear conas socrú a dhéanamh chun doiciméid a iniúchadh, ná bíodh aon leisce ort teagmháil a dhéanamh le Marta Hirsch-Ziembinska (+33 388 17 27 46), Príomhchomhairleoir maidir le comhlíonadh na Cairte, atá freagrach as an bhfiosrúchán.

Le dea-mhéin,

Emily O'Reilly

An tOmbudsman Eorpach

Strasbourg, 11/07/2022

Imfhálú: ceisteanna don Choimisiún Eorpach le haghaidh an phlé le linn na cigireachta/an chruinnithe

[1] Tá Europol, an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex) agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha ina bpáirtithe sa mheabhrán tuisceana freisin.

[2] C-179/11 Cimade, Groupe d’information et de soutien des immigres (GISTI) v Ministre de l’Interieur, de L’Outre-mer, des Collectivities territorials et de l’Immigration: C‑79/13, Federaal agentschap voor de opvang van asielzoekers v Selver Saciri agus Eile; C-411/10 N.S. v An Státrúnaí agus C-493/10 M.E. agus Eile v An Coimisinéir um Iarratais ar Dhídeanaithe agus an tAire Dlí agus Cirt.

[3] Treoir 2013/33/AE lena leagtar síos caighdeáin maidir le glacadh le hiarratasóirí ar chosaint idirnáisiúnta https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32013L0033

[4] Treoir 2008/115/CE maidir le caighdeáin choiteanna agus nósanna imeachta coiteanna sna Ballstáit i ndáil le náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach a fhilleadh https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32008L0115

[5] Treoir 2013/32/AE maidir le nósanna imeachta coiteanna chun cosaint idirnáisiúnta a dheonú agus a tharraingt siar https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=celex%3A32013L0032

[6] https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/promoting-our-european-way-life/new-pact-imirce-agus-asylum_en

[7] Bunú na MPRICanna: Aide memoire on issues to consider from a fundamental rights point of view’ https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2021-initial-reception-facilities-external-borders_en.pdf

[8] Marcáil go soiléir an t-ábhar sin ‘Rúnda’. Is féidir ríomhphoist chriptithe a sheoladh chuig ár mbosca ríomhphoist tiomnaithe. Scriosfar faisnéis agus doiciméid den chineál sin ó chomhaid an Ombudsman Eorpaigh go gairid tar éis dheireadh an fhiosrúcháin.

Iarscríbhinn

Ceisteanna don Choimisiún Eorpach le haghaidh an phlé le linn na cigireachta/an chruinnithe

1. Ar thug an Coimisiún freagra ar na hábhair imní a chuir FRA in iúl maidir leis an bhféidearthacht go ndéanfaí sáruithe ar chearta bunúsacha sna MPRICanna? Más ea, an bhféadfadh an Coimisiún na doiciméid ghaolmhara a roinnt leis an Ombudsman, lena n-áirítear malartuithe inmheánacha i measc páirtithe sa Mheabhrán Tuisceana.

2. An ndearna an Coimisiún measúnú tionchair ar chearta bunúsacha, nó an ndearna sé athbhreithniú ar an measúnú tionchair ar chearta bunúsacha a rinne údaráis na Gréige, sular seoladh an glao ar thairiscintí chun na MPRICanna a thógáil? An ndearnadh measúnú tionchair ar chearta bunúsacha ó cruthaíodh na MPRICanna? Más ea, an bhféadfadh an Coimisiún na doiciméid sin a roinnt leis an Ombudsman?

3. Ar bhreithnigh an Coimisiún bearta chun dálaí ábhartha na n-imirceach a fheabhsú, agus cosaint a gceart bunúsach á háirithiú ag an am céanna? 

4. An bhféadfadh an Coimisiún a lua cé na cláir chistiúcháin de chuid an Aontais a úsáideadh chun córais faireachais sna MPRICanna a mhaoiniú? An bhfuil an Coimisiún ar an eolas faoin imscrúdú a rinne an tÚdarás Heilléanach um Chosaint Sonraí maidir le húsáid na gcóras faireachais ag na campaí? [1]

5. Cén fáth a léirítear ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin go bhfuil gach MPRIC ar oscailt [2], ach léirítear i dtuarascálacha ó eagraíochtaí neamhspleácha agus i ndlí ábhartha na Gréige nach bhfuil siad ar oscailt?

6. Ar a shuíomh gréasáin, d’fhoilsigh an Coimisiún an Meabhrán Tuisceana maidir le MPRIC in Lesvos, ach níor fhoilsigh sé aon doiciméad maidir lena rannpháirtíocht sna ceithre MPRIC eile ná maidir leis an gcistiú dóibh. An bhféadfadh an Coimisiún na comhaontuithe ar a bhfuil rannpháirtíocht an Aontais leis na MPRICanna eile bunaithe a roinnt leis an Ombudsman?

7. Cad iad na dualgais bheachta atá ar fhoireann an Tascfhórsa um Bainistiú Imirce sa Ghréig i ndáil le MPRICanna?

8. De réir shuíomh gréasáin an Choimisiúin [3], áirítear ar dhualgais an Tascfhórsa maoirseacht a dhéanamh ar roinnt ‘gníomhaíochtaí’. An bhféadfadh an Coimisiún a mhíniú conas, sa chleachtas, a chuireann an Tascfhórsa a chúraimí chun feidhme a bhaineann le (a) feabhas a chur ar an nasc idir príomhphróisis lena n-áirítear tearmann agus filleadh nó lánpháirtiú le tacaíocht ó Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann agus ón nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex), agus (b) líon na bhfillteacha deonacha a mhéadú?

9. Luaitear sa Mheabhrán Tuisceana go ndéanann an coiste stiúrtha ‘measúnú ar an ngá atá le gníomhaíochtaí ceartaitheacha, ar bhonn tacar táscairí a comhaontaíodh go comhchoiteann arb é is aidhm dóibh a áirithiú, i measc nithe eile, nach sárófar acmhainneacht an láithreáin, go mbeidh na dálaí glactha iomlán sásúil i gcónaí do na catagóirí éagsúla daoine agus go gcuirfear nósanna imeachta i gcrích i gceart agus go héifeachtach’. An bhféadfadh an Coimisiún torthaí na measúnuithe sin agus na táscairí a úsáideadh don mheasúnú a roinnt leis an Ombudsman? An bhféadfadh an Coimisiún miontuairiscí chruinnithe an choiste stiúrtha a bhí ar siúl go dtí seo a roinnt leis an Ombudsman?

10. I bhfianaise an ionchais go mbunófar MPRICanna i mBallstáit eile, ar bhreithnigh an Coimisiún roghanna malartacha níos dínití ar struchtúir atá cosúil le campaí chun dídeanaithe a chlárú agus a ghlacadh?

[1] https://www.homodigitalis.gr/en/posts/11024

[2] Roinn na gCeisteanna Coitianta, an 5ú ceist maidir le gach MPRIC (An mbeidh na saoráidí glactha nua ina struchtúir ‘dúnta’?) agus freagra: https://ec.europa.eu/home-affairs/policies/migration-and-asylum/migration-management/task-force-migration-management/about-task-force-migration-management_en#modal

[3] https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_20_1728