EO express zawiera przegląd ostatnich działań Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, w tym wszczętych dochodzeń, najważniejszych ustaleń, przemówień i wydarzeń. Subskrybuj tutaj, jeśli chcesz uzyskać ekspres EO - publikowany kilka razy w roku - w swojej skrzynce pocztowej.

Rzecznik Praw Obywatelskich wszczyna dochodzenie w sprawie przejrzystości przeprowadzanych przez Komisję „kontroli rzeczywistości” z zainteresowanymi stronami

Rzeczniczka wszczęła dochodzenie w celu zbadania, w jaki sposób Komisja zapewnia, aby jej spotkania z zainteresowanymi stronami w ramach „kontroli rzeczywistości” były zgodne z wymogami przejrzystości w procesie decyzyjnym. Kontrole rzeczywistości to nowe narzędzie konsultacji, za pomocą którego Komisja zwraca się o informacje bezpośrednio do zainteresowanych stron, które sama zidentyfikowała, aby dowiedzieć się o wszelkich przeszkodach napotykanych podczas wdrażania przepisów UE. W ramach pierwszego etapu dochodzenia Rzecznik Praw Obywatelskich skierowała do Komisji szereg pytań.  

Pilne procedury decyzyjne wymagają dalszego monitorowania, mówi Rzecznik Praw Obywatelskich

Rzecznik stwierdziła, że odpowiedź Komisji na jej ustalenia dotyczące przygotowania pilnych wniosków ustawodawczych jest ogólnie konstruktywna, ale pozostaje zbyt ogólna, aby stwierdzić, czy przyszłe pilne stanowienie prawa będzie wystarczająco przejrzyste, oparte na dowodach i inkluzywne. W związku z tym sprawozdawczyni planuje nadal monitorować sytuację za pomocą przyszłych skarg. Rzeczniczka stwierdziła wcześniej szereg niedociągnięć proceduralnych w sposobie, w jaki Komisja przygotowała przyspieszone wnioski ustawodawcze dotyczące należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju, wspólnej polityki rolnej i zwalczania przemytu migrantów.

Agencja UE ds. Azylu zwróciła się o usprawnienie zgłaszania naruszeń praw podstawowych

Rzeczniczka stwierdziła kilka przypadków niewłaściwego administrowania w sposobie, w jaki Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu (EUAA) wspiera władze greckie w rozpatrywaniu wniosków o udzielenie azylu. Obejmowały one niedopilnowanie, aby jej pracownicy prowadzący sprawy byli wystarczająco przeszkoleni do przeprowadzania rozmów z osobami ubiegającymi się o azyl znajdującymi się w trudnej sytuacji. Oprócz wprowadzenia pewnych ulepszeń, takich jak szkolenia dla pracowników prowadzących sprawy, rzeczniczka zwróciła się do AUEA o dopilnowanie, aby wszelkie domniemane naruszenia praw podstawowych osób ubiegających się o azyl przez państwo członkowskie były zgłaszane Komisji, w tym sprawozdania z zawracania.

Komisja zwróciła się o zachowanie wiadomości tekstowych wysyłanych przez szefów państw i rządów

Rzeczniczka zwróciła się do Komisji o zachowanie wszystkich wiadomości tekstowych między przywódcami krajowymi a komisarzami europejskimi, a także wszelkich dokumentów, których dotyczy wniosek o dostęp do dokumentów. Zaleciła również, aby Komisja poprawiła sposób rozpatrywania wniosków o publiczny dostęp z udziałem gabinetu jej przewodniczącego lub jakiegokolwiek komisarza. Propozycje Rzecznika Praw Obywatelskich wynikają z dochodzenia, w którym stwierdzono niewłaściwe administrowanie w rozpatrywaniu przez Komisję wniosku o dostęp do wiadomości tekstowej otrzymanej przez jej przewodniczącego od prezydenta Francji.

Wszczęto dochodzenie w sprawie sposobu, w jaki Komisja zapewnia wiarygodność unijnego systemu ostrzegania o bezpieczeństwie żywności

Rzecznik wszczęła dochodzenie z własnej inicjatywy w sprawie sposobu, w jaki Komisja zapewnia ochronę konsumentów przed zagrożeniami związanymi z żywnością za pośrednictwem systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (RASFF). Dochodzenie jest odpowiedzią na obawy zainteresowanych stron dotyczące potencjalnych opóźnień w przekazywaniu niektórych ostrzeżeń dotyczących problemu związanego z bezpieczeństwem żywności, a także przejrzystości i jakości danych dostępnych dla obywateli. Równolegle zwrócono się do krajowych rzeczników praw obywatelskich w całej Europie o zbadanie funkcjonowania RASFF wraz z ich organami krajowymi, ponieważ ścisłe powiązanie działań Komisji i organów krajowych dotyczących systemu ostrzegania ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia jego skuteczności.

Rzecznik Praw Obywatelskich wydaje wytyczne dotyczące dobrych praktyk w zakresie obsługi spraw dotyczących efektu „drzwi obrotowych”

W następstwie dochodzenia z własnej inicjatywy, w którym zbadano, w jaki sposób agencje UE radzą sobie ze sprawami dotyczącymi efektu „drzwi obrotowych”, rzeczniczka opracowała zestaw wytycznych dotyczących dobrych praktyk w celu dalszego wzmocnienia ich podejścia do tej kwestii. Wytyczne, które zostały zainspirowane szeregiem dobrych praktyk zidentyfikowanych w poszczególnych agencjach, obejmują przejrzyste kryteria ograniczania ról po zakończeniu służby, szybkie reagowanie, gdy pracownik zasygnalizuje przejście do sektora prywatnego, oraz szybkie reagowanie na naruszenia w warunkach po zakończeniu służby.

