Στρασβούργο, 14/07/2020

Αποφάσεις της Ευρωπαίας Διαμεσολαβήτριας επί των καταγγελιών 1141/2020/MIG και 1143/2020/MIG κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με δηλώσεις του Προέδρου της και του Αντιπροέδρου της για τη Δημοκρατία και τη Δημογραφία ενόψει των κροατικών εκλογών

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,

Στις 5 και 6 Ιουλίου 2020, δύο οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών — η GONG και το Καλό Λόμπι — υπέβαλαν καταγγελίες στο Γραφείο μου σχετικά με τη συμμετοχή σας και της Αντιπροέδρου Suica σε βιντεοκλίπ που υποστήριζε την προεκλογική εκστρατεία ενός κροατικού πολιτικού κόμματος. Οι καταγγέλλοντες αμφισβήτησαν κατά πόσον αυτό συνάδει με τον κώδικα δεοντολογίας της Επιτροπής για τα μέλη της. Ένας από τους καταγγέλλοντες εξέφρασε σκεπτικισμό σχετικά με την εξήγηση ότι αυτό είχε γίνει υπό την προσωπική του ιδιότητα και εξέφρασε επίσης την ανησυχία ότι υπάρχουν ελλείψεις στο σύστημα εποπτείας όσον αφορά τον κώδικα. Οι ανησυχίες των καταγγελλόντων είναι βάσιμες.

Σημειώνω ότι η Επιτροπή, κατά τη διάρκεια της μεσημεριανής ενημέρωσης Τύπου της 6ης Ιουλίου 2020, αναγνώρισε ότι είχαν γίνει λάθη και δήλωσε ότι θα τεθούν σε εφαρμογή διαδικασίες για να διασφαλιστεί ότι τα λάθη αυτά δεν θα επαναληφθούν. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή εξετάζει ήδη τον καλύτερο τρόπο αντιμετώπισης αυτού του ζητήματος.

Επιπλέον, ένα από τα κύρια ζητήματα που εγείρουν οι καταγγέλλοντες είναι κατά πόσον, γενικά, οι Επίτροποι θα πρέπει να συμμετέχουν στην εθνική πολιτική. Πρόκειται σε μεγάλο βαθμό για πολιτικό ζήτημα. Είναι, ωστόσο, κατανοητό ότι το κοινό διερωτάται σε ποιο βαθμό τα μέλη της Επιτροπής μπορούν ή πρέπει να συμμετέχουν σε πολιτικές εκστρατείες, λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλομορφία και την εμβέλεια των ρόλων της Επιτροπής, οι οποίοι είναι πολιτικοί, νομικοί, εκτελεστικοί, κανονιστικοί και άλλοι.

Μπορεί να υπάρξει σύγχυση στην κοινή γνώμη σχετικά με τους αντίστοιχους ρόλους και τις αρμοδιότητες των κύριων θεσμικών οργάνων της ΕΕ και πιστεύω ότι θα συμφωνούσατε ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών μπορεί να ενισχυθεί μέσω της σαφήνειας εν προκειμένω.

Ως εκ τούτου, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι ο καταλληλότερος τρόπος για την αντιμετώπιση των ζητημάτων που εγείρονται, σε αυτό το στάδιο, είναι να τα επισημάνω σε εσάς και στο αρμόδιο όργανο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, να λάβετε τα αναγκαία μέτρα. Σας έγραψα ήδη τον περασμένο μήνα σχετικά με χωριστή καταγγελία για να ρωτήσω πώς η Επιτροπή διασφαλίζει στην πράξη ότι οι Επίτροποι ενημερώνονται για τις υποχρεώσεις τους βάσει του κώδικα [1].

Οι καταγγέλλοντες εξέφρασαν εύλογες ανησυχίες σχετικά με τον κώδικα, οι οποίες απηχούν ορισμένες από τις ελλείψεις που έχω εντοπίσει στο παρελθόν [2]. Σε αυτές περιλαμβάνονται η έλλειψη επαρκούς σαφήνειας του κώδικα, εν μέρει, και η ανάγκη ενίσχυσης της ανεξάρτητης εποπτείας.

Για παράδειγμα, δεν είναι σαφές σε ποιον, ως Πρόεδρος, θα πρέπει να δηλώσετε την πρόθεσή σας να συμμετάσχετε σε εθνική προεκλογική εκστρατεία. Αυτό υποδηλώνει ότι ενδέχεται να χρειαστεί ξεχωριστός κώδικας δεοντολογίας για εσάς ως Πρόεδρο.

Υπό το πρίσμα της ανησυχίας και των ανησυχιών που εκφράστηκαν, μεταξύ άλλων και από το ευρύτερο κοινό, θεωρώ σημαντικό να αποσαφηνίσει η Επιτροπή τα ζητήματα αυτά. Ως εκ τούτου, αποφάσισα να σας διαβιβάσω τις δύο καταγγελίες, ώστε να μπορείτε να λάβετε υπόψη τις ανησυχίες των καταγγελλόντων κατά την εξέταση πιθανών μέτρων.

Δεδομένου ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κλήθηκε να γνωμοδοτήσει σχετικά με την τρέχουσα έκδοση του κώδικα κατά τη σύνταξή του, θεωρώ επίσης σημαντικό να επισημάνω τα ζητήματα αυτά στην Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού του Κοινοβουλίου. Ως εκ τούτου, θα διαβιβάσω αντίγραφο της παρούσας επιστολής και των συνημμένων της στο Κοινοβούλιο.

Θα σας παρακαλούσα να με ενημερώσετε, εντός τριών μηνών, σχετικά με τα μέτρα που προτίθεστε να λάβετε για να δοθεί συνέχεια στις ανησυχίες που εκφράστηκαν.

Επισυνάπτονται αντίγραφα των δύο καταγγελιών, καθώς και οι αποφάσεις μου επ’ αυτών.

Με εκτίμηση,

η Έμιλι Ο' Ράιλι

Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής

Συνημμένα:

• Καταγγελία 1141/2020/MIG
• Καταγγελία 1143/2020/MIG
• Απόφαση επί της καταγγελίας 1141/2020/MIG
• Απόφαση επί της καταγγελίας 1143/2020/MIG
• Επιστολή προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

[1] Βλ. https://www.ombudsman.europa.eu/el/correspondence/el/129654

[2] Βλ., για παράδειγμα, τις αποφάσεις μου: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/68762 και https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/99946.