Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. L-ilment kien jikkonċerna r-rwol tal-Kummissjoni Ewropea fil-prattiki ta’ reklutaġġ u ta’ impjieg tal-Iskejjel Ewropej. L-Iskejjel Ewropej huma stabbilimenti edukattivi uffiċjali stabbiliti fl-Istati Membri tal-UE [1]. Bħalissa, hemm tlettax-il Skola Ewropea f'sitt Stati Membri [2].

2. L-Iskejjel Ewropej mhumiex istituzzjoni, uffiċċju, korp jew aġenzija tal-UE, madankollu l-Kummissjoni Ewropea għandha rwol importanti fit-tmexxija tal-iskejjel, peress li għandha siġġu fuq il-Bord tal-Gvernaturi tal-Iskejjel Ewropej u hija l-kontributur ewlieni għall-baġit tal-Iskejjel Ewropej.

3.  Il-Bord tal-Gvernaturi huwa magħmul mill-Ministri tal-Edukazzjoni tal-Istati Membri, mir-rappreżentanti tal-Kummissjoni Ewropea u tal-Uffiċċju Ewropew tal-Privattivi u minn żewġ rappreżentanti maħtura mill-kumitat tal-persunal tal-Iskejjel Ewropej u mill-assoċjazzjonijiet tal-ġenituri. Il-mandat tal-Bord tal-Gvernaturi jkopri kwistjonijiet edukattivi, amministrattivi u finanzjarji. L-Uffiċċju tas-Segretarju Ġenerali tal-Iskejjel Ewropej iwettaq dmirijiet maniġerjali eżekuttivi, u jagħti pariri u jassisti lill-Iskejjel Ewropej fi kwistjonijiet pedagoġiċi, amministrattivi, finanzjarji, legali u ta’ riżorsi umani. Kull Skola Ewropea hija mmexxija minn bord amministrattiv u ġestita minn direttur (kap għalliem).

4. Minn perspettiva pedagoġika, l-Iskejjel Ewropej isegwu kurrikulu speċifiku u joffru d-diploma tal-Bakkalawrjat Ewropew, li hija rikonoxxuta bħala kwalifika ta’ dħul għall-edukazzjoni għolja fil-pajjiżi kollha tal-UE. Fil-prinċipju, il-persunal tat-tagħlim tal-Iskejjel Ewropej jikkonsisti f’għalliema ssekondati għal perjodu ta’ żmien fiss mis-sistemi edukattivi nazzjonali tal-Istati Membri. F’ċerti każijiet, “għalliema reklutati lokalment” (LRTs)[3] jistgħu jokkupaw karigi ta’ tagħlim fuq bażi part-time jew full-time [4]. Dawn l-għalliema jiġu rreklutati direttament mid-direttur tal-iskola fejn il-kariga hija disponibbli [5].

5. F’Diċembru 2021, l-ilmentatur, li huwa rappreżentant tal-persunal fi Skola Ewropea, ikkuntattja lill-Kummissjoni biex jesprimi t-tħassib tiegħu dwar is-sitwazzjoni kuntrattwali tal-LRTs fl-Iskejjel Ewropej. B’mod partikolari, huwa kkontesta mekkaniżmu ta’ qsim tal-ispejjeż adottat mill-Bord tal-Gvernaturi tal-Iskejjel Ewropej, li stabbilixxa l-mira li 65 % tal-għalliema jkunu għalliema ssekondati u 35 % bħala LRTs. Huwa argumenta li, biex tintlaħaq dik il-mira, għadd sinifikanti ta’ LRTs jeħtieġ li jitneħħew mir-rwoli ta’ tagħlim tagħhom u jiġu sostitwiti minn għalliema sekondati. Huwa argumenta li din il-mira ġiet stabbilita bħala riżultat ta’ tilwima baġitarja bejn il-partijiet ikkonċernati differenti fl-Iskejjel Ewropej.

6. Il-Kummissjoni wieġbet li l-proporzjon ta’ għalliema ssekondati kien naqas b’mod sinifikanti meta mqabbel mal-LRTs u li, sabiex jiġi ssalvagwardjat il-funzjonament tal-Iskejjel Ewropej, kien meħtieġ li jiżdied l-għadd ta’ għalliema ssekondati.

7. Peress li ma kienx sodisfatt bil-pożizzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kwistjoni, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman f’Marzu 2022.

