FOR PREVIEWING & TESTING PURPOSES ONLY.
This notification will disappear once the page will be published.
This link is available for less than 30 minutes.
  • ‎‎Zrozumiałe
  • Rozmiar tekstu

Chcieliby Państwo wnieść skargę przeciwko instytucji lub organowi UE?

Rezultaty działań Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich

Rzecznik wszczyna co roku około 350 postępowań wyjaśniających. Pozytywne zmiany wynikające z tych postępowań wyjaśniających często pojawiają się stopniowo, ponieważ instytucje UE dostosowują się do nowych norm w zakresie dobrej administracji. Pogłębiona współpraca z instytucjami, organami i agencjami UE, a także naciski wywierane na administrację UE przez skarżących, media, społeczeństwo obywatelskie, posłów do Parlamentu Europejskiego i sądy UE również przyczyniają się do osiągnięcia pozytywnych rezultatów.

Poniżej przedstawiono kilka przykładów pozytywnych zmian w kluczowych obszarach dochodzeń prowadzonych przez Rzecznika Praw Obywatelskich w ostatnich latach:

Odpowiedzialność w procesie decyzyjnym

Sytuacja wcześniej Sytuacja na chwilę obecną

Brak przejrzystości w odniesieniu do negocjacji handlowych UE.

Polityka handlowa UE jest jednym z filarów Unii. Mandaty negocjacyjne są podawane do wiadomości publicznej.

Trudno jest społeczeństwu kontrolować proces decyzyjny Eurogrupy.

Posiedzenia Eurogrupy podsumowano bardziej szczegółowo. Internetowe repozytorium publicznie dostępnych dokumentów Eurogrupy.

Brak odrębnej procedury mianowania Sekretarza Generalnego Komisji.

Odrębna procedura (np. COM/2019/2886) dotycząca mianowania Sekretarza Generalnego.

Potrzebna jest większa jasność co do sposobu podejmowania decyzji przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC).

ECDC wyjaśnia uzasadnienie decyzji i zobowiązuje się do bardziej przystępnej komunikacji z ogółem społeczeństwa.

Brak przejrzystości w zakresie podejmowania decyzji przez Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA).

EIOPA publikuje protokoły głosowania swojej Rady Organów Nadzoru dotyczące projektów standardów regulacyjnych.

Spotkania, które odbyły się między Europejską Agencją Leków (EMA) a firmami farmaceutycznymi przed złożeniem wniosków o udzielenie dostępu do rynku, budzą wątpliwości pod względem rozliczalności.

EMA zwiększyła swoją obiektywność i niezależność w odniesieniu do spotkań jej przedstawicieli z firmami farmaceutycznymi.

Potrzeba poprawy sposobu, w jaki Europejski Bank Centralny (EBC) utrzymuje kontakty z zainteresowanymi stronami.

EBC podjął kroki w celu uniknięcia wszelkiego ryzyka wymiany informacji potencjalnie wrażliwych z punktu widzenia rynku z ograniczoną liczbą odbiorców.

Przejrzystość i etyka działalności lobbingowej

Sytuacja wcześniej Sytuacja na chwilę obecną

Kodeks postępowania komisarzy: termin powiadomienia dotyczący zatrudnienia po zakończeniu kadencji jest zbyt krótki. Nie opublikowano oceny komisji etycznej dotyczącej nowych stanowisk pracy komisarzy.

Wzmocniony kodeks postępowania: przedłużenie terminów powiadomienia, zaostrzenie przepisów dotyczących oświadczeń o braku konfliktu interesów finansowych. Proaktywna publikacja oceny zatrudnienia komisarzy po zakończeniu kadencji.

Grupy ekspertów: brak szczegółowych informacji na temat tych grup, które udzielają opinii eksperckich dla Komisji.

Opublikowano protokoły posiedzeń grup ekspertów, publiczne zaproszenia do składania wniosków są standardem członkostwa w grupie, link do rejestru służącego przejrzystości.

Postrzeganie sponsoringu korporacyjnego prezydencji Radzie UE jako oferującego sponsorowi wpływ na kształtowanie polityki i prawodawstwa UE.

Wytyczne Rady dla państw członkowskich, które zamierzają przyjąć sponsoring korporacyjny swojej prezydencji.

Podnoszenie świadomości w zakresie działalności lobbingowej: ograniczone szkolenia lub wytyczne dotyczące interakcji z lobbystami. Brak zapisów spotkań komisarzy z lobbystami.

Wykaz „Co robić i czego się wystrzegać” dla urzędników UE mających kontakt z lobbystami stosowany przez Komisję. Publiczne zapis spotkań komisarzy z lobbystami. Utworzono portal służący przejrzystości. Komisja i Parlament organizują szkolenia w zakresie świadomości w zakresie działalności lobbingowej.

Efekt „drzwi obrotowych”: brak wiedzy na temat potencjalnych konfliktów interesów i negatywny wpływ na zaufanie publiczne.

Znacznie szersza wiedza na temat potencjalnych problemów spowodowanych przypadkami „drzwi obrotowych”. Nazwiska i nowe stanowiska pracowników wyższego szczebla, którzy przenoszą się do podmiotów potencjalnie prowadzących działalność lobbingową i działalność reprezentacyjną, są publikowane co roku.

Ocena konfliktu interesów w trakcie przetargów publicznych: na mocy rozporządzenia finansowego UE nie ma możliwości wykluczenia wnioskodawców składających oferty ze względu na konflikt interesów.

Komisja zaproponowała zmianę rozporządzenia finansowego w celu uwzględnienia możliwości odrzucenia oferentów, jeśli znajdują się w sytuacji konfliktu interesów.

Dostęp do dokumentów

Sytuacja wcześniej Sytuacja na chwilę obecną

Nieodpowiednie ustalanie priorytetów w zakresie dostępu do dokumentów.

Wiele instytucji UE zgadza się ze stosowaniem procedury przyspieszonej Rzecznika Praw Obywatelskich, dzięki któremu może on sformułować wnioski w ciągu 40 dni roboczych.

Brak przejrzystości w odniesieniu do wyników badań klinicznych produktów leczniczych.

Europejska Agencja Leków udziela dostępu do dokumentów z badań klinicznych.

Koszty podróży komisarzy i różne koszty podróży służbowych, które nie zostały opublikowane.

Komisja aktywnie publikuje informacje na temat kosztów podróży komisarzy i różnych kosztów wyjazdów służbowych.

Brak jednolitego podejścia do kwestii praw obywateli w zakresie dostępu do dokumentów UE.

Wytyczne Rzecznika dla instytucji dotyczące najlepszego sposobu zapewnienia prawa do publicznego dostępu do dokumentów UE.

Nowe narzędzia komunikacji stanowią wyzwanie dla administracji UE w dziedzinie publicznego dostępu do dokumentów.

Większa świadomość tego wyzwania.

Publikacja najlepszych praktyk w zakresie rejestrowania wiadomości tekstowych związanych z pracą.

Przejrzystość prawna

Sytuacja wcześniej Sytuacja na chwilę obecną

Rozmowy trójstronne: brak informacji na temat dat, porządku obrad i negocjatorów biorących udział w międzyinstytucjonalnych negocjacjach w sprawie projektów aktów prawnych.

Kalendarze rozmów trójstronnych i porządki obrad są często publikowane z wyprzedzeniem, a główni negocjatorzy są wymieniani. Trwają prace nad wspólną bazą danych aktów prawnych.

Przejrzystość legislacyjna Rady: niewiele dostępnych informacji na temat ewolucji projektów aktów prawnych w obrębie Rady.

Rada aktywnie publikuje sprawozdanie z negocjacji w sprawie projektów ustaw, a także swój mandat do negocjacji prawodawczych z Parlamentem.

Prawa podstawowe

Sytuacja wcześniej Sytuacja na chwilę obecną

Brak możliwości dochodzenia roszczeń przez migrantów i uchodźców, którzy uznali, że ich prawa podstawowe zostały naruszone.

Frontex i Agencja UE ds. Azylu ustanowiły mechanizmy składania skarg w odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszeń praw podstawowych.

Prawa osób z niepełnosprawnościami: pole do poprawy we wdrażaniu Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.

Komisja poprawia dostępność swojej strony internetowej i narzędzi internetowych dla osób z niepełnosprawnościami.

Finansowanie UE: brak kontroli nad tym, czy środki finansowe UE są wydatkowane zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej.

Udoskonalenie nadzoru Komisji, aby zapewnić, że wydatki nie prowadzą do dalszej marginalizacji pewnych grup.

Stażyści w delegaturach Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) nie otrzymują wynagrodzenia.

Stażyści w delegaturach ESDZ otrzymują dodatek na pokrycie wydatków i kosztów utrzymania.

Stosowanie języków UE: brak jasności co do sposobu, w jaki instytucje UE korzystają z języków urzędowych UE w swojej komunikacji publicznej.

Zalecenia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące stosowania języków UE w komunikacji ze społeczeństwem.

Statut Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich: przepisy regulujące funkcjonowanie Rzecznika Praw Obywatelskich nie wymagają okresu karencji, aby politycy ubiegali się o stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich.

Zmieniony statut potwierdza uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich i przewiduje dwuletni okres karencji dla polityków ubiegających się o stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich.