Cúlra an ghearáin

1. I mí na Nollag 2025, rinne an gearánach iarraidh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid [1], ag iarraidh ar REA doiciméid éagsúla a nochtadh a bhaineann le 15 thionscadal taighde agus forbartha a fuair cistiú ón Aontas. Tar éis togra le haghaidh réiteach cothrom ó REA, rinne an gearánach raon feidhme a iarratais ar rochtain a chúngú go 28 ndoiciméad a bhaineann le cúig thionscadal arna gcistiú ag an Aontas chomh maith le litir a sheol REA chuig tairbhí maidir le maoiniú a aisghabháil.

2. I mí Eanáir 2026, thug REA rochtain pháirteach leathan ar na 28 ndoiciméad a bhaineann le tionscadail shonracha, gan ach sonraí pearsanta a fholú. A mhéid a bhaineann leis an litir chuig an tairbhí, dhiúltaigh REA rochtain ina hiomláine, ag brath ar an ngá atá le sonraí pearsanta [2] agus leasanna tráchtála [3] an tairbhí lena mbaineann a chosaint.

3. Rinne an gearánach agóid i gcoinne an diúltaithe rochtain a thabhairt ar na doiciméid sin (trí ‘iarratas deimhniúcháin’ a dhéanamh). Cé gur admhaigh sé go bhféadfaí faisnéis áirithe (lena n-áirítear sonraí pearsanta) a choinneáil siar go réasúnta, mheas sé go bhféadfaí rochtain pháirteach a thabhairt ar chodanna eile den doiciméad, amhail ‘an bunús dlí, an creat réasúnaíochta, an mhodheolaíocht aisghabhála, céimeanna nós imeachta agus figiúirí aisghabhála comhiomlánaithe’.

4. Ina chinneadh dearbhúcháin, dheimhnigh REA a sheasamh nach bhféadfaí aon rochtain a dheonú ar an litir.

5. Agus é míshásta le diúltú REA rochtain a thabhairt ar an litir, chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman i mí an Mhárta 2026.

An fiosrúchán

6. D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán maidir leis an gcaoi ar láimhseáil REA iarratas an ghearánaigh ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid.

7. Mar chéad chéim, rinne an tOmbudsman iniúchadh ar an doiciméad atá i gceist.

8. Tar éis athbhreithniú a dhéanamh ar an doiciméad, rinne an tOmbudsman togra le haghaidh réitigh lena dtabharfadh REA an rochtain is leithne is féidir ar na doiciméid.[4]

9. Thug an tOmbudsman deis don ghearánach trácht a dhéanamh ar a togra le haghaidh réitigh agus ar fhreagra REA air.

Togra an Ombudsman le haghaidh réitigh agus freagra REA

10. Ina togra le haghaidh réitigh, mheas an tOmbudsman nach bhfuil an fhaisnéis a ndearna REA cur síos uirthi sa litir atá i gceist, amhail faisnéis airgeadais íogair an tairbhí nó faisnéis faoina eagrúchán inmheánach.

11. Mheabhraigh an tOmbudsman do REA nach féidir le hinstitiúidí AE brath ar an ngá atá le leasanna tráchtála a chosaint díreach toisc go bhfuil faisnéis sa doiciméad iarrtha a bhaineann le duine dlítheanach agus lena chaidreamh gnó. Leis an eisceacht sin, cosnaítear faisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de, is é sin, faisnéis a bhainfeadh an bonn de leasanna dlisteanacha tráchtála an duine dhlítheanaigh lena mbaineann dá nochtfaí í, amhail faisnéis a bhaineann le straitéis ghnó nó a fhios conas.[5] Agus an eisceacht sin á agairt, ní mór d’institiúidí an Aontais a mhíniú conas a d’fhéadfadh nochtadh an bonn a bhaint go sonrach agus go hiarbhír de na leasanna dlisteanacha tráchtála atá i gceist. Ina theannta sin, ní mór an riosca go dtarlódh damáiste a bheith measartha intuartha agus ní riosca hipitéiseach amháin é.[6] Sa chás reatha, díreach toisc go dtagraíonn doiciméad d’imscrúdú inmheánach ar an úsáid a bhaineann tairbhí as cistiú ón Aontas, ní fhágann sé sin, ann féin, go bhfuil an fhaisnéis íogair ó thaobh na tráchtála de. Thairis sin, mheas an tOmbudsman nach dtéann an fhaisnéis atá sa doiciméad thar an bhfaisnéis a chuir an tairbhí ar fáil go poiblí cheana féin i bpreaseisiúint ag an am agus atá fós ar fáil ar a shuíomh gréasáin.