L-inkjesta

8. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar l-ilment. Matul l-inkjesta, it-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman iltaqa’ ma’ rappreżentanti tal-Kummissjoni biex jikseb informazzjoni dwar il-kwistjoni [6] u rċieva l-kummenti tal-ilmentatur dwar ir-rapport tal-laqgħa.

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

9. L-ilmentatur argumenta li, sabiex jinkiseb il-proporzjon fil-mira bejn l-għalliema ssekondati u l-LRTs, l-Iskejjel Ewropej ikollhom jissostitwixxu 15 % tal-LRTs b’għalliema ssekondati. Dan ikun ifisser li ħafna LRTs se jitilfu l-impjiegi tagħhom. Huwa argumenta li dan huwa possibbli biss minħabba li l-Iskejjel Ewropej jużaw kuntratti prekarji għal-LRTs, anke meta jkopru postijiet permanenti full-time. Irrispettivament miż-żmien li l-LRTs ikunu okkupaw dawn il-postijiet, u anke jekk ikollhom kuntratt indefinit, il-postijiet tagħhom jistgħu jiġu offruti għas-sekondar kull sena.

10. L-ilmentatur żied li, minkejja li l-LRTs u l-għalliema ssekondati għandhom rwoli identiċi, is-salarji tagħhom u l-istabbiltà tal-kuntratti tagħhom huma konsiderevolment differenti. L-ilmentatur sostna li dan mhuwiex konformi mal-valuri u l-prinċipji tal-UE dwar il-kundizzjonijiet tax-xogħol kif stabbiliti fil-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali [7] u fid-dritt tal-UE. Fil-fehma tiegħu, in-nuqqas ta’ sigurtà kuntrattwali tal-LRTs jipprevjeni lill-Iskejjel Ewropej milli jirreklutaw għalliema xierqa, li għandu impatt fuq il-kwalità pedagoġika tal-Iskejjel Ewropej.

11. Peress li r-Regolamenti dwar is-Servizzi għal-LRTs jieħdu preċedenza fuq id-dispożizzjonijiet legali tal-leġiżlazzjoni tal-pajjiż fejn l-Iskejjel Ewropej għandhom is-sede tagħhom ^[8], l-uniku mekkaniżmu ta’ rimedju disponibbli għal-LRTs huwa s-sottomissjoni ta’ lment lill-Bord tal-Ilmenti tal-Iskejjel Ewropej [9]. Madankollu, il-Bord tal-Ilmenti jista’ jiddeċiedi biss dwar ksur tal-Konvenzjoni tal-Iskejjel Ewropej jew tat-testi l-oħra li jirregolaw l-Iskejjel Ewropej. F’dan il-każ, peress li ma hemm l-ebda ksur formali tar-regoli tal-Iskejjel Ewropej, il-Bord tal-Ilmenti ma jistax jintervjeni. Fil-fehma tal-ilmentatur, il-kwistjoni hija li r-regoli li jirregolaw l-Iskejjel Ewropej huma skaduti, ma jirriflettux aktar ir-realtà tal-Iskejjel Ewropej u mhumiex konformi mar-regoli u l-prinċipji tal-impjiegi tal-UE.

12. Fil-fehma tal-ilmentatur, is-sostituzzjoni tal-LRTs b’għalliema sekondati twassal għal kwalità aktar fqira tat-tagħlim fl-Iskejjel Ewropej u tkun ukoll aktar għalja għall-kontribwenti tal-UE. Huwa sostna li d-deċiżjoni li tiġi stabbilita mira għal 65 % tal-għalliema kkollokati ttieħdet minħabba tilwima baġitarja bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri dwar min għandu jkopri l-ispejjeż tal-Iskejjel Ewropej.

13. Il-Kummissjoni ddikjarat li s-sistema tal-Iskejjel Ewropej tiddependi fuq għalliema ssekondati li ġejjin mis-sistemi edukattivi nazzjonali. Dan jirrappreżenta l-kontribuzzjoni finanzjarja tal-Istati Membri għall-Iskejjel Ewropej.

