- PL Polski
Machine translations can contain errors potentially reducing clarity and accuracy; the Ombudsman accepts no liability for any discrepancies. For the most reliable information and legal certainty, please refer to the source version in English linked above.
For more information please consult our language and translation policy.
Decyzja w sprawie sposobu przeprowadzenia przez Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej postępowania o udzielenie zamówienia na angielsko-tureckie usługi tłumaczeniowe (sprawa 251/2024/KW)
Decision
Case 251/2024/KW - Opened on Tuesday | 19 March 2024 - Decision on Tuesday | 18 November 2025 - Institution concerned Translation Centre for the Bodies of the European Union ( Maladministration found ) - Country Poland
Complaint submitted
02/02/2024Analysis of the complaint
05/02/2024Inquiry ongoing
28/02/2024Inquiry outcome
18/11/2025
Sprawa dotyczyła sposobu, w jaki Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej (zwane dalej „Centrum Tłumaczeń”) oceniło ofertę w dziedzinie usług tłumaczeniowych i redakcyjnych. W szczególności skarżący był zaniepokojony interpretacją przez Centrum Tłumaczeń kryteriów wyboru i udzielenia zamówienia oraz sposobem, w jaki oceniło ono kryteria udzielenia zamówienia, a także decyzją Centrum Tłumaczeń o odstąpieniu od etapu proceduralnego „specyfikacji istotnych warunków zamówienia” (zasad mających zastosowanie do postępowania o udzielenie zamówienia).
Rzecznik stwierdziła, że Centrum Tłumaczeń nie zdefiniowało jasno i nie rozróżniło kryteriów wyboru i udzielenia zamówienia w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Stanowiło to niewłaściwe administrowanie. Ponieważ jednak Centrum Tłumaczeń ostatecznie nie udzieliło żadnego zamówienia na usługi tłumaczeniowe będące przedmiotem skargi, Rzecznik uznał, że wydanie zalecenia nie służy żadnemu użytecznemu celowi.
Rzecznik zasugerowała jednak, że w przyszłych zaproszeniach do składania wniosków Centrum Tłumaczeń powinno wyraźnie rozróżniać kryteria wyboru i udzielenia zamówienia w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, aby zachować zgodność z rozporządzeniem finansowym UE. W związku z tym Centrum Tłumaczeń powinno również zapewnić jasne instrukcje dotyczące rodzaju dowodów, które należy przedstawić zarówno w odniesieniu do kryteriów wyboru, jak i kryteriów udzielenia zamówienia. Rzecznik stwierdziła również, że będzie monitorować przyszłe zaproszenia do składania ofert i w razie potrzeby rozważy ponowne przeprowadzenie dochodzenia w tej sprawie.
Rzecznik wskazał również, że dobrą praktyką administracyjną jest upewnienie się, że oferenci są świadomi wszelkich decyzji o odstąpieniu od kroków proceduralnych określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, oraz że godne ubolewania jest to, że Centrum Tłumaczeń tego nie uczyniło. Niepoinformowanie oferentów o zrzeczeniu się czynności procesowej również stanowiło niewłaściwe administrowanie. Ponadto Rzecznik uznał, że zrzeczenie się czynności procesowej jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Przedstawiła odpowiednią propozycję poprawy w tym zakresie.
Kontekst skargi
1. W sierpniu 2023 r. Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej („Centrum Tłumaczeń”) zorganizowało postępowanie o udzielenie zamówienia na wiele umów ramowych dotyczących usług tłumaczeniowych i postedycyjnych w różnych dziedzinach nauki z języka angielskiego na 16 języków [1] Zaproszenie do składania ofert podzielono na 26 części.
2. W „specyfikacji istotnych warunków zamówienia” (które są zasadami regulującymi postępowanie o udzielenie zamówienia)[2] określono między innymi kryteria kwalifikacji, zgodnie z którymi oferenci powinni posiadać zdolności techniczne i zawodowe niezbędne do wykonania zamówienia. W szczególności oczekiwano od nich wykazania się doświadczeniem w zakresie tłumaczeń i postedycji w oparciu o kilka kryteriów minimalnych (kryterium wyboru T1).[3] Ponadto od każdego tłumacza/postedytora zaangażowanego w projekt oczekiwano spełnienia szczególnych wymogów (kryterium wyboru T2). Kandydaci w profilu 1 muszą wykazać, że uzyskali dyplom ukończenia studiów wyższych lub równoważne kwalifikacje potwierdzone dyplomem w jednej z następujących dziedzin naukowych: medycyna lub weterynaria, farmacja, farmakologia, toksykologia, biologia, chemia lub biochemia. Kandydaci w profilu 2 muszą wykazać, że uzyskali dyplom ukończenia studiów wyższych lub równoważne kwalifikacje potwierdzone dyplomem w jednej z następujących dziedzin naukowych: środowiska lub bezpieczeństwa żywności. Kandydaci w profilu 3 muszą wykazać, że uzyskali dyplom ukończenia studiów wyższych lub równoważne kwalifikacje potwierdzone dyplomem z tłumaczenia lub języków [4].
