Għażiż Sur X,

Dan l-aħħar għamilt ilment lill-Ombudsman Ewropew kontra l-Kummissjoni Ewropea. Inti mħasseb li l-Kummissjoni naqset milli żżomm (u milli tagħti aċċess pubbliku għal) messaġġi testwali li l-President tagħha skambja mal-kap ta’ kumpanija farmaċewtika fil-kuntest tan-negozjati dwar il-vaċċini kontra l-COVID-19.

L-Ombudsman diġà eżaminat ir-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku għall-messaġġi testwali inkwistjoni (każ 1316/2021/MIG).[1] Fil-kuntest ta’ dik l-investigazzjoni, l-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni kienet wettqet amministrazzjoni ħażina, peress li ma kinitx wettqet tfittxija xierqa biex tidentifika l-messaġġi testwali.[2] B’mod aktar speċifiku, fit-trattament tat-talba għal aċċess, il-Kummissjoni kienet talbet lill-uffiċċju privat tal-President tagħha (il-Kabinett) biex ifittex biss dokumenti li jissodisfaw il-kriterji ta’ reġistrazzjoni tagħha. Meta l-Kabinett ma identifika l-ebda messaġġ testwali, il-Kummissjoni ma kkontestatx dan ir-riżultat, minkejja intervista fil-media fejn il-President tal-Kummissjoni kien irrefera għal messaġġi testwali rilevanti.

Wara l-inkjesta tal-Ombudsman, ir-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku għall-messaġġi testwali inkwistjoni tressaq quddiem il-Qorti Ġenerali minn applikant ieħor li kien irċieva l-istess tweġiba mill-Kummissjoni bħall-ilmentatur fil-kawża 1316/2021/MIG. Il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni konfermatorja tal-Kummissjoni [3], billi sabet li l-Kummissjoni kienet naqset milli tipprovdi spjegazzjonijiet plawżibbli li jiġġustifikaw in-nuqqas (allegat) ta’ pussess tal-messaġġi testwali mitluba.

L-Ombudsman tifhem li l-Kummissjoni issa adottat deċiżjoni konfermatorja ġdida dwar it-talba għal aċċess tal-applikant, u tgħid li wettqet tfittxija mġedda għal messaġġi testwali possibbli, inkluż fuq il-mowbajl tal-President tagħha, iżda li din it-tfittxija ma tat l-ebda riżultat. Fost raġunijiet oħra, il-Kummissjoni ddikjarat li l-messaġġi testwali, li kienu jeżistu fil-passat, ma kinux inżammu abbażi ta’ valutazzjoni mill-Kap tal-Kabinett tal-President li, fis-sajf tal-2021, kien ikkonkluda li l-kontenut tagħhom kien “b’ħajja qasira” u “ma kien jeħtieġ l-ebda segwitu”. L-ispjegazzjoni li l-messaġġi testwali ma għadhomx jeżistu fl-2025 tidher plawżibbli. Madankollu, fid-dawl tad-deċiżjoni konfermatorja l-ġdida tal-Kummissjoni, inti mħasseb li l-Kummissjoni setgħet ħassret il-messaġġi testwali wara li int u membri oħra tal-pubbliku tlabtu aċċess pubbliku għalihom.

L-Ombudsman tikkondividi t-tħassib tiegħek dwar in-nuqqas possibbli tal-Kummissjoni li żżomm dokumenti soġġetti għal talbiet għal aċċess pubbliku. Hija ddikjarat fil-passat li, “bħala regola ġenerali, istituzzjoni, korp, uffiċċju jew aġenzija tal-UE ma għandhomx iħassru dokument li huwa soġġett għal talba għal aċċess pubbliku sakemm jitlesta l-proċess ta’ kontestazzjoni ta’ rifjut li jingħata aċċess. Id-dokument inkwistjoni jippermetti li jsir rieżami xieraq tar-rifjut, inkluż mill-Ombudsman Ewropew u/jew mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE.” [4]

Madankollu, fir-rigward tal-messaġġi testwali inkwistjoni fl-ilment tiegħek, l-Ombudsman diġà rrieżamina l-fajl tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-inkjesta fil-każ 1316/2021/MIG. Abbażi tal-ispezzjoni tal-fajl f’dik il-kawża, ma jkunx probabbli li l-iskeda ta’ żmien preċiża tal-avvenimenti tista’ tiġi stabbilita fil-kuntest ta’ inkjesta ġdida erba’ snin wara.

