Għażiż/a X,

Fis-16 ta' Settembru 1998 inti għamilt ilment lill-Ombudsman Ewropew, dwar allegata amministrazzjoni ħażina fir-reviżjoni tal-Kummissjoni ta' proġett ta' kuntratt li fih l-organizzazzjoni tiegħek kienet involuta.

Peress li l-ilment tiegħek kien jikkonċerna fil-biċċa l-kbira l-istess kwistjonijiet bħal dawk ippreżentati f’ilment ippreżentat minn kollega tiegħek, iddeċidejt li nittratta ż-żewġ ilmenti b’mod konġunt. L-ilment imressaq mill-kollega tiegħek ġie rtirat fit-12 ta’ Settembru 2000, f’ittra ffirmata mill-kollega tiegħek u minnek stess. Jekk jogħġbok innota li dan l-irtirar ma kellux impatt materjali fuq l-inkjesta tiegħi jew id-deċiżjoni finali.

Fil-15 u s-16 ta’ Diċembru 1998, għaddejt l-ilmenti konġunti lill-President tal-Kummissjoni Ewropea. Il-Kummissjoni bagħtet l-opinjoni konġunta tagħha fid-9 ta' April 1999 u bgħattilha bi stedina biex tagħmel osservazzjonijiet, li inti bgħatt fl-10 ta' Mejju 1999. Fil-11 ta’ Novembru 1999, erġajt ktibt lill-Kummissjoni fejn tlabt iktar informazzjoni. Il-Kummissjoni bagħtet it-tieni opinjoni tagħha fil-21 ta' Ottubru 1999 u bgħattha bi stedina biex tagħmel osservazzjonijiet, li bgħattlek fit-22 ta' Diċembru 1999.

Fil-5 ta' Marzu u fid-9 ta' Novembru 1999 u fil-5 u l-11 ta' Jannar 2000, inti bgħattli aktar informazzjoni.

Fit-28 ta' Ġunju 2000, inti bgħattli allegazzjonijiet dwar kuntratt ġdid relatat ma' proġett fir-Rumanija. Fl-ittra tiegħi bid-data tal-4 ta’ Lulju 2000, infurmajtkom li l-allegazzjonijiet fl-ittra tiegħek tat-28 ta’ Ġunju ma kinux se jintlaqgħu għal inkjesta minħabba li ma kinux jaqgħu taħt dan l-ilment.

Qed nikteb issa biex inkun naf ir-riżultati tal-inkjesti li saru.

Il-komponent

Fid-dawl tat-tul ta’ żmien tal-inkjesta u ċ-ċirkostanzi ta’ madwarha, ir-rendikont li ġej tal-isfond u tal-avvenimenti ewlenin tqies xieraq.

Fl-1992, il-Kummissjoni u l-organizzazzjoni tal-ilmentaturi kkonkludew kuntratt. Il-perjodu tal-kuntratt kien bejn l-1993 u l-1996.

F'Marzu 1996, il-Kummissjoni infurmat lill-kwerelant li x-xogħol li sar mill-organizzazzjoni tiegħu ma kienx adegwat. F'April 1996, il-Kummissjoni infurmat lill-kwerelant, bi tweġiba għat-talbiet tiegħu, li l-kuntratt ma setax jiġi estiż lil hinn mid-data prevista fil-kuntratt.

F’April 1996, il-Kummissjoni rċeviet mingħand il-kwerelant abbozz ta’ rapport finali dwar il-proġett, prodott skont il-kuntratt. Il-Kummissjoni kkonfermat li rċeviet ir-rapport, u fakkret lill-ilmentatur li l-kuntratt kien se jintemm fid-data prevista fil-kuntratt. Tliet xhur wara, il-Kummissjoni bagħtet lill-ilmentatur tweġiba għall-abbozz tar-rapport finali.

Fis-26 ta’ Mejju 1997, il-Kummissjoni infurmat lill-ilmentatur permezz ta’ ittra li l-unità tagħha kontra l-frodi (dak iż-żmien l-UCLAF) kienet se twettaq awditu fil-bini tal-organizzazzjoni tal-ilmentatur. Jidher li l-Kummissjoni kienet infurmat ukoll lil min għamel l-ilment dwar il-verifika bit-telefon fit-12 ta' Mejju 1997. Fis-26-28 ta’ Mejju 1997, twettqet verifika finanzjarja u teknika fil-bini tal-ilmentatur.

Fit-30 ta’ Lulju 1997, il-Kummissjoni bagħtet ir-rapport ta’ verifika lill-persuni li ressqu l-ilment għall-osservazzjonijiet tagħhom. Ir-rapport tal-awditjar informa lill-ilmentatur li fuq il-bażi ta’ nuqqas ta’ twettiq tal-kuntratt u dikjarazzjonijiet foloz jew mhux kompluti, il-Kummissjoni kellha l-ħsieb li tirkupra l-kontribuzzjoni finanzjarja avvanzata kollha. Il-kwerelant bagħat lill-Kummissjoni l-kummenti tiegħu dwar ir-rapport tal-verifika fil-11 ta' Settembru 1997. Huwa rċieva r-risposta qasira tal-Kummissjoni għar-rapport fil-11 ta' April 1998.

Il-problemi assoċjati ma' dan il-kuntratt wasslu lill-Kummissjoni biex teskludi, f'April 1998, lill-kwerelanti min-negozjati dwar żewġ proġetti ġodda. Ġie deċiż ukoll li l-proġett 1993-1996 ma jissemmiex f'pubblikazzjoni ta' programm ta' riċerka tal-Kummissjoni.

Fis-6 ta’ Lulju 1998, l-UCLAF informat lill-prosekutur nazzjonali bi frodi serja, bis-suspetti tagħha ta’ frodi mwettqa mill-lanjanti fir-rigward tal-kuntratt 1993-1996. Jidher li l-UCLAF kellha suspetti ta’ frodi serja li tinvolvi kompliċi fi Stati Membri oħra tal-UE. Il-prosekutur pubbliku għal frodi serja beda inkjesta dwar il-każ, li spiss ġiet diskussa fl-istampa nazzjonali kif ukoll fil-parlament nazzjonali. Il-każ wassal ukoll għal dibattitu aktar ġenerali dwar jekk l-Istat Membru implimentax miżuri adