Għażiż A.,
fil-5 ta’ Marzu 1996 Greenpeace España u l-assoċjazzjoni Cordinadora de Itoiz ressqu lment quddiem l-Ombudsman Ewropew dwar il-Kummissjoni Ewropea. F’korrispondenza aktar tard int ġejt innominat bħala r-rappreżentant tal-ilmentaturi. Fl-ilment ġie mressaq li l-Kummissjoni naqset milli tiżgura li d-deċiżjoni tal-awtoritajiet Spanjoli li jibnu ġibjun tal-ilma f'Itoiz, Navarra kienet konformi mad-Direttiva 85/337 u d-Direttiva 79/409. L-ilment tiegħek kien jikkonċerna kemm it-trattament tal-Kummissjoni ta' lment li kont għamilt lill-Kummissjoni dwar dan, kif ukoll il-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-ilment.
Fit-3 ta' Ġunju 1996 għaddejt l-ilment lill-President tal-Kummissjoni Ewropea. Il-Kummissjoni bagħtet l-opinjoni tagħha fid-9 ta' Ottubru 1996 u bgħattilha bi stedina biex tagħmel osservazzjonijiet jekk xtaqt. B'ittra tal-25 ta' Novembru 1996 inti ssottomettejt l-osservazzjonijiet tiegħek dwar l-opinjoni tal-Kummissjoni. Fl-osservazzjonijiet tiegħek, inti ssottomettejt li l-Kummissjoni kienet naqset ukoll milli tiżgura li l-awtoritajiet Spanjoli jikkonformaw mad-Direttiva 92/43. Int indirizzajtli aktar ittri fl-24 ta' Marzu 1997, fit-2 ta' Mejju 1997 u fit-28 ta' Lulju 1997. B'ittra tat-28 ta' Lulju 1997 inti bgħatt kopja ta' sentenza mogħtija mit-Tribunal Superior de Justicia de Madrid, li tikkonċerna l-bini tal-ġibjun.
Fit-2 ta’ Diċembru 1997 tlabt lill-Kummissjoni għat-tieni opinjoni dwar l-ilment tiegħek. Permezz ta' ittra tal-istess jum, infurmajtkom li skont l-Artikolu 1 (3) u 2 (7) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew, ma stajtx inkompli bl-inkjesti tiegħi dwar l-ilment tiegħek rigward il-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-ilment li kont għamilt oriġinarjament lill-Kummissjoni dwar l-awtoritajiet Spanjoli. L-imsemmija artikoli jipprevedu li l-Ombudsman Ewropew ma jistax jinvestiga fatti li kienu s-suġġett ta' proċedimenti legali li jkunu għaddejjin jew li jkunu ġew konklużi. Eżami tal-ewwel opinjoni tal-Kummissjoni u l-osservazzjonijiet tiegħek żvelaw li fi Spanja nbdew jew ġew konklużi diversi proċedimenti legali, li jittrattaw il-kwistjoni dwar jekk l-awtoritajiet Spanjoli kinux ikkonformaw mal-obbligi tagħhom skont id-Direttivi msemmija. Għalhekk, din id-Deċiżjoni għandha tindirizza biss l-ilment tiegħek li l-Kummissjoni ma ttrattatx kif xieraq l-ilment li ressaqt lill-Kummissjoni.
Il-Kummissjoni għaddiet it-tieni opinjoni tagħha fl-10 ta' Frar 1998, li bgħattlek bi stedina biex tagħmel osservazzjonijiet jekk xtaqt. Permezz ta' ittra tat-23 ta' Marzu 1998 u faks tas-16 ta' Ġunju 1998 inti ppreżentajt osservazzjonijiet. Permezz ta' ittra tat-28 ta' Settembru 1998 inti għamilt sottomissjoni oħra.
Qed nikteb issa biex inkun naf ir-riżultat tal-inkjesti li saru.
Niskuża ruħi għat-tul ta' żmien li ħadt biex tittratta l-ilment tiegħek.

Il-komponent

L-isfond tal-ilment tiegħek jista’ jinġabar fil-qosor kif ġej:
Fl-1990, il-Ministru Spanjol għax-Xogħlijiet Pubbliċi approva l-kostruzzjoni ta’ ġibjun tal-ilma f’Itoiz, Navarra. Jidher li l-proġett huwa kbir ħafna, peress li 11.500.00 m² se jkun inundat li jinvolvi kapaċità ta 'ħażna ta' ilma ta '418 hm³.
L-ilmentaturi qiesu li skont il-proċeduri li wasslu għall-approvazzjoni tal-pjan ta’ kostruzzjoni, l-awtoritajiet Spanjoli ma kinux ikkonformaw mad-Direttiva tal-Kunsill 85/337 dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent (1). Barra minn hekk, l-assoċjazzjonijiet qiesu li l-proġett kiser id-Direttiva tal-Kunsill 79/409 dwar il-protezzjoni tal-għasafar selvaġġi (2).
Fir-rigward tal-ewwel Direttiva, l-ilmentaturi qiesu li l-awtoritajiet Spanjoli ma kinux għamlu valutazzjoni ambjentali xierqa. Fir-rigward tat-Tieni Direttiva, l-assoċjazzjonijiet ressqu dan li ġej: Id-Direttiva 79/409 għandha l-għan li tipproteġi l-għasafar selvaġġi u l-Artikolu 4 jipprevedi li l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu żoni ta’ protezzjoni speċjali. L-Artikolu 4 (4) jipprovdi:

"Fir-rigward taż-żoni ta' protezzjoni msemmija fil-paragrafi 1 u 2 ta' hawn fuq, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi xierqa biex jevitaw it-tniġġis jew id-deterjorament tal-habitat jew kwalunkwe tfixkil li jaffettwa l-għasafar, sakemm dawn ikunu sinifikanti meta jitqiesu l-għanijiet ta' dan l-Artikolu. Barra minn dawn iż-żoni ta' protezzjoni, l-Istati Membri għandhom jistinkaw ukoll biex jevitaw it-tniġġis jew id-deterjorament tal-ħabitats."

L-assoċjazzjonijiet li ressqu l-ilment qiesu li l-awtoritajiet Spanjoli kienu kisru din id-dispożizzjoni kif ġiet interpretata fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, b'mod partikolari s-sentenza tal-Qorti tat-28 ta' Frar 1991 fil-kawża C-57/89, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (3). Fis-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet dwar il-possibbiltà li titnaqqas żona ta' protezzjoni speċjali skont l-Artikolu 4 (4) tad-Direttiva. Fi kliem il-Qorti tal-Ġustizzja:

"[L]-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 4 (4) tad-Direttiva hija barra minn hekk ikkonfermata mid-disa' premessa tagħha, li tenfasizza l-importanza speċjali li d-Direttiva tagħti lill-miżuri speċjali ta' konservazzjoni li jikkonċernaw il-habitats ta' l-għasafar elenkati fl-Anness I sabiex tiġi żgurata s-sopravivenza u r-riproduzzjoni tagħhom fiż-żona ta' distribuzzjoni tagħhom. Minn dan isegwi li s-setgħa li titnaqqas il-portata ta’ żona ta’ protezzjoni speċjali tista’ tiġi ġġustifikata biss għal raġunijiet eċċezzjonali.

Dawn ir-raġunijiet għandhom jikkorrispondu għal interess ġenerali superjuri għall-interess ġenerali rrappreżentat mill-għan ekoloġiku tad-Direttiva. F'dak il-kuntest l-interessi msemmija fl-Artikolu 2 tad-Direttiva, jiġifieri r-rekwiżiti ekonomiċi u rikreattivi, ma jidħlux f'kunsiderazzjoni."

Skont l-assoċjazzjonijiet, il-ġibjun inaqqas iż-żoni ta’ protezzjoni speċjali u l-awtoritajiet Spanjoli jibnu l-ġibjun għal raġunijiet ekonomiċi biss. Għalhekk, huma qiesu li l-kostruzzjoni tal-ġibjun tmur kontra l-ġurisprudenza tal-Qorti.
F’dan l-isfond, l-assoċjazzjonijiet, flimkien ma’ għadd ta’ muniċipalitajiet affettwati mill-kostruzzjoni tal-ġibjun, ressqu lment quddiem il-Kummissjoni Ewropea, li d-dmir tagħha huwa, skont l-Artikolu 155 tat-Trattat KE, li tiżgura l-konformità mal-liġi Komunitarja. L-ilmentaturi pproduċew dokumentazzjoni konsiderevoli lill-Kummissjoni b’appoġġ għall-fehma tagħhom.
Permezz ta’ ittra tal-21 ta’ Diċembru 1994, il-Kummissjoni informat lil min għamel l-ilment bid-deċiżjoni tagħha dwar l-ilment. L-ittra tgħid:

"Għażiż Sinjur,

B’dan ninfurmak li l-Kummissjoni ddeċidiet fil-laqgħa tagħha tat-30 ta’ Novembru 1994 li tagħlaq l-ilment li għamilt kontra l-proġett ta’ ġibjun f’Itoiz. L-ilment ġie rreġistrat fir-reġistru uffiċjali tal-ilmenti tal-Kummissjoni bin-numru P/4758/92.

Qiegħed nehmeż il-verżjoni Spanjola tal-istqarrija għall-istampa li l-Kummissjoni qieset meħtieġa li tippubblika, filwaqt li nispjega d-deċiżjoni li jingħalaq il-każ.

Ser nosserva li wara li kkunsidraw id-dokumentazzjoni pprovduta minnkom kif ukoll mill-awtoritajiet kompetenti, is-servizzi tal-Kummissjoni ma setgħux jistabbilixxu ksur tal-liġi ambjentali Komunitarja, peress li ma setax jiġi ppruvat, abbażi tal-għarfien eżistenti li l-proġett ikollu impatt sinifikanti fuq l-ambjent skont it-tifsira tad-Direttiva 92/43 dwar il-konservazzjoni tal-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa.

F’din is-sitwazzjoni, il-Kummissjoni setgħet tiddeċiedi biss li tagħlaq il-każ.

Nirringrazzjak tal-interess li int u l-korpi li tirrappreżentaw, il-muniċipalitajiet ta’ Navarra ta’ Valle de Lónguida, Aoiz, Valle de Artze, Oroz-Beztelu, il-Junta General del Valle de Aezcoa u l-Coordinadora de Itoiz, urew fil-konservazzjoni u l-protezzjoni tal-ambjent.”

Dejjem tiegħek,....". (Tradott mis-servizzi tal-Ombudsman).

L-istqarrija għall-istampa msemmija tiddikjara dan li ġej fir-rigward tar-raġunament tal-Kummissjoni għall-għeluq tal-każ:

"Il-Kummissjoni għadha kif waqqfet proċedura biex tħares lejn ksur possibbli tal-leġiżlazzjoni għall-għasafar selvaġġi fir-reġjun ta' Navarra fi Spanja...

Il-Kummissjoni intervjeniet wara lment li ddikjara li l-proġett kien se jaffettwa żewġ żoni, jiġifieri Sierra de Artxuba Y Zariqueta u Montes de Areta, li inizjalment kienu protetti skont id-Direttiva tal-Kunsill 79/409 dwar il-konservazzjoni tal-għasafar selvaġġi. Fil-parti l-kbira, il-Kummissjoni eżaminat l-ilment fuq il-bażi tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43 dwar il-konservazzjoni tal-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa, li b’effett mill-5 ta’ Ġunju 1994 issostitwixxiet id-dispożizzjonijiet inizjali tad-Direttiva tal-1979.

Il-Kummissjoni investigat din il-kwistjoni fi spirtu ta’ djalogu u sħubija kemm mal-awtoritajiet Spanjoli minn naħa waħda kif ukoll mal-ilmentaturi u l-gruppi tal-ekoloġija min-naħa l-oħra. Id-dipartimenti tal-Kummissjoni ħarsu lejn diversi studji dwar l-impatt tal-proġett, u żaru ż-żoni affettwati. Il-partijiet interessati kollha ngħataw l-opportunità li jesprimu l-fehmiet tagħhom waqt seduta f'Madrid fil-25 ta' Ottubru 1994.

L-investigazzjoni ppermettiet li jiġu aċċertati l-effetti tad-diga fuq l-ambjent u li jiġi stabbilit li dawn l-effetti mhumiex sinifikanti skont it-tifsira tad-Direttiva tal-1992. Minħabba li m'hemm l-ebda evidenza ta' xi ksur tal-liġi Komunitarja, il-Kummissjoni għalqet il-kwistjoni."

Filwaqt li qiesu l-isforzi u d-dokumentazzjoni konsiderevoli pprovduta lill-Kummissjoni, l-assoċjazzjonijiet sabu li din id-deċiżjoni ma kinitx sodisfaċenti. B'mod partikolari, huma qiesu li l-Kummissjoni kienet naqset milli tindirizza l-ilmenti tagħhom fir-rigward tad-Direttivi 85/339 u 79/409 u li r-riferiment tal-Kummissjoni għad-Direttiva 92/43 kien difettuż, peress li din id-Direttiva ma kinitx daħlet fis-seħħ fiż-żmien tal-proġett. F’dan l-isfond, l-ilmentaturi ressqu l-ilment quddiem l-Ombudsman. Mehmuża mal-ilment kien hemm dokumentazzjoni konsiderevoli, fosthom rapporti stabbiliti mis-Soċjetà Spanjola tal-Ornitoloġisti li kkonkludew li l-proġett Itoiz se jaffettwa serjament il-ħajja tal-għasafar fiż-żona kkonċernata.

