Strasbourg, 14/07/2020

Cinntí ón Ombudsman Eorpach maidir le gearáin 1141/2020/MIG agus 1143/2020/MIG i gcoinne an Choimisiúin Eorpaigh maidir le ráitis óna Uachtarán agus óna Leas-Uachtarán um Dhaonlathas agus um Dhéimeagrafaíocht roimh thoghcháin na Cróite

A Uachtaráin, a chara,

An 5 agus an 6 Iúil 2020, chuir dhá eagraíocht de chuid na sochaí sibhialta — GONG agus Good Lobby — gearáin faoi bhráid m’Oifige maidir le rannpháirtíocht tusa agus an Leas-Uachtaráin Suica i bhfíseán a thacaíonn le feachtas toghcháin páirtí pholaitiúil de chuid na Cróite. Cheistigh na gearánaigh an raibh sé sin i gcomhréir le Cód Iompair an Choimisiúin dá Chomhaltaí. Chuir duine de na gearánaigh amhras in iúl faoin míniú go ndearnadh é sin i gcáil phearsanta agus chuir sé in iúl freisin go raibh imní air go bhfuil easnaimh sa chóras formhaoirseachta maidir leis an gCód. Tá bunús maith le hábhair imní na ngearánach.

Tugaim faoi deara gur admhaigh an Coimisiún, le linn a fhaisnéisithe meánlae don phreas an 6 Iúil 2020, go ndearnadh botúin agus luaigh sé go gcuirfí nósanna imeachta i bhfeidhm chun a áirithiú nach ndéanfaí botúin den sórt sin arís. Dá bhrí sin, tá an Coimisiún ag féachaint cheana féin ar an mbealach is fearr chun aghaidh a thabhairt ar an ábhar sin.

Ina theannta sin, ceann de na príomh-shaincheisteanna a ardaíonn na gearánaigh is ea ar cheart do Choimisinéirí, go ginearálta, a bheith rannpháirteach sa pholaitíocht náisiúnta. Is ceist pholaitiúil í seo den chuid is mó. Tá sé intuigthe, áfach, go n-iarrann an pobal a mhéid is féidir nó ba cheart do Chomhaltaí an Choimisiúin a bheith rannpháirteach i bhfeachtais pholaitiúla, agus aird á tabhairt ar éagsúlacht agus raon feidhme róil an Choimisiúin, ar róil pholaitiúla, dhlíthiúla, feidhmiúcháin, rialála iad agus go leor eile.

D’fhéadfadh mearbhall a bheith ann i measc an phobail maidir le róil agus inniúlachtaí faoi seach phríomhinstitiúidí an Aontais agus sílim go n-aontófá gur féidir muinín na saoránach a neartú trí shoiléireacht i ndáil leis sin.

Dá bhrí sin, chinn mé gurb é an bealach is iomchuí chun déileáil leis na hábhair a ardaíodh, ag an gcéim seo, iad a chur in iúl duit féin agus don chomhlacht iomchuí laistigh de Pharlaimint na hEorpa, chun na bearta is gá a dhéanamh. Scríobh mé chugat cheana an mhí seo caite faoi ghearán ar leith chun a fhiafraí den Choimisiún conas a chinntíonn sé go praiticiúil go gcuirtear Coimisinéirí ar an eolas faoina n-oibleagáidí faoin gCód.[1]

Chuir na gearánaigh ábhair imní dhlisteanacha in iúl faoin gCód, rud a léiríonn cuid de na heasnaimh a shainaithin mé san am a chuaigh thart [2]. Áirítear orthu sin nach bhfuil an Cód soiléir go leor, ina chodanna, agus an gá atá le maoirseacht neamhspleách a neartú.

Mar shampla, níl sé soiléir cé dó a mbeadh ort, mar Uachtarán, a dhearbhú go bhfuil sé ar intinn agat páirt a ghlacadh i bhfeachtas náisiúnta toghcháin. Tugann sé sin le fios go bhféadfadh sé go mbeadh gá le cód iompair ar leithligh duitse mar Uachtarán.

I bhfianaise na míshástachta agus na n-ábhar imní a ardaíodh, lena n-áirítear ag an bpobal i gcoitinne, measaim go bhfuil sé tábhachtach go soiléireodh an Coimisiún na saincheisteanna sin. Chinn mé, dá bhrí sin, an dá ghearán a chur ar aghaidh chugat ionas gur féidir leat ábhair imní na ngearánach a chur san áireamh agus bearta féideartha á mbreithniú agat.

Ós rud é gur iarradh ar Pharlaimint na hEorpa a tuairim a thabhairt ar an leagan reatha den Chód nuair a dréachtaíodh é, measaim freisin go bhfuil sé tábhachtach na saincheisteanna sin a chur in iúl don Choiste um Rialú Buiséadach sa Pharlaimint. Dá bhrí sin, seolfaidh mé cóip den litir seo agus dá hiatáin chuig an bParlaimint.

Bheinn buíoch díot dá bhféadfá mé a chur ar an eolas, laistigh de thrí mhí, faoi na bearta atá beartaithe agat a dhéanamh chun obair leantach a dhéanamh ar na hábhair imní a ardaíodh.

Faigh cóipeanna faoi iamh den dá ghearán chomh maith le mo chinntí ina leith.

Le dea-mhéin,

Emily O'Reilly

An tOmbudsman Eorpach

Iatáin:

• Gearán 1141/2020/MIG
• Gearán 1143/2020/MIG
• Cinneadh maidir le gearán 1141/2020/MIG
• Cinneadh maidir le gearán 1143/2020/MIG
• Litir chuig Parlaimint na hEorpa

[1] Féach https://www.ombudsman.europa.eu/en/correspondence/en/129654

[2] Féach, mar shampla, mo chinntí: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/68762 agus https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/99946.