Η υπόθεση αφορούσε αίτηση πρόσβασης του κοινού σε έγγραφα που συνέταξε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) σε σχέση με απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή. Κατόπιν πρότασης λύσης από τον Διαμεσολαβητή, η OLAF παρέσχε στον καταγγέλλοντα πρόσβαση σε τέσσερα έγγραφα τα οποία είχε διαπιστώσει ότι ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής της αίτησης πρόσβασης. Ο καταγγέλλων αμφισβήτησε το κατά πόσον η OLAF είχε εντοπίσει όλα τα σχετικά έγγραφα.

Στη συνέχεια, ο Διαμεσολαβητής απηύθυνε σύσταση στην OLAF, ζητώντας της να δημοσιοποιήσει, με την επιφύλαξη τυχόν αναγκαίων απαλοιφών, δύο πρόσθετα έγγραφα τα οποία, κατά την άποψή του, θα έπρεπε να είχαν θεωρηθεί ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος του καταγγέλλοντος.

Στην απάντησή της στη σύσταση της Διαμεσολαβήτριας, η OLAF εξήγησε τους λόγους για τους οποίους δεν θεωρούσε ότι τα δύο έγγραφα ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος πρόσβασης του καταγγέλλοντος. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής δεν θεώρησε τις εξηγήσεις αυτές πειστικές και περάτωσε την υπόθεση διατηρώντας τη διαπίστωση κακοδιοίκησης από την OLAF.

Ιστορικό

1. Η καταγγελία αφορά την άρνηση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) να χορηγήσει στον καταγγέλλοντα, Γερμανό υπήκοο, πρόσβαση του κοινού ^[1] σε «κατάλογο των εγγράφων της OLAF που προσκομίστηκαν μετά και σε σχέση με την απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή της 15ης Μαρτίου 2013 στην υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN [2] και αντίγραφα των εν λόγω εγγράφων»[3]. Η αίτηση πρόσβασης υποβλήθηκε στην OLAF τον Σεπτέμβριο του 2013.

2. Η OLAF παρέτεινε δύο φορές την προθεσμία απάντησης στο αίτημα πρόσβασης του καταγγέλλοντος. Στη συνέχεια, ο καταγγέλλων υπέβαλε τη λεγόμενη επιβεβαιωτική αίτηση, ζητώντας εκ νέου πρόσβαση στα έγγραφα. Η OLAF αρνήθηκε να εξετάσει το αίτημα αυτό επειδή είχε αμφιβολίες σχετικά με την ταυτότητα του καταγγέλλοντος.

3. Τον Δεκέμβριο του 2013, ο καταγγέλλων απευθύνθηκε στον Διαμεσολαβητή. Ο καταγγέλλων ανησυχούσε για το γεγονός ότι η OLAF είχε εσφαλμένα αρνηθεί να εξετάσει το αίτημά του και ότι δεν του είχε χορηγήσει πλήρη πρόσβαση στα ζητηθέντα έγγραφα. Ο καταγγέλλων ζήτησε από την OLAF να ζητήσει συγγνώμη για την καθυστέρηση που προκλήθηκε και να του χορηγήσει πλήρη πρόσβαση στα έγγραφα χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση.

4. Κατόπιν πρότασης λύσης από τον Διαμεσολαβητή, η OLAF εξέτασε το αίτημα επανεξέτασης του καταγγέλλοντος. Ωστόσο, με τον τρόπο αυτό, η Διαμεσολαβήτρια έκρινε ότι η OLAF είχε παραβλέψει ορισμένα έγγραφα και, ως εκ τούτου, διατύπωσε μεταγενέστερη σύσταση ^[4] προς την OLAF να δημοσιοποιήσει τα εν λόγω έγγραφα και να αναζητήσει άλλα που θα ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος πρόσβασης του καταγγέλλοντος.

5. Η παρούσα απόφαση λαμβάνει ιδίως υπόψη την εμπεριστατωμένη γνώμη της OLAF σχετικά με τη σύσταση του Διαμεσολαβητή, καθώς και τις παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος.

