Προϊστάμενος Μονάδας
Γενική Γραμματεία Μονάδα
SG.A.3 - Διαφάνεια 

Αξιότιμη κ. X,

Ο Διαμεσολαβητής έλαβε καταγγελία κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η καταγγελία αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή χειρίστηκε αίτημα για πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα [1], το οποίο υποβλήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025 και καταχωρίστηκε με αριθμό αναφοράς EASE 2025/4615. Ο καταγγέλλων ζητεί πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα σχετικά με την αίτηση για το καθεστώς του «στρατηγικού έργου» που υποβλήθηκε για το έργο Jadar για το λίθιο και το βόριο στη Σερβία.

Στην αρχική της απόφαση της 3ης Νοεμβρίου 2025, η Επιτροπή προσδιόρισε επτά έγγραφα ως εμπίπτοντα στο πεδίο εφαρμογής της αίτησης πρόσβασης του κοινού. Αρνήθηκε να επιτρέψει την πρόσβαση στα έγγραφα στο σύνολό τους, υποστηρίζοντας ότι η κοινολόγηση θα έθιγε την προστασία του δημόσιου συμφέροντος όσον αφορά την άμυνα και τις στρατιωτικές υποθέσεις [2] και τη χρηματοπιστωτική και οικονομική πολιτική [3] της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και την προστασία των εμπορικών συμφερόντων ^[4] (για τα οποία η Επιτροπή βασίστηκε σε γενικό τεκμήριο μη κοινολόγησης).

Στις 23 Νοεμβρίου 2025 η καταγγέλλουσα υπέβαλε επιβεβαιωτική αίτηση υποστηρίζοντας ότι υπάρχει υπερισχύον δημόσιο συμφέρον για δημοσιοποίηση δεδομένων των πιθανών περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου.

Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη λάβει τελική θέση σχετικά με το αίτημα του καταγγέλλοντος για πρόσβαση του κοινού.

Ελλείψει ρητής επιβεβαιωτικής απάντησης, ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στον Διαμεσολαβητή στις 24 Ιανουαρίου 2026.

Ο Διαμεσολαβητής αποφάσισε να κινήσει έρευνα σχετικά με τη σιωπηρή άρνηση της Επιτροπής να παράσχει πρόσβαση στο κοινό δυνάμει του κανονισμού 1049/2001 [5].

Ως πρώτο στάδιο της έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια ζητεί από την Επιτροπή να απαντήσει στην επιβεβαιωτική αίτηση το συντομότερο δυνατόν και το αργότερο έως τις 27 Φεβρουαρίου 2026.

Εάν η καθυστέρηση συνεχιστεί και μετά την ημερομηνία αυτή, ή εάν ο καταγγέλλων δεν είναι ικανοποιημένος με την πρόσβαση που χορηγήθηκε μετά την έκδοση επιβεβαιωτικής απόφασης, ο Διαμεσολαβητής προτίθεται να επανεξετάσει τα επίμαχα έγγραφα.[6] Στην περίπτωση αυτή, ο Διαμεσολαβητής θα επικοινωνήσει εκ νέου με την Επιτροπή με χωριστό αίτημα, στο οποίο θα καθορίζονται οι λεπτομέρειες της επιθεώρησης.

Στο πλαίσιο στρατηγικής έρευνας, η Διαμεσολαβήτρια έχει ήδη διαπιστώσει ότι οι συστημικές καθυστερήσεις της Επιτροπής στην επεξεργασία των αιτήσεων πρόσβασης του κοινού ισοδυναμούν με κακοδιοίκηση.[7] Ως εκ τούτου, ενώ η Διαμεσολαβήτρια εκφράζει τη λύπη της για την καθυστέρηση στην απάντηση της Επιτροπής στο αίτημα, δεν κινεί έρευνα σχετικά με τους λόγους της καθυστέρησης στη συγκεκριμένη υπόθεση.

Υπεύθυνος για την έρευνα είναι ο κ. Nicholas Hernanz.

Με εκτίμηση,

Rosita Hickey
Διευθυντής Ερευνών

Στρασβούργο, 09/02/2026

[1] Σύμφωνα με τον κανονισμό 1049/2001 για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής: http://data.europa.eu/eli/reg/2001/1049/oj.

[2] Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο α) πρώτη περίπτωση του κανονισμού 1049/2001.

[3] Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο α) τέταρτη περίπτωση του κανονισμού 1049/2001.

[4] Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 πρώτη περίπτωση του κανονισμού 1049/2001.

^[5] Βλ. άρθρο 8 παράγραφος 3 του κανονισμού 1049/2001, σύμφωνα με το οποίο, ελλείψει ρητής απάντησης εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος, αυτό οδηγεί σε σιωπηρή αρνητική απάντηση στην αίτηση επανεξέτασης.

[6] Επισημαίνεται ότι η Διαμεσολαβήτρια κίνησε έρευνα πέρυσι στην υπόθεση 3164/2025/MIG («Πώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χειρίστηκε αίτημα για πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα που σχετίζονται με αίτηση έργου εξόρυξης λιθίου στη Σερβία να χαρακτηριστεί ως «στρατηγικό έργο» βάσει του νόμου για τις κρίσιμες πρώτες ύλες»), η οποία φαίνεται να αφορά το ίδιο σύνολο επτά εγγράφων. Ο Διαμεσολαβητής έχει ήδη λάβει αντίγραφα των επτά εγγράφων προς εξέταση στο πλαίσιο της εν λόγω έρευνας.

[7] Απόφαση της Διαμεσολαβήτριας στο πλαίσιο της στρατηγικής έρευνας OI/2/2022/OAM σχετικά με τον χρόνο που χρειάζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να διεκπεραιώσει τις αιτήσεις πρόσβασης του κοινού σε έγγραφα: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/175321