Għażiż Sur P.,
Fl-14 ta' Ottubru 1998 inti ressaqt ilment lill-Ombudsman Ewropew dwar ir-rifjut tal-Kummissjoni Ewropea li tinvestiga lment (IV/36.561/F-2 P. / Mazda Motors Deutschland GmbH) relatat ma' kwistjonijiet ta' kompetizzjoni.
Fid-29 ta’ Ottubru 1998, għaddejt l-ilment lill-President tal-Kummissjoni Ewropea. Il-Kummissjoni Ewropea bagħtet l-opinjoni tagħha fil-15 ta' Frar 1999 u bgħattilha bi stedina biex tagħmel osservazzjonijiet, jekk xtaqt tagħmel dan. Irċevejt l-osservazzjonijiet tiegħek fid-29 ta’ Marzu 1999 u fit-28 ta’ April 1999. Fit-30 ta' April 1999 tlabtkom xi kjarifiki dwar il-każ tagħkom, li bgħattuli fid-19 ta' Mejju 1999.
Qed nikteb issa biex inkun naf ir-riżultati tal-inkjesti li saru.

Il-komponent

Fl-1983, l-ilmentatur, negozjant Ġermaniż tal-karozzi, ikkonkluda kuntratt għal terminu fiss ta’ sena ma’ Mazda Motors Deutschland GmbH. Meta wieħed iqis li t-termini u l-kundizzjonijiet ta’ dan il-kuntratt ewlieni ta’ negozjant kienu illegali, l-ilmentatur ressaq il-każ quddiem il-Qrati Ġermaniżi mingħajr suċċess. Fil-21 ta’ Jannar 1997 huwa ressaq ilment quddiem id-Direttorat Ġenerali għall-Kompetizzjoni tal-Kummissjoni Ewropea (ir-referenza tal-ilment fil-Kummissjoni Ewropea IV/36.561/F-2).
Skont l-ilmentatur, skont komunikazzjoni tal-Kummissjoni, it-tip ta’ kuntratt li ffirma ma’ Mazda Motors Deutschland GmbH kellu jiġi konkluż għal terminu fiss ta’ mill-inqas ħames snin. Peress li l-kuntratt fil-fatt ġie konkluż biss għal perjodu ta’ sena, huwa kellu jirċievi eżenzjoni individwali, li kif ikkonfermat mill-Kummissjoni qatt ma rċieva. Barra minn hekk, il-kuntratt kellu jiġi adattat għar-Regolament (KEE) 123/85. Bħala riżultat ta' dawn l-irregolaritajiet l-ilmentatur iqis li Mazda Motors Deutschland GmbH għandha tagħtih kumpens.
F’dan ir-rigward, l-ilmentatur iqis li l-kuntratt huwa eliġibbli għal kontroll mill-Kummissjoni, li fil-fehma tiegħu hija l-unika awtorità kompetenti. Għalhekk, huwa kellu jwettaq il-kontroll tal-kuntratt fil-kuntest tal-ilment tiegħu mressaq quddiem il-Kummissjoni Ewropea. Billi rrifjuta li jagħmel dan, l-ilmentatur iħoss li l-Kummissjoni abbużat mid-diskrezzjoni u s-setgħat tagħha. Għaldaqstant huwa talab lill-Ombudsman Ewropew biex jinvestiga l-kwistjoni.

L-Inkwantu

L-opinjoni tal-Kummissjoni
Il-Kummissjoni fasslet lista tal-korrispondenza relatata mal-ilment imressaq lill-Kummissjoni Ewropea mill-ilmentatur, u għamlet deskrizzjoni dettaljata tas-sekwenza tal-azzjonijiet meħuda f'dak ir-rigward.
Il-Kummissjoni spjegat li fir-rikors tiegħu l-ilmentatur ħeġġeġ lis-servizzi tiegħu jieħdu azzjoni (skont l-Artikolu 189 tat-Trattat) kontra Mazda Motors Deutschland GmbH fi żmien xahrejn, inkella jieħu passi legali kontra l-Kummissjoni u jitlob kumpens għad-danni.
Fir-rigward tal-ewwel żewġ argumenti tal-ilmentatur li jirreferu għall-eliġibbiltà tal-kuntratt għal kontroll mill-Kummissjoni, u l-esklużività ta' din il-kompetenza ta' kontroll, il-Kummissjoni ddikjarat li fl-ewwel stadju tal-proċedura (1), fis-17 ta' Frar 1997, hija kienet infurmat lill-ilmentatur li l-każ tiegħu "ma kienx jistħoqqlu interess Komunitarju suffiċjenti biex jiġi segwit mill-Kummissjoni" u fil-qosor ressqet l-argumenti li ġejjin:

"l-ilment kien jikkonċerna allegat ksur ta' drittijiet suġġettivi; kwalunkwe talba konsegwentement ikollha tiġi ppreżentata lil qorti nazzjonali, li tkun ukoll f’pożizzjoni li tagħti kumpens għad-danni, skont il-każ;

- investigazzjoni formali mill-Kummissjoni ma tkunx proporzjonata fir-rigward tas-sinifikat tal-każ, il-Kummissjoni trid isservi l-interess ġenerali u tiddisponi minn riżorsi limitati, li ma jistgħux jintużaw għall-każijiet kollha miġjuba għall-attenzjoni tagħha; għalhekk għandha tistabbilixxi l-prijoritajiet;

- il-kompitu tal-Kummissjoni huwa li tinvestiga f'każijiet fejn jista' jiġi stabbilit ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni li jkunu dejjiema; il-prijorità ma tistax tiġi attribwita għal każ li jmur lura għal aktar minn 12-il sena."

L-ilmentatur kellu l-opportunità li jagħmel osservazzjonijiet dwar dik il-pożizzjoni. Skont il-Kummissjoni, huwa bażikament irrepeta t-talba tiegħu, għamel xi talbiet oħra u invoka argumenti addizzjonali rigward is-sustanza tal-ilment tiegħu. B’mod partikolari, huwa informa lill-Kummissjoni li l-każ tiegħu kien diġà ġie ttrattat mill-Qrati Ġermaniżi, iżda li l-Qorti Suprema Federali (Bundesgerichtshof) ċaħdet l-appell. Dan ġie vverifikat mill-Kummissjoni li ġiet ikkomunikata s-sentenza legalment vinkolanti.
Madankollu, l-ilmentatur naqas milli jippreżenta kwalunkwe argument addizzjonali li jbiddel il-fehma msemmija hawn fuq tal-Kummissjoni dwar din il-kwistjoni. Għalhekk, fit-13 ta' Novembru 1997, il-Kummissjoni indirizzat lill-kwerelant ittra skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (KEE) Nru 99/63 (2) (li tikkorrispondi għat-tieni stadju tal-proċedura), fejn tenniet dak li ntqal fl-ewwel ittra tagħha, u żiedet l-argument li ġej:

"l-ilment jikkonċerna każ li prinċipalment għandu l-effetti tiegħu fi Stat Membru wieħed; il-kummerċ bejn l-Istati Membri huwa - jekk xejn il-- huwa affettwat biss sa ċertu punt;

B’reazzjoni għal din l-ittra, l-ilmentatur għal darb’oħra tenna l-affermazzjoni tiegħu, mingħajr madankollu ma ppreżenta xi argument ġdid li jbiddel il-pożizzjoni tal-Kummissjoni.
Il-Kummissjoni infurmat lill-Ombudsman li l-ilmentatur, meta wieħed iqis li l-Kummissjoni Ewropea naqset milli taġixxi fil-każ tiegħu, ressaq żewġ applikazzjonijiet konsekuttivi quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza tal-Komunitajiet Ewropej (CFI) li ġew miċħuda minħabba nuqqas ta' rispett tad-dewmien impost, u li għalihom ma ngħatat l-ebda sentenza dwar is-sustanza.
Fir-rigward tal-affermazzjoni tal-ilmentatur li skontha l-Kummissjoni Ewropea abbużat mis-setgħat u d-diskrezzjoni tagħha, il-Kummissjoni enfasizzat li r-Regolamenti 17/62 (3) u 99/63 ma jagħtu lill-ilmentaturi l-ebda dritt li jiksbu deċiżjoni. L-obbligu tal-Kummissjoni huwa li teżamina mill-qrib il-kwistjonijiet ta’ fatt u ta’ liġi miġjuba għall-attenzjoni tagħha mill-ilmentatur. Ma tistax tkun obbligata tkompli l-proċedimenti sal-istadju ta’ deċiżjoni finali. F’dan il-każ, l-ilmentatur ġie infurmat bl-argumenti li mmotivaw ir-rifjut tal-Kummissjoni Ewropea li teżamina l-każ tiegħu. Għalhekk, il-Kummissjoni ċaħdet li abbużat mis-setgħat jew mis-setgħa diskrezzjonali tagħha.
Eventwalment, il-Kummissjoni infurmat lill-Ombudsman li wara l-aħħar ittra tal-ilmentatur, il-Kummissjoni kienet se tħejji deċiżjoni għall-ilment IV/36.561/F-2.
L-Ombudsman
Ewropew bagħat l-opinjoni tal-Kummissjoni Ewropea lill-ilmentatur bi stedina biex jagħmel osservazzjonijiet. Fit-tweġiba tiegħu tas-26 ta' Marzu 1999, il-kwerelant informa lill-Ombudsman li d-deċiżjoni li l-Kummissjoni allegat li kienet qed tħejji, ittieħdet fil-21 ta' Jannar 1999 u kienet waslitlu. Huwa jqis li dan ma jevalwax kif xieraq it-talbiet tiegħu.
Barra minn hekk, kif diġà għamel f’ittra preċedenti relatata ma’ dan il-każ, huwa rrapporta dwar diversi lmenti oħra li ressaq quddiem il-Kummissjoni Ewropea u l-Uffiċċju Federali Ġermaniż tal-Kartel (Bundeskartellamt), li skontu ma ġewx ittrattati kif suppost minn dawn l-istituzzjonijiet. Fir-rigward ta' dan l-aspett tal-osservazzjonijiet, l-Ombudsman kien diġà informa lill-ilmentatur minn qabel li ma jkunx possibbli li jiġi vvalutat il-mertu tal-pretensjonijiet li ma kinux parti mill-ilment oriġinali jew li jikkonċernaw istituzzjonijiet nazzjonali li ma jaqgħux taħt il-kompetenza tal-Ombudsman.
Minħabba li fl-osservazzjonijiet tiegħu l-ilmentatur semma espressament il-proċeduri involuti fis-CFI, l-Ombudsman iddeċieda li jitlob xi kjarifiki ulterjuri mingħand l-ilmentatur. Fid-19 ta' Mejju 1999, l-ilmentatur informa lill-Ombudsman dwar applikazzjoni waħda lill-Qorti tal-Prim'Istanza li ġiet miċħuda minħabba li kienet tardiva.