Καταγγελία ότι η OLAF δεν χορήγησε στον καταγγέλλοντα πρόσβαση στα ζητηθέντα έγγραφα

Η σύσταση του Διαμεσολαβητή 

6. Στη σύστασή της , η Διαμεσολαβήτρια επισήμανε ότι η OLAF είχε ασχοληθεί ικανοποιητικά με την καταγγελία όσον αφορά τα έγγραφα που η OLAF διαπίστωσε ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος του καταγγέλλοντος. Η OLAF ζήτησε επίσης συγγνώμη από τον καταγγέλλοντα για την καθυστέρηση που σημειώθηκε.

7. Ωστόσο, ο Διαμεσολαβητής επισήμανε ότι η OLAF είχε αποστείλει δύο πρόσθετες επιστολές στον Διαμεσολαβητή μετά την απόφαση στην υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN. Το αντικείμενο της υποθέσεως αυτής και η ληφθείσα απόφαση αποτελούν το ιστορικό του ζητήματος που εγείρεται με τα εν λόγω έγγραφα. Και οι δύο επιστολές αναφέρονται ρητά στην υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN και είναι σαφές ότι υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ του ζητήματος που συζητείται στις εν λόγω επιστολές και της απόφασης που ελήφθη στην υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι ήταν κακοδιοίκηση εκ μέρους της OLAF το γεγονός ότι δεν προσδιόρισε αυτές τις δύο πρόσθετες επιστολές ως αποτυπωμένες στο αίτημα του καταγγέλλοντος ή, επικουρικώς, το γεγονός ότι διαβουλεύθηκε με τον καταγγέλλοντα ως προς το πεδίο εφαρμογής του αιτήματός του. Ο Διαμεσολαβητής διατύπωσε τις ακόλουθες συστάσεις προς την OLAF:

Η OLAF θα πρέπει να παράσχει στον καταγγέλλοντα πρόσβαση στις επιστολές που απέστειλε στον Διαμεσολαβητή στις 3 Απριλίου και στις 23 Αυγούστου 2013, εκτός εάν θεωρεί ότι ισχύει εξαίρεση όσον αφορά την πρόσβαση στο σύνολο ή σε μέρη των επιστολών. Κατά τη λήψη απόφασης σχετικά με τη χορήγηση ή μη πρόσβασης του κοινού στις επιστολές, η OLAF θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την προκαταρκτική άποψη του Διαμεσολαβητή ότι, με την επιφύλαξη ελάχιστων διαγραφών, υπάρχει δικαίωμα πρόσβασης του κοινού στις δύο επιστολές. Εάν η OLAF κρίνει ότι είναι αναγκαίο να διαγραφούν οι επιστολές, θα πρέπει να ενημερώσει τον Διαμεσολαβητή σχετικά με τις διαγραφές και τους σχετικούς λόγους.

η OLAF θα πρέπει να διενεργήσει περαιτέρω έρευνες για να διαπιστώσει αν έχει στην κατοχή της άλλα έγγραφα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος του καταγγέλλοντος για πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα· οι περαιτέρω αυτές έρευνες θα πρέπει, ειδικότερα, να πραγματοποιούνται σε φακέλους που αφορούν ζητήματα σχετικά με το αντικείμενο της έρευνας του Διαμεσολαβητή στην υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN. Η OLAF θα πρέπει να λάβει απόφαση σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης του κοινού σε κάθε τέτοιο έγγραφο που προσδιορίζεται. Η OLAF θα πρέπει να ενημερώνει τον Διαμεσολαβητή για το αποτέλεσμα των εν λόγω ερευνών και για την απόφασή της σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης του κοινού σε όλα τα έγγραφα που εντοπίστηκαν.

8. Στη γνωμοδότησή της σχετικά με τη σύσταση του Διαμεσολαβητή, η OLAF δήλωσε ότι το αίτημα του καταγγέλλοντος ήταν σαφές, υπό την έννοια ότι, προκειμένου τα έγγραφα να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος, έπρεπε να πληρούν τις ακόλουθες τρεις προϋποθέσεις: έπρεπε να προσκομιστούν i) από την OLAF ii) μεταξύ της 15ης Μαρτίου και της 13ης Σεπτεμβρίου 2013 iii) σε σχέση με την απόφαση του Διαμεσολαβητή της 15ης Μαρτίου 2013 στην υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN.

9. Η OLAF τόνισε ότι ο καταγγέλλων δεν ζήτησε έγγραφα που να σχετίζονται με την υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN, αλλά περιόρισε το πεδίο εφαρμογής του αιτήματος σε έγγραφα που έπονται και σχετίζονται με την απόφαση του Διαμεσολαβητή της 15ης Μαρτίου 2013. Ως εκ τούτου, το αντικείμενο της αίτησης οριοθετήθηκε σαφώς από το αντικείμενο της απόφασης του Διαμεσολαβητή. Για παράδειγμα, τα εν λόγω έγγραφα θα μπορούσαν να είναι εκθέσεις ή σχόλια σχετικά με την πραγματολογική και νομική ανάλυση και/ή τα συμπεράσματα της απόφασης της Διαμεσολαβήτριας, θα μπορούσαν να σχετίζονται με τυχόν ενέργειες που απαιτούνται ή έχουν ήδη αναληφθεί για την εφαρμογή των πορισμάτων της Διαμεσολαβήτριας ή θα μπορούσαν να περιέχουν προτάσεις ή πιθανές απαντήσεις σε ερωτήσεις που έχουν προκύψει είτε εσωτερικά είτε εξωτερικά από την απόφαση. Τα έγγραφα που η OLAF είχε εντοπίσει και παράσχει στον καταγγέλλοντα ως απάντηση στο αίτημά του για πρόσβαση σε έγγραφα ήταν τέτοια έγγραφα.

10. Αντιθέτως, ανέφερε η OLAF, έγγραφα που αφορούν άλλες περιστάσεις ή ζητήματα, ακόμη και αν τα εν λόγω έγγραφα απεστάλησαν κατά τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου και ακόμη και αν σχετίζονται ευρέως με την υπόθεση που χειρίστηκε ο Διαμεσολαβητής, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος. Ειδικότερα, καμία από τις δύο εν λόγω επιστολές δεν συντάχθηκε σε σχέση με την απόφαση του Διαμεσολαβητή.

11. Η OLAF ανέφερε ότι η πρώτη επιστολή αφορούσε την επεξεργασία συγκεκριμένων εμπιστευτικών πληροφοριών. Μολονότι το ζήτημα που εγείρεται στην εν λόγω επιστολή συνδέεται με δύο υποθέσεις ενώπιον του Διαμεσολαβητή, συμπεριλαμβανομένης της υπόθεσης 1697/2010/(BEH)JN, η επιστολή δεν συντάχθηκε σε σχέση με την απόφαση του Διαμεσολαβητή στην υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN. Ειδικότερα, η επιστολή δεν αφορούσε το αντικείμενο της απόφασης της Διαμεσολαβήτριας, ήτοι ενδεχόμενη καταγγελία «καταγγελίας δυσλειτουργιών» από μέλος του προσωπικού της ΕΕ και την αντίδραση της OLAF στην εν λόγω καταγγελία.

12. Σύμφωνα με την OLAF, το χρονοδιάγραμμα στηρίζει επίσης την άποψη αυτή. Η OLAF δήλωσε ότι η επιστολή συντάχθηκε πριν από την έκδοση της απόφασης του Διαμεσολαβητή. Ωστόσο, η εσωτερική διαδικασία της OLAF για την υπογραφή και την αποστολή της επιστολής διήρκεσε περισσότερο από ό,τι συνήθως και η επιστολή εστάλη στον Διαμεσολαβητή μόλις στις 3 Απριλίου 2013, δηλαδή μετά τη δημοσίευση της απόφασης του Διαμεσολαβητή. Ωστόσο, η εσωτερική συζήτηση σχετικά με το αντικείμενο της επιστολής και η απόφαση αποστολής της επιστολής στον Διαμεσολαβητή προηγήθηκαν της 15ης Μαρτίου 2013, ημερομηνίας έκδοσης της απόφασης του Διαμεσολαβητή. Το γεγονός ότι, χρονολογικά, η επιστολή εστάλη μετά την απόφαση του Διαμεσολαβητή στην υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN ήταν απλή σύμπτωση.

