Προϊστάμενος τμήματος
ΕΥΕΔ SG.2 Κοινοβουλευτικές Υποθέσεις

Αξιότιμε κ. X,

Ο Διαμεσολαβητής έλαβε καταγγελία κατά της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ). Η καταγγελία αφορά την απάντηση της ΕΥΕΔ σε αίτημα πρόσβασης του κοινού [1] σε διπλωματική επικοινωνία σχετικά με την προσωρινή εφαρμογή της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Mercosur (iTA).

Τον Μάιο του 2026 η ΕΥΕΔ παρέτεινε την προθεσμία απάντησης στο αίτημα του καταγγέλλοντος. Δεδομένου ότι δεν έλαβε απάντηση εντός της εν λόγω παραταθείσας προθεσμίας, ο ενδιαφερόμενος ζήτησε από την ΕΥΕΔ να επανεξετάσει τη σιωπηρή άρνησή της να χορηγήσει πρόσβαση (υποβάλλοντας «επιβεβαιωτική αίτηση»).

Στην επιβεβαιωτική απάντησή της του Ιουνίου 2026, η ΕΥΕΔ εντόπισε τέσσερα έγγραφα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος του καταγγέλλοντος. Εξήγησε ότι και τα τέσσερα έγγραφα είναι οι λεγόμενες «ρηματικές σημειώσεις» που ενημερώνουν τις αντίστοιχες χώρες της Mercosur ότι η ΕΕ ολοκλήρωσε τις εσωτερικές διαδικασίες της για την προσωρινή εφαρμογή της iTA. Δεδομένου ότι ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της ΕΕ ενεργεί ως θεματοφύλακας της συμφωνίας, τα ζητούμενα έγγραφα προέρχονται από το Συμβούλιο.

Κατόπιν διαβούλευσης με το Συμβούλιο, η ΕΥΕΔ αρνήθηκε την πρόσβαση σε όλα τα έγγραφα στο σύνολό τους. Με τον τρόπο αυτό, υποστήριξε ότι η δημοσιοποίηση αυτών των «ρηματικών σημειώσεων» θα υπονόμευε το δημόσιο συμφέρον όσον αφορά τις διεθνείς σχέσεις ^[2] και την προστασία των δικαστικών διαδικασιών ^[3]. Ειδικότερα, η δημοσιοποίηση των «ρηματικών σημειώσεων» θα υπονόμευε τη σχέση εμπιστοσύνης με την ΕΕ ως διαπραγματευτή σε σχέση με τη συγκεκριμένη συμφωνία και με τους διεθνείς εταίρους γενικότερα, καθώς βασίζονται στο απόρρητο των διπλωματικών ανταλλαγών με την ΕΕ. Επιπλέον, η ΕΥΕΔ έκρινε ότι η δημοσιοποίηση θα υπονόμευε το Δικαστήριο της ΕΕ όσον αφορά την εν εξελίξει επανεξέταση της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur και της iTA.

Ο καταγγέλλων δεν είναι ικανοποιημένος με το αποτέλεσμα αυτό. Θεωρούν ότι τα ζητούμενα έγγραφα είναι δημόσιας σημασίας και θα ήθελαν να τους δοθεί πρόσβαση σε τεκμηριωμένες πληροφορίες, όπως «διαδικαστικές κοινοποιήσεις, ημερομηνίες εφαρμογής και άλλα μη ευαίσθητα στοιχεία που μπορούν να γνωστοποιηθούν χωρίς να υπονομεύονται νομίμως προστατευόμενα συμφέροντα».

Η Διαμεσολαβήτρια αποφάσισε να κινήσει έρευνα σχετικά με την απόφαση της ΕΥΕΔ να αρνηθεί την πρόσβαση του κοινού βάσει του κανονισμού 1049/2001.

Ο κανονισμός 1049/2001 ορίζει ότι οι αιτήσεις πρόσβασης πρέπει να διεκπεραιώνονται ταχέως. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, ο Διαμεσολαβητής επιδιώκει επίσης να χειρίζεται υποθέσεις όπως αυτή το συντομότερο δυνατόν.

Ως πρώτο βήμα, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί αναγκαίο να επανεξετάσει τα επίμαχα ζητηθέντα έγγραφα, καθώς και τα έγγραφα σχετικά με τη διαβούλευση με το Συμβούλιο. Ο Διαμεσολαβητής θα παρακαλούσε την ΕΥΕΔ να παράσχει αντίγραφο των εν λόγω εγγράφων, κατά προτίμηση σε ηλεκτρονική μορφή μέσω κρυπτογραφημένου ηλεκτρονικού ταχυδρομείου [4], έως τις 11 Σεπτεμβρίου. Εάν τα έγγραφα περιέχουν διαβαθμισμένες πληροφορίες της ΕΕ ή εάν η ΕΥΕΔ προτιμά επιτόπια επιθεώρηση, η Διαμεσολαβήτρια θα ζητήσει από την ΕΥΕΔ να επικοινωνήσει με την υπεύθυνη ερευνών για την υπόθεση, κ. Paulien Van de Velde-Van Rumst.

Τα έγγραφα που αποτελούν αντικείμενο της αίτησης πρόσβασης του κοινού θα αντιμετωπίζονται ως εμπιστευτικά, μαζί με κάθε άλλο υλικό που η ΕΥΕΔ επιλέγει να κοινοποιήσει στο Γραφείο του Διαμεσολαβητή και το οποίο θεωρεί εμπιστευτικό. Τα έγγραφα αυτού του είδους θα αποτελέσουν αντικείμενο χειρισμού και αποθήκευσης σύμφωνα με αυτό το εμπιστευτικό καθεστώς και θα διαγραφούν από τους φακέλους του Διαμεσολαβητή λίγο μετά την ολοκλήρωση της έρευνας.

Η θέση της ΕΥΕΔ καθορίστηκε στην επιβεβαιωτική απάντησή της της 30ής Ιουνίου 2026. Ωστόσο, εάν η ΕΥΕΔ επιθυμεί να διατυπώσει πρόσθετες απόψεις, οι οποίες θα πρέπει να ληφθούν υπόψη από την Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια κατά τη διάρκεια της παρούσας έρευνας, θα ήταν ευγνώμων εάν μπορούσαν να διαβιβαστούν και στο Γραφείο της έως τις 11 Σεπτεμβρίου.

Με εκτίμηση,

Jennifer King
Προϊσταμένη της Μονάδας Ερευνών II (προσωρινά)

Στρασβούργο, 31/07/2026

[1] Σύμφωνα με τον κανονισμό 1049/2001 για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής:

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32001R1049.

[2] Άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο α) τρίτη περίπτωση του κανονισμού 1049/2001.

[3] Άρθρο 4 παράγραφος 2 δεύτερη περίπτωση του κανονισμού 1049/2001.

[4] Τα κρυπτογραφημένα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μπορούν να σταλούν στο ειδικό γραμματοκιβώτιό μας.