Rzecznikiem Praw Obywatelskich nie jest Batman, Robin Hood, Zorro ani Asterix - powiedział Jacob Söderman na konferencji Grupy Kangurów w Rzymie 30 września 1999 r. Nie jest też Świętym Mikołajem, nawet jeśli obecny Rzecznik Praw Obywatelskich pochodzi z ojczystego kraju Świętego Mikołaja, Finlandii.
Zadaniem Rzecznika Praw Obywatelskich jest pomoc obywatelom, którzy mają problemy z administracją publiczną. Powinien on rozpatrywać skargi w sposób spójny i skuteczny, aby pomóc obywatelom w zabezpieczeniu ich praw. Rzecznik powinien zachować niezależność i profesjonalizm swojego urzędu oraz pozostawić politykę politykom.
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich podjął również inicjatywy mające na celu wyeliminowanie przyczyn niewłaściwego administrowania. Najważniejszym z nich jest opracowanie kodeksu dobrego postępowania administracyjnego w celu promowania większej otwartości i podejścia opartego na usługach w instytucjach i organach Wspólnoty. Komisja Europejska musi zająć stanowisko w sprawie projektu kodeksu Rzecznika Praw Obywatelskich przed końcem listopada tego roku.

"Przesłanie kodeksu jest takie, że instytucje europejskie istnieją po to, by służyć obywatelom europejskim, a nie odwrotnie" - powiedział Jacob Söderman. „Obywatele powinni być traktowani w sposób poprawny, uprzejmy i pomocny, a kodeks wyjaśnia, co to oznacza w praktyce”

Oprócz prośby o przyjęcie kodeksu dobrego postępowania administracyjnego, pan poseł Söderman powiedział, że jego list do Świętego Mikołaja w tym roku będzie zawierał trzy inne życzenia w imieniu obywateli europejskich. Po pierwsze, ma nadzieję, że Komisja Europejska wkrótce opublikuje projekt rozporządzenia w sprawie publicznego dostępu do dokumentów, jak przewidziano w traktacie amsterdamskim. Projekt powinien zobowiązywać każdą instytucję do posiadania publicznego rejestru wszystkich przechowywanych przez nią dokumentów i obejmować pocztę przychodzącą. Ponadto, chociaż niektóre dokumenty muszą być traktowane jako poufne, wykaz powodów zachowania poufności powinien być precyzyjny i krótki.
Drugim życzeniem Unii Europejskiej jest zajęcie się kwestią zagwarantowania poszanowania praw człowieka. Komisja Santera zaproponowała, aby Unia podpisała europejską konwencję praw człowieka, ale Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że nie można tego zrobić bez zmiany traktatów Unii. Söderman poparł pomysł opracowania karty praw podstawowych, ale dodał, że jest to złożone zadanie. Konkretne wyniki są mało prawdopodobne w najbliższej przyszłości.
Z uzasadnionych powodów współpraca policyjna w Unii Europejskiej nasila się, a przepisy dotyczące delikatnych kwestii azylu, imigracji i praw cudzoziemców są w coraz większym stopniu opracowywane na szczeblu Unii. Nigdzie jednak obywatele nie mogą znaleźć jasnego oświadczenia o standardach w zakresie praw człowieka, których Unia powinna przestrzegać. Söderman zaproponował jako praktyczne i szybkie rozwiązanie zobowiązanie Unii Europejskiej w nowym postanowieniu Traktatu do przestrzegania wszystkich konwencji dotyczących praw człowieka zatwierdzonych przez większość państw członkowskich. Stosowałoby to te same standardy praw człowieka do instytucji europejskich, które mają już zastosowanie do administracji krajowych. Dla większości obywateli wydaje się to oczywiście rozsądnym pomysłem.
Söderman powiedział, że jego ostatnie życzenie powinno być najłatwiejsze do spełnienia, ale jak dotąd nie spełniło się. Rzecznik pragnie, aby położono kres niechęci Komisji Europejskiej do rutynowego dostarczania wszystkich dokumentów i informacji potrzebnych podczas dochodzeń prowadzonych przez Rzecznika. Dokumenty te są zazwyczaj uzyskiwane dopiero po długich argumentach, podczas których niektóre wpływowe środowiska w Komisji wydają się postrzegać Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich bardziej jako podejrzanego o popełnienie przestępstwa niż instytucję utworzoną na mocy Traktatu w celu nadzorowania administracji europejskiej. Jeżeli nowa Komisja poważnie podchodzi do zwalczania niewłaściwego administrowania, potrzebna jest pełna współpraca z Rzecznikiem Praw Obywatelskich.

„Z biegiem czasu uczymy się nie wierzyć w Świętego Mikołaja. Miejmy nadzieję, że to samo nie stanie się prawdą w przypadku Komisji” – podsumował pan poseł Söderman.

W celu uzyskania dalszych informacji prosimy o kontakt z Ianem Hardenem, kierownikiem sekretariatu, tel. + 33 (0)3 88 17 23 84.
Uwaga dla redaktorów:
Grupa Kangaroo została założona w 1979 roku. Jego głównym celem jest wyeliminowanie wszelkich barier utrudniających swobodny przepływ towarów, usług i osób przez wewnętrzne granice Wspólnoty Europejskiej. Grupa jest wspierana przez posłów do PE z różnych grup politycznych i narodowości. Przewodniczącym Grupy Kangurów jest poseł do PE Karl von Wogau.