Cúlra an ghearáin

1. Bhí an gearánach, gnólacht sainchomhairleoireachta príobháideach, mar chuid de chuibhreannas a rinne dhá thionscadal faoi chlár arna mhaoiniú ag an Aontas, arna bhainistiú ag an nGníomhaireacht Feidhmiúcháin Taighde (REA).^[1]

2. Tar éis dheireadh na dtionscadal, d’fhógair REA go raibh sé ar intinn aige iniúchadh a dhéanamh ar an dá thionscadal. Rinneadh an t-iniúchadh an 25 Samhain 2014 in áitreabh an ghearánaigh.

3. Fuair an gearánach an dréacht-tuarascáil iniúchóireachta an 3 Márta 2016. Fuarthas amach leis sin go raibh cuid de na costais a mhaígh an gearánach neamh-incháilithe. Chuir an gearánach barúlacha isteach an 23 Márta 2016.

4. An 21 Meán Fómhair 2016 (is é sin, sé mhí tar éis don ghearánach a bharúlacha a chur isteach), sheol REA an (chéad) tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach chuig an ngearánach.

5. An 30 Meán Fómhair 2016, chuir an gearánach i gcoinne thorthaí na (chéad) tuarascála iniúchóireachta críochnaithí. Chuir sé i gcoinne bhailíocht an iniúchta freisin agus d’áitigh sé, i measc nithe eile, go raibh sé de dhualgas ar REA an tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach a sheoladh laistigh de dhá mhí ó dhul in éag an spriocdháta chun barúlacha a chur isteach.^[2] Dá bhrí sin, d’iarr an gearánach ar REA athmhachnamh a dhéanamh ar an iniúchadh iomlán.

6. An 11 Samhain 2016, d’admhaigh REA go bhfuarthas litir an ghearánaigh, agus an 13 Eanáir 2017, chuir sé in iúl don ghearánach go raibh sé fós ag fanacht le haiseolas ó na hiniúchóirí.^[3]

7. Ag deireadh 2018, sheol na hiniúchóirí tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach athbhreithnithe (dá ngairtear ‘an dara tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach’ anseo feasta) chuig REA. An 12 Aibreán 2019, sheol REA an dara ‘litir chonclúide’ chuig an ngearánach, in éineacht leis an dara tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach. Leasaíodh an tuarascáil chríochnaitheach chun an fhaisnéis bhreise agus an fhianaise bhreise a sholáthair an gearánach a chur san áireamh. Mar thoradh air sin, laghdaíodh go mór na costais a measadh a bheith neamh-incháilithe. Agus an dá thionscadal á gcur le chéile, measadh go raibh costais arbh ionann iad agus EUR 336 527.73 a measadh roimhe sin a bheith neamh-incháilithe incháilithe sa dara tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach. EUR 45 850.13 a bhí sna costais a measadh ar deireadh a bheith neamh-incháilithe.

8. I measc nithe eile, ghabh REA leithscéal as an moill fhada ar fhreagra a thabhairt, agus dúirt sé go raibh air dul i gcomhairle leis an iniúchóir seachtrach chun a thuairimí ar an ábhar a fháil. D’admhaigh REA freisin gur thóg sé rófhada an chéad tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach a sheoladh. D’áitigh sé, áfach, nár chaith sé sin amhras ar an iniúchadh agus ar a thorthaí (maidir le costais neamh-incháilithe).

9. An 16 Bealtaine 2019, chuir REA in iúl don ghearánach go raibh sé beartaithe aige EUR 37 695.92 a aisghabháil le haghaidh na gcostas neamh-incháilithe agus EUR 1 453.12 a aisghabháil trí bhíthin ‘damáistí leachtaithe’ i gcomhréir leis an gcomhaontú deontais^[4].

10. An 17 Bealtaine 2019, chuir an gearánach i gcoinne na haisghabhála toisc nár chomhlíon an t-iniúchadh na ‘tréimhsíama agus nósanna imeachta’a leagtar amach sa chomhaontú deontais.