Id-Deċiżjoni

1 Ir-rifjut tal-Kummissjoni li tikkontrolla l-kuntratt
1.1 Il-kwerelant ilmenta mal-Kummissjoni skont l-Artikolu 3(2) tar-Regolament tal-Kunsill 17/62 li jimplimenta l-Artikoli 81(4) u 82(5) tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u talab lill-Kummissjoni biex taġixxi skont l-Artikolu 249(6). Il-Kummissjoni ddikjarat li l-każ ma kienx jistħoqqlu interess Komunitarju suffiċjenti biex jiġi segwit, u li l-preservazzjoni tad-drittijiet suġġettivi għandha tiġi assunta mill-qrati nazzjonali.
1.2 Skont l-Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kunsill 17/62, persuna fiżika jew ġuridika li tiddikjara interess leġittimu tista' tilmenta mal-Kummissjoni f'każ ta' ksur possibbli tal-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat.
1.3 Skond il-każistika tal-Qrati Komunitarji (7), il-Kummissjoni tista' tastjeni milli tressaq ilment fuq il-bażi li m'għandhiex biżżejjed interess Komunitarju. Ir-raġunament tal-Qrati huwa li r-responsabbiltajiet tal-Kummissjoni fi kwistjonijiet ta' kompetizzjoni jiffurmaw parti mill-obbligu ġenerali tagħha, bħala l-Gwardjan tat-Trattat, li tissorvelja l-applikazzjoni tal-liġi Komunitarja; fit-twettiq ta’ dan l-obbligu, il-Kummissjoni hija obbligata u intitolata li tagħti gradi differenti ta’ prijorità lill-kwistjonijiet quddiemha; fil-qasam tal-kompetizzjoni, il-kriterju "interess Komunitarju" huwa rilevanti u legali.
1.4 Fir-rigward tal-valutazzjoni tal-interess Komunitarju, il-Qorti (8) tiddikjara li "l-Kummissjoni għandha tqis iċ-ċirkostanzi tal-każ, ( ). Il-Kummissjoni għandha b'mod partikolari tibbilanċja s-sinifikat tal-ksur allegat fir-rigward tal-funzjonament tas-suq komuni, il-probabbiltà li tiġi stabbilita l-eżistenza tal-ksur u l-ambitu tal-investigazzjoni meħtieġa sabiex tissodisfa, taħt l-aħjar kundizzjonijiet possibbli, il-kompitu tagħha li tiżgura li l-Artikoli [81] u [82] jiġu rrispettati."
1.5 F'dan il-każ, il-kwerelant fi tliet okkażjonijiet (ittri tas-17/2/1998, 13/11/1998 u d-deċiżjoni finali tal-21/1/1999), u f'kull stadju tal-proċedura (9), ġie infurmat bil-pożizzjoni tal-Kummissjoni rigward l-applikazzjoni tiegħu. Fit-tliet ittri kollha, il-Kummissjoni pprovdiet lill-ilmentatur, b’raġunament adegwat ibbażat fuq il-karatteristiċi speċifiċi tal-każ. Barra minn hekk, l-ilmentatur ingħata l-opportunità li jikkummenta dwar il-fehmiet tal-Istituzzjoni dwar l-applikazzjoni tiegħu. Għalhekk, l-Ombudsman tqis li l-Kummissjoni tat spjegazzjonijiet raġonevoli għar-rifjut tagħha li twettaq aktar inkjesti.
1.6 Barra minn hekk, skont il-Qorti, "il-Kummissjoni hija intitolata li tirrifjuta l-ilment minħabba nuqqas ta' interess Komunitarju suffiċjenti f'investigazzjoni ulterjuri tal-każ sakemm madankollu d-drittijiet tal-kwerelant jew tal-membri tiegħu jkunu jistgħu jiġu salvagwardjati b'mod adegwat b'mod partikolari mill-qrati nazzjonali"(10).
1.7 F'dan il-każ, il-kwerelant talab lill-Kummissjoni biex tikkontrolla l-legalità ta' kuntratt ta' negozjant ewlieni li kkonkluda ma' Mazda Motors Deutschland GmbH u għalhekk talab protezzjoni tad-drittijiet suġġettivi tiegħu. Jidher li l-Kummissjoni ma kellhiex kompetenza unika għall-kontroll ta' kuntratt li fil-fatt kien is-suġġett ta' proċedura quddiem il-qrati nazzjonali, li x'aktarx kienu jiżguraw protezzjoni adegwata tad-drittijiet tal-ilmentatur.
1.8 Fir-reviżjoni ta' l-azzjoni magħżula mill-Kummissjoni, l-Ombudsman Ewropew isib li l-istituzzjoni aġixxiet fil-limiti ta' l-awtorità legali tagħha u għalhekk ma ġie stabbilit l-ebda każ ta' amministrazzjoni ħażina.
2
Konklużjoni Fuq il-bażi tal-inkjesti tal-Ombudsman Ewropew dwar dan l-ilment, jidher li ma hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni Ewropea. L-Ombudsman għalhekk iddeċieda li jagħlaq il-każ.
Il-President tal-Kummissjoni Ewropea se jiġi infurmat ukoll b’din id-deċiżjoni.
Dejjem tiegħek,
Jacob SÖDERMAN

---

(1) Deskritt fis-Sentenza T-64/89 Automec Srl vs Il-Kummissjoni [1990] E.C.R. II-367 par. 45-47

(2) Ġurnal Uffiċjali 127 , 20/08/1963 p. 2268 - 2270 (edizzjoni speċjali bl-Ingliż: Serje I (63-64) p. 47)

(3) Ġurnal Uffiċjali 013 , 21/02/1962 p. 0204 - 0211 (Edizzjoni speċjali bl-Ingliż: Serje I (59-62) p. 87)

(4) Dak li qabel kien l-Artikolu 85 kif innumerat mill-ġdid mit-Trattat ta' Amsterdam

(5) Dak li qabel kien l-Artikolu 86 kif innumerat mill-ġdid mit-Trattat ta' Amsterdam

(6) Dak li qabel kien l-Artikolu 189 kif innumerat mill-ġdid mit-Trattat ta' Amsterdam

(7) Kawża T-24/90, Automec II, [1992] Ġabra II-2223

(8) Il-Kawża T-24/90, Automec II, [1992] Ġabra II-2223 para. 86

(9) Deskritt fis-Sentenza T-64/89 Automec Srl vs Il-Kummissjoni [1990] E.C.R. II-367 par. 45-47

(10) Kawża T-114/92, BEMIM, [1995] Ġabra II-147, par. 86