Αξιότιμε κ. X,

Έλαβα καταγγελία κατά της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) από τον κ. Y εξ ονόματος του δικτύου δράσης για τα φυτοφάρμακα (PAN) Europe.

Η καταγγελία αφορά τον τρόπο με τον οποίο η EFSA απάντησε στις ανησυχίες του καταγγέλλοντος σχετικά με την προσέγγιση της EFSA όσον αφορά την εκτίμηση κινδύνου των φυτοπροστατευτικών προϊόντων (φυτοφάρμακα). Ειδικότερα, ο καταγγέλλων θεωρεί ότι η EFSA, στην απάντησή της, δεν:

• να αντιμετωπίσει την ανησυχία του καταγγέλλοντος ότι, στην τρέχουσα προσέγγισή του για την εκτίμηση κινδύνου, δεν λαμβάνει δεόντως υπόψη τις έμμεσες επιπτώσεις των φυτοφαρμάκων στη βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα, παρόλο που υπάρχουν ήδη κατάλληλες μέθοδοι για τον σκοπό αυτό· ο καταγγέλλων έχει κοινοποιήσει στην EFSA διάφορες επιστημονικές μελέτες και σχετικές πληροφορίες στις οποίες, κατά τη γνώμη του, η EFSA δεν έχει απαντήσει δεόντως·
• να αντιδράσει στα νομικά επιχειρήματα που προέβαλε ο καταγγέλλων ότι οι έμμεσες επιπτώσεις θα πρέπει ήδη να λαμβάνονται υπόψη στην εκτίμηση κινδύνου της EFSA [ο καταγγέλλων αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 στοιχείο ε) σημείο iii) του κανονισμού 1107/2009 [1]]·
• να παράσχει επαρκείς εξηγήσεις για να καταδείξει ότι η προβλεπόμενη προσέγγιση, η οποία επικεντρώνεται στον ορισμό των ειδικών στόχων προστασίας, αποτελεί κατάλληλη λύση στο πρόβλημα. Ο καταγγέλλων θεωρεί ότι η προσέγγιση αυτή είναι επιλεκτική και ανεπαρκής για την προστασία της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων.

Επιπλέον, ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η EFSA έλαβε υπόψη τις έμμεσες επιπτώσεις στην εκτίμηση κινδύνου της γλυφοσάτης και θα ήθελε να εξηγήσει η EFSA τους λόγους για τους οποίους δεν είναι σε θέση να υιοθετήσει μια τέτοια προσέγγιση πιο συστηματικά.

Αποφάσισα να ξεκινήσω έρευνα σχετικά με την καταγγελία αυτή για να λάβω λεπτομερέστερες απαντήσεις από την EFSA σε σχέση με ορισμένες πτυχές που έθεσε ο καταγγέλλων στην αλληλογραφία του με την EFSA.

Στο πλαίσιο αυτό, θα σας παρακαλούσα να απαντήσετε στις ερωτήσεις που παρατίθενται στο παράρτημα, εντός τριών μηνών από την ημερομηνία της παρούσας επιστολής.

Σημειωτέον ότι είναι πιθανό να αποστείλω την απάντησή σας και τα σχετικά συνημμένα στον καταγγέλλοντα για παρατηρήσεις [2].

Υπεύθυνος για τις έρευνες είναι ο κ. Rutger van Kammen.

Επισυνάπτεται στην παρούσα επιστολή αντίγραφο της καταγγελίας και της επιστολής που εστάλη στον καταγγέλλοντα.

Με εκτίμηση,

Emily O'Reilly
Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια

Στρασβούργο, 21/12/2023

Παράρτημα

1) Η EFSA εξήγησε στις απαντήσεις της στον καταγγέλλοντα ότι έχει ήδη λάβει μέτρα για την προώθηση της αξιολόγησης του περιβαλλοντικού κινδύνου των φυτοφαρμάκων προς μια συστημική προσέγγιση. Εν τω μεταξύ, «λαμβανομένης υπόψη της πολυπλοκότητας του θέματος», η EFSA δήλωσε ότι οι ενδιάμεσες λύσεις, όπως αυτές που προτείνονται από τον καταγγέλλοντα, «μπορεί να μην είναι απολύτως κατάλληλες». Στην απάντησή της, της 26ης Ιουλίου 2023, η EFSA διευκρίνισε περαιτέρω ότι «έως ότου καταστεί διαθέσιμη μια τέτοια εναρμονισμένη προσέγγιση, δεν μπορεί να εξαχθεί σαφές συμπέρασμα σχετικά με τους κινδύνους λόγω έμμεσων επιπτώσεων και ο εκτιμητής κινδύνου μπορεί να επισημάνει το ζήτημα μόνο στους διαχειριστές κινδύνου, όπως διενεργήθηκε κατά την αξιολόγηση της γλυφοσάτης το 2017».

• Θα μπορούσε η EFSA να εξηγήσει λεπτομερέστερα τους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι οι ενδιάμεσες λύσεις για την αξιολόγηση των έμμεσων επιπτώσεων των φυτοφαρμάκων στη βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα, όπως αυτές που προτείνονται από τον καταγγέλλοντα, «μπορεί να μην είναι πλήρως κατάλληλες»;
• Θα μπορούσε η EFSA να εξηγήσει λεπτομερέστερα πώς «επισήμανε» το ζήτημα των κινδύνων λόγω έμμεσων επιπτώσεων στους διαχειριστές κινδύνου κατά την αξιολόγηση της γλυφοσάτης το 2017 και γιατί το έπραξε στην εκτίμηση κινδύνου του συγκεκριμένου φυτοφαρμάκου; Έχει υιοθετήσει η EFSA παρόμοια προσέγγιση κατά την αξιολόγηση οποιουδήποτε άλλου φυτοφαρμάκου; Αν δεν συμβαίνει αυτό, γιατί όχι;

2) Η EFSA επισήμανε περαιτέρω ότι οι προαναφερθείσες δράσεις για την προώθηση της εκτίμησης περιβαλλοντικού κινδύνου των φυτοφαρμάκων προς μια συστημική προσέγγιση βασίζονται σε χάρτη πορείας που δημοσιεύτηκε το 2022 και ότι «έχει αναπτυχθεί πολυετές πρόγραμμα για την αντιμετώπιση διαφόρων αναγκών». Στη συνέχεια, η EFSA αναφέρει διάφορα έργα και προσκλήσεις υποβολής προτάσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη ή πρόκειται να δρομολογηθούν σύντομα. Θα μπορούσε η EFSA να εξηγήσει λεπτομερέστερα το περιεχόμενο και το πεδίο εφαρμογής του πολυετούς προγράμματος, να παράσχει ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωσή του και να εξηγήσει πώς και πότε είναι πιθανό να αντιμετωπιστούν οι συγκεκριμένες ανησυχίες που εξέφρασε ο καταγγέλλων;

3) Η EFSA ανέφερε στις απαντήσεις της προς τον καταγγέλλοντα ότι οι συγκεκριμένοι στόχοι μιας εκτίμησης περιβαλλοντικού κινδύνου όσον αφορά το τι πρέπει να προστατεύεται, πού να προστατεύεται, σε ποια χρονική περίοδο και με ποιον βαθμό βεβαιότητας - οι στόχοι ειδικής προστασίας (SPG) - καθορίζονται επί του παρόντος (εκ νέου) από τους διαχειριστές κινδύνου σε μια διαδικασία που ξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Θα μπορούσε η EFSA να εξηγήσει λεπτομερέστερα τον ρόλο της στην εν λόγω διαδικασία, τη σύνδεση με τις προαναφερθείσες δράσεις και την τρέχουσα κατάσταση/ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της διαδικασίας καθορισμού των SPG (στον βαθμό που οι πληροφορίες αυτές είναι διαθέσιμες στην EFSA);

4) Πώς αντιμετωπίζεται το ζήτημα των «έμμεσων επιπτώσεων» στο ισχύον νομικό πλαίσιο για την EFSA;

[1] Κανονισμός 1107/2009 σχετικά με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32009R1107

[2] Εάν επιθυμείτε να υποβάλετε έγγραφα ή πληροφορίες που θεωρείτε εμπιστευτικές, και τα οποία θα πρέπει

να μην γνωστοποιηθεί στον καταγγέλλοντα, να επισημανθεί ως «εμπιστευτικό». Τα κρυπτογραφημένα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μπορούν να σταλούν στο ειδικό μας γραμματοκιβώτιο.

έγγραφα αυτού του είδους θα διαγραφούν από τους φακέλους της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας λίγο μετά το πέρας της έρευνας.