Għalhekk, l-Ombudsman iddeċidiet li ssegwi l-kwistjoni importanti li tqajjem, jiġifieri, in-nuqqas ta’ żamma ta’ messaġġi testwali soġġetti għal talba għal aċċess pubbliku, fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ inkjesta oħra mal-Kummissjoni, li fetħet illum. Dan il-każ l-ieħor (2482/2025/NH [5]) jikkonċerna l-aċċess pubbliku għal messaġġ li l-President Franċiż bagħat lill-President tal-Kummissjoni f’Jannar 2024 permezz tal-applikazzjoni Signal. Jidher li, f’dik il-kawża wkoll, il-Kummissjoni ma żammitx il-messaġġ istantanju inkwistjoni minkejja li kienet irċeviet talba għal aċċess pubbliku għalih. Peress li dak il-każ huwa aktar reċenti, l-Ombudsman jistenna li jkun jista' jibni mill-ġdid l-iskeda ta' żmien tal-avvenimenti fid-dettall, li se tippermetti inkjesta sinifikanti dwar it-tħassib li int ġibt ukoll għall-attenzjoni tagħna.

L-Ombudsman għalhekk għalaq l-ilment tiegħek.[6]

Fid-dawl tal-importanza tal-kwistjoni li tqajjem, l-Ombudsman madankollu informa lill-Kummissjoni dwar l-ilment tiegħek. Jekk jogħġbok sib mehmuża, għall-informazzjoni tiegħek, l-ittra tal-Ombudsman lill-Kummissjoni.

Fl-aħħar nett, nixtieq niġbidlek l-attenzjoni għar-rakkomandazzjonijiet prattiċi [7] dwar ir-reġistrazzjoni ta' messaġġi testwali li l-Ombudsman ħarġet fil-kuntest tal-ħidma strateġika tagħha u li ġew kondiviżi mal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji kollha tal-UE.

Grazzi talli kkuntattjajt lill-Ombudsman Ewropew.

Dejjem tiegħek,

Rosita Hickey
Direttur tal-Inkjesti

Strasburgu, 19/09/2025

[1] L-inkjesta tal-Ombudsman dwar ir-rifjut tal-Kummissjoni Ewropea li tagħti aċċess pubbliku għal messaġġi testwali skambjati bejn il-President tal-Kummissjoni u s-CEO ta’ kumpanija farmaċewtika dwar ix-xiri ta’ vaċċin kontra l-COVID-19 (każ 1316/2021/MIG): https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/59777.

[2] Ara d-deċiżjoni tal-Ombudsman fil-każ 1316/2021/MIG: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/158295.

[3] Ara s-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta’ Mejju 2025, Stevi u NYT vs Il-Kummissjoni, T-36/23: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=299492&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=56780.

[4] Ara d-Deċiżjoni tal-Ombudsman Ewropew dwar kif il-Kummissjoni Ewropea ttrattat talba għal aċċess pubbliku għall-emails mir-rappreżentanti tagħha bbażati fil-Greċja dwar is-sitwazzjoni tal-migrazzjoni f’żewġ hotspots (il-każ 211/2022/TM): https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/157768.

[5] Tista’ ssegwi dik l-inkjesta fil-paġna tal-każ li ġejja: https://www.ombudsman.europa.eu/case/70364 (il-link se ssir attiva fi żmien jumejn tax-xogħol.)

[6] Informazzjoni sħiħa dwar il-proċedura u d-drittijiet relatati mal-ilmenti tista’ tinstab fuq: https://www.ombudsman.europa.eu/en/document/70707.