L-Inkwantu

Fir-rigward
tat-trattament tal-ilment mill-Kummissjoni, il-Kummissjoni ddikjarat fil-qosor dan li ġej: L-ilment tressaq f'Lulju 1992 u ntbagħtet konferma tar-riċevuta f'Settembru 1992. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni mingħand l-ilmentaturi. Fis-26 ta’ Novembru 1992, il-Kummissjoni talbet informazzjoni mingħand l-awtoritajiet Spanjoli. Fin-nuqqas ta’ tweġiba mill-awtoritajiet Spanjoli, il-Kummissjoni bagħtet tfakkira fl-4 ta’ Frar 1993. Fl-14 ta’ Mejju 1993, l-awtoritajiet Spanjoli wieġbu għat-talba. Wara dan, il-każ ġie diskuss fil-fond f'laqgħa li saret f'Madrid fit-3 ta' Marzu 1994 bejn rappreżentanti mill-Kummissjoni u l-awtoritajiet Spanjoli. Wara dawn id-diskussjonijiet, l-awtoritajiet Spanjoli bagħtu lill-Kummissjoni sett ta’ informazzjoni komplementari fil-21 ta’ April 1994.
Il-każ ġie diskuss fil-livell politiku fil-Lussemburgu fit-8 ta' Ġunju 1994 bejn il-Kummissarju s-Sur Paleokrassas, il-Ministru Spanjol is-Sur Borrell, is-Segretarju tal-Istat Spanjol is-Sinjura Narbona u l-President tal-Gvern ta' Navarra s-Sur Alli. Matul din il-laqgħa, l-awtoritajiet Spanjoli enfasizzaw l-interess pubbliku tal-proġett u offrew l-hekk imsejjaħ kumpens skont l-Artikolu 6 (4) tad-Direttiva 92/43 dwar il-konservazzjoni tal-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa.
Fit-23 ta' Ġunju 1994 saret żjara fuq il-post f'Itoiz mir-rappreżentanti tas-servizzi tal-Kummissjoni. Fi tmiem iż-żjara, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni talbu informazzjoni u dokumenti mill-awtoritajiet lokali u ċentrali Spanjoli; speċifikament, talbu ġustifikazzjoni tal-interess pubbliku prevalenti tal-proġett, analiżi ta’ siti u postijiet alternattivi kkunsidrati qabel id-deċiżjoni li jinbena r-riżerva ta’ Itoiz, informazzjoni dwar il-proġetti ta’ irrigazzjoni, wegħda formali li dawn il-proġetti jkunu soġġetti għal proċedura sħiħa ta’ valutazzjoni tal-impatt, u dibattitu miftuħ għall-partijiet interessati rilevanti kollha fejn jiġu diskussi ż-żoni ta’ kumpens.
F’Lulju 1994, l-awtoritajiet Spanjoli ppreżentaw l-ewwel sett ta’ dokumenti dwar l-idroloġija ta’ Navarra u skeda għas-sottomissjoni tal-bqija tal-informazzjoni mitluba. Fil-25 ta' Lulju 1994, il-Kummissarju s-Sur Paleokrassas talab lill-Ministru s-Sur Borrell biex jipposponi l-eżekuzzjoni ta' xogħlijiet permanenti f'Itoiz sakemm il-kwistjoni tiġi solvuta. Din it-talba ġiet aċċettata mill-Ministru permezz ta’ ittra tat-3 ta’ Awwissu 1994, u din is-sitwazzjoni ta’ waqfien kompliet sakemm il-fajl ingħalaq fit-30 ta’ Novembru 1994. Fil-21 ta’ Settembru 1994 l-awtoritajiet Spanjoli ssottomettew sett sħiħ ta’ dokumenti dwar l-interess pubbliku prevalenti tal-proġett, l-alternattivi eżaminati u l-effett tal-proġett fuq l-għasafar selvaġġi. Fl-4 ta’ Ottubru 1994, l-awtoritajiet Spanjoli ppreżentaw dokument dwar il-kumpensi offruti skont id-Direttiva 92/43.
Fil-25 ta' Ottubru 1994, fuq inizjattiva tal-Kummissjoni, l-awtoritajiet Spanjoli organizzaw seduta ta' smigħ dwar il-proġett Itoiz f'Madrid. Il-partijiet interessati rilevanti kollha tħallew jipparteċipaw u jiddefendu b’mod attiv ir-raġunijiet tagħhom favur jew kontra l-proġett. It-televiżjoni, l-istampa u midja oħra koprew l-avveniment. L-assoċjazzjoni lmentatriċi "Coordinadora de Itoiz" u r-rappreżentanti tagħha kienu preżenti wkoll u pparteċipaw fid-dibattitu. Wara s-seduta, is-servizzi tal-Kummissjoni stabbilixxew rapport finali.
Fir-rigward tal-allegazzjoni tal-ilmentaturi dwar ksur tad-Direttiva 85/337, il-Kummissjoni ddikjarat li kienet twettqet valutazzjoni tal-impatt ambjentali mill-awtoritajiet Spanjoli.
Fir-rigward tal-allegazzjoni relatata mad-Direttiva 79/409, il-Kummissjoni ddikjarat li eżaminat l-ilment mill-perspettiva tal-Artikolu 4 (4) tad-Direttiva. Madankollu, l-obbligi imposti fuq l-Istati Membri minn din id-dispożizzjoni ġew issostitwiti mill-5 ta’ Ġunju 1994 bid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/43. L-Artikolu 6 (2) tad-Direttiva 92/43 jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi xierqa biex jevitaw, f'żoni speċjali ta' konservazzjoni, id-deterjorament tal-habitat naturali u l-habitat ta' l-ispeċi kif ukoll it-tfixkil ta' l-ispeċi li għalihom ġew nominati ż-żoni, safejn dak it-tfixkil jista' jkun sinifikanti.
L-Artikolu 6(3) jiddikjara li għandu jkun hemm valutazzjoni ta’ kwalunkwe proġett li ma jkunx marbut direttament ma’ jew meħtieġ għall-ġestjoni taż-żona iżda li x’aktarx ikollu impatt sinifikanti fuqha, jew individwalment jew flimkien ma’ pjanijiet jew proġetti oħra.
L-Artikolu 6(4) jiddikjara li jekk, minkejja valutazzjoni negattiva, proġett irid madankollu jitwettaq għal raġunijiet imperattivi ta’ interess pubbliku prevalenti, inklużi dawk ta’ natura soċjali u ekonomika, l-Istat Membru kkonċernat għandu jieħu l-miżuri kumpensatorji kollha biex jiżgura l-protezzjoni tal-koerenza ġenerali tan-network ekoloġiku taż-żoni speċjali ta’ konservazzjoni, stabbilit bl-Artikolu 3 tad-Direttiva u msejjaħ “Natura 2000”.
Abbażi ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, il-Kummissjoni kienet sabet li l-inundazzjoni ta’ madwar 6 % ta’ waħda miż-żoni speċjali kkonċernati mill-proġett Itoiz għandha tiġi vvalutata bħala negattiva. Madankollu, skont rapport tekniku li sar mis-servizzi tal-Kummissjoni, kien diffiċli li jiġi ddeterminat jekk dan setax jitqies bħala "sinifikanti" skont it-tifsira tad-Direttiva 92/43. Għalhekk, il-Kummissjoni ddeċidiet li ma tiftaħx proċeduri ta’ ksur kontra Spanja.

Fl-osservazzjonijiet tagħhom, l-ilmentaturi b'mod partikolari sostnew li l-Kummissjoni xorta naqset milli tipprovdilhom spjegazzjoni adegwata dwar għaliex il-Kummissjoni kienet sabet li Spanja kienet ikkonformat kif xieraq mal-obbligi tagħha skont id-Direttivi 85/337 u 79/409. Skont l-ilmentaturi, il-Kummissjoni ma kinitx intitolata tivvaluta l-proġett fid-dawl tad-Direttiva 92/43, peress li din id-Direttiva ma kinitx fis-seħħ meta nbeda l-proġett. Fil-fehma tagħhom, kien ċar li l-proġett kien imur kontra d-Direttiva 79/409: Ġie stabbilit li jkun hemm tnaqqis ta' mill-inqas żona waħda ta' protezzjoni speċjali u li dan ma jseħħx għal raġunijiet li "jikkorrispondu għal interess ġenerali li huwa superjuri għall-interess ġenerali rrappreżentat mill-objettiv ekoloġiku tad-Direttiva", ara d-deċiżjoni tal-Qorti fil-kawża Leybucht imsemmija hawn fuq. Mal-osservazzjonijiet tagħhom, il-lanjanti hemżu dokumenti li wrew li s-servizzi tal-Kummissjoni kienu f’ċertu mument ikkunsidraw il-proġett bħala kuntrarju għad-Direttiva 79/409.

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kummissjoni u l-osservazzjonijiet tal-ilmentaturi, l-Ombudsman indirizza lill-Kummissjoni. Fl-ittra tiegħu, l-Ombudsman talab lill-Kummissjoni tipprovdi spjegazzjoni aktar dettaljata għall-konklużjoni tiegħu li l-awtoritajiet Spanjoli kienu kkonformaw mal-obbligi tagħhom skont id-Direttivi 85/337 u 79/409.
Fit-tieni opinjoni tagħha, il-Kummissjoni ddikjarat fis-sustanza dan li ġej:
Fir-rigward tad-Direttiva 85/337, il-Ministeru Spanjol tax-Xogħlijiet Pubbliċi approva l-proġett ta' irrigazzjoni msejjaħ "Kanal ta' Navarra" f'Diċembru 1961. L-ewwel proġett fuq il-ġibjun Itoiz ġie approvat fl-1977. L-implimentazzjoni tal-proġett Itoiz ġiet approvata fl-1985. Iż-żewġ proġetti ġew modifikati f’dati aktar tard biex jitqiesu r-riżultati tal-konsultazzjoni pubblika u valutazzjonijiet ġodda dwar il-ħtiġijiet għall-ilma. Fiċ-ċirkostanzi, ikun diffiċli li jiġi ġġustifikat li d-Direttiva 85/337, li kellha tiġi implimentata qabel it-3 ta' Lulju 1988, kienet tapplika għall-każ, ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża "Grosskrotzenburg"(4).
Madankollu, fl-1989 tnediet proċedura ta’ valutazzjoni tal-impatt għall-proġett Itoiz u din intemmet fl-1990, wara perjodu ta’ konsultazzjoni pubblika. Fl-1992 ittieħdet id-deċiżjoni finali dwar l-implimentazzjoni tal-proġett u fl-1993 bdew ix-xogħlijiet preliminari. Għalhekk, fil-fehma tal-Kummissjoni, saret valutazzjoni tal-impatt u ġiet ipprovduta evidenza li turi li l-effetti tal-proġett fuq l-ambjent, inklużi l-għasafar protetti, ġew ivvalutati b’mod adegwat.
Fir-rigward tad-Direttiva 79/409, is-servizzi tal-Kummissjoni qiesu, fil-bidu tal-investigazzjoni, li l-effetti tal-proġett Itoiz fuq l-għasafar u l-ħabitats jistgħu jkunu sinifikanti u għalhekk imorru kontra l-Artikolu 4(4) tad-Direttiva. Madankollu, il-konklużjonijiet tagħhom inbidlu meta s-servizzi vvalutaw l-informazzjoni li waslet mingħand l-awtoritajiet Spanjoli u l-informazzjoni addizzjonali miġbura matul is-seduta ta’ smigħ li saret f’Madrid. Il-każ ġie sussegwentement evalwat fid-dawl tad-Direttiva 92/43 peress li d-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva ssostitwixxew l-Artikolu 4 (4) tad-Direttiva 79/409 minn Mejju 1994.
Fl-osservazzjonijiet tagħhom dwar it-tieni opinjoni tal-Kummissjoni, l-ilmentaturi żammew l-ilment tagħhom.

Id-Deċiżjoni

1. L-ilment iqajjem il-kwistjoni dwar jekk it-trattament mill-Kummissjoni tal-ilment oriġinali tal-ilmentaturi lill-Kummissjoni kienx adegwat.
2. Fir-rigward tal-eżami mill-Kummissjoni tal-ilment oriġinali, jidher, abbażi tal-kont tal-Kummissjoni u d-dokumentazzjoni mibgħuta mill-ilmentaturi, li ma hemm l-ebda element li juri li l-istruzzjoni kienet difettuża.
3. Fir-rigward tar-raġunament li l-Kummissjoni tat għall-konklużjonijiet tagħha, jidher li jibqa’ punt prinċipali ta’ tilwima bejn il-Kummissjoni u l-ilmentaturi. Dan huwa jekk il-Kummissjoni tatx motivazzjoni adegwata fir-rigward tal-ilment tal-ilmentaturi li l-proġett Itoiz kien kuntrarju għad-Direttiva 79/409 u li dan il-ksur ma setax jiġi rrimedjat permezz tad-Direttiva 92/43 li ma kinitx fis-seħħ fil-mument rilevanti.
Il-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba jirrikjedu li l-amministrazzjoni tagħti motivazzjoni adegwata liċ-ċittadini għad-deċiżjonijiet li tieħu. Bi tweġiba għall-inkjesta fuq inizjattiva proprja li l-Ombudsman Ewropew għamel fl-1997 dwar il-proċeduri amministrattivi tal-Kummissjoni għat-trattament tal-ilmenti li jikkonċernaw il-ksur tal-liġi Komunitarja mill-Istati Membri, il-Kummissjoni impenjat ruħha li tipprovdi lill-ilmentaturi b'dikjarazzjonijiet ta' raġunijiet meta kkonkludiet li ma kien seħħ l-ebda ksur (5).
F’dan il-każ, jidher li l-lanjanti sostnew b’mod persistenti li l-proġett Itoiz kien imur kontra d-Direttiva 79/409 u li dan il-ksur ma setax jiġi rrimedjat permezz tad-Direttiva 92/43 li ma kinitx fis-seħħ fil-mument rilevanti. Jidher ukoll li l-Kummissjoni naqset milli tindirizza dan l-ilment fid-deċiżjoni oriġinali tagħha, li għalhekk ma kienx biżżejjed fir-raġunament tagħha. Dik id-deċiżjoni ttieħdet qabel l-impenn tal-Kummissjoni fil-każ 303/97/PD, kif imsemmi hawn fuq. Madankollu, il-Kummissjoni naqset ukoll milli tindirizza b’mod xieraq l-ilment fl-opinjonijiet tagħha dwar dan l-ilment; għalhekk, jidher li l-Kummissjoni ma tistax tagħti raġunijiet adegwati, u dan jistabbilixxi każ ta’ amministrazzjoni ħażina.