3. Centrum Tłumaczeń oceniło jakość ofert na podstawie następujących kryteriów udzielenia zamówienia [5]: zasoby językowe i terminologiczne (kryterium udzielenia zamówienia C1), doświadczenie i specjalizacja oferenta w zakresie świadczenia usług (kryterium udzielenia zamówienia C2) oraz kwalifikacje zespołu językowego do świadczenia usług (kryterium udzielenia zamówienia C3). W ramach kryterium udzielenia zamówienia C2 w specyfikacji istotnych warunków zamówienia określono pięć aspektów, które zostałyby uznane za „aktywa”, w tym „specjalizację oferenta w dziedzinach naukowych” oraz „specjalistyczne doświadczenie tłumaczeniowe w co najmniej jednej z wyżej wymienionych dziedzin naukowych [...] (w tym znaczenie usług tłumaczeniowych i osiągnięty poziom jakości). Zgodnie z kryterium udzielenia zamówienia C3 w specyfikacji istotnych warunków zamówienia określono między innymi, że „dodatkowe kwalifikacje (poświadczone dyplomem) w wymaganych dziedzinach” zostaną uznane za atut.
4. Skarżący, firma tłumaczeniowa, złożył ofertę na świadczenie usług tłumaczeniowych z języka angielskiego na turecki (część 26). W dniu 3 listopada 2023 r. Centrum Tłumaczeń poinformowało skarżącego, że jego oferta nie została wybrana, ponieważ nie osiągnęła minimalnego poziomu jakości [6].
5. Tego samego dnia skarżący zwrócił się do Centrum Tłumaczeń o podanie dokładnych szczegółów dotyczących metodyki zastosowanej do oceny oferty i zakwestionował wyniki uzyskane w ramach kryteriów udzielenia zamówienia C2 i C3.
6. 1 grudnia 2023 r. Centrum Tłumaczeń przesłało skarżącemu szczegółową odpowiedź dotyczącą punktacji. W następstwie tej odpowiedzi skarżący poruszył kwestie dotyczące brzmienia kryteriów udzielenia zamówienia C2 i C3 oraz sposobu, w jaki Centrum Tłumaczeń oceniło swoją ofertę na podstawie tych kryteriów. Skarżący wyraził również obawy co do rzetelności procedury przetargowej ze względu na to, że Centrum Tłumaczeń nie skontaktowało się z lingwistami uwzględnionymi w ofertach w celu zweryfikowania ich udziału, zgodnie z wymogami specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
7. Niezadowolony z odpowiedzi Centrum Tłumaczeń na tę dalszą korespondencję skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich 2 lutego 2024 r.
W przedmiocie dochodzenia
8. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie następujących aspektów skargi:
A. Brak jasnego zdefiniowania i rozróżnienia między kryteriami wyboru a kryteriami udzielenia zamówienia w specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
B. Nieprzestrzeganie etapu proceduralnego specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
9. W trakcie dochodzenia Rzecznik otrzymał odpowiedź Centrum Tłumaczeń na skargę, uwagi skarżącego w odpowiedzi na odpowiedź Centrum Tłumaczeń oraz dalszą odpowiedź na wniosek o wyjaśnienia. Zespół dochodzeniowy Rzecznika Praw Obywatelskich spotkał się również z Centrum Tłumaczeń i otrzymał dalsze poufne dokumenty w kontekście tego posiedzenia.
W przedmiocie braku jasnego zdefiniowania i rozróżnienia między kryteriami kwalifikacji a kryteriami udzielenia zamówienia w specyfikacji istotnych warunków zamówienia
Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich
10. Skarżący zakwestionował interpretację Centrum Tłumaczeń dotyczącą tego, co stanowi kryterium wyboru i kryterium udzielenia zamówienia. Twierdził on, że Centrum Tłumaczeń nie oceniło odpowiednio kryterium udzielenia zamówienia C2. Twierdził on, że wymóg posiadania „specjalistycznego doświadczenia w zakresie tłumaczeń pisemnych (tj. doświadczenia w zakresie tłumaczeń uzyskanego w instytucjach i organach UE lub krajowych lub międzynarodowych organach publicznych)” został uwzględniony jedynie w kryteriach wyboru, a nie w kryteriach udzielenia zamówienia. Ponadto w odniesieniu do kryterium udzielenia zamówienia C3 skarżący twierdził, że termin „dodatkowe kwalifikacje (poświadczone dyplomem)” nie został jasno zdefiniowany w kryterium udzielenia zamówienia, co oznaczało subiektywną ocenę kwalifikacji lingwistów zawartych w ofercie.
11. Centrum Tłumaczeń argumentowało, że kryteria udzielenia zamówienia związane ze „specjalizacją oferenta w dziedzinie nauki” i „specjalistycznym doświadczeniem tłumaczeniowym” odnoszą się do oferty, a nie do zdolności technicznych i zawodowych oferenta. Jego zdaniem umożliwia to Centrum Tłumaczeń zrozumienie rodzajów przypisanych profili i stanowi dobrą wskazówkę co do personelu przewidzianego przez oferenta do świadczenia usług. W związku z tym Centrum Tłumaczeń uznało je za kryteria udzielenia zamówienia, zgodnie z pkt 21 załącznika I do rozporządzenia finansowego z 2018 r.[7].
12. Centrum Tłumaczeń wyjaśniło, że nie przyznało punktów przetargowych skarżącemu w ramach kryterium udzielenia zamówienia C2, ponieważ żadne z dostarczonych zaświadczeń nie było związane z usługami tłumaczeniowymi świadczonymi na rzecz instytucji i organów UE ani krajowych lub międzynarodowych organów publicznych. W tym względzie Centrum Tłumaczeń odniosło się do sekcji 3.2.3 specyfikacji istotnych warunków zamówienia (kryterium wyboru) i stwierdziło, że posiadanie specjalistycznego doświadczenia tłumaczeniowego nie jest wymogiem minimalnym i obowiązkowym (kryterium wyboru) oraz że oceniło to „aktywo” dopiero na etapie udzielenia zamówienia. Centrum Tłumaczeń argumentowało ponadto, że dokładna liczba punktów przyznawanych za „doświadczenie w zakresie tłumaczeń specjalistycznych” zależała od liczby stron przetłumaczonych dla instytucji i organów UE, krajowych lub międzynarodowych organów publicznych w dziedzinach naukowych, które były przedmiotem zaproszenia do składania ofert, oraz na podstawie świadectw doświadczenia zawartych w ofercie. W tym względzie Centrum Tłumaczeń wyjaśniło, że pkt 3.2.3 (kryterium T1) specyfikacji istotnych warunków zamówienia wyraźnie określa wymogi, których muszą przestrzegać świadectwa doświadczenia. Jeżeli chodzi o „jakość świadczonych usług”, Centrum Tłumaczeń wyjaśniło, że zasoby te mają zastosowanie wyłącznie do „doświadczenia w zakresie tłumaczeń specjalistycznych” wykazanego w ofercie, a nie do ogólnego doświadczenia w zakresie tłumaczeń.
13. Jeżeli chodzi o kryterium udzielenia zamówienia C3, Centrum Tłumaczeń wyjaśniło, że dyplom określany jako dowód „dodatkowych kwalifikacji” jest dyplomem o takich samych cechach jak w przypadku kryteriów wyboru. Kryterium to używało słowa „dyplom” w celu uproszczenia, ale wymagany poziom kwalifikacji odpowiadał dyplomowi ukończenia studiów wyższych.
14. Uznając, że specyfikacje istotnych warunków zamówienia mogły zostać ulepszone, Centrum Tłumaczeń stwierdziło, że na etapie udzielania zamówienia nie oceniało kryteriów związanych z możliwościami technicznymi i zawodowymi oferenta.
Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich
15. Wydaje się, że sposób, w jaki Centrum Tłumaczeń określiło kryteria wyboru i udzielenia zamówienia, jest sprzeczny z obowiązującymi przepisami i utrwalonym orzecznictwem.
16. Zgodnie z obowiązującymi przepisami kryteria kwalifikacji odnoszą się do zdolności oferenta do realizacji zamówienia, takiej jak zdolność techniczna i zawodowa. Kryteria wyboru są oceniane na zasadzie zaliczenia/niezaliczenia, a zatem są wymogami minimalnymi. Kryteria udzielenia zamówienia odnoszą się natomiast do oferty i są wykorzystywane do oceny oferty technicznej i finansowej w celu wyboru oferty najkorzystniejszej ekonomicznie.
17. Zgodnie z art. 167 ust. 3 rozporządzenia finansowego z 2018 r.[8] instytucja zamawiająca może stosować kryteria udzielenia zamówienia wyłącznie w celu oceny oferty. Punkt 21 akapit pierwszy załącznika I do rozporządzenia finansowego z 2018 r. zawiera wykaz elementów, które można uznać za kryteria udzielenia zamówienia wysokiej jakości.[9] Chociaż nie ma to zastosowania w tym przypadku, Vademecum Komisji Europejskiej dotyczące zamówień publicznych dostarcza cennych wskazówek w tym zakresie. W związku z tym kryteria udzielenia zamówienia wysokiej jakości muszą być „jasne, kompletne i związane ze specyfikacjami technicznymi i oczekiwaną treścią oferty” [10].
18. Zgodnie z orzecznictwem UE kryteria związane z oferentem, takie jak kwalifikacje, umiejętności, doświadczenie lub wiedza fachowa, nie mogą być uznawane za kryteria udzielenia zamówienia.[11] Kryteria te powinny być stosowane wyłącznie jako kryteria kwalifikacji.[12] Jakość oferty może być oceniana wyłącznie na podstawie oferty, a nie na podstawie kryteriów kwalifikacji, takich jak zdolność techniczna lub zawodowa oferentów, które zostały sprawdzone na etapie wyboru i których nie można ponownie uwzględnić do celów porównania ofert [13].
19. W związku z powyższym wydaje się, że sposób, w jaki Centrum Tłumaczeń określiło kryteria wyboru i udzielenia zamówienia, był sprzeczny z rozporządzeniem finansowym i orzecznictwem, jak przedstawiono poniżej.
Kryterium udzielenia zamówienia C2 – doświadczenie i specjalizacja oferenta
20. W odpowiedzi udzielonej Rzecznikowi Centrum Tłumaczeń stwierdziło, że następujące elementy uznano za „aktywa”, a tym samym za kryteria udzielenia zamówienia [14]:
i. „doświadczenie tłumacza w zakresie kombinacji językowej i w dziedzinie nauki powyżej wymaganego minimum
ii. specjalizacja oferenta w danej dziedzinie nauki
iii. doświadczenie oferenta w zakresie post-edycji
iv. specjalistyczne doświadczenie tłumaczeniowe w dziedzinie nauki (w instytucjach i organach UE lub krajowych lub międzynarodowych organach publicznych)
v. jakość usług świadczonych przez oferenta” [Numeracja dodana].
21. Rzecznik zauważa, że wykaz ten nie odpowiada kryteriom udzielenia zamówienia określonym w pkt 3.4 specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Centrum Tłumaczeń nie wyjaśniło tej rozbieżności.
22. Ponadto element ii odnosi się do specjalizacji oferenta w „dziedzinach naukowych”. Te dziedziny nauki są wymienione jedynie w kryterium wyboru T1 i nie są wyszczególnione w kryteriach udzielenia zamówienia.
23. W odniesieniu do elementu iv Centrum Tłumaczeń ponownie odnosi się jedynie do „dziedzin naukowych”. Jak wspomniano powyżej, pola te są jednak wymienione jedynie w kryterium wyboru T1. Ponadto, chociaż Centrum Tłumaczeń odniosło się do doświadczeń „z instytucjami i organami UE lub krajowymi lub międzynarodowymi organami publicznymi”, zostało to wspomniane w kryterium wyboru T1, ale nie zostało wspomniane w kryterium udzielenia zamówienia C2, które odnosi się jedynie do „istotności”[doświadczenia].
24. W odpowiedzi z 30 stycznia 2024 r. skierowanej do skarżącego i w odpowiedzi skierowanej do Rzecznika Praw Obywatelskich Centrum Tłumaczeń odniosło się konkretnie do kryteriów wyboru określonych w pkt 3.2.3 specyfikacji istotnych warunków zamówienia – „doświadczenia w zakresie tłumaczeń uzyskane z instytucjami i organami UE lub krajowymi lub międzynarodowymi organami publicznymi”– w odniesieniu do zasobów „doświadczenia w zakresie tłumaczeń specjalistycznych”, aby wyjaśnić, jakiego rodzaju doświadczenia oczekuje się w celu udzielenia zamówienia. Centrum Tłumaczeń wyjaśniło, że doświadczenie w zakresie tłumaczeń specjalistycznych nie jest wymogiem minimalnym (kryterium wyboru) i że oceniło ten wymóg dopiero na etapie udzielania zamówienia.
25. Rzecznik uważa, że jest to problematyczne, ponieważ żaden z tych wymogów nie jest wymieniony w kryterium udzielenia zamówienia C2, a jedynie w kryterium wyboru T1. Podczas gdy w toku postępowania wyjaśniającego Centrum Tłumaczeń przedstawiło dalsze wyjaśnienia dotyczące sposobu stosowania kryteriów, nie można wykluczyć, że sposób, w jaki kryteria wyboru i udzielenia zamówienia zostały wykorzystane w ramach oceny, doprowadził do błędnej oceny ofert na etapie udzielenia zamówienia. Konkretniej rzecz ujmując, wydaje się, że kryteria wyboru mogły zostać wykorzystane w kontekście oceny na etapie udzielania zamówienia, co stanowiłoby poważny błąd proceduralny i naruszenie rozporządzenia finansowego i orzecznictwa.
Kryterium udzielenia zamówienia C3 – Kwalifikacje zespołu językowego
26. Równie problematyczna jest ocena kryterium udzielenia zamówienia C3. Centrum Tłumaczeń zauważyło, że żaden z ośmiu zaproponowanych tłumaczy [15] nie posiadał „dodatkowych kwalifikacji (potwierdzonych dyplomem) w wymaganych dziedzinach naukowych objętych profilem 1 i 2”, zgodnie z wymogami pkt 3.4 specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Miałoby to wpływ na całkowitą liczbę punktów przyznanych w ramach kryterium C3. Według Centrum Tłumaczeń, aby otrzymać punkty na etapie przyznawania, „dyplom”, o którym mowa, musi być „dyplomem uniwersyteckim lub równoważnym”. Kryterium udzielenia zamówienia C3 odnosi się jednak wyłącznie do słowa „dyplom”. Słowo „dyplom” nie jest zdefiniowane w kryterium C3 ani nie wskazuje, jakie dowody należy przedstawić, aby otrzymać punkty za to kryterium. Odniesienie do „stopnia uniwersyteckiego lub równoważnego” można znaleźć wyłącznie w kryterium wyboru T2. Rzecznik zauważa, że w związku z tym Centrum Tłumaczeń ponownie odniosło się do minimalnego wymogu kryterium wyboru T2, aby wyjaśnić, jakiego rodzaju dowodów oczekiwało na ocenę kryterium udzielenia zamówienia C3. Ponadto Rzecznik nie jest przekonany argumentem Centrum Tłumaczeń, że „dyplom” jest kolejnym wyrażeniem oznaczającym „dyplom uniwersytecki”. Istnieją różne rodzaje dyplomów i to, jakie kwalifikacje są równoważne, zależy od systemu edukacji i kursu. Fakt, że Centrum Tłumaczeń używa obu terminów zamiennie, mimo że często mogą one odnosić się do różnych kwalifikacji, jest problematyczny, ponieważ może prowadzić do niejasności co do dokładnych dowodów, które należy przedstawić wraz z ofertą. Zgodnie z zasadami dobrej administracji oferenci muszą być w stanie jasno zrozumieć każde kryterium i dowody, które muszą przedstawić w odniesieniu do każdego kryterium, niezależnie od innych kryteriów.
27. Chociaż Centrum Tłumaczeń utrzymywało, że dokonało rozróżnienia między kryteriami wyboru a kryteriami udzielenia zamówienia, Rzecznik zauważa, że podczas dochodzenia złożyło oświadczenia, które wskazywały na coś przeciwnego. Centrum Tłumaczeń stwierdziło na przykład, że „w sekcjach 3.2.3 (kryteria T1 i T2) oraz 3.4 specyfikacji istotnych warunków zamówienia przedstawiono minimalne wymogi (kryteria wyboru) i aktywa (kryteria udzielenia zamówienia), które stanowią zasady przewodnie stosowane przez komitety oceniające na etapie oceny”.
28. Rzecznik Praw Obywatelskich przyznaje, że trudno jest odróżnić zdolność oferenta (kryteria wyboru) od ogólnej jakości oferty (kryteria udzielenia zamówienia) przy sporządzaniu specyfikacji istotnych warunków zamówienia w procedurach udzielania zamówień na usługi tłumaczeniowe świadczone przez tłumaczy pisemnych. Rozporządzenie finansowe i odpowiednie orzecznictwo UE wymagają jednak wyraźnego rozróżnienia między kryteriami wyboru a kryteriami udzielenia zamówienia. Oznacza to, że kryteria są jasno sformułowane, nie zawierają odniesień i nie pokrywają się.