12. Ar an mbonn sin, mhol an tOmbudsman, mar réiteach, go ndéanfadh REA athmhachnamh ar a sheasamh maidir le hiarraidh an ghearánaigh ar rochtain, d’fhonn rochtain leathan phoiblí a dheonú (le folú sonraí pearsanta amháin), agus na breithnithe thuas á gcur san áireamh.

13. Ina fhreagra ar an togra réitigh, ghlac [7] REA le páirt-rochtain leathan a thabhairt ar an doiciméad, gan ach foluithe teoranta ann chun sonraí pearsanta a chosaint. Aontaíonn an gearánach leis an togra réitigh, fáiltíonn sé roimh fhreagra REA ach d’athdhearbhaigh sé a ábhair imní tosaigh.

Measúnú an Ombudsman tar éis an togra le haghaidh réitigh

14. Dheimhnigh foireann fiosrúcháin an Ombudsman an doiciméad a nochtadh go páirteach i gcoinne an doiciméid neamhfholaithe a cuireadh ar fáil lena iniúchadh.

15. Bunaithe air sin, deimhníonn an tOmbudsman nach gcumhdaíonn na foluithe a chuireann REA i bhfeidhm ach sonraí pearsanta amhail ainm, sloinne, feidhm phoist, sonraí teagmhála, síniú agus inisealacha daoine nádúrtha nach pearsana poiblí iad atá ag gníomhú ina gcáil phoiblí nó an t-ionadaí dlíthiúil is airde ar dhaoine dlítheanacha.[8]

16. Fáiltíonn an tOmbudsman roimh fhreagairt dhearfach REA ar a togra le haghaidh réitigh agus ar an rochtain leathan a thugtar, a mheasann sí a réitíonn an gearán.

Conclúid

Bunaithe ar an bhfiosrúchán, dúnann an tOmbudsman an cás seo leis an gconclúid seo a leanas:

Ghlac REA le togra an Ombudsman le haghaidh réitigh trí rochtain phoiblí leathan a thabhairt don ghearánach ar an doiciméad atá i gceist.

Cuirfear an gearánach agus REA ar an eolas faoin gcinneadh sin.

Teresa Anjinho An tOmbudsman
Eorpach 

Strasbourg, 20/10/2026 

[1] Rialachán 1049/2001 maidir le doiciméid phoiblí chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún: https://eur lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049

[2] Airteagal 4(1)(b) de Rialachán 1049/2001

[3] An chéad fhleasc d’Airteagal 4(2) de Rialachán 1049/2001

[4] Tá téacs iomlán thogra an Ombudsman le haghaidh réitigh ar fáil ag:

 https://www.ombudsman.europa.eu/solution/235188

[5] Féach, mar shampla, breithiúnas na Cúirte Ginearálta an 7 Feabhra 2018, PTC Therapeutics International v EMA, T‐718/15, mír 85: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:62015TJ0718

[6] Féach, mar shampla, breithiúnas na Cúirte an 4 Meán Fómhair 2018, ClientEarth v an Coimisiún, C‐57/16 P, mír 51: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=205322&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=& occ=first&part=1&cid=19039430 

[7] Tá freagra REA ar an togra réitigh ar fáil ag https://www.ombudsman.europa.eu/doc/correspondence/235189

[8] Ní raibh aon fhadhb ag an ngearánach le sonraí pearsanta a fholú.