Cúlra an ghearáin

1. Ghlac an gearánach páirt i nós imeachta roghnúcháin chun státseirbhísigh AE a earcú, a d’eagraigh an Oifig Eorpach um Roghnú Foirne (EPSO)^[1]. Eagraíodh an nós imeachta roghnúcháin chun innealtóirí bainistíochta foirgneamh a earcú (innealtóirí comhshaoil agus seirbhísí san áireamh).

2. De réir an ‘fógra comórtais’^[2], chuirfí 24 iarrthóir a n-éireoidh leo ar an ngearrliosta ónar féidir iarrthóirí a n-éireoidh leo a earcú mar státseirbhísigh de chuid an Aontais ^[3]. Luadh san fhógra comórtais freisin go dtabharfaí cuireadh chuig céim dheiridh an phróisis roghnúcháin (an t-ionad measúnaithe) do thrí oiread ar a mhéad an lín iarrthóirí atá le cur ar an ngearrliosta. Thug an ‘bord roghnúcháin’^[4] cuireadh ar dtús do 65 iarrthóir chuig an ionad measúnaithe, bunaithe ar a dtorthaí sa ‘scagthóir buanna’^[5]. Bhí an gearánaí ar cheann acu.

3. Ina dhiaidh sin, thug an bord roghnúcháin cuireadh do 17 n-iarrthóir eile chuig an ionad measúnaithe, ós rud é go ndearna siad iarratais rathúla ar athbhreithniú ar thorthaí a scagthóra tallainne. Dá bhrí sin, ba é 82 ^[6] líon deiridh na n-iarrthóirí ar tugadh cuireadh dóibh chuig an ionad measúnaithe.

4. Ghlac an gearánach páirt san ionad measúnaithe ach níor áiríodh é ar liosta na n-iarrthóirí ar éirigh leo. Bhí 27 n-iarrthóir ar an liosta sin.

5. D'iarr an gearánach go ndéanfaí athbhreithniú ar chinneadh an bhoird roghnúcháin´s gan é a chur ar liosta na n-iarrthóirí ar éirigh leo. D’áitigh sé gur sháraigh an bord roghnúcháin an fógra comórtais trí chuireadh a thabhairt, chuig an ionad measúnaithe, do níos mó ná trí oiread líon na n-iarrthóirí atá le cur ar liosta na n-iarrthóirí ar éirigh leo. D’áitigh sé freisin nár cheart do EPSO cead a thabhairt d’iarrthóirí arbh í an Ghearmáinis, an Béarla nó an Fhraincis a máthairtheanga na teangacha sin a úsáid san ionad measúnaithe ^[7]. Dhiúltaigh an bord roghnúcháin d’iarraidh an ghearánaigh ar athbhreithniú.

6. Agus é míshásta le toradh a iarratais ar athbhreithniú, chuaigh an gearánach i dteagmháil leis an Ombudsman i mí na Nollag 2018.

An fiosrúchán

7. D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán faoin ngearán go raibh an bord roghnúcháin mícheart cuireadh a thabhairt do roinnt iarrthóirí chuig an ionad measúnaithe, ar iarrthóirí iad a sháraigh an t-uaslíon atá leagtha amach san fhógra comórtais; agus go raibh EPSO mícheart cead a thabhairt d’iarrthóirí a máthairtheanga a úsáid ag céim an ionaid measúnaithe den nós imeachta roghnúcháin.

8. Le linn an fhiosrúcháin, fuair an tOmbudsman freagra ó EPSO´s ar iarraidh an Ombudsman ar shoiléirithe.

Maidir leis an líon iarrthóirí ar tugadh cuireadh dóibh chuig an ionad measúnaithe

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

9. D’áitigh an gearánach go raibh tionchar ag an líon méadaithe iarrthóirí ar tugadh cuireadh dóibh chuig an ionad measúnaithe mar gheall ar iarrataí rathúla ar athbhreithniú ar thorthaí a scagthóra tallainne ar an seans go n-áireofaí iarrthóir ar liosta na n-iarrthóirí ar éirigh leo. Fágann sé sin go bhfuil iarrthóirí amhail an gearánach faoi mhíbhuntáiste.

10. D’áitigh EPSO go bhfuil an fhéidearthacht chun athbhreithniú a iarraidh ar aon chinneadh a dhéanann an bord roghnúcháin leagtha amach san fhógra comórtais ^[8]. Leagadh amach san fhógra comórtais freisin, má bhíonn toradh dearfach ar iarraidh den sórt sin, go gcuirfear iarrthóir ‘isteach arís sa phróiseas roghnúcháin ag an gcéim ag ar eisiadh é nó í, gan beann ar a mhéid atá dul chun cinn déanta ag an gcomórtas idir an dá linn’.