29. W związku z powyższym Rzecznik uważa, że Centrum Tłumaczeń nie dokonało wyraźnego rozróżnienia między kryteriami wyboru a kryteriami udzielenia zamówienia w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Doprowadziło to ostatecznie do niejasności co do dokładnych dowodów, które należy przedstawić w celu oceny oferty na etapie udzielenia zamówienia. Jest to równoznaczne z niewłaściwym administrowaniem. Ponieważ jednak Centrum Tłumaczeń ostatecznie nie udzieliło żadnego zamówienia na usługi tłumaczeniowe będące przedmiotem niniejszej sprawy, Rzecznik uważa, że wydanie zalecenia nie służyłoby żadnemu użytecznemu celowi. Rzecznik zauważa, że w międzyczasie Centrum Tłumaczeń dostosowało niektóre zaproszenia do składania ofert, aby dostosować je do wymogów rozporządzenia finansowego.[16] Niemniej jednak przedstawi poniżej propozycję ulepszeń w celu zapewnienia, że sprawa nie pojawi się w przyszłości.
30. Ponadto Rzecznik będzie monitorować przyszłe zaproszenia do składania ofert publikowane przez Centrum Tłumaczeń w celu sprawdzenia, czy Centrum Tłumaczeń nadal wprowadza zmiany w swoich praktykach przetargowych, aby dostosować je do rozporządzenia finansowego. W przeciwnym razie Rzecznik Praw Obywatelskich może rozważyć ponowne zbadanie sprawy.
Nieprzestrzeganie etapu proceduralnego specyfikacji istotnych warunków zamówienia
Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich
31. Skarżący twierdził, że wymóg bezpośredniego skontaktowania się z lingwistami w celu zweryfikowania ich udziału w przetargu stanowił zasadniczą część specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Decyzja Centrum Tłumaczeń o odstąpieniu od tego kroku proceduralnego budzi wątpliwości co do rzetelności postępowania o udzielenie zamówienia. Ponadto skarżący twierdził, że Centrum Tłumaczeń nigdy nie poinformowało oferentów o zniesieniu wymogu kontaktowania się z lingwistami.
32. Centrum Tłumaczeń wyjaśniło, że zrezygnowało z tego etapu procedury ze względu na wewnętrzne ograniczenia czasowe i niedostępność zasobów. Twierdziła ona, że nie miało to żadnych negatywnych skutków dla oferentów. Centrum Tłumaczeń sformalizowało tę decyzję w drodze notatki wewnętrznej, która stanowi część oficjalnego rejestru postępowania o udzielenie zamówienia.
Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich
33. Wydaje się, że Centrum Tłumaczeń jednostronnie postanowiło odstąpić od etapu proceduralnego specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Centrum Tłumaczeń przyjęło jedynie notę wewnętrzną w tym zakresie i nie poinformowało oferentów o swojej decyzji o odstąpieniu od tego kroku.
34. Zgodnie z art. 151 i 169 rozporządzenia finansowego z 2018 r. oferenci nie mogą znacząco zmienić swojej oferty po jej złożeniu; dozwolone jest jedynie korygowanie błędów pisarskich na ściśle określonych warunkach. Zdaniem Rzecznika w drodze analogii umożliwienie instytucji zamawiającej jednostronnego odstąpienia od etapu proceduralnego, a tym samym zmiany postępowania, stanowiłoby nierównowagę między prawami i obowiązkami instytucji zamawiającej i oferentów. W przypadku zaistnienia okoliczności uzasadniających konieczność podjęcia takiej decyzji, może ona zostać podjęta jedynie przed upływem terminu składania ofert.
35. Rzecznik uważa również, że dobrą praktyką administracyjną jest informowanie oferentów o wszelkich decyzjach o odstąpieniu od etapów proceduralnych określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Ponadto ograniczenia czasowe lub brak zasobów nie uzasadniają niedostarczenia terminowych i dokładnych informacji na temat zmian w procedurze przetargowej.
36. Ponadto argument Centrum Tłumaczeń, zgodnie z którym zrzeczenie się tego etapu proceduralnego nie miałoby żadnego negatywnego wpływu na oferentów, nie jest co do zasady przekonujący. Zasady określone w specyfikacji istotnych warunków zamówienia mają na celu umożliwienie instytucji zamawiającej sprawdzenia, czy złożone oferty spełniają kryteria mające zastosowanie do danego zamówienia. W tym przypadku Centrum Tłumaczeń musiało w trakcie oceny zatwierdzić tłumaczy zaproponowanych przez oferentów. Celem rozpatrywanego etapu proceduralnego było umożliwienie Centrum Tłumaczeń sprawdzenia, czy oferenci posiadają kwalifikacje zawodowe niezbędne do wykonania zamówienia, poprzez skontaktowanie się z proponowanymi tłumaczami w celu uzyskania ich uprzedniej zgody przed rozpoczęciem oceny, oraz zapewnienie, aby ci, którzy nie wyrazili zgody na udział w zaproszeniu do składania ofert lub którzy nie odpowiedzieli Centrum Tłumaczeń, zostali usunięci z listy proponowanych tłumaczy, a ich życiorysy zostały pominięte. Niezweryfikowanie dostępności proponowanych tłumaczy, gdy było to wymagane w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, mogłoby doprowadzić do sytuacji, która podważyłaby rzetelność procedury, w której wybrany oferent wygrywa z tłumaczami, którzy uzyskali dobre wyniki, ale w rzeczywistości nigdy nie byli dostępni. Może to również prowadzić do zmiany oferty, jeżeli nie można znaleźć zastępstwa o co najmniej takiej samej jakości jak pierwotnie proponowany tłumacz, w przypadku gdy oferent nie może już zagwarantować dostępności tego tłumacza. Oferenci nie mogą jednak zmieniać merytorycznego charakteru oferty po upływie ostatecznego terminu składania ofert. [19], [20]
37. Odstąpienie od etapu proceduralnego specyfikacji istotnych warunków zamówienia i niepoinformowanie wszystkich oferentów o tej decyzji stanowi zatem niewłaściwe administrowanie. Chociaż nie jest to możliwe w przypadku przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia, w przyszłych postępowaniach o udzielenie zamówienia Centrum Tłumaczeń nie powinno zmieniać specyfikacji istotnych warunków zamówienia bez odpowiedniej zmiany. Należy to zrobić dopiero przed upływem terminu składania ofert. W przypadku takiej zmiany Centrum Tłumaczeń powinno niezwłocznie powiadomić wszystkich oferentów o każdej decyzji dotyczącej zmiany lub odstąpienia od etapu proceduralnego specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawi poniżej sugestię w tym zakresie.
