Αξιότιμε κ. X,

Έλαβα καταγγελία κατά του Εκτελεστικού Οργανισμού για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας και τις ΜΜΕ (EISMEA). Η καταγγέλλουσα είναι εταιρεία εγκατεστημένη στην Πολωνία, η οποία υπέβαλε πρόταση στο πλαίσιο του προγράμματος Accelerator του ΕΣΚ «Ορίζων Ευρώπη» (με καταληκτική ημερομηνία την 8η Νοεμβρίου 2023), αλλά δεν κατόρθωσε να λάβει χρηματοδότηση από το εν λόγω πρόγραμμα.

Η καταγγέλλουσα ανησυχεί, μεταξύ άλλων, για το γεγονός ότι οι εμπειρογνώμονες που αξιολογούν την πρότασή της χρησιμοποίησαν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) τρίτων για την προετοιμασία των επανεξετάσεών τους. Ενώ ο EISMEA έχει ήδη εξετάσει την ανησυχία αυτή και έχει διαπιστώσει ότι ορισμένοι αξιολογητές χρησιμοποίησαν συστήματα ΤΝ για την επεξεργασία των αναθεωρήσεών τους και την έρευνα ορισμένων βασικών πληροφοριών, ο καταγγέλλων πιστεύει ότι αυτό ενδέχεται να είχε αντίκτυπο στον δίκαιο χαρακτήρα της διαδικασίας αξιολόγησης. Επιπλέον, ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι, με την αναφόρτωση πληροφοριών που προέρχονται από την πρότασή του σε σύστημα ΤΝ τρίτου μέρους, οι εμπειρογνώμονες ενδέχεται να αποκάλυψαν τις εμπιστευτικές επιχειρηματικές πληροφορίες του καταγγέλλοντος και, ως εκ τούτου, να υπονομεύσουν την επιχειρηματική στρατηγική και τη στρατηγική καινοτομίας του. Ως εκ τούτου, ο καταγγέλλων ζητεί αποζημίωση για ζημίες. Επιπλέον, ο καταγγέλλων πιστεύει ότι θα πρέπει να θεσπιστούν σαφέστεροι κανόνες που θα διέπουν τη χρήση των συστημάτων ΤΝ από τους αξιολογητές και τη διαφάνεια της χρήσης αυτής έναντι των συντακτών των προτάσεων.

Με βάση τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν στην καταγγελία, δεν βρήκα επαρκείς λόγους για να κινήσω έρευνα σχετικά με την ουσιαστική αξιολόγηση της πρότασης του καταγγέλλοντος και τις ανησυχίες του καταγγέλλοντος σχετικά με την αποκάλυψη εμπιστευτικών επιχειρηματικών πληροφοριών και τη σχετική αξίωση αποζημίωσης. Θεωρώ ότι ο EISMEA εξήγησε στον καταγγέλλοντα με σαφή και εύλογο τρόπο τον τρόπο αξιολόγησης της πρότασής του. Ανέφερε επίσης ότι ο καταγγέλλων μπορεί να υποβάλει εκ νέου βελτιωμένη πρόταση στο πλαίσιο εν εξελίξει πρόσκλησης και ότι προτάσεις όπως αυτή που υπέβαλε ο καταγγέλλων δεν θα πρέπει γενικά να περιέχουν εμπιστευτικές πληροφορίες χωρίς σαφή ένδειξη της περιορισμένης χρήσης τους.

Ωστόσο, αποφάσισα να κινήσω έρευνα σχετικά με τη συστημική πτυχή της καταγγελίας όσον αφορά τους κανόνες που διέπουν τη χρήση συστημάτων ΤΝ από εμπειρογνώμονες αξιολογητές των προτάσεων που υποβάλλονται στο πλαίσιο προγραμμάτων της ΕΕ που υλοποιούνται από τον EISMEA και τη διαφάνεια της χρήσης αυτής έναντι των συντακτών των προτάσεων.

Δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εγκρίνει ορισμένους από τους σχετικούς κανόνες, αποφάσισα να κινήσω έρευνα σχετικά με αυτή την πτυχή της καταγγελίας τόσο κατά του EISMEA όσο και κατά της Επιτροπής. Ως εκ τούτου, θα ήταν χρήσιμο ο EISMEA να έρθει σε επαφή με την Επιτροπή σχετικά με την εν λόγω καταγγελία.

Κατέληξα στο συμπέρασμα ότι, ως πρώτο βήμα, είναι αναγκαίο η ερευνητική μου ομάδα να συναντηθεί με τους αρμόδιους εκπροσώπους του EISMEA και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να λάβει απαντήσεις σε συγκεκριμένα ερωτήματα, όπως παρατίθενται στο παράρτημα της παρούσας επιστολής. Θα σας ήμουν ευγνώμων εάν το γραφείο σας μπορούσε να επικοινωνήσει με τον κ. Michał Krajewski, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την παρούσα έρευνα, για να συμφωνήσει σχετικά με τις ρυθμίσεις για τη συνεδρίαση που θα πραγματοποιηθεί πριν από τις 20 Μαρτίου 2026.