11. Luaigh EPSO go bhfuil feidhm ag an líon uasta iarrthóirí a dtabharfar cuireadh dóibh chuig an ionad measúnaithe nuair a scrúdóidh an bord roghnúcháin comhaid na n-iarrthóirí ag céim an scagthóra buanna sa phróiseas roghnúcháin. Féadfar an líon sin a mhéadú mar thoradh ar iarratais rathúla ar athbhreithniú a rinne iarrthóirí a eisiadh ar dtús. Dá bhrí sin, níl liosta na n-iarrthóirí ar tugadh cuireadh dóibh chuig an ionad measúnaithe (nó chuig aon chéim eile de phróiseas roghnúcháin) tugtha chun críche go dtí go mbeidh na hiarrataí uile ar athbhreithniú pléite ag an mbord roghnúcháin. Tá sé sin i gcomhréir leis an bhfógra comórtais, ina luaitear an méid seo a leanas: ‘Iarrfar ar aon iarrthóir a ligeadh isteach arís tar éis achomharc rathúil dul ar aghaidh go dtí an chéad chéim eile freisin. Maidir leis an áit dheireanach ar an bpainéal, i gcás ina ngnóthóidh na hiarrthóirí an marc céanna, cuirfear iad go léir ar an bpainéal. Aon iarrthóir a ligfear isteach arís tar éis achomharc ar éirigh leis ag an gcéim seo den nós imeachta, cuirfear leis an bpainéal é freisin.’^[9] Chuir EPSO in iúl go raibh ceathrar iarrthóirí a raibh an scór íosta céanna acu le cur ar liosta na n-iarrthóirí ar éirigh leo. Dá bhrí sin, cuireadh iad uile ar an liosta, ina raibh 27 n-iarrthóir (24+3) dá bhrí sin.

12. Ar bhonn an mhéid thuas, luaigh EPSO go raibh cinneadh an bhoird roghnúcháin cuireadh a thabhairt d’iarrthóirí breise chuig an ionad measúnaithe i gcomhréir leis an bhfógra comórtais.

Measúnú an Ombudsman

13. Leis an bhfógra comórtais, tugadh an ceart do gach iarrthóir ‘athbhreithniú a iarraidh ar aon chinneadh a rinne an bord roghnúcháin nó EPSO lena gcinntear [a dtorthaí] agus/nó lena gcinntear cé acu is féidir nó nach féidir le [siad] dul ar aghaidh go dtí an chéad chéim eile den chomórtas nó cé acu a eisiatar nó nach n-eisiatar iad’ ^[10]. Nuair a ghlactar le hiarraidh ar athbhreithniú, tá oibleagáid ar an iarrthóir a bheith ‘curtha isteach arís sa phróiseas roghnúcháin ag an gcéim ag ar eisiadh [é nó í]’^[11].  

14. Bunaithe ar mhíniúcháin EPSO, measann an tOmbudsman, dá bhrí sin, go raibh cinneadh an bhoird roghnúcháin´s cuireadh a thabhairt do 82 iarrthóir chuig an ionad measúnaithe i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme. 

Maidir le húsáid na máthairtheangacha san ionad measúnaithe

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

15. D’áitigh an gearánach go bhfuil sé ‘éagothrom agus éagórach’ go gceadaítear d’iarrthóirí a bhfuil an Béarla, an Fhraincis nó an Ghearmáinis mar mháthairtheanga acu na teangacha sin a úsáid san ionad measúnaithe.

16. Dúirt EPSO go leagtar amach san fhógra comórtais ‘nach mór eolas a bheith agat ar dhá cheann ar a laghad de theangacha oifigiúla an Aontais Eorpaigh, leibhéal C1 (eolas cuimsitheach) ar a laghad i gceann acu agus leibhéal B2 (eolas sásúil) ar a laghad sa cheann eile. [...] Teanga 1: an teanga atá le húsáid sna trialacha ceisteanna ilrogha ar ríomhaire. Teanga 2: an teanga atá le húsáid san fhoirm iarratais, san ionad measúnaithe agus sa chumarsáid idir EPSO agus na hiarrthóirí a chuir isteach iarratas bailí. Ní mór an teanga sin a bheith éagsúil leis an teanga a roghnaigh tú mar theanga 1. Ní mór an Béarla, an Fhraincis nó an Ghearmáinis a roghnú mar theanga 2. [...] Beidh ar riarthóirí, teicneoirí agus cúntóirí foirgneamh nua-earcaithe idirchaidreamh a dhéanamh ar bhonn laethúil le conraitheoirí, gnólachtaí seachtracha agus údaráis áitiúla, cibé acu sa Bhruiséil, i Lucsamburg nó in Strasbourg. Is iad an Béarla agus an Fhraincis (sa Bhruiséil agus in Strasbourg) agus an Fhraincis agus an Ghearmáinis (i Lucsamburg) príomhtheangacha oibre na bpáirtithe leasmhara seachtracha sin. Dá bhrí sin, ní mór d’iarrthóirí a n-éireoidh leo eolas sásúil (leibhéal B2 ar a laghad) a bheith acu ar cheann amháin de na teangacha sin ar a laghad chun go mbeidh siad in ann dul i mbun oibre láithreach tráth a n-earcaithe’^[12]. Dá bhrí sin, measann EPSO go bhfuil an t-údar is gá le sainriachtanais teanga an phróisis roghnúcháin san fhógra comórtais.

Measúnú an Ombudsman

17. San fhógra comórtais, tugtar cúiseanna a bhfuil údar oibiachtúil leo, bunaithe ar na cúraimí atá le déanamh, maidir leis an gceanglas teanga ar leith a bhaineann leis an mBéarla, leis an bhFraincis nó leis an nGearmáinis. Tá na cúiseanna sin bailí beag beann ar an bhfíric go bhféadfadh eolas níos fearr a bheith ag roinnt iarrthóirí ar na teangacha sin ná mar atá ag iarrthóirí eile.

Conclúid

Bunaithe ar an bhfiosrúchán, dúnann an tOmbudsman an cás seo leis an gconclúid seo a leanas:

Ní raibh aon drochriarachán i gceist ag an Oifig Eorpach um Roghnú Foirne.

Cuirfear an gearánach agus EPSO ar an eolas faoin gcinneadh sin.

Emily O'Reilly

An tOmbudsman Eorpach

Strasbourg, 30/09/2019

[1] EPSO/AD/342/17 (AD 6), féach: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=IO:C:2017:242A:FULL&from=EN

[2] San fhógra comórtais leagtar amach na critéir agus na rialacha is infheidhme maidir leis an nós imeachta roghnúcháin.

[3] Féach pointe 5 den roinn ‘Conas a roghnófar mé’ den fhógra comórtais (fonóta 1).

[4] Beidh bord roghnúcháin ag gach nós imeachta roghnúcháin, a bheidh freagrach as iarrthóirí a roghnú ag gach céim, bunaithe ar chritéir réamhshocraithe, agus as liosta deiridh na n-iarrthóirí ar éirigh leo a tharraingt suas.

[5] Sa scagthóir buanna, ní mór d’iarrthóirí roinnt ceisteanna a fhreagairt faoina dtaithí ghairmiúil agus faoina gcáilíochtaí. Tá na ceisteanna bunaithe ar na critéir roghnúcháin don nós imeachta roghnúcháin atá i gceist. Ansin déanann an Bord Roghnúcháin measúnú ar fhreagraí na n-iarrthóirí agus tugann sé scór dóibh. Ar bhonn an scóir sin, cinnfidh an Bord Roghnúcháin cé acu a bhainfidh nó nach mbainfidh iarrthóir an pasmharc amach chun go ligfear isteach é sa chéad chéim eile den nós imeachta roghnúcháin. Chun tuilleadh eolais a fháil faoin scagthóir buanna, féach https://epso.europa.eu/help/faq/2711_en

[6] De réir na faisnéise a chuir EPSO ar fáil, ba é 81 líon na n-iarrthóirí a ghlac páirt san ionad measúnaithe.

[7] De réir an fhógra comórtais, ní mór an Béarla, an Fhraincis nó an Ghearmáinis a roghnú mar theanga 2, agus is é an sainmhíniú a thugtar uirthi ‘an teanga a úsáidtear san fhoirm iarratais, san ionad measúnaithe agus sa chumarsáid idir EPSO agus na hiarrthóirí a chuir isteach iarratas bailí. Ní mór an teanga sin a bheith éagsúil leis an teanga a roghnaigh tú mar theanga 1.’

[8] Féach pointe 4.2.2 d’Iarscríbhinn III a ghabhann leis an bhfógra comórtais (fonóta 1).

[9] Féach Iarscríbhinn III a ghabhann leis an bhfógra comórtais (fonóta 1)

[10] Féach roinn 4.2.2 d’Iarscríbhinn III a ghabhann leis an bhfógra comórtais (fonóta 1)

[11] Féach fonóta 9

[12] Féach pointe 2 den roinn ‘An bhfuil mé incháilithe le hiarratas a dhéanamh?’ den fhógra comórtais (fonóta 1).