14. Dan l-aħħar, xi Stati Membri kellhom diffikultajiet biex jilħqu l-kwota tas-sekondar tagħhom. Dan ikkawża tnaqqis sinifikanti fl-għadd ta’ għalliema ssekondati, filwaqt li l-għadd ta’ LRTs żdied b’aktar mid-doppju. Din is-sitwazzjoni tirriskja li tipperikola l-pedament tal-proġett tal-Iskejjel Ewropej u r-rikonoxximent tal-Bakkalawrjat Ewropew [10] fl-Istati Membri, li huwa bbażat fuq il-preżenza ta' għalliema ssekondati mis-sistemi edukattivi nazzjonali. Barra minn hekk, is-sitwazzjoni attwali hija problematika wkoll għal raġunijiet finanzjarji, peress li hija l-Kummissjoni li għandha tħallas għal-LRTs.

15. Sabiex titreġġa’ lura din ix-xejra, il-Bord tal-Gvernaturi adotta ftehim li jistabbilixxi l-mira ta’ 65 % tal-għalliema sekondati, li għandha tintlaħaq sa Settembru 2025. Il-Kummissjoni sostniet li l-kisba ta’ din il-mira mhux neċessarjament timplika li 15 % tal-LRTs jitilfu l-impjiegi tagħhom, kif argumentat mill-ilmentatur, peress li l-Iskejjel Ewropej qed jespandu u l-għadd ta’ karigi ta’ tagħlim qed jiżdied.

16. Fir-rigward tal-kundizzjonijiet kuntrattwali tal-LRTs, il-Kummissjoni ddikjarat li, anki jekk l-LRTs b’kuntratti indefiniti jista’ jkollhom il-kuntratti tagħhom itterminati meta Stat Membru jipproponi għalliem issekondat għal pożizzjoni, hemm salvagwardji fis-seħħ biex jipproteġu l-LRT li jkollha l-pożizzjoni. L-Istati Membri huma mitluba jipprijoritizzaw, fejn possibbli, is-sekondar għal postijiet li mhumiex okkupati minn LRTs b’kuntratti indefiniti. Barra minn hekk, l-Iskejjel Ewropej għandhom l-obbligu li jippruvaw jidentifikaw pożizzjoni oħra għal-LRT ikkonċernat qabel ma l-kuntratt tagħhom ikun jista' jiġi tterminat u jkun hemm perjodu minimu ta' avviż ta' sitt xhur [11].

17. Il-Kummissjoni ddikjarat ukoll li, filwaqt li l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali għandhom rwol ta’ gwida għall-Kummissjoni, dawn mhumiex direttament applikabbli. L-ilmenti li jikkonċernaw l-Iskejjel Ewropej għandhom jiġu indirizzati lill-Bord tal-Ilmenti tal-Iskejjel.

18. Il-Kummissjoni ddikjarat li ttieħdu azzjonijiet biex jittejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-LRTs. Ir-Regolamenti dwar is-Servizzi tal-2016 għal-LRTs introduċew rappreżentanza tal-persunal għal-LRTs. Fl-2019, il-Bord tal-Gvernaturi approva miżuri biex tiżdied l-attraenza tal-karigi ta’ tagħlim fl-Iskejjel Ewropej inkluż rieżami tal-iskema tas-salarji tal-LRT, il-ftuħ ta’ pożizzjonijiet maniġerjali għal-LRTs u l-introduzzjoni ta’ “karigi protetti”. Il-kuntratti ta’ LRTs li jkollhom karigi protetti ma jistgħux jiġu tterminati għal raġunijiet ta’ sekondar, peress li dawn il-karigi ma jiġux ippubblikati għas-sekondar. Dawn il-miżuri ġew estiżi aktar fl-2022. Il-Kummissjoni tqis li ladarba tintlaħaq il-mira ta’ 65 % tal-għalliema ssekondati, jistgħu jiġu diskussi aktar miżuri biex tittejjeb l-istabbiltà tal-kuntratti tal-LRTs.  

19. Fil-kummenti tiegħu dwar ir-rapport tal-laqgħa, l-ilmentatur argumenta wkoll li, filwaqt li l-bażi storika tal-Iskejjel Ewropej kienet li jintużaw għalliema ssekondati mill-Istati Membri, ir-realtà attwali tal-Iskejjel Ewropej hija differenti, peress li l-għalliema ssekondati issa huma l-minoranza. Oriġinarjament, l-LRTs koprew postijiet temporanji biss filwaqt li issa, huma jimlew postijiet indefiniti. Għalhekk, il-kuntratti tagħhom, li sadanittant ma nbidlux, ma jirriflettux aktar il-funzjonijiet tagħhom.

20. L-ilmentatur irrifjuta wkoll l-argument tal-Kummissjoni li huwa meħtieġ li jiżdied l-għadd ta’ għalliema sekondati biex jiġi ssalvagwardjat ir-rikonoxximent tal-Bakkalawrjat Ewropew fl-Istati Membri. Huwa argumenta li l-iskejjel li joffru l-Bakkalawrjat Internazzjonali [12], li għandu rikonoxximent saħansitra usa' minn dak Ewropew, ma jiddependux fuq għalliema ssekondati.

21. Fir-rigward tal-postijiet protetti, l-għalliema laqgħu l-introduzzjoni tagħhom, iżda dawn jirrappreżentaw biss żieda limitata fis-sigurtà tal-impjiegi. It-titjib possibbli fil-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-LRTs li jista’ jsegwi l-kisba tal-mira ta’ 65 % f’termini ta’ għalliema sekondati jkun jeħtieġ it-tneħħija ta’ bosta LRTs u aktar snin ta’ nuqqas ta’ sigurtà kuntrattwali. L-ilmentatur sostna li soluzzjoni aħjar tkun li jitqies awtomatikament li kwalunkwe post li bħalissa huwa kopert minn LRT b’kuntratt indefinit huwa protett.

22. Fl-aħħar nett, l-ilmentatur sostna li l-opportunitajiet ta’ karriera għal-LRTs imsemmija mill-Kummissjoni huma limitati ħafna, peress li l-unika pożizzjoni ta’ ġestjoni miftuħa għalihom hija dik tal-assistent deputat direttur. Fil-prattika, żewġ LRTs biss għandhom din il-pożizzjoni fl-Iskejjel Ewropej, peress li r-regoli espliċitament jagħtu preċedenza lill-persunal issekondat għall-kariga.

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

23. L-azzjonijiet u d-deċiżjonijiet tal-korpi governattivi tal-Iskejjel Ewropej huma barra mill-mandat tal-Ombudsman. L-inkjesta tal-Ombudsman kienet għalhekk limitata għall-azzjonijiet meħuda mill-Kummissjoni Ewropea fi ħdan l-Iskejjel Ewropej.

24. Kif innotat mill-Kummissjoni, l-Iskejjel Ewropej huma stabbilimenti edukattivi taħt ir-responsabbiltà tal-Istati Membri iżda rregolati mis-sett ta’ regoli tagħhom stess, li jieħu preċedenza fuq il-liġi applikabbli fl-Istat Membru fejn l-Iskejjel Ewropej għandhom is-sede tagħhom.

25. L-Ombudsman tapprezza li l-Kummissjoni hija biss waħda mill-ħafna partijiet ikkonċernati tal-Iskejjel Ewropej u, irrispettivament mill-prominenza tar-rwol tagħha, l-azzjonijiet tagħha jridu jiġu kkoordinati mal-Istati Membri. Hija għandha tqis ukoll ir-restrizzjonijiet baġitarji fl-azzjonijiet tagħha. Madankollu, l-Ombudsman tqis li, anki jekk il-Pilastru tad-Drittijiet Soċjali ma jkunx direttament applikabbli għall-Iskejjel Ewropej u anke jekk il-kundizzjonijiet kuntrattwali tal-LRTs ma jiksrux ir-regoli tal-Iskejjel Ewropej, il-Kummissjoni jenħtieġ li tfittex li tiżgura, fil-limiti tas-setgħa tagħha, li l-kundizzjonijiet kuntrattwali u tax-xogħol tal-LRTs ikunu kompletament konformi mal-liġijiet u l-prinċipji tal-impjiegi stabbiliti fil-livell tal-UE.

26. Hemm ċerti aspetti prekarji tas-sitwazzjoni kuntrattwali tal-LRTs li ma jidhrux li huma konformi mal-Pilastru tad-Drittijiet Soċjali. Irrispettivament mill-ammont ta’ żmien li kienu fil-karigi tagħhom, u anki meta jkollhom kuntratti indefiniti, l-LRTs jistgħu jitterminaw il-kuntratti tagħhom biex jiffaċilitaw is-sekondar ta’ għalliem mis-sistema edukattiva nazzjonali ta’ Stat Membru. Tali nuqqas ta’ stabbiltà jidher li jmur kontra l-prinċipju 5 tal-Pilastru tad-Drittijiet Soċjali, li jiddikjara li “ir-relazzjonijiet ta’ impjieg li jwasslu għal kundizzjonijiet tax-xogħol prekarji għandhom jiġu evitati [...]”.