13. Η OLAF δήλωσε ότι η δεύτερη επιστολή έχει παρόμοιο περιεχόμενο με την πρώτη και αφορά το ίδιο ζήτημα. Ήταν, κατά κάποιο τρόπο, συνέχεια της πρώτης επιστολής. Οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν στον Διαμεσολαβητή με τη δεύτερη επιστολή δεν αφορούν επακόλουθες ενέργειες ή άλλα ζητήματα που ανέκυψαν σε σχέση με την απόφαση στην υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN.

14. Η OLAF κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι δύο επιστολές που ο Διαμεσολαβητής είχε συστήσει να δημοσιοποιηθούν δεν ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος πρόσβασης του καταγγέλλοντος: Μολονότι οι επιστολές αφορούσαν πράγματι την υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN υπό ευρεία έννοια, το αίτημα πρόσβασης του καταγγέλλοντος αφορούσε σαφώς έγγραφα που συντάχθηκαν σε σχέση με την απόφαση του Διαμεσολαβητή στην εν λόγω υπόθεση.

15. Η OLAF ισχυρίστηκε ότι, δεδομένου ότι το αίτημα του καταγγέλλοντος ήταν σαφές και σαφώς καθορισμένο, η OLAF δεν είχε αμφιβολίες ως προς το πεδίο εφαρμογής του αιτήματος. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την OLAF, δεν συνέτρεχε λόγος διαβούλευσης με τον καταγγέλλοντα σχετικά με το αίτημα.

16. Η OLAF δήλωσε ότι δεν διαθέτει πρόσθετα έγγραφα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος του καταγγέλλοντος για πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα.

17. Στις παρατηρήσεις του, ο καταγγέλλων επέκρινε τις συνεχιζόμενες, κατά την άποψή του, προσπάθειες της OLAF να τον εμποδίσει να ασκήσει αποτελεσματικά το δικαίωμά του για πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα.

Η αξιολόγηση της Διαμεσολαβήτριας μετά τη σύσταση

18. Ο Διαμεσολαβητής σημειώνει ότι το αίτημα του καταγγέλλοντος για πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα αφορούσε «έγγραφα που προσκομίστηκαν μετά και σε σχέση με την απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή της 15ης Μαρτίου 2013 στην υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN».

19. Η OLAF διευκρίνισε την άποψή της ότι, προκειμένου ένα έγγραφο να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος του καταγγέλλοντος, δεν αρκεί να έχει κάποια σχέση με την έρευνα του Διαμεσολαβητή στην υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN. Κατά την OLAF, για να εμπίπτει ένα έγγραφο στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος του καταγγέλλοντος, πρέπει να συνδέεται με την τελική απόφαση του Διαμεσολαβητή στην εν λόγω υπόθεση, δηλαδή να αφορά τη συνέχεια που δόθηκε από την OLAF στα πορίσματα της απόφασης του Διαμεσολαβητή.

20. Τα έγγραφα που η OLAF διαπίστωσε ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της αίτησης είναι πράγματι τέτοια έγγραφα [5]: Το πρώτο έγγραφο είναι η επίσημη επιστολή της OLAF προς τον Διαμεσολαβητή στην οποία επεξηγείται η συνέχεια που δόθηκε στα πορίσματα του Διαμεσολαβητή στην απόφαση για την υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN. Το δεύτερο έγγραφο εξηγεί τη συνέχεια που έδωσε η OLAF στην απόφαση του Διαμεσολαβητή σε βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το τρίτο έγγραφο περιέχει τις εξηγήσεις της OLAF σχετικά με τη συνέχεια που δόθηκε στην απόφαση του Διαμεσολαβητή και τα βασικά ουσιαστικά ζητήματα που τέθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής για το 2012 [6]. Το τέταρτο έγγραφο είναι η απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση που περιέχει τα συμπεράσματα της OLAF σχετικά με την απόφαση του Διαμεσολαβητή.

21. Μετά την παραλαβή της γνώμης της OLAF, ο Διαμεσολαβητής επανεξέτασε εκ νέου τις δύο εν λόγω επιστολές, τις οποίες απέστειλε η OLAF στον Διαμεσολαβητή στις 3 Απριλίου και στις 23 Αυγούστου 2013 και οι οποίες έφεραν τις εν λόγω ημερομηνίες. Οι επιστολές έχουν σαφώς κάποια σχέση με την υπόθεση του Διαμεσολαβητή. Πράγματι, και οι δύο παραπέμπουν στην υπόθεση 1697/2010/(BEH)JN. Ο Διαμεσολαβητής δέχεται ότι δεν αφορούν τη συνέχεια που δίδεται στην απόφαση επί της υπόθεσης, αλλά εξακολουθούν να συνδέονται με αυτήν. Η διατύπωση της πρώτης επιστολής ενισχύει το επιχείρημα της OLAF ότι είχε συνταχθεί αρχικά πριν από την απόφαση του Διαμεσολαβητή της 15ης Μαρτίου 2013, αλλά ο Διαμεσολαβητής δεν δέχεται ότι η επιστολή, με ημερομηνία και αποστολή σχεδόν τρεις εβδομάδες μετά την απόφαση του Διαμεσολαβητή, δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του αιτήματος του καταγγέλλοντος. Η δεύτερη επιστολή αφορά παρόμοια ζητήματα, αναφέρεται στην καταγγελία του Διαμεσολαβητή με αριθμό αναφοράς 1697/2010/BEH στον τίτλο της και συνδέεται επίσης με την εν λόγω υπόθεση, η οποία κατέληξε στην απόφαση του Διαμεσολαβητή της 15ης Μαρτίου 2013.

Συμπέρασμα

22. Ως εκ τούτου, ο Διαμεσολαβητής θεωρεί ότι η γνώμη της OLAF δεν αναιρεί το συμπέρασμα του Διαμεσολαβητή ότι οι δύο επιστολές της 3ης Απριλίου και της 23ης Αυγούστου 2013 μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι καλύπτονται από το αίτημα του καταγγέλλοντος για πρόσβαση του κοινού σε έγγραφα.

23. Ως εκ τούτου, η Διαμεσολαβήτρια επιβεβαιώνει τη διαπίστωση κακοδιοίκησης στη σύστασή της της 22ας Νοεμβρίου 2016 και περατώνει την υπόθεση σε αυτή τη βάση.

24. Ο Διαμεσολαβητής ελπίζει ότι η OLAF θα επανεξετάσει τώρα τη θέση της αντί να απαιτήσει από τον καταγγέλλοντα να υποβάλει νέα αίτηση για πρόσβαση του κοινού στα εν λόγω έγγραφα.

Ο καταγγέλλων και η OLAF θα ενημερωθούν για την απόφαση αυτή.

Στρασβούργο, 05/07/2017

Emily O'Reilly
Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια

[1] Βάσει του κανονισμού (ΕΚ) 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2001, για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής (ΕΕ 2001, L 145, σ. 43), διατίθεται στη διεύθυνση: http://data.europa.eu/eli/reg/2001/1049/oj

[2] Απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή με την οποία περατώνεται η έρευνά του σχετικά με την καταγγελία 1697/2010/(BEH)JN κατά της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης, διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://www.ombudsman.europa.eu/en/cases/decision.faces/ga/49601/html.bookmark

[3] Η καταγγελία υποβλήθηκε στη γερμανική γλώσσα. Το γερμανικό κείμενο έχει ως εξής: «Eine Liste der von OLAF im Anschluss an und im Zusammenhang mit der Entscheidung des Europäischen Bürgerbeauftragten vom 15. März 2013 im Fall 1697/2010/(BEH)JN erstellten Dokumente sowie Kopien dieser Dokumente.»

[4] Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το ιστορικό της καταγγελίας, τα επιχειρήματα των μερών και την έρευνα της Διαμεσολαβήτριας, ανατρέξτε στο πλήρες κείμενο της σύστασης της Διαμεσολαβήτριας που διατίθεται στη διεύθυνση: https://www.ombudsman.europa.eu/cases/recommendation.faces/en/73475/html.bookmark

[5] Βλ. σημείο 9 της σύστασης του Διαμεσολαβητή.

[6] Η διαδικασία μέσω της οποίας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ελέγχει τη χρήση του προϋπολογισμού της ΕΕ.