Wnioski
Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującymi wnioskami:
Centrum Tłumaczeń dopuściło się niewłaściwego administrowania, ponieważ nie określiło jasno i nie rozróżniło kryteriów wyboru i udzielenia zamówienia w specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
Centrum Tłumaczeń dopuściło się niewłaściwego administrowania, odstępując od etapu proceduralnego specyfikacji istotnych warunków zamówienia i nie informując wszystkich oferentów o takiej decyzji.
Jak wskazano powyżej, zalecenie nie służyłoby na tym etapie użytecznemu celowi. Rzecznik przedstawi jednak propozycje ulepszeń mających na celu uniknięcie w przyszłości niedociągnięć stwierdzonych w niniejszym dochodzeniu.
Skarżący i Centrum Tłumaczeń zostaną poinformowani o tej decyzji.
Propozycje ulepszeń
W przyszłych zaproszeniach do składania ofert Centrum Tłumaczeń powinno jasno określić i rozróżnić kryteria wyboru i udzielenia zamówienia w specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz zapewnić ich spójne stosowanie. W związku z tym Centrum Tłumaczeń powinno również przedstawić jasne instrukcje dotyczące rodzaju dowodów, które należy przedstawić zarówno w odniesieniu do kryteriów wyboru, jak i kryteriów udzielenia zamówienia, które należy wymienić w sposób jasny i odrębny.
Centrum Tłumaczeń nie powinno zmieniać specyfikacji istotnych warunków zamówienia bez odpowiedniej zmiany. Należy to zrobić dopiero przed upływem terminu składania ofert. W takim przypadku Komisja powinna niezwłocznie poinformować wszystkich oferentów o wszelkich zmianach lub odstąpieniu od etapu proceduralnego w specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
Teresa Anjinho
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich
Strasburg, 18 listopada 2025 r.
załącznik
3.2.3 Zdolność techniczna i zawodowa
Ø Kryterium T1
|
Oferent musi udowodnić doświadczenie w tłumaczeniu i postedycji z języka angielskiego na język bułgarski, chorwacki, czeski, duński, estoński, fiński, francuski, grecki, hiszpański, irlandzki, litewski, łotewski, maltański, niderlandzki, niemiecki, polski, portugalski, rumuński, słowacki, słoweński, szwedzki, islandzki, norweski, turecki, węgierski i włoski, w różnych dziedzinach nauki. |
|
|
Minimalny poziom zdolności |
Co najmniej 2 000 standardowych stron tłumaczenia w kombinacji językowej, na którą złożono ofertę, oraz w co najmniej jednej z następujących dziedzin naukowych: medycyna, weterynaria, farmacja, farmakologia, toksykologia, biologia, chemia, środowisko, bezpieczeństwo żywności lub biochemia. Doświadczenie oferenta w tłumaczeniu kombinacji językowej |
|
wymagane minimum, na które składana jest oferta: uwzględnienie więcej niż jednej dziedziny nauki ORAZ dodatkowych stron tłumaczenia w co najmniej jednej z wyżej wymienionych dziedzin nauki (do maksymalnie 5 000 dodatkowych stron tłumaczenia) zostanie uznane za atut. Doświadczenie w postedycji (oprócz tłumaczenia) w kombinacji językowej i w co najmniej jednej z wyżej wymienionych dziedzin nauki zostanie uznane za atut. |
|
|
Specjalistyczne doświadczenie tłumaczeniowe w co najmniej jednej z wyżej wymienionych dziedzin nauki (w instytucjach i organach UE lub krajowych lub międzynarodowych organach publicznych) w celu świadczenia zamówionych usług (w tym znaczenie usługi tłumaczeniowej i osiągnięty poziom jakości) zostanie uznane za atut. |
|
|
Podstawa oceny |
Kryterium to ma zastosowanie do oferenta jako całości, tj. łącznych zdolności wszystkich zaangażowanych podmiotów. |
|
Dowody |
Wykaz projektów spełniających minimalny poziom zdolności. Wykaz zawiera szczegółowe informacje dotyczące doświadczenia zawodowego oferenta w zakresie tłumaczenia pisemnego i postedycji. Wypełnić tabelę w załączniku 7 „Doświadczenie zawodowe oferenta” i dołączyć ją dla każdej części, w odniesieniu do której złożono ofertę. Jako dokumenty potwierdzające, w odniesieniu do każdego numeru referencyjnego wymienionego w wykazie, proszę przedstawić podpisane oświadczenia wydane przez klientów odpowiednich tłumaczeń. Aby uwzględnić doświadczenie, każde świadectwo musi być podpisane i musi zawierać wszystkie następujące elementy: papier firmowy i dane kontaktowe podmiotu certyfikującego, nazwę oferenta, wykonane zadanie (np. tłumaczenie, modyfikacja, postedycja), liczbę stron, kombinację językową i pole(-a), którego(-ych) dotyczy niniejsze zaproszenie do składania ofert. Listy referencyjne i certyfikaty muszą być podpisane ręcznie lub przy użyciu wiarygodnego oprogramowania do podpisu elektronicznego przez wnioskodawcę lub beneficjenta usług tłumaczeniowych. W tym kontekście oświadczenia własne lub dowody niezatwierdzone przez osoby trzecie nie będą akceptowane. Certyfikaty wydane przez osoby trzecie (tj. nie będące bezpośrednim podmiotem zamawiającym usługi) nie będą akceptowane, chyba że w ofercie zostaną wykazane i udokumentowane wyraźne powiązania między emitentem a ostatecznym usługodawcą. Zamówienia nie będą przyjmowane, chyba że zostaną wysłane wraz z fakturami wyraźnie wymieniającymi powyższe dane. Zwraca się uwagę na fakt, że Centrum Tłumaczeń zastrzega sobie prawo do podjęcia z osobą trzecią działań następczych w sprawie ważności przedłożonych zaświadczeń. |
Ø Kryterium T2
Oferent musi udowodnić, że posiada kwalifikacje zawodowe niezbędne do wykonania zamówienia.
|
Minimalny poziom zdolności |
Dla każdej kombinacji językowej, w odniesieniu do której złożono ofertę, należy zaproponować wykwalifikowany zespół tłumaczy/redaktorów. Każdy tłumacz/postredaktor zaangażowany w projekt musi spełniać minimalny poziom kwalifikacji opisany poniżej: Każdy z profili 1: dyplom ukończenia studiów wyższych lub równoważne kwalifikacje potwierdzone dyplomem w jednej z następujących dziedzin naukowych: medycyna lub weterynaria, farmacja, farmakologia, toksykologia, biologia, chemia lub biochemia. Lub profil 2: Dyplom ukończenia studiów wyższych lub równoważne kwalifikacje potwierdzone dyplomem w jednej z następujących dziedzin naukowych: środowisko lub bezpieczeństwo żywności. Lub profil 3: dyplom ukończenia studiów wyższych lub równoważne kwalifikacje potwierdzone dyplomem w dziedzinie tłumaczeń lub języków. Dla każdego zespołu można zaproponować maksymalnie 8 tłumaczy/redaktorów post-edytorów. Włączenie do proponowanych zespołów tłumaczy/redaktorów specjalizujących się w dziedzinach wymienionych w profilu 1 zostanie uznane za asse t. Włączenie tłumaczy/postredaktorów Profilu 2 i Profilu 3 zostanie odpowiednio przypisane kolejnym poziomom priorytetu. Dodatkowe kwalifikacje (poświadczone dyplomem) w wymaganych dziedzinach (wskazanych w profilach 1 i 2 ) zostaną uznane za atut. Tłumacze/postedytorzy zatwierdzeni przez Centrum Tłumaczeń podczas oceny znajdą się na liście(-ach) tłumaczy/postedytorów w załączniku IV do umowy. Bez uprzedniej zgody Centrum Tłumaczeń nie można wprowadzać żadnych zmian w zespole tłumaczeniowym/postedycyjnym zaproponowanym w ofercie i uznanym za ważny przez Centrum Tłumaczeń. Jedna strona standardowa = 1500 znaków, bez spacji, w języku źródłowym. Sześć miesięcy pracy w pełnym wymiarze godzin w charakterze tłumacza lub postredaktora odpowiada 500 standardowym stronom (w przypadku tłumaczenia) lub 800 standardowym stronom |
|
Podstawa oceny |
Kryterium to ma zastosowanie do oferenta jako całości, tj. łącznych zdolności wszystkich zaangażowanych podmiotów. |
|
Dowody |
Oferent łączy się z portalem Centrum Tłumaczeń poświęconym zaproszeniom do składania ofert i wypełnia formularz internetowy „Zespół językowy” zawierający wszystkie dane wymagane dla każdej kombinacji językowej, w odniesieniu do której złożono ofertę (jeden formularz dla każdej części). Po wypełnieniu formularza oferent musi go zatwierdzić i przedłożyć w systemie. Następnie oferent musi dołączyć wypełniony formularz do oferty jako załącznik 8 („Zespół językowy”) dla każdej części oferty. Należy pamiętać, że osobisty adres e-mail każdego tłumacza/redaktora pocztowego jest obowiązkowy. Centrum Tłumaczeń skontaktuje się z tłumaczami/redaktorami (e-mailem) w celu uzyskania ich uprzedniej zgody przed rozpoczęciem oceny. Tłumacze/redaktorzy, którzy nie wyrażą zgody na udział w zaproszeniu do składania ofert lub nie odpowiedzą na wiadomość Centrum Tłumaczeń w wyznaczonym terminie, zostaną usunięci z listy proponowanych tłumaczy/redaktorów, a ich życiorysy zostaną pominięte. Podaj życiorys wraz z prywatnymi danymi kontaktowymi (adres e-mail jest obowiązkowy) każdego tłumacza/redaktora zaangażowanego w realizację prac w ramach tego projektu. Proszę skorzystać ze wzoru Europass CV zamieszczonego w załączniku 9 „Curriculum Vitae”. Należy przedstawić kserokopię dyplomu (dyplomów) każdego zaangażowanego tłumacza/postedytora. |
3.4 Kryteria udzielenia zamówienia
Ø „Zasoby językowe i terminologiczne (10/100).