27. Matul l-inkjesta, il-Kummissjoni wriet li hija konxja mill-kwistjonijiet li jaffettwaw l-LRTs li jaħdmu fl-Iskejjel Ewropej u li qed tipprova tindirizza dawn il-kwistjonijiet. Ippreżentat ukoll soluzzjoni konkreta fit-tul għall-kwistjonijiet li jaffettwaw l-Iskejjel Ewropej, li bħalissa qed tiġi implimentata. Il-Kummissjoni sostniet li dan jiggarantixxi l-funzjonament tajjeb tal-Iskejjel Ewropej.

28. L-Ombudsman tinnota li l-ilmentatur u l-Kummissjoni ma jaqblux dwar il-firxa tal-impatt negattiv li s-soluzzjoni fit-tul se jkollha fuq l-LRTs li bħalissa qed jaħdmu għall-Iskejjel Ewropej.

29. Fil-laqgħa mat-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman, il-Kummissjoni kkonfermat ukoll li hija lesta li tikkunsidra aktar titjib fil-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-LRTs, ladarba tintlaħaq il-mira ta’ 65 % tal-għalliema sekondati. Bħala tali, huwa ċar li l-Kummissjoni hija ffukata, l-ewwel u qabel kollox, fuq l-implimentazzjoni tas-soluzzjoni fit-tul.

30. F’dan l-isfond, huwa tal-akbar importanza li l-Kummissjoni timmonitorja mill-qrib l-implimentazzjoni tas-soluzzjoni bil-ħsieb li tillimita, kemm jista’ jkun, l-impatt negattiv fuq l-LRTs. L-Ombudsman hija fiduċjuża li l-Kummissjoni se tieħu kwalunkwe azzjoni meħtieġa biex tindirizza kwalunkwe impatt negattiv u, jekk ikun meħtieġ, se tikkunsidra aktar titjib fil-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-LRTs.

31. Fuq din il-bażi, l-Ombudsman tagħlaq il-każ bil-konklużjoni li l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata f'dan l-istadju.

Konklużjoni

Abbażi tal-inkjesta, l-Ombudsman tagħlaq dan il-każ bil-konklużjoni li ġejja:

L-ebda inkjesta ulterjuri mhi ġustifikata.

L-ilmentatur u l-Kummissjoni se jiġu infurmati b’din id-deċiżjoni.

Tina Nilsson
Kap tal-Unità tat-Trattament tal-Każijiet

Strasburgu, 23/03/2023

[1] Informazzjoni addizzjonali dwar l-Iskejjel Ewropej hija disponibbli fuq https://www.eursc.eu/en.

[2] Il-lista tal-Iskejjel Ewropej hija disponibbli fuq https://www.eursc.eu/en/European-Schools/locations.

[3] Informazzjoni addizzjonali dwar għalliema reklutati lokalment hija disponibbli fuq https://www.eursc.eu/en/European-Schools/recruitment/locally-recruited-teaching-staff.

[4] Ir-Regolamenti dwar is-Servizzi għall-għalliema reklutati lokalment fl-Iskejjel Ewropej, l-Artikolu 6, https://www.eursc.eu/BasicTexts/2016-05-D-11-en-10.pdf.

[5] Ir-Regolamenti dwar is-Servizzi għall-għalliema reklutati lokalment fl-Iskejjel Ewropej, l-Artikolu 7.

[6] https://www.ombudsman.europa.eu/en/doc/inspection-report/en/167611.

[7] Informazzjoni dwar il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali hija disponibbli fuq https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/economy-works-people/jobs-growth-and-investment/european-pillar-social-rights_en.

[8] Ir-Regolamenti dwar is-Servizzi għall-għalliema reklutati lokalment fl-Iskejjel Ewropej, l-Artikolu 3.

[9] L-informazzjoni dwar il-Bord tal-Ilmenti tal-Iskejjel Ewropej hija disponibbli fuq http://www.schola-europaea.eu/cree/.

[10] L-informazzjoni dwar il-Bakkalawrjat Ewropew hija disponibbli fuq https://www.eursc.eu/en/European-Schools/European-Baccalaureate.

[11] Ir-Regolamenti dwar is-Servizzi għall-għalliema reklutati lokalment fl-Iskejjel Ewropej, l-Artikolu 17.

[12] L-informazzjoni dwar il-Bakkalawrjat Internazzjonali hija disponibbli fuq https://www.ibo.org.