Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. F’Novembru 2024, l-ilmentatur, ġurnalist, talab [1] lill-Parlament Ewropew jagħti aċċess pubbliku għall-korrispondenza, jekk ikun hemm, skambjata ma’ (i) żewġ organizzazzjonijiet Lhud, u (ii) rappreżentanti tal-Istat ta’ Iżrael f’dawn l-aħħar snin.

2. Fir-rigward tal-punt (i), il-Parlament identifika ħames ittri li l-President tiegħu kien skambja maż-żewġ organizzazzjonijiet ikkonċernati u ta lill-ilmentatur aċċess pubbliku sħiħ.

3. Fir-rigward tal-punt (ii), il-Parlament identifika

a) seba' ittri skambjati bejn il-President tiegħu u r-rappreżentanti tal-Istat ta' Iżrael bejn Mejju 2022 u Lulju 2024,

b) tmien ittri mill-President tad-Delegazzjoni tal-Parlament għar-Relazzjonijiet ma' Iżrael lir-rappreżentanti tal-Istat ta' Iżrael mibgħuta bejn Novembru 2019 u Ottubru 2023, u

c) ħames ittri mill-Kap tad-Delegazzjoni tal-Knesset għar-Relazzjonijiet mal-Unjoni Ewropea lill-President tad-Delegazzjoni tal-Parlament għar-Relazzjonijiet ma' Iżrael mibgħuta bejn Diċembru 2020 u Frar 2023.

4. Il-Parlament ta lill-ilmentatur aċċess pubbliku sħiħ għat-tmien ittri elenkati taħt il-punt b) u rrifjuta li jagħti aċċess għat-12-il ittra li jifdal fl-intier tagħhom. Meta rrifjuta l-aċċess, il-Parlament invoka eċċezzjoni skont il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti (ir-Regolament 1049/2001 [2]), jiġifieri, il-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali [3].

5. F’Jannar 2025, l-ilmentatur talab lill-Parlament jirrieżamina d-deċiżjoni tiegħu li jirrifjuta l-aċċess (billi jissottometti “applikazzjoni konfermatorja”).

6. Fi Frar 2025, il-Parlament ikkonferma l-pożizzjoni tiegħu li ma seta’ jingħata l-ebda aċċess għat-12-il ittra inkwistjoni fl-applikazzjoni konfermatorja tal-ilmentatur.

7. Peress li ma kienx sodisfatt b’dan l-eżitu, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman.

L-inkjesta

8. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar ir-rifjut tal-Parlament li jagħti aċċess pubbliku għal 12-il ittra fl-intier tagħhom.

9. Matul l-inkjesta, it-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman spezzjona l-ittri inkwistjoni, flimkien mat-tmien ittri mibgħuta mill-President tad-Delegazzjoni tal-Parlament għar-Relazzjonijiet mal-Iżrael li l-Parlament kien żvela kif ukoll dokumentazzjoni dwar il-konsultazzjoni tal-pajjiż terz ikkonċernat. L-Ombudsman tat ukoll lill-Parlament l-opportunità li jipprovdi fehmiet addizzjonali dwar l-ilment, iżda l-Parlament ma xtaqx jipprovdi kummenti.

Argumenti ppreżentati

10. L-ilmentatur ma kkontestax l-applikabbiltà tal-eċċezzjoni għall-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali bħala tali. Pjuttost, jekk wieħed jassumi li l-korrispondenza inkwistjoni kienet relatata mas-sitwazzjoni f’Gaża, l-ilmentatur argumenta li kien hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar. B’mod aktar speċifiku, l-ilmentatur sostna li kienet meħtieġa trasparenza biex jiġi vverifikat jekk l-Unjoni Ewropea kinitx qed tirrispetta l-obbligi tagħha skont id-dritt internazzjonali.

11. Fid-deċiżjoni konfermattiva tiegħu, il-Parlament żamm il-pożizzjoni tiegħu li l-iżvelar tal-ittri, anki parzjalment, jirriskja li jimmina l-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali.

12. Il-Parlament iddikjara li l-ittri jikkostitwixxu korrispondenza diplomatika li, “minħabba n-natura u l-kontenut tagħhom, jikkonċernaw direttament u primarjament ir-relazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea mal-Istat ta’ Iżrael. ” Il-Parlament argumenta li l-iżvelar tal-ittri jkun ksur tal-kunfidenzjalità tal-iskambji diplomatiċi u, għalhekk, tal-fiduċja tal-pajjiż terz, u għalhekk jirriskja b’mod ċar li jimmina r-relazzjonijiet internazzjonali tal-UE.

13. Il-Parlament indika wkoll li kien ikkonsulta lill-pajjiż terz, li kien oġġezzjona għall-iżvelar tal-ittri kontenzjużi. Fil-fehma tal-Parlament, din it-tweġiba kkonfermat li l-iżvelar “fil-fatt u speċifikament idgħajjef il-protezzjoni tar-relazzjonijiet internazzjonali bejn l-[UE] u l-Istat ta’ Iżrael.”

