Strasburg, 6 grudnia 2006 r.

Szanowny Panie,

23 czerwca 2005 r. , złożyła Pani skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Komisji Europejskiej dotyczącą oceny Pani wniosku o przyznanie stypendiów wewnątrzeuropejskich Marie Curie.

W dniu 22 lipca 2005 r. przekazałem Pańską skargę Komisji i zwróciłem się do niej o wydanie opinii. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 29 listopada 2005 r.

W dniu 5 grudnia 2005 r. przekazałem Panu opinię Komisji z prośbą o przedstawienie uwag. Nie otrzymano od Pana żadnych uwag.

Pismem z dnia 8 czerwca 2006 r. poinformowałem Pana, że po wstępnym zbadaniu akt sprawy dalsze dochodzenie w sprawie Pańskiej skargi nie wydaje się konieczne.

Zgodnie z Pana wnioskiem Pana skarga została potraktowana jako poufna.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

W styczniu 2005 r. skarżący złożył wniosek do "Zaproszenia do składania wniosków dotyczących stypendiów wewnątrzeuropejskich Marie Curie FP6-2004/Mobility-5"(1) ("zaproszenie") opublikowanego w Dzienniku Urzędowym z dnia 15 października 2004 r.

W wiadomości e-mail z dnia 27 maja 2005 r. Komisja Europejska poinformowała skarżącego, że (i) z pomocą niezależnych ekspertów jej służby przeprowadziły pierwszy etap oceny wniosków przedłożonych w kontekście zaproszenia do składania wniosków oraz (ii) wniosek skarżącego nie zostanie uwzględniony w drugim etapie oceny, ponieważ nie przekroczył jednego lub większej liczby progów wymienionych w „Wytycznych dotyczących oceny i procedur wyboru wniosków”(2) („wytyczne”). Komisja załączyła kopię sprawozdania podsumowującego ocenę („ESR”) sporządzonego przez ekspertów oceniających w odniesieniu do wniosku skarżącego.

W e-mailu z dnia 13 czerwca 2005 r. skierowanym do Komisji skarżący zaprotestował przeciwko jednej z części rozporządzenia ESR, zgodnie z którą „(...) niektóre szczególne aspekty są stosunkowo nowe dla kandydata i potrzebowałby on znacznej pomocy w zapoznaniu się np. z socjologią i technikami badawczymi w naukach społecznych”. W tym kontekście skarżący odniósł się do swojej wcześniejszej historii akademickiej i badawczej, która daje mu dokładną wiedzę na temat przedmiotowych metod.

W odpowiedzi z dnia 21 czerwca 2005 r. Komisja wyjaśniła, że celem rozporządzenia ESR nie jest krytyka ani wniosku, ani kandydata. Dodał, że ocena wniosku skarżącego została przeprowadzona, zgodnie z zasadami regulującymi proces oceny, przez zespół trzech niezależnych i wykwalifikowanych starszych ekspertów powołanych zgodnie z art. 11 rozporządzenia (WE) nr 2321/2002 z dnia 16 grudnia 2002 r. dotyczącego zasad uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uczelni wyższych w realizacji szóstego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej (2002-2006) oraz zasad upowszechniania wyników badań w tym zakresie (3) ("rozporządzenie 2321/2002"). Zdaniem Komisji eksperci ci byli wystarczająco wykwalifikowani, aby ocenić wniosek, i osiągnęli porozumienie zarówno co do wyniku, jak i uwag przydzielonych wnioskowi. Wreszcie Komisja odniosła się do zasady równego traktowania wnioskodawców i stwierdziła, że rozważy ponowne zbadanie oceny wniosku tylko wtedy, gdy wystąpi poważny błąd rzeczowy, na przykład jeśli ze sprawozdania konsensualnego jasno wynika, że ekspert oceniający przeczytał błędne CV.