Rzeczniczka wyraża ubolewanie w związku z rozpatrywaniem przez Komisję wniosku o udzielenie dostępu dotyczącego oceny przez X zgodności z unijnymi przepisami cyfrowymi

Rzeczniczka podtrzymała swoje stwierdzenie niewłaściwego administrowania po tym, jak Komisja nie zastosowała się do jej zalecenia, aby ocenić w celu ujawnienia sprawozdanie platformy mediów społecznościowych X na temat jej zgodności z unijnymi przepisami cyfrowymi. W decyzji kończącej dochodzenie rzeczniczka zauważyła, że nie zgadza się z argumentem Komisji, zgodnie z którym ogólne domniemanie nieujawniania może mieć zastosowanie do sprawozdań z oceny ryzyka sporządzanych na podstawie aktu o usługach cyfrowych.

Komisja odpowiada na pytanie chorwackiej rzecznik praw obywatelskich dotyczące dostępu chorwackich studentów do ubezpieczenia zdrowotnego podczas studiów za granicą

W związku z odpowiedzią Komisji Europejskiej na pytanie chorwackiego Rzecznika Praw Obywatelskich istnieje większa jasność co do prawa chorwackich studentów do dostępu do krajowego ubezpieczenia zdrowotnego podczas studiów w innym państwie członkowskim. Za pośrednictwem swojej platformy zapytań Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich może pomóc krajowym rzecznikom praw obywatelskich w uzyskaniu odpowiedzi od administracji UE na pytania dotyczące prawa UE, które pojawiają się w trakcie ich pracy.

Słoweńska rzeczniczka praw obywatelskich wszczyna dochodzenie w sprawie wdrażania unijnego prawa ochrony środowiska

Rzeczniczka Anjinho uczestniczyła w rozpoczęciu równoległego dochodzenia przez słoweńską rzeczniczkę praw obywatelskich dr Simonę Drenik Bavdek w celu zebrania opinii rzecznika praw obywatelskich z całej Europy na temat sposobu, w jaki państwa członkowskie wdrażają unijne przepisy w zakresie ochrony środowiska. Równoległe dochodzenia mogą wykorzystać zbiorową siłę krajowych i regionalnych biur w ramach europejskiej sieci rzeczników praw obywatelskich (ENO) do badania kwestii, na których obywatele w całej UE bardzo się liczą.

Gra zaprojektowana, aby pomóc dzieciom nauczyć się, jak zachować bezpieczeństwo w Internecie, wygrywa nagrodę za dobrą administrację

Europol zdobył nagrodę Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich za dobrą administrację w 2026 r. za grę „Cyber Defenders” („Obrońcy cyberprzestrzeni”), która ma pomóc dzieciom nauczyć się, jak zachować bezpieczeństwo w internecie. Nagroda za dobrą administrację jest przyznawana za działania instytucji, organów, urzędów i agencji UE, które wywarły widoczny i pozytywny wpływ na życie obywateli. Oprócz ogólnego zwycięzcy przyznano również nagrody w czterech kategoriach, podobnie jak zwycięzca głosowania publicznego.

Sprawozdanie roczne Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich za 2025 r.

Sprawozdanie roczne Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich za 2025 r. wskazuje na gwałtowny wzrost (54 %) liczby skarg rozpatrywanych przez urząd, a także wzrost o 19 % liczby wszczętych dochodzeń w porównaniu z rokiem poprzednim. Największy odsetek dochodzeń w 2025 r. nadal dotyczył kwestii przejrzystości i rozliczalności (38 %). Następnie pojawiły się skargi związane z kulturą służby (takie jak brak odpowiedzi), a następnie skargi związane z właściwym zarządzaniem postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Przejrzystość jest prawem podstawowym, mówi rzeczniczka praw obywatelskich podczas wydarzenia Forum Europa

W przemówieniu na forum nowej gospodarki „Forum Europa: Ideas to Strengthen the Union” [Pomysły na wzmocnienie Unii], rzeczniczka podkreśliła znaczenie uznania przejrzystości za prawo podstawowe. Rzeczniczka wykorzystała to przemówienie, aby nakreślić ogólne wyzwania związane z przejrzystością w administracji UE, takie jak opóźnienia w rozpatrywaniu wniosków o dostęp do dokumentów i niewłaściwe stosowanie wyjątków. Zaapelowała o kulturę proaktywnej przejrzystości, zapewnienie wystarczających zasobów finansowych i ludzkich w administracji UE, aby wywiązać się z obowiązków w zakresie przejrzystości, oraz o przegląd obecnego rozporządzenia UE w sprawie dostępu do dokumentów.

Rzecznik Praw Obywatelskich przemawia na konferencji rzeczników praw obywatelskich na temat ochrony społeczeństwa obywatelskiego, praw człowieka i innowacji demokratycznych

„Nadzieja, jak przypomina nam to miasto, nie jest bierna. Jest zbudowany – kamień po kamieniu, w każdym przypadku reforma po reformie. Za każdym razem, gdy rzecznik praw obywatelskich odpowiada na skargę kogoś, kto uważał, że nie ma gdzie się zwrócić. Za każdym razem, gdy pracujemy ponad granicami, aby utrzymać odpowiedzialność i chronić prawa. Za każdym razem wybieramy współpracę ponad izolację. Kontynuujmy budowanie tej nadziei – razem.” – Rzeczniczka praw obywatelskich Anjinho przemawia na konferencji rzeczników praw obywatelskich poświęconej ochronie obywatelskiej, prawom i demokratycznym innowacjom w Rzymie we Włoszech.