14. Bi tweġiba għall-argument tal-ilmentatur dwar l-eżistenza ta’ interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar, il-Parlament iddikjara li l-protezzjoni tar-relazzjonijiet internazzjonali taqa’ taħt il-kategorija ta’ “eċċezzjonijiet assoluti”. Għalhekk ma setgħetx tqis l-argumenti tal-ilmentatur.

15. Il-Parlament iddikjara wkoll li kien ikkunsidra jekk setax jingħata aċċess parzjali. Madankollu, hija kkonkludiet li d-dokumenti inkwistjoni kienu koperti mill-eċċezzjoni invokata fl-intier tagħha.

16. Fl-ilment tiegħu lill-Ombudsman, l-ilmentatur sostna li hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

17. L-istituzzjonijiet tal-UE jgawdu minn marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni meta jiddeterminaw jekk l-iżvelar ta’ dokument jimminax xi wieħed mill-interessi pubbliċi protetti skont l-Artikolu 4(1)(a) tar-Regolament 1049/2001, inkluża l-protezzjoni tar-relazzjonijiet internazzjonali. Bħala tali, l-investigazzjoni tal-Ombudsman fittxet li tiddetermina jekk kienx hemm żball manifest fl-evalwazzjoni tal-Parlament li fuqha huwa bbaża d-deċiżjoni tiegħu li jirrifjuta l-aċċess għad-dokumenti inkwistjoni [4].

18. Għal dan il-għan, it-tim ta’ investigazzjoni tal-Ombudsman spezzjona d-dokumenti inkwistjoni, flimkien mat-tmien ittri li għalihom il-Parlament kien ta aċċess pubbliku sħiħ kif ukoll dokumentazzjoni dwar il-konsultazzjoni tal-pajjiż terz ikkonċernat.

19. L-ispezzjoni kkonfermat li l-pajjiż terz ikkonsultat kien tabilħaqq oġġezzjona għall-iżvelar tal-kontenut tal-ittri. L-Ombudsman tinnota li, għalkemm l-oġġezzjoni ta’ pajjiż terz għall-iżvelar ma tistax awtomatikament twassal għal rifjut ta’ aċċess, din l-oġġezzjoni jista’ jkollha rwol importanti fil-valutazzjoni indipendenti sussegwenti tal-istituzzjoni tal-UE [5].

20. L-ispezzjoni ma żvelatx żball manifest fl-evalwazzjoni tal-Parlament li l-iżvelar unilaterali tal-ittri jaffettwa b’mod negattiv ir-relazzjonijiet internazzjonali tal-UE mal-pajjiż terz ikkonċernat.

21. L-Ombudsman jinnota wkoll li l-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tar-relazzjonijiet internazzjonali ma tistax titwarrab minn interess pubbliku ieħor li jitqies aktar importanti.[6] Dan ifisser li, jekk istituzzjoni tqis li dan l-interess jista' jiġi mminat mill-iżvelar, hija għandha tirrifjuta li tagħti aċċess. Għalhekk, il-Parlament kien korrett meta qal li l-argumenti tal-ilmentatur dwar interess pubbliku prevalenti possibbli fl-iżvelar ma setgħux jiġu kkunsidrati. 

22. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman isib li l-Parlament kien iġġustifikat li jirrifjuta l-aċċess pubbliku għat-12-il ittra inkwistjoni.

Konklużjoni

Abbażi tal-inkjesta, l-Ombudsman jagħlaq dan il-każ bil-konklużjoni li ġejja [7]:

Ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Parlament Ewropew meta rrifjuta l-aċċess pubbliku għad-dokumenti inkwistjoni.

L-ilmentatur u l-Parlament se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Teresa Anjinho Ombudsman
Ewropew

Strasburgu, 25/04/2025

[1] Skont ir-Regolament 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32001R1049.

[2] Ara n-nota 1 f’qiegħ il-paġna.

[3] Artikolu 4(1)(a), it-tielet inċiż tar-Regolament 1049/2001.

[4] Ara, pereżempju, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Frar 2018, CEE Bankwatch Network vs Il-Kummissjoni Ewropea, T-307/16, il-paragrafi 77 sa 79: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=199686&pageIndex=0&doclang=en&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=306708

[5] Ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-25 ta’ Novembru 2020, Bronckers vs Il-Kummissjoni, T-166/19, il-paragrafi 46 ff.: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:62019TJ0166

[6] Ara l-Artikolu 4(1) meta mqabbel mal-Artikolu 4(2) tar-Regolament 1049/2001; is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta' Settembru 2013, Besselink vs Il-Kunsill, T‑331/11, il-punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=140925&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=12991946.

[7] Dan l-ilment ġie ttrattat taħt trattament ta’ każijiet delegati, f’konformità mad-Deċiżjoni tal-Ombudsman Ewropew li tadotta Dispożizzjonijiet ta’ Implimentazzjoni