Ø Doświadczenie i specjalizacja oferenta w zakresie świadczenia zamówionych usług (w tym doświadczenie oferenta w zakresie tłumaczeń powyżej wymaganego minimum, doświadczenie po redakcji, specjalistyczne doświadczenie oferenta w zakresie tłumaczeń oraz jakość usług świadczonych przez oferenta) (50/100).
· Doświadczenie oferenta w tłumaczeniu kombinacji językowej i ponad wymagane minimum, na które składana jest oferta, zostanie uznane za atut: [aktywa a.]
o Specjalizacja oferenta w dziedzinach naukowych (obejmująca więcej niż jedną z wyżej wymienionych dziedzin naukowych) zostanie uznana za atut.[asset b.]
Dodatkowe strony tłumaczenia w co najmniej jednej z wyżej wymienionych dziedzin nauki (maksymalnie do 5 000 stron) zostaną uznane za atut. [aktywa c.]
Doświadczenie oferenta ✓ w zakresie postedycji (oprócz tłumaczenia) w kombinacji językowej i w co najmniej jednej z wyżej wymienionych dziedzin nauki zostanie uznane za atut.
✓ Specjalistyczne doświadczenie tłumaczeniowe w co najmniej jednej z wyżej wymienionych dziedzin naukowych do celów świadczenia zamówionych usług (w tym znaczenie [asset d.] usługi tłumaczeniowej i osiągnięty poziom jakości [asset e.]) zostanie uznane za atut.
Ø Kwalifikacje zespołu językowego do celów świadczenia zamówionych usług (w tym dodatkowe kwalifikacje zespołu tłumaczeniowego/postedycyjnego w wymaganych dziedzinach) (40/100).
✓ Uwzględnienie w proponowanych zespołach tłumaczy/redaktorów profilu 1 zostanie uznane za atut.
✓ Włączenie do proponowanych zespołów tłumaczy/redaktorów profilu 2 i profilu 3 zostanie odpowiednio przypisane kolejnym poziomom priorytetu.
✓ Dodatkowe kwalifikacje (potwierdzone dyplomem) w wymaganych dziedzinach (wskazanych w profilach 1 i 2) zostaną uznane za atut.” [Italics and highlighting added.]
[1] Zaproszenie do składania ofert FL/SCIENT23: https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/opportunities/tender-details/15180
[2] Streszczenie kryteriów wyboru i udzielenia zamówienia znajduje się w załączniku do niniejszej decyzji.
[3] Zob. załącznik i s. 22 specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
[4] Zob. załącznik i s. 23 specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
[5] Zob. załącznik i s. 26 specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
[6] Zgodnie z pkt 3.4 specyfikacji istotnych warunków zamówienia oferty, które uzyskały mniej niż 60 punktów z łącznej liczby 100 punktów, zostałyby uznane za oferty niedopuszczalnie niskiej jakości i nie podlegałyby dalszej ocenie.
[7] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii [...], Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1–222, (już nie obowiązuje): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018R1046
[8] „W celu oceny oferty instytucja zamawiająca stosuje kryteria udzielenia zamówienia”.
[9] Artykuł 21 załącznika I do rozporządzenia finansowego z 2018 r. stanowi: „Kryteria jakości mogą obejmować takie elementy jak wartość techniczna, cechy estetyczne i funkcjonalne, dostępność, projektowanie dla wszystkich użytkowników, cechy społeczne, środowiskowe i innowacyjne, proces produkcji, dostarczania i handlu oraz wszelkie inne szczególne procesy na dowolnym etapie cyklu życia robót budowlanych, dostaw lub usług, organizacja personelu wyznaczonego do realizacji zamówienia, obsługa posprzedażna, pomoc techniczna lub warunki dostawy, takie jak data dostawy, proces dostawy i okres dostawy lub okres realizacji.” https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018R1046#page=203
[10] Zob. pkt 4.3.1.11 Vademecum zamówień publicznych.
[11] Wyrok z dnia 6 lipca 2005 r., TQ3 Travel Solutions Belgium SA/Komisja, T-148/04, EU:T:2005:274, pkt 86: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=59875&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=5230963
[12] Zob. pkt 4.3.1.13 Vademecum.
[13] Wyrok z dnia 8 grudnia 2011 r., Evropaïki Dynamiki/Komisja, T‑39/08, EU:T:2011:721, pkt 21–24 oraz 40–42: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=116108&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=1400093
[14] Wykaz ten jest bezpośrednim cytatem z pisma Centrum Tłumaczeń z 1 grudnia 2023 r. Podkreślenie (pogrubienie) zostało dodane przez Centrum Tłumaczeń.
[15] Siedmiu tłumaczy/redaktorów profilu 1 i jeden tłumacz/redaktor profilu 3.
[16] Zob. na przykład zaproszenie do składania ofert CDT/2025/OP/0001 i zaproszenie do składania ofert CDT/2025/OP/0002.
[17] Zob. np. pkt 4.3.1.8 Vademecum zamówień publicznych.
[18] Centrum Tłumaczeń zwróciło się o zachowanie poufności tych argumentów.
[19] Wyrok Trybunału z dnia 29 marca 2012 r., sprawa C-599/10, SAG ELV Slovensko a.s., pkt 36, dostępny pod adresem https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=121164&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=350663
[20] Zob. pkt 4.3.1.11 Vademecum i wyjaśnienia dotyczące pkt 21 załącznika I do rozporządzenia finansowego z 2018 r.