W dniu 23 czerwca 2005 r. skarżący złożył skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Twierdził on, że:

1) ocena jego wniosku o dotację Marie Curie nie została przeprowadzona prawidłowo; oraz

(2) brak procedury odwoławczej naruszył jego prawa procesowe.

Stwierdził, że należy unieważnić wyniki oceny jego wniosku.

Na poparcie swojego pierwszego zarzutu skarżący twierdził, że eksperci nie działali niezależnie, ale osiągnęli konsensus, a liczba ekspertów, którzy ocenili jego propozycję, była zbyt mała.

WNIOSEK

Opinia Komisji

Rzecznik przekazał skargę Komisji i zwrócił się do niej o wydanie opinii. Podsumowując, Komisja wydała następującą opinię:

Komisja najpierw opisała proces oceny wniosków, które zostały złożone w jednym etapie i ocenione w dwóch etapach. Ocena w pierwszym etapie koncentrowała się na jakości naukowej projektu i zaangażowanego naukowca, a wnioski niespełniające któregokolwiek z progów ustalonych w pierwszym etapie nie zostały uwzględnione w ocenie w drugim etapie.

W odniesieniu do wniosku skarżącego Komisja wyjaśniła, że nie osiągnął on progu dotyczącego jakości naukowca i w związku z tym nie został zatrzymany na potrzeby oceny drugiego etapu. Komisja załączyła kopię rozporządzenia ESR dotyczącego wniosku skarżącego. Zgodnie z rozporządzeniem ESR wniosek uzyskał ocenę 3,8 na 5 w odniesieniu do jakości naukowca, przy czym próg wynosi 4. Pisemna ocena tego aspektu zawiera stwierdzenie, skrytykowane w e-mailu skarżącego do Komisji z dnia 13 czerwca 2005 r., że „[...] niektóre szczególne aspekty są stosunkowo nowe dla kandydata i potrzebowałby on znaczącej pomocy w zapoznaniu się np. z socjologią i technikami badawczymi w naukach społecznych”.

W odniesieniu do pierwszego zarzutu skarżącego (że ocena jego wniosku nie została przeprowadzona prawidłowo) Komisja uznała, że ocena została przeprowadzona zgodnie z zasadami regulującymi proces oceny, w szczególności: rozporządzenie 2321/2002; (ii) wytycznych; oraz (iii) wytyczne dla oceniających (4).

Według Komisji niezależni wyżsi rangą eksperci oceniający wniosek skarżącego zostali wyznaczeni zgodnie z art. 11 rozporządzenia 2321/2002 i posiadali wystarczające kwalifikacje do przeprowadzenia oceny.

Jeżeli chodzi o uwagę skarżącego, że eksperci nie działali niezależnie, ale osiągnęli konsensus, Komisja stwierdziła, że wniosek skarżącego został oceniony zgodnie z sekcją 0.4 wytycznych dla oceniających, zgodnie z którymi dwie główne fazy każdej sesji oceniającej to:

● Indywidualna ocena wniosków

„Każdy wniosek jest oceniany na podstawie mających zastosowanie kryteriów niezależnie przez kilku oceniających, którzy wypełniają indywidualne sprawozdania z oceny (IAR), podając oceny i przedstawiając uwagi. Ta część oceny jest zwykle przeprowadzana zdalnie przez oceniających w ich miejscu pracy (...)”.

● Konsensus

„W odniesieniu do każdego wniosku należy osiągnąć konsensus, a jeden z ekspertów, który został wyznaczony do pełnienia funkcji sprawozdawcy, przygotuje sprawozdanie w ramach konsensusu. Sprawozdanie to będzie wiernie odzwierciedlać wspólne poglądy oceniających. Po zakończeniu indywidualnej oceny zarysu lub pełnego wniosku eksperci zaangażowani w ocenę danego wniosku zbiorą się i uzgodnią – lokalnie lub za pomocą komunikacji zdalnej – wspólną ocenę i ocenę punktową wniosku. Dla każdego wniosku przygotowuje się sprawozdanie oparte na konsensusie, odzwierciedlające osiągnięty konsensus ekspertów.”