11. D’áitigh an gearánach nár urramaíodh na teorainneacha ama a leagtar amach sa chomhaontú deontais agus nach raibh teagmháil déanta ag REA leis faoin ábhar ar feadh 27 mí. D’áitigh an gearánach go raibh an nós imeachta ‘neamhrialtaagus go raibh a chonclúidí ar neamhní go hiomlán’. Dá bhrí sin, d’iarr sé ar REA an t-iniúchadh a chur ar ceal agus gan dul ar aghaidh chun na cistí gaolmhara a aisghabháil.

12. An 14 Meitheamh 2019, d’fhreagair REA don ghearánach go raibh an t-ábhar fós á bhreithniú aige.

13. An 27 Lúnasa 2019, thug REA freagra ar litir an ghearánaigh, ag diúltú dá iarraidh an t-iniúchadh agus aisghabháil ghaolmhar cistí a chur ar ceal. D’athdhearbhaigh sé na hargóintí a rinne sé i mí Aibreáin agus dúirt sé, cé gur chuir sé mínithe an ghearánaigh san áireamh, nár chaith siad sin amhras ar thorthaí an iniúchta.

14. Dúirt REA freisin gur athraigh sé conclúidí na tuarascála iniúchóireachta críochnaithí tar éis dó faisnéis agus fianaise bhreise a fháil ón ngearánach. ‘Ní nós imeachta caighdeánach’ a bhí i gceist leis na conclúidí a athrú agus dá bhrí sin ní raibh an t-am a glacadh míréasúnta. Chuir REA in iúl freisin go raibh na hathruithe a rinneadh i bhfabhar an ghearánaigh. Dá bhrí sin, dheimhnigh REA go raibh sé ar intinn aige dhá nóta dochair a eisiúint le haghaidh na suimeanna a thuairiscítear thuas.

15. Agus é míshásta le cinneadh REA na cistí a aisghabháil, chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman an 9 Meán Fómhair 2019.

An fiosrúchán

16. D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán maidir leis an am a thóg REA chun na tuarascálacha iniúchóireachta críochnaitheacha a eisiúint agus maidir le héilimh an ghearánaigh gur cheart an nós imeachta iniúchóireachta a dhearbhú ar neamhní go hiomlán mar gheall ar locht nós imeachta agus gur cheart an gearánach a chúiteamh as na speansais a thabhaigh sé mar gheall ar earráidí agus moilleanna REA.

17. Le linn an fhiosrúcháin, scrúdaigh an tOmbudsman an fhianaise uile a chuir an gearánach ar fáil, chomh maith le freagra REA ar an ngearán, agus barúlacha an ghearánaigh mar fhreagairt ar fhreagra REA.

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

18. D’áitigh an gearánach, ní hamháin nár chloígh REA leis an spriocdháta dhá mhí a leagtar amach sa chomhaontú deontais mar a mhínítear thuas, ach go raibh roinnt aimhrialtachtaí agus earráidí^[5] sa nós imeachta iniúchóireachta freisin.

19. Ina fhreagra ar an Ombudsman, d’easaontaigh REA le hargóint an ghearánaigh nár lean sé na nósanna imeachta a leagtar amach sa chomhaontú deontais^[6]. Chuir REA in iúl gur tugadh an deis don ghearánach barúil a thabhairt ar na réamhthorthaí agus ar an dréacht-tuarascáil iniúchóireachta. D’admhaigh REA gur thabhaigh sé moill beagnach ceithre mhí maidir leis an (chéad) tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach a eisiúint ach mhaígh sé gur tharla sé sin mar gheall ar an bhfaisnéis neamhiomlán a fuair sé ón ngearánach. De réir REA, níor chuir an gearánach in iúl dó go raibh baint ag a fhochuideachta leis an tionscadal. Thairis sin, bhí faisnéis neamhleor nó chontrártha curtha isteach aige maidir leis an áit ar oibrigh fostaithe a fhochuideachta i ndáiríre.

20. D’áitigh REA freisin go raibh údar leis an moill ar an (chéad) tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach a eisiúint mar gheall ar chastacht an cháis. Mhínigh REA, sular eisíodh an tuarascáil, go raibh air a chinneadh cé na costais a luadh san iniúchadh a bhí neamh-incháilithe. Chuige sin, bhí gá le plé suntasach inmheánach laistigh de REA.

21. Ina theannta sin, d’áitigh REA nach bhfágann an mhainneachtain an sprioc-am dhá mhí a leagtar amach sa chomhaontú deontais a chomhlíonadh go bhfuil an nós imeachta iniúchóireachta ar neamhní go hiomlán, go háirithe ós rud é gurbh é an measúnú ar fhianaise bhreise a cuireadh ar fáil tar éis an iniúchta ba chúis leis sin.^[7]

22. Thairis sin, mhaígh REA nach ndearna an mhoill ar an (chéad) tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach a sheoladh difear do chumas an ghearánaigh torthaí na tuarascála sin a chonspóid go héifeachtach. De réir REA, mar thoradh ar na hargóintí agus ar an bhfianaise bhreise a chuir an gearánach isteach tar éis na (chéad) tuarascála iniúchóireachta críochnaithí, leasaíodh conclúidí na tuarascála i bhfabhar an ghearánaigh, agus laghdaíodh méid na gcostas neamh-incháilithe go suntasach.^[8]

23. Maidir leis an tréimhse 27 mí idir an teachtaireacht dheireanach ó REA agus an dáta a sheol sé an (dara) tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach, mhínigh REA gur nós imeachta eisceachtúil é conclúidí na (chéad) tuarascála iniúchóireachta críochnaithí a athrú, ar ghá é a ullmhú i gceart agus tacú leis trí argóintí agus fianaise dhaingean.

24. Dúirt REA go raibh ar a iniúchóirí anailís chúramach a dhéanamh ar na hargóintí uile a cuireadh isteach ó thaobh substainteach agus nós imeachta de, chomh maith le faisnéis agus doiciméid tacaíochta bhreise nach raibh ar fáil nuair a bhí an (chéad) tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach á hullmhú. Chuir REA in iúl freisin go raibh air scrúdú a dhéanamh ar líomhain a rinne an gearánach maidir le hiompar na n-iniúchóirí seachtracha (féach fonóta 5 thuas). De réir REA, bhí gá le go leor malartuithe idir iniúchóirí REA agus an gnólacht iniúchóireachta seachtrach, chomh maith le malartuithe inmheánacha idir baill foirne REA.

25. D’áitigh REA nár chuir an gearánach aon fhianaise ar aghaidh chun na costais a mhaígh sé a thabhaigh sé mar gheall ar na moilleanna agus na hearráidí, agus a raibh cúiteamh á iarraidh aige ina leith, a léiriú.

26. Mar fhreagra air sin, chuir an gearánach i gcoinne ráiteas REA go raibh an gearánach freagrach as an moill. D’áitigh sé gur chuir sé na hiniúchóirí ar an eolas go sainráite faoin staid a bhaineann lena fhochuideachta. Dúirt an gearánach freisin go ndearna sé a dhícheall i gcónaí na doiciméid uile agus an fhianaise thacaíochta uile a iarradh a chur ar fáil.

27. Ar deireadh, mheas an gearánach gur gearradh pionós air mar gheall ar fhad an nós imeachta, agus d’áitigh sé nach raibh údar le hiarraidh REA ar ‘chostaisnós imeachta’(na damáistí leachtaithe) arbh ionann iad agus EUR 1 453.12 a íoc.

Measúnú an Ombudsman

28. Luaitear go soiléir sa chomhaontú deontais^[9] nach mór an tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach a sheoladh chuig an gcuideachta a ndearnadh iniúchadh uirthi laistigh de 2 mhí ón sprioc‐am faoina raibh ar an gconraitheoir a bharúlacha maidir leis an tuarascáil shealadach a chur isteach.

29. Sa chás sin, theip ar REA an sprioc-am sin a chomhlíonadh, agus sheol sé an (chéad) tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach beagnach ceithre mhí déanach. Cé gur leag REA amach go mion cén fáth nár chloígh sé leis an spriocdháta, is amhlaidh fós gur sháraigh sé an fhoráil sin den chomhaontú deontais. Tá sé seo brónach.

30. Ní shonraítear sa chomhaontú deontais cad iad na hiarmhairtí a bhaineann le moill den sórt sin. I gcomhréir le cásdlí na Cúirte Ginearálta^[10], in imthosca cosúil leo siúd sa chás seo, ní fhágann mainneachtain REA cloí leis an sprioc-am dhá mhí go bhfuil an nós imeachta iniúchóireachta ar neamhní go hiomlán. Ar an gcaoi chéanna, ní dhearna sé difear do chumas an ghearánaigh torthaí na dtuarascálacha iniúchóireachta a chonspóid.^[11] Rinne REA agus a iniúchóirí anailís ar na hargóintí agus ar an bhfaisnéis bhreise a chuir an gearánach isteach. Thairis sin, chuaigh siad i mbun ‘dara babhta athbhreithnithe ar an tuarascáil iniúchóireachta deiridh’, cleachtadh eisceachtúil lenar féachadh le costais a shainaithint a d’fhéadfaí a mheas a bheith incháilithe agus a bhí i bhfabhar an ghearánaigh gan amhras. Mar thoradh air sin, tháinig laghdú suntasach (thart ar 85 %) ar na méideanna atá le haisghabháil.

31. Tugann an tOmbudsman dá haire gur admhaigh REA nár chloígh sé leis an spriocdháta dhá mhí a leagtar amach sa chomhaontú deontais agus ghabh sé leithscéal as an moill ar fhreagra a thabhairt don ghearánach. Tá súil aici go ndéanfaidh an REA a dhícheall moilleanna den chineál céanna a sheachaint amach anseo. Tugann an tOmbudsman dá haire freisin gur mheabhraigh REA don ghnólacht iniúchóireachta cloí leis na spriocdhátaí sonraithe amach anseo agus ‘pleanáila n-iniúchtaí a bharrfheabhsú agus cloí leis na nósanna imeachta iniúchóireachta’.

32. Ar deireadh, tugann an tOmbudsman dá haire, chomh maith le nóta dochair a eisiúint chun costais neamh-incháilithe a aisghabháil (EUR 37 695.92), gur eisigh REA nóta dochair le haghaidh ‘damáistí leachtaithe’ (EUR 1 453.12). Tá an gearánach den tuairim nach bhfuil údar leis sin agus áitíonn sé gur gearradh pionós air mar gheall ar fhad an nós imeachta.

33. Maidir leis na speansais a mhaíonn an gearánach a thabhaigh sé mar gheall ar an moill agus na hearráidí, níor mhínigh sé cad iad na speansais sin ná níor chuir sé fianaise ar fáil chun tacú leis sin.

34. Faoi théarmaí an chomhaontaithe deontais^[12], féadfaidh REA éileamh ar dhamáistí a tharscaoileadh i ‘gcásannaeisceachtúla’. Ós rud é gur mhair an nós imeachta iniúchóireachta ar feadh níos mó ná 4 bliana, d’fhéadfadh REA a mheas gur ‘cáseisceachtúil’é sin. Iarrann an tOmbudsman ar REA, má mheasann sé gur cuí é, aird chuí a thabhairt ar cibé ar cheart dó méid na ndamáistí leachtaithe sin a aisíoc leis an ngearánach i bhfianaise imthosca an cháis seo.

Conclúid

Bunaithe ar an bhfiosrúchán, dúnann an tOmbudsman an cás seo leis an gconclúid seo a leanas:

Is trua nár chloígh REA leis an sprioc-am a leagtar amach sa chomhaontú deontais chun an tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach a eisiúint. Mar sin féin, i bhfianaise an dara hathbhreithniú eisceachtúil a rinne sé ar an tuarascáil iniúchóireachta, ós rud é gur ghabh sé leithscéal as an moill agus go ndearna sé bearta chun féachaint le fadhbanna comhchosúla a sheachaint amach anseo, níl údar maith le tuilleadh fiosrúchán ar an ngearán.

Cuirfear an gearánach agus an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Taighde ar an eolas faoin gcinneadh sin.

Emily O'Reilly

An tOmbudsman Eorpach, 

Strasbourg, 20/04/2020

[1] Bhí sé d’aidhm ag an gcéad tionscadal sraith uirlisí a chur ar fáil do pháirtithe leasmhara Slándála na hEorpa bunaithe ar chreat bogearraí foinse oscailte agus ar shraith arduirlisí próiseála faisnéise. Ba é aidhm an dara tionscadal cáilíocht na hanailíse faisnéise a fheabhsú trí thionchar diúltach laofachtaí cognaíocha ar anailís faisnéise a laghdú.

