Tá roinnt easnamh nós imeachta aimsithe ag an Ombudsman Eorpach Teresa Anjinho maidir leis an gcaoi ar ullmhaigh an Coimisiún Eorpach roinnt tograí reachtacha a mheas sé a bheith práinneach. I dteannta a chéile, b’ionann na heasnaimh agus drochriarachán.

Tá na torthaí bunaithe ar thrí fhiosrúchán ar leith atá bunaithe ar ghearáin inar scrúdaíodh a mhéid a chuir an Coimisiún na rialacha agus na nósanna imeachta caighdeánacha maidir le ceapadh beartas i bhfeidhm agus dréachtaí reachtacha á n-ullmhú aige maidir le dícheall cuí inbhuanaitheachta corparáidí (Omnibus I), an Comhbheartas Talmhaíochta (CBT), agus smuigleáil imirceach a chomhrac.

Agus na tograí reachtacha práinneacha sin á n-ullmhú aige, ní dhearna an Coimisiún codanna áirithe dá rialacha féin maidir le Rialáil Níos Fearr arb é is aidhm dóibh a áirithiú go mbeidh an reachtóireacht fianaisebhunaithe, trédhearcach agus cuimsitheach.

‘Ní mór don Choimisiún a bheith in ann freagairt go práinneach do chásanna éagsúla, go háirithe sa chomhthéacs geopholaitiúil atá ann faoi láthair. Mar sin féin, ní mór dó a áirithiú go leanfaidh cuntasacht agus trédhearcacht de bheith mar chuid dá phróisis reachtacha agus go míneofar a ghníomhaíochtaí go soiléir do na saoránaigh,” a dúirt Bn. Anjinho.

“Sa todhchaí, ní mór cothromaíocht níos fearr a bhaint amach idir riarachán lúfar a bheith ann agus íoschaighdeáin nós imeachta a ráthú don reachtóireacht. Ní féidir prionsabail áirithe na dea-reachtaíochta a chur i mbaol fiú ar mhaithe le práinn.’  

“Ba cheart don Choimisiún feabhas a chur ar a rialacha maidir le Rialáil Níos Fearr ionas go leanfaidh ullmhú reachtaíochta práinní de bheith trédhearcach agus bunaithe ar fhianaise,” a dúirt an tOmbudsman.

Áiríodh ar na heasnaimh nós imeachta a sainaithníodh i bhfiosrúcháin an Ombudsman gan údar iomlán a thabhairt le práinn na dtograí reachtacha don phobal agus a réasúnú a dhoiciméadú chun imeacht óna rialacha inmheánacha maidir le reachtóireacht, ar a dtugtar rialacha maidir le Rialáil Níos Fearr.

Bhí fadhbanna ann freisin a bhain go sonrach le gach ceann de na trí phróiseas reachtacha, lena n-áirítear: 

- an t-am comhairliúcháin idir ranna an Choimisiúin a laghdú go dtí níos lú ná 24 uair an chloig thar an deireadh seachtaine (Omnibus I)

doiciméad a fhoilsiú ina bhfuil fianaise chun tacú leis an togra reachtach go déanach (reachtaíocht maidir le smuigleáil imirceach) agus tar éis don reachtaíocht a bheith formheasta cheana féin (CBT)

- Gan aon taifead inmheánach soiléir ar mheasúnú comhsheasmhachta aeráide a bheith á dhéanamh (CBT agus Omnibus I)

Moltaí agus moltaí breise

Ina dhá mholadh réamhbhreathnaitheacha don Choimisiún, d’iarr an tOmbudsman air a áirithiú go gcuirfí na rialacha maidir le Rialáil Níos Fearr i bhfeidhm ar bhealach intuartha, comhsheasmhach agus neamhthreallach agus go mbeadh ullmhú práinneach tograí reachtacha trédhearcach, fianaisebhunaithe agus cuimsitheach i gcónaí.

Rinne an tOmbudsman roinnt moltaí freisin i bhfianaise an athbhreithnithe atá le teacht ar na rialacha maidir le Rialáil Níos Fearr. Áirítear orthu sin a shoiléiriú gur cheart measúnuithe aeráide a dhéanamh le haghaidh na dtograí reachtacha uile agus íoschaighdeáin a shoiléiriú le haghaidh comhairliúcháin le páirtithe leasmhara i nósanna imeachta práinneacha.

Cúlra

Leagtar amach sna Treoirlínte maidir le Rialáil Níos Fearr na rialacha a leanann an Coimisiún Eorpach agus tionscnaimh agus tograí nua á n-ullmhú aige agus nuair a bhíonn an reachtaíocht atá ann cheana á bainistiú agus á meas aige.

Cé go bhfuil sé ráite ag an gCoimisiún nach bhfuil na rialacha maidir le Rialáil Níos Fearr ceangailteach ó thaobh dlí de, chinn an tOmbudsman go seasta gur cheart d’institiúidí an Aontais na rialacha atá bunaithe acu dóibh féin a chur i bhfeidhm.

Osclaíodh gach ceann de na trí fhiosrúchán - a bhaineann le Omnibus inbhuanaitheachta, CBT, agus tograí reachtacha chun smuigleáil imirceach a chomhrac - tar éis gearáin ó eagraíochtaí na sochaí sibhialta.

Is féidir teacht ar mholadh an Ombudsman anseo.