Αποφάσισα επίσης ότι είναι αναγκαίο η ερευνητική μου ομάδα να επιθεωρήσει, κατά προτίμηση σε ηλεκτρονική μορφή,[1] τις ανταλλαγές μεταξύ του EISMEA και των εμπειρογνωμόνων που συμμετείχαν στην αξιολόγηση της επίμαχης πρότασης σχετικά με τη χρήση της ΤΝ κατά την προετοιμασία των αξιολογήσεων των εμπειρογνωμόνων, καθώς και κάθε άλλη εσωτερική τεκμηρίωση σχετικά με τον χειρισμό των επίμαχων ανησυχιών του καταγγέλλοντος. Θα σας παρακαλούσα να μου αποστείλετε τα έγγραφα αυτά έως τις 18 Φεβρουαρίου 2026.

Πληροφορίες ή έγγραφα που ο EISMEA θεωρεί εμπιστευτικά δεν θα αποκαλυφθούν στον καταγγέλλοντα ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο χωρίς την προηγούμενη συμφωνία του EISMEA [2].

Με εκτίμηση,

Teresa Anjinho
Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

Στρασβούργο, 04/02/2026

Παράρτημα - Ερωτήσεις για τη συνεδρίαση

1) Πώς αξιολόγησε ο EISMEA (ή η Επιτροπή) τους κινδύνους και τις ευκαιρίες που συνεπάγεται η χρήση συστημάτων ΤΝ τρίτων από τους εμπειρογνώμονες αξιολογητές ή τους εξωτερικούς αξιολογητές των προτάσεων χρηματοδότησης που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο προγραμμάτων της ΕΕ που υλοποιούνται από τον EISMEA; Εάν υπάρχει τεκμηρίωση της εν λόγω αξιολόγησης, παρακαλείσθε να την κοινοποιήσετε στην ερευνητική ομάδα της Διαμεσολαβήτριας πριν από τη συνεδρίαση.

2) Ποιοι είναι οι ισχύοντες κανόνες (εάν υπάρχουν) σχετικά με τη χρήση της ΤΝ από εμπειρογνώμονες αξιολογητές ή εξωτερικούς αξιολογητές προτάσεων ή αιτήσεων χρηματοδότησης που υποβάλλονται στο πλαίσιο χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ που υλοποιούνται από τον EISMEA; Παρακαλείστε να κοινοποιήσετε τους κανόνες αυτούς στην ερευνητική ομάδα της Διαμεσολαβήτριας πριν από τη συνεδρίαση.

3) Υπάρχει άλλο σχετικό υλικό σχετικά με τη χρήση της ΤΝ που παρέχεται από τον EISMEA (ή την Επιτροπή) σε εμπειρογνώμονες αξιολογητές ή εξωτερικούς αξιολογητές; Εάν ναι, παρακαλείσθε να τα κοινοποιήσετε στην ερευνητική ομάδα της Διαμεσολαβήτριας πριν από τη συνεδρίαση.

4) Λαμβανομένης υπόψη της ευρείας χρήσης ελεύθερα διαθέσιμων συστημάτων ΤΝ τρίτων, εξετάζει ο EISMEA (ή η Επιτροπή) το ενδεχόμενο να αντιμετωπίσει ρητά τη χρήση της ΤΝ από εμπειρογνώμονες αξιολογητές ή εξωτερικούς αξιολογητές στις συμβάσεις τους;

5) Υπάρχουν επί του παρόντος μέτρα που απαιτούν από τους εμπειρογνώμονες αξιολογητές ή τους εξωτερικούς αξιολογητές να γνωστοποιούν στον EISMEA (ή στην Επιτροπή) τη χρήση της ΤΝ κατά την προετοιμασία των αξιολογήσεων προτάσεων ή αιτήσεων χρηματοδότησης (όπως ερωτηματολόγια); Εάν ναι, παρακαλείσθε να τα κοινοποιήσετε στην ερευνητική ομάδα της Διαμεσολαβήτριας πριν από τη συνεδρίαση.

6) Εξετάζει ο EISMEA τη χρήση της ΤΝ από εμπειρογνώμονες αξιολογητές ή εξωτερικούς αξιολογητές με δική του πρωτοβουλία ή μόνο σε περίπτωση καταγγελιών;

7) Έχει λάβει ο EISMEA άλλες καταγγελίες σχετικά με τη χρήση της ΤΝ από τους εμπειρογνώμονες αξιολογητές του ή τους εξωτερικούς αξιολογητές και, εάν ναι, πώς τις αντιμετώπισε και ποια ήταν τα αποτελέσματα; Εάν ναι, παρακαλείσθε να κοινοποιήσετε τα σχετικά έγγραφα στην ερευνητική ομάδα της Διαμεσολαβήτριας πριν από τη συνεδρίαση.

[1] Τα κρυπτογραφημένα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μπορούν να σταλούν στο ειδικό γραμματοκιβώτιό μας. Οι πληροφορίες και τα έγγραφα αυτού του είδους θα διαγραφούν από τους φακέλους του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή λίγο μετά το πέρας της έρευνας.

[2] Παρακαλείστε να σημειώσετε σαφώς τα εν λόγω έγγραφα ή πληροφορίες ως «εμπιστευτικά». Οι πληροφορίες και τα έγγραφα αυτού του είδους θα διαγραφούν από τους φακέλους του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή λίγο μετά το πέρας της έρευνας.