[2] Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal II.22.5 de choinníollacha ginearálta an chomhaontaithe deontais (Iarscríbhinn II a ghabhann le Comhaontú Deontais FFP7):

‘Arbhonn na dtorthaí a fuarthas le linn an iniúchta airgeadais, déanfar tuarascáil shealadach a tharraingt suas. Seolfaidh an Coimisiún nó a ionadaí údaraithe é chuig an tairbhí lena mbaineann, agus féadfaidh an tairbhí sin barúlacha a thabhairt ina leith laistigh de mhí amháin tar éis dó é a fháil. Féadfaidh an Coimisiún a chinneadh gan barúlacha a cuireadh in iúl nó doiciméid a seoladh tar éis an sprioc-ama sin a chur san áireamh. Seolfar an tuarascáil chríochnaitheach chuig an tairbhí lena mbaineann laistigh de dhá mhí ó dhul in éag an sprioc-ama thuasluaite” (is linne an bhéim).

[3] An 27 Meán Fómhair 2018, fuair REA tuarascáil iniúchóireachta athbhreithnithe ó na hiniúchóirí, agus d’iarr sé orthu í a leasú ina dhiaidh sin.

[4] Luaitear in Airteagal II.24.1 de choinníollacha ginearálta an chomhaontaithe deontais ‘[go mbeidh] tairbhí a bhfaightear amach ina leith go bhfuil rómheastachán déanta aige ar aon mhéid agus a bhfuil ranníocaíocht airgeadais gan údar faighte aige ón Aontas dá bhrí sin [...] faoi dhliteanas damáistí a íoc, dá ngairtear ‘damáistí leachtaithe’ anseo feasta. [...] I gcásanna eisceachtúla, féadfaidh an Coimisiún staonadh ó dhamáistí leachtaithe a éileamh”.

[5] D’áitigh an gearánach, i measc nithe eile, gur thug na hiniúchóirí sprioc-am níos giorra dó chun a bharúlacha a chur isteach maidir leis an réamhthuarascáil iniúchóireachta ná an sprioc-am a bhí beartaithe sa chomhaontú deontais; gur iarr na hiniúchóirí ar an ngearánach cóipeanna de dhoiciméid tacaíochta a scanadh agus nár sheiceáil siad aon bhundoiciméid.

[6] Go háirithe, Airteagal II.22 de choinníollacha ginearálta an chomhaontaithe deontais.

[7] Féach breithiúnas na Cúirte Ginearálta an 8 Márta 2018, Rose Vision v an Coimisiún, i gcásanna uamtha T-45/13 REN agus T-587/15 (http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=200061&pageIndex=0&doclang=FR&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=1125177) , mír 103.

[8] Laghdaíodh méid na gcostas neamh-incháilithe sa chéad tionscadal ó EUR 258 631.11 sa chéad tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach go EUR 45 850.13 sa dara tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach agus measadh go raibh na costais neamh-incháilithe sa chéad tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach don dara tionscadal (EUR 123 746.75) incháilithe sa dara tuarascáil iniúchóireachta chríochnaitheach.

[9] Féach fonóta 2 thuas.

[10] Féach, i measc nithe eile, breithiúnas na Cúirte Ginearálta an 11 Iúil 2019, Instytut Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk (IPPT PAN) v an Coimisiún agus an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Taighde (REA), T-805/16: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&num=T-805/16.

[11] Ina breithiúnas an 11 Iúil 2019, Instytut Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk (IPPT PAN) v an Coimisiún agus an Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Taighde (REA), T-805/16, míreanna 124 go 128: http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&num=T-805/16, chinn an Chúirt Ghinearálta go raibh moill níos mó ná dhá bhliain idir eisiúint na dréacht-tuarascála críochnaithí agus an leagan deiridh den tuarascáil iniúchóireachta míréasúnta. Mar sin féin, tháinig an Chúirt ar an gconclúid nach ndearna an mhoill mhíréasúnta sin difear do chumas an iarratasóra cur in aghaidh thorthaí na tuarascála sin. Dá bhrí sin, dhiúltaigh an Chúirt do líomhain an iarratasóra nár chomhlíon an Coimisiún a oibleagáidí conarthacha de mheon macánta.

[12] Airteagal II.24.1 de choinníollacha ginearálta an chomhaontaithe deontais.