W związku z tym eksperci oceniający muszą osiągnąć konsensus, który jest zatem strukturalnym filarem procedury oceny.

Jeżeli chodzi o uwagę skarżącego, że liczba ekspertów oceniających jego wniosek była zbyt mała, Komisja przytoczyła sekcję 0.2.1 wytycznych dla oceniających, zgodnie z którą „[k]ażdy wniosek zostanie przydzielony co najmniej trzem niezależnym ekspertom, którzy zwykle przeprowadzają zdalne oceny indywidualne (...)”.

W odniesieniu do drugiego zarzutu skarżącego (że jego prawa proceduralne zostały naruszone przez brak procedury odwoławczej) , Komisja wskazała, że rozporządzenie 2321/2002 nie przewiduje formalnej procedury odwoławczej. Komisja dodała, że rozważy ponowne przeanalizowanie oceny wniosku jedynie w przypadku poważnego błędu merytorycznego, na przykład jeżeli ze sprawozdania konsensualnego jasno wynika, że oceniający przeczytał błędne CV.

Niemniej jednak Komisja skontaktowała się z ekspertami zaangażowanymi w ocenę wniosku skarżącego, którzy (i) potwierdzili, że nie wystąpił tak poważny błąd merytoryczny, oraz (ii) potwierdzili swoją wcześniejszą ocenę wniosku. W związku z tym nie można domniemywać naruszenia praw procesowych skarżącego.

Ponadto skarżący nie zarzuca istnienia tak poważnego błędu merytorycznego. W przypadku braku takiego błędu ponowna ocena wniosku skarżącego oznaczałaby naruszenie zasady równego traktowania w odniesieniu do wszystkich innych wniosków, które zostały wykluczone.

Na tej podstawie Komisja stwierdziła, że uważa zarzuty skarżącego za bezpodstawne, a jego wniosek za nieważny.

Uwagi skarżącego

Skarżący nie przedstawił żadnych uwag.

DECYZJA

1 Domniemana niewłaściwa ocena wniosku

1.1 Skarżący złożył wniosek do "Zaproszenia do składania wniosków dotyczących stypendiów wewnątrzeuropejskich Marie Curie FP6-2004/Mobility-5" ("zaproszenie"). Jego propozycja nie została uwzględniona w ocenie drugiego etapu, ponieważ nie przekroczyła progu dotyczącego jakości naukowca. Zgodnie ze sprawozdaniem podsumowującym ocenę („ESR”) sporządzonym przez ekspertów zewnętrznych w odniesieniu do wniosku skarżącego, wniosek uzyskał ocenę 3,8 na 5 w odniesieniu do jakości naukowca, przy czym próg ten wynosił 4.

W skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący twierdził, że ocena jego wniosku nie została przeprowadzona prawidłowo, i twierdził, że należy unieważnić wyniki oceny jego wniosku.

Na poparcie swojego zarzutu skarżący argumentował, że eksperci zaangażowani w ocenę jego wniosku nie działali niezależnie, ale osiągnęli konsensus, a liczba ekspertów oceniających jego wniosek była zbyt mała.

1.2 W swojej opinii Komisja Europejska stwierdziła, że ocena wniosku skarżącego została przeprowadzona zgodnie z zasadami regulującymi proces oceny, tj.: (i) rozporządzeniem 2321/2002 dotyczącym zasad uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uczelni wyższych w realizacji szóstego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej (2002-2006) (5)("rozporządzenie 2321/2002"), w szczególności jego art. 11, (ii) wytycznymi w sprawie procedur oceny i selekcji wniosków ("wytyczne")(6) oraz (iii) wytycznymi dla oceniających (7).

Zgodnie z powyższymi zasadami Komisja wyznaczyła starszych ekspertów oceniających wniosek skarżącego, którzy wykonywali swoje obowiązki zgodnie z tymi samymi zasadami.

1.3 Rzecznik Praw Obywatelskich zbadał odpowiednie przepisy rozporządzenia 2321/2002, wytycznych dla oceniających oraz wytycznych i zauważa, że zgodnie z art. 11 ust. 1 tiret pierwsze rozporządzenia 2321/2002 Komisja wyznaczy niezależnych ekspertów, którzy pomogą w ocenie wymaganej w ramach szóstego programu ramowego i programów szczegółowych. Podobnie, zgodnie z sekcją 0.2 wytycznych dla oceniających, oczekuje się, że oceniający będą niezależni, bezstronni i obiektywni oraz będą zachowywać się w sposób profesjonalny w trakcie całego procesu oceny.

W tym względzie Rzecznik uważa za użyteczne dodanie, że zgodnie z wytycznymi (8) niezależny ekspert jest ekspertem, który pracuje we własnym imieniu i podczas wykonywania swojej pracy nie reprezentuje żadnej organizacji.

1.4 Rzecznik zauważa ponadto, że zgodnie z wytycznymi (sekcje 4.1 i 4.5) oraz wytycznymi dla oceniających (sekcje 0.2.1. i 0.4): (i) każdemu wnioskowi zostanie przydzielonych co najmniej trzech niezależnych ekspertów, którzy zazwyczaj przeprowadzają indywidualne oceny na odległość, oraz (ii) każda sesja ewaluacyjna składa się z kilku etapów, w tym:

a) indywidualna ocena wniosków, podczas której każdy wniosek jest niezależnie oceniany pod kątem obowiązujących kryteriów przez kilku oceniających, którzy wypełniają indywidualne sprawozdania oceniające, podając oceny i przedstawiając uwagi;

b) Faza konsensusu, podczas której należy osiągnąć konsensus w odniesieniu do każdego wniosku, oraz przygotowane sprawozdanie konsensualne, które powinno wiernie odzwierciedlać wspólne poglądy oceniających. W tym celu eksperci zaangażowani w ocenę danego wniosku powinni zebrać się i uzgodnić, lokalnie lub za pomocą komunikacji na odległość, wspólną ocenę i ocenę punktową wniosku. W tym względzie Rzecznik zwraca uwagę, że niezależni eksperci oceniający dążą do osiągnięcia konsensusu dopiero po zakończeniu przez nich wszystkich indywidualnych ocen wniosku.

1.5 Ponadto Rzecznik zauważa, że wytyczne (sekcja 4.5.) i wytyczne dla oceniających (sekcja 3.1.) stanowią, że jeśli nie można osiągnąć konsensusu, sprawozdanie konsensualne przedstawia pogląd większości, ale rejestruje również wszelkie odmienne poglądy konkretnego eksperta.

1.6 Rzecznik uważa, że opisana powyżej procedura oceny wydaje się uzasadniona, że rozróżnienie między etapem, w którym trzech niezależnych ekspertów dokonuje indywidualnych ocen, a etapem, w którym dążą oni do konsensusu, jest jasne, oraz że ogólna procedura wydaje się odpowiednio zaprojektowana, aby była dokładna i skuteczna.

1.7 Ponadto Rzecznik uważa, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby podważyć stanowisko Komisji, zgodnie z którym ocena wniosku skarżącego została faktycznie przeprowadzona zgodnie z powyższą procedurą.

1.8 Rzecznik nie stwierdza zatem żadnego przypadku niewłaściwego administrowania w odniesieniu do pierwszego zarzutu skarżącego i uważa, że jego roszczenie nie może zostać podtrzymane.

2 Zarzucane naruszenie praw procesowych

2.1 Skarżący twierdził, że brak procedury odwoławczej naruszył jego prawa procesowe.

2.2 W swojej opinii Komisja wskazała, że rozporządzenie 2321/2002 nie przewiduje formalnej procedury odwoławczej. Komisja stwierdziła, że rozważy ponowne otwarcie oceny wniosku jedynie w przypadku poważnego błędu merytorycznego, na przykład gdyby ze sprawozdania konsensualnego jasno wynikało, że ekspert oceniający przeczytał błędne CV. Skarżący nie zarzuca jednak istnienia tak poważnego błędu merytorycznego. W braku takiego błędu ponowna ocena jego wniosku oznaczałaby naruszenie zasady równego traktowania w odniesieniu do wszystkich innych wyłączonych wniosków.

