Η Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια, Emily O'Reilly, κάλεσε τον Frontex να θεσπίσει μηχανισμό για την εξέταση καταγγελιών σχετικά με παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων που προκύπτουν από το έργο του. Ο Frontex συντονίζει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας των συνόρων και της παράνομης μετανάστευσης. Η Διαμεσολαβήτρια διεξήγαγε έρευνα, συμπεριλαμβανομένης δημόσιας διαβούλευσης, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο Frontex συμμορφώνεται με τα πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο Frontex συμμορφώθηκε με τις περισσότερες συστάσεις της Διαμεσολαβήτριας, αλλά αρνήθηκε να δημιουργήσει μηχανισμό καταγγελιών. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής υπέβαλε ειδική έκθεση για το θέμα αυτό στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η Emily O'Reilly δήλωσε: «Στο πλαίσιο της τραγωδίας της Λαμπεντούζα και άλλων πρόσφατων ανθρωπιστικών καταστροφών στα σύνορα της ΕΕ, είναι ζωτικής σημασίας ο Frontex να ασχολείται άμεσα με καταγγελίες μεταναστών και άλλων θιγόμενων προσώπων. Δεν δέχομαι την άποψη του Frontex ότι οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα των ενδιαφερόμενων κρατών μελών.»

Έρευνα σχετικά με την εφαρμογή των θεμελιωδών δικαιωμάτων του Frontex

Το 2009, ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων κατέστη νομικά δεσμευτικός για τον Frontex, ο οποίος εδρεύει στη Βαρσοβία. Έκτοτε, ορισμένες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, αμφισβήτησαν το κατά πόσον ο Frontex κάνει αρκετά για να συμμορφωθεί με τον Χάρτη. Ένα παράδειγμα που δόθηκε ήταν η αποστολή συνοριοφυλάκων της ΕΕ στην Ελλάδα, όπου κρατούμενοι μετανάστες κρατούνταν σε κέντρα κράτησης υπό απαράδεκτες συνθήκες.

Το 2011, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ εξέδωσαν κανονισμό για τον καθορισμό ειδικών πρόσθετων υποχρεώσεων όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα για τον Frontex. Το 2012, η Διαμεσολαβήτρια έθεσε στον Frontex σειρά ερωτήσεων σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο εκπληρώνει αυτές τις υποχρεώσεις και δρομολόγησε δημόσια διαβούλευση, η οποία συγκέντρωσε συνεισφορές από πολίτες, ΜΚΟ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και άλλες οργανώσεις.

Ο Frontex απάντησε ότι είχε λάβει διάφορα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας μιας στρατηγικής για τα θεμελιώδη δικαιώματα, ενός υπευθύνου θεμελιωδών δικαιωμάτων και κωδίκων δεοντολογίας για τις επιχειρήσεις του.

Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι, σε γενικές γραμμές, ο Frontex σημείωσε εύλογη πρόοδο όσον αφορά την αντιμετώπιση ζητημάτων θεμελιωδών δικαιωμάτων. Συνέστησε, ωστόσο, στον Frontex να θεσπίσει μηχανισμό καταγγελιών.

Ο Frontex απέρριψε τη σύσταση αυτή με το επιχείρημα ότι τα μεμονωμένα περιστατικά εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του αντίστοιχου κράτους μέλους. Η Emily O'Reilly διαφώνησε και υπέβαλε ειδική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ζητώντας την υποστήριξή του για να πείσει τον Frontex να επανεξετάσει την προσέγγισή του.

Η ειδική έκθεση είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://www.ombudsman.europa.eu/en/cases/specialreport.faces/en/52465/html.bookmark