Αξιότιμε κ. X,

Στις 20 Μαρτίου 2025 υποβάλατε καταγγελία στην Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χειρίστηκε την καταγγελία σας επί παραβάσει CPLT(2024)00905 κατά της Ισπανίας.

Στην καταγγελία σας προς την Επιτροπή, ισχυρίζεστε ότι υπάρχουν παρατυπίες σε ορισμένες διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων του Κοινοβουλίου της Ανδαλουσίας, οι οποίες ισοδυναμούν με απάτη. Ειδικότερα, ανησυχείτε για τη χρήση διαδικασιών με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Διαμαρτυρηθήκατε στην Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης και της Διαφθοράς της Ανδαλουσίας (OAAF) σχετικά με τα ζητήματα αυτά. Δεδομένου ότι ο OAAF δεν έδωσε συνέχεια στην καταγγελία σας, ισχυριστήκατε ότι παραβιάστηκε το δίκαιο της ΕΕ.

Στην πρώτη απάντησή της τον Μάιο του 2024, η Επιτροπή εξήγησε ότι η καταγγελία σας αφορά μεμονωμένη περίπτωση εικαζόμενης εσφαλμένης εφαρμογής του δικαίου της ΕΕ και σας συνέστησε να επιδιώξετε επανόρθωση σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, η Επιτροπή σας έδωσε εξηγήσεις σχετικά με την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ που έχουν σημασία για την υπόθεσή σας. Σημείωσε ότι η οδηγία 89/665/ΕΟΚ [1] και η οδηγία 92/13/ΕΟΚ [2] (οι λεγόμενες οδηγίες για τις διαδικασίες προσφυγής στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων), οι οποίες έχουν μεταφερθεί στο ισπανικό δίκαιο, παρέχουν στους οικονομικούς φορείς ταχείες διαδικασίες προσφυγής για την αμφισβήτηση της κατάχρησης της διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Η Επιτροπή επισήμανε επίσης ότι οι οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις προβλέπουν ρητά τη δυνατότητα χρήσης μιας τέτοιας διαδικασίας σε ορισμένες περιπτώσεις και ότι η πιθανή κατάχρησή της δεν συνιστά κατ’ ανάγκη απάτη ή έγκλημα, δεδομένου ότι η τελευταία διαπίστωση εναπόκειται σε κάθε περίπτωση στα δικαστήρια του οικείου κράτους μέλους.

Μετά τις παρατηρήσεις σας σχετικά με την απάντηση της Επιτροπής, η Επιτροπή περάτωσε την καταγγελία σας επί παραβάσει τον Ιούλιο του 2024. Όσον αφορά τους ισχυρισμούς σας για παραβίαση της οδηγίας 2019/1937/ΕΕ [3], η Επιτροπή διευκρίνισε τον σκοπό της οδηγίας, τόνισε ότι έχει μεταφερθεί στο ισπανικό δίκαιο και επανέλαβε ότι εναπόκειται στις εθνικές αρχές, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών δικαστηρίων, να αναλύουν μεμονωμένες υποθέσεις υπό το πρίσμα του εθνικού νομικού πλαισίου για την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, κατά περίπτωση.

Στην καταγγελία σας προς τη Διαμεσολαβήτρια ισχυρίζεστε ότι η Επιτροπή χειρίστηκε την καταγγελία σας χωρίς επαρκή διαφάνεια, καθώς οι απαντήσεις που λάβατε προέρχονταν από τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ (ΓΔ GROW), παρόλο που πιστεύετε ότι τα ζητήματα που εγείρονται εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Γενικής Διεύθυνσης Δικαιοσύνης και Καταναλωτών (ΓΔ JUST). Επιπλέον, διαφωνείτε με την ανάλυση της Επιτροπής ότι οι οικονομικοί φορείς έχουν στη διάθεσή τους διαδικασίες ταχείας επανεξέτασης για να αμφισβητήσουν την κατάχρηση της διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση.

Σημειωτέον ότι η Επιτροπή διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια όταν αποφασίζει εάν και πότε θα κινήσει διαδικασία επί παραβάσει.[4] Η πολιτική της σχετικά με τις παραβιάσεις του δικαίου της ΕΕ καθορίζεται στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Δίκαιο της ΕΕ: Καλύτερη εφαρμογή για καλύτερα αποτελέσματα [5] Ο ρόλος του Διαμεσολαβητή σε τέτοιες περιπτώσεις περιορίζεται στην επαλήθευση ότι η Επιτροπή έδωσε σαφείς και εύλογες εξηγήσεις για την απόφασή της και ότι δεν υπήρξε πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης.

Δεν διαπιστώνουμε κανένα στοιχείο που να υποδηλώνει πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης της Επιτροπής στην περίπτωσή σας. Η Επιτροπή παρείχε εύλογες εξηγήσεις για τη θέση της, αναφέροντας ότι τα ζητήματα που θέσατε αφορούν μεμονωμένη κατάσταση και όχι αποδεικτικά στοιχεία συστημικής μη συμμόρφωσης της Ισπανίας με το δίκαιο της ΕΕ, και ότι η υπόθεσή σας μπορεί να εξεταστεί καλύτερα σε εθνικό επίπεδο. Αντιλαμβανόμαστε ότι έχετε αναλάβει δράση σε εθνικό επίπεδο και ότι έχετε απευθυνθεί τόσο στον Ισπανό Διαμεσολαβητή όσο και στο Διοικητικό Δικαστήριο της Σεβίλλης.

Επισημαίνεται ότι η διαδικασία επί παραβάσει δεν έχει σχεδιαστεί για να παρέχει στα άτομα ένδικα μέσα για συγκεκριμένη καταγγελία που έχουν σε εθνικό επίπεδο. Αντιθέτως, πρόκειται για μηχανισμό που διασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη συμμορφώνονται εν γένει με το δίκαιο της ΕΕ .

Όσον αφορά το γεγονός ότι η υπόθεσή σας εξετάστηκε από τη ΓΔ GROW και δεν διαβιβάστηκε στη ΓΔ JUST, εναπόκειται στην Επιτροπή να αποφασίσει πώς θα οργανώσει τον χειρισμό των καταγγελιών επί παραβάσει. Σε κάθε περίπτωση, στην επιστολή περάτωσης, η ΓΔ GROW σας ενημέρωσε ότι είχε ζητήσει τη γνώμη της ΓΔ JUST. Η Επιτροπή διαθέτει επίσης διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τον τρόπο διεξαγωγής των εν λόγω διαβουλεύσεων.

Με βάση τα ανωτέρω, αποφασίσαμε να περατώσουμε την έρευνα [6] με το ακόλουθο συμπέρασμα:

Με βάση τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν στην καταγγελία, δεν υπήρξε κακοδιοίκηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Εκτιμούμε ότι αυτό μπορεί να μην είναι το επιθυμητό αποτέλεσμά σας, αλλά ελπίζω να βρείτε χρήσιμες αυτές τις εξηγήσεις. Σας ευχαριστούμε που επικοινωνήσατε με τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή.

Με εκτίμηση,

Tina Nilsson
Προϊσταμένη της μονάδας χειρισμού υποθέσεων

Στρασβούργο, 02/05/2025

[1] Οδηγία 89/665/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1989, για τον συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων περί της εφαρμογής των διαδικασιών προσφυγής στον τομέα της σύναψης συμβάσεων κρατικών προμηθειών και δημοσίων έργων: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:01989L0665-20140417.

[2] Οδηγία 92/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Φεβρουαρίου 1992, για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων στις διαδικασίες σύναψης των συμβάσεων φορέων οι οποίοι λειτουργούν στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A01992L0013-20140417.

[3] Οδηγία 2019/1937 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2019, σχετικά με την προστασία των προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις του δικαίου της Ένωσης: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A02019L1937-20241230.

[4] Απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Φεβρουαρίου 1989, Starfruit κατά Επιτροπής, υπόθεση 247/87, διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:61987CJ0247.

[5] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:52017XC0119(01)&from=EN.

[6] Πλήρεις πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία και τα δικαιώματα που αφορούν τις καταγγελίες διατίθενται στη διεύθυνση https://www.ombudsman.europa.eu/en/document/70707.