Οι τρεις υποθέσεις αφορούν τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εφάρμοσε τους κανόνες της για τη βελτίωση της νομοθεσίας και άλλες διαδικαστικές απαιτήσεις κατά την κατάρτιση νομοθετικών προτάσεων σχετικά με την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα (983/2025/MAS), την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών (2031/2024/VB) και την κοινή γεωργική πολιτική (1379/2024/MIK). Η Επιτροπή θεώρησε τις προτάσεις αυτές επείγουσες και, ως εκ τούτου, παρέλειψε τα μέτρα που προβλέπονται στους κανόνες της, όπως οι εκτιμήσεις επιπτώσεων και οι δημόσιες διαβουλεύσεις. Οι καταγγέλλοντες, οι οποίοι είναι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, θεώρησαν ότι οι παραλείψεις αυτές παραβιάζουν τους κανόνες της Επιτροπής για τη «βελτίωση της νομοθεσίας». Σε δύο περιπτώσεις, οι καταγγέλλοντες ισχυρίστηκαν επίσης ότι η Επιτροπή δεν έλεγξε τη συνοχή των νομοθετικών προτάσεων με τους στόχους της ΕΕ για το κλίμα, όπως απαιτείται από τον ευρωπαϊκό νόμο για το κλίμα. Σε μία περίπτωση, ο καταγγέλλων εξέφρασε περαιτέρω την ανησυχία ότι η Επιτροπή παραβίασε τον εσωτερικό κανονισμό της σχετικά με τις διυπηρεσιακές διαβουλεύσεις.   

Ο Διαμεσολαβητής κίνησε έρευνες για τις τρεις υποθέσεις. Έλαβε τη γραπτή απάντηση της Επιτροπής και στις τρεις υποθέσεις, εξέτασε τους σχετικούς φακέλους της Επιτροπής και οι ομάδες έρευνας της συναντήθηκαν με εκπροσώπους της Επιτροπής στο πλαίσιο δύο ερευνών.

Η Επιτροπή απάντησε ότι οι κανόνες για τη «βελτίωση της νομοθεσίας» δεν είναι δεσμευτικό δίκαιο, αλλά ένα σύνολο εργαλείων χάραξης πολιτικής για τη συλλογή σχετικών πληροφοριών που θα πρέπει να εφαρμόζονται με αναλογικό τρόπο. Υποστήριξε επίσης ότι είχε συλλέξει όλα τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία πριν από την έγκριση των εν λόγω νομοθετικών προτάσεων, είχε ζητήσει τη γνώμη των ενδιαφερόμενων μερών και είχε διενεργήσει τις αξιολογήσεις κλιματικής συνέπειας και τη διυπηρεσιακή διαβούλευση σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες.

Με βάση τις έρευνές της, η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ορισμένες διαδικαστικές ελλείψεις στον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή εκπόνησε τις νομοθετικές προτάσεις οι οποίες, στο σύνολό τους, ισοδυναμούν με κακοδιοίκηση.

Ειδικότερα, η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε ότι η Επιτροπή υιοθέτησε ευρεία ερμηνεία του όρου «επείγον» και δεν αιτιολόγησε επαρκώς το «επείγον» των νομοθετικών προτάσεων προς το κοινό και δεν τεκμηρίωσε τις παρεκκλίσεις της από τους ισχύοντες κανόνες για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε επίσης ότι η Επιτροπή δεν έχει θεσπίσει διαδικασία που θα διασφάλιζε, όπως απαιτείται από τις Συνθήκες και τη νομολογία, διαφανή, τεκμηριωμένη και χωρίς αποκλεισμούς προετοιμασία «επειγουσών» νομοθετικών προτάσεων. Η Διαμεσολαβήτρια διαπίστωσε επίσης ότι η Επιτροπή, μη τηρώντας κατάλληλα αρχεία των υποχρεωτικών ελέγχων συνέπειας των προτάσεών της με τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ, δεν ενήργησε με υπεύθυνο τρόπο.

Για την αντιμετώπιση αυτών των ελλείψεων, η Διαμεσολαβήτρια διατύπωσε δύο συστάσεις. Η Διαμεσολαβήτρια συνέστησε στην Επιτροπή να διασφαλίσει την προβλέψιμη, συνεπή και μη αυθαίρετη εφαρμογή των κανόνων της για τη βελτίωση της νομοθεσίας, ορίζοντας «επείγουσες» καταστάσεις που δικαιολογούν παρέκκλιση από τις απαιτήσεις που ορίζονται στους κανόνες. Επιπλέον, όταν χορηγούνται παρεκκλίσεις, η Επιτροπή θα πρέπει να θεσπίσει διαδικασία για να διασφαλίσει ότι η επείγουσα προετοιμασία νομοθετικών προτάσεων εξακολουθεί να συμμορφώνεται με τις αρχές μιας διαφανούς, τεκμηριωμένης και χωρίς αποκλεισμούς νομοθετικής διαδικασίας. Για να συνδράμει την Επιτροπή στο έργο αυτό, η Διαμεσολαβήτρια διατύπωσε τέσσερις προτάσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν την αποσαφήνιση των κανόνων διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη για επείγουσες προτάσεις και τη διασφάλιση της έγκαιρης δημοσίευσης των αποδεικτικών στοιχείων που υποστηρίζουν τις προτάσεις της, ώστε να καταστεί δυνατή η διεξαγωγή δημόσιου διαλόγου πριν από την έγκριση της νομοθεσίας.