Konklużjonijiet

4. Fuq il-bażi tal-inkjesti tal-Ombudsman Ewropew dwar dan l-ilment, jidher li huwa meħtieġ li ssir ir-rimarka kritika li ġejja:

Il-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba jirrikjedu li l-Kummissjoni tagħti raġunijiet adegwati għad-deċiżjonijiet li tieħu fir-rigward taċ-ċittadini. F’dan il-każ, jidher li l-lanjanti sostnew b’mod persistenti li l-proġett Itoiz kien imur kontra d-Direttiva 79/409 u li dan il-ksur ma setax jiġi rrimedjat permezz tad-Direttiva 92/43 li ma kinitx fis-seħħ fil-mument rilevanti. Jidher ukoll li l-Kummissjoni naqset milli tindirizza dan l-ilment fid-deċiżjoni oriġinali tagħha, li għalhekk ma kienx biżżejjed fir-raġunament tagħha. Din id-deċiżjoni ttieħdet qabel ma l-Kummissjoni impenjat ruħha li tipprovdi lill-lanjanti dikjarazzjonijiet ta’ raġunijiet meta kkonkludiet li ma kien seħħ l-ebda ksur. Madankollu, il-Kummissjoni naqset ukoll milli tindirizza b’mod xieraq l-ilment fl-opinjonijiet tagħha dwar dan l-ilment; għalhekk, jidher li l-Kummissjoni ma tistax tagħti raġunijiet adegwati, u dan jistabbilixxi każ ta’ amministrazzjoni ħażina.

Peress li dan l-aspett tal-każ jikkonċerna proċeduri relatati ma’ avvenimenti speċifiċi fil-passat, mhuwiex xieraq li tinstab soluzzjoni bonarja għall-kwistjoni. L-Ombudsman għalhekk iddeċieda li jagħlaq il-każ.
Il-President tal-Kummissjoni Ewropea se jiġi infurmat ukoll b’din id-deċiżjoni.
Dejjem tiegħek,
Jacob Söderman

---

(1) ĠU 1985 L 175/40.

(2) ĠU 1979 L 103/1.

(3) [1991] Ġabra I-883 (l-hekk imsejħa kawża Leybucht). Sussegwentement, l-ilmentaturi rreferew ukoll b’mod partikolari għas-sentenza tat-2 ta’ Awwissu 1993 fil-kawża C-355/90, Il-Kummissjoni vs Spanja, [1993] Ġabra I-4221 (l-hekk imsejjaħ każ Santoña).

(4) Sentenza tal-11 ta’ Awwissu 1995 fil-kawża C-431/92, [1995] Ġabra I-2189.

(5) Il-Każ 303/97/PD, irrappurtat fir-Rapport Annwali tal-Ombudsman Ewropew tal-1997, it-taqsima 3.7.