Niemniej jednak Komisja skontaktowała się z ekspertami zaangażowanymi w ocenę wniosku skarżącego, którzy (i) potwierdzili, że nie wystąpił tak poważny błąd merytoryczny, oraz (ii) potwierdzili swoją wcześniejszą ocenę wniosku.

2.3 Rzecznik zauważa przede wszystkim, że - jak słusznie zauważa Komisja - rozporządzenie 2321/2002 nie przewiduje formalnej procedury odwoławczej.

Rzecznik zwraca jednak uwagę, że fakt ten nie przeszkodziłby Komisji w ustanowieniu procedury odwoławczej w ramach administracyjnego wdrażania rozporządzenia. Ponadto administracyjne wdrożenie rozporządzenia przez Komisję powinno mieć na celu zapewnienie, aby jej decyzje w sprawie wniosków były zgodne z zasadami dobrej administracji, takimi jak uczciwość, obiektywizm i brak dyskryminacji.

Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina jednak swoje ustalenie zawarte w pkt 1.6 powyżej, zgodnie z którym ogólna procedura oceny w niniejszej sprawie wydaje się odpowiednio zaprojektowana, aby była dokładna i skuteczna. W tych okolicznościach Rzecznik nie uważa, że zasady dobrej administracji wymagają szczególnych przepisów dotyczących odwołań w przypadku odrzuconych wniosków.

Rzecznik uważa jednak za użyteczne podkreślenie, że skarżący, którzy nie zostali wybrani i którzy uważają, że doszło do niewłaściwego administrowania w rozpatrywaniu ich skargi, mają prawo wnieść skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, że skarżący skorzystał z tego prawa w niniejszej sprawie oraz że, w szczególności jeżeli administracja nie poprawiła swojego stanowiska, poważny błąd w ustaleniach faktycznych może stanowić niewłaściwe administrowanie.

2.4 Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje zatem zarówno fakt, że Komisja skontaktowała się z ekspertami zaangażowanymi w ocenę wniosku skarżącego w celu sprawdzenia, czy w ocenie wystąpił poważny błąd merytoryczny, jak i stwierdzenie Komisji, że wystąpienie poważnego błędu merytorycznego uzasadniałoby ponowne otwarcie oceny wniosku.

2.5 W związku z powyższym Rzecznik nie stwierdza żadnego przypadku niewłaściwego administrowania w odniesieniu do domniemanego naruszenia praw procesowych z powodu braku procedury odwoławczej.

3 Wnioski

Rzecznik stwierdza, że dochodzenie w sprawie tej skargi nie ujawniło przypadku niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Przewodniczący Komisji zostanie poinformowany o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Dz.U. 2004, C 255, s. 12.

(2) Wytyczne są dostępne na stronie internetowej Cordis (http://cordis.europa.eu/fp6/find-doc-specific.htm #evalproc).

(3) Dz.U. L 355, s. 23.

(4) Wytyczne dla oceniających są dostępne na stronie internetowej Cordis (http://fp6.cordis.lu/ index.cfm?fuseaction=Usersite.FP6DetailsCallPage&call_id=158).

(5) Dz.U. 2002, L 355, s. 23.

(6) Wytyczne są dostępne na stronie internetowej Cordis (http://cordis.europa.eu/fp6/find-doc-specific.htm #evalproc).

(7) Wytyczne dla oceniających są dostępne na stronie internetowej Cordis (http://fp6.cordis.lu/ index.cfm?fuseaction=Usersite.FP6DetailsCallPage&call_id=158).

(8) Wytyczne, s. 6, przypis 7.