Η υπόθεση αφορούσε την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να σταματήσει να συνεργάζεται με προσωρινά απασχολούμενο στις υπηρεσίες παιδικής φροντίδας. Ο καταγγέλλων προσλήφθηκε μέσω εξωτερικού αναδόχου με εβδομαδιαίες συμβάσεις. Σύμφωνα με τις οδηγίες της Επιτροπής, ο ανάδοχος ενημέρωσε την καταγγέλλουσα ότι η Επιτροπή δεν θα ζητούσε πλέον τις υπηρεσίες της. Η καταγγέλλουσα απευθύνθηκε στη Διαμεσολαβήτρια υποστηρίζοντας ότι η Επιτροπή δεν της αιτιολόγησε δεόντως την απόφασή της.

Ο Διαμεσολαβητής έχει επανειλημμένα την άποψη ότι, όταν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ ζητούν την καταγγελία της σύμβασης ενός προσώπου με εξωτερικό ανάδοχο, θα πρέπει να παρέχουν δίκαιους και αντικειμενικούς λόγους που να δικαιολογούν την καταγγελία, να ενημερώνουν το ενδιαφερόμενο πρόσωπο και να διασφαλίζουν ότι τους παρέχεται η δυνατότητα να υποβάλουν παρατηρήσεις πριν από την καταγγελία. Ο επισφαλής χαρακτήρας της καταστάσεως του προσωρινά απασχολουμένου συνεπάγεται ότι η Επιτροπή οφείλει να είναι δίκαιη και διαφανής, ακόμη και ελλείψει συμβατικής σχέσεως. Στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή δεν διασφάλισε ότι δόθηκε στον καταγγέλλοντα η δυνατότητα ακρόασης και υποβολής παρατηρήσεων σχετικά με τους λόγους που προέβαλε η Επιτροπή προτού αποφασίσει να μην ζητήσει πλέον τις υπηρεσίες του καταγγέλλοντος. Μολονότι αυτό είναι λυπηρό, η Διαμεσολαβήτρια επισημαίνει ότι ο καταγγέλλων πρέπει να ενημερώθηκε για ορισμένα από τα ζητήματα κατά την εβδομάδα που προηγήθηκε της απόφασης της Επιτροπής. Ωστόσο, λόγω της έλλειψης τήρησης αρχείων, ο Διαμεσολαβητής δεν είναι σε θέση να επαληθεύσει κατά πόσον οι υπηρεσίες της Επιτροπής συζήτησαν τα ζητήματα με τον καταγγέλλοντα. Ωστόσο, η Διαμεσολαβήτρια εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή αναγνώρισε ότι θα μπορούσε να εξηγήσει περαιτέρω το σκεπτικό της στον καταγγέλλοντα στην παρούσα υπόθεση.

Σε αυτή τη βάση, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι δεν δικαιολογούνται περαιτέρω έρευνες και περατώνει την υπόθεση.  

Η υπόθεση αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO) χειρίστηκε αιτήσεις επανεξέτασης από υποψήφιο που απέτυχε σε δύο διαδικασίες επιλογής. Μεταξύ άλλων, ο ενδιαφερόμενος ισχυρίστηκε ότι η EPSO δεν είχε αντιμετωπίσει επαρκώς τις ανησυχίες του και αμφισβήτησε το κατά πόσον είχε επανεξετάσει επαρκώς τις επιδόσεις του.

Μετά την έναρξη της έρευνας από τη Διαμεσολαβήτρια, η EPSO έδωσε πρόσθετες απαντήσεις στον καταγγέλλοντα. Ο Διαμεσολαβητής διαπίστωσε ότι υπήρχαν ασυνέπειες μεταξύ αυτών και των απαντήσεων που έλαβε αρχικά και ότι δεν ήταν σαφές αν η EPSO επανεξέτασε πράγματι τις αρχικές αποφάσεις της. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η EPSO παρέσχε περαιτέρω διευκρινίσεις για να εξηγήσει το γεγονός αυτό.

Η Διαμεσολαβήτρια περάτωσε την υπόθεση διαπιστώνοντας ότι δεν δικαιολογούνται περαιτέρω έρευνες, καθώς η EPSO παρείχε τελικά εύλογες εξηγήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε τα αιτήματα επανεξέτασης του καταγγέλλοντος. Ωστόσο, η έρευνα αποκάλυψε προβλήματα με τις συνήθεις απαντήσεις της EPSO στις αιτήσεις επανεξέτασης. Για την αντιμετώπισή τους, η Διαμεσολαβήτρια υπέβαλε πρόταση βελτίωσης στην EPSO, ζητώντας της να διασφαλίσει ότι, στο μέλλον, οι υποψήφιοι που έχουν υποβάλει αίτηση επανεξέτασης θα λαμβάνουν σαφή, ακριβή και πλήρη απάντηση που θα τους ενημερώνει σχετικά με το αν έχει πραγματοποιηθεί επανεξέταση και σχετικά με τους λόγους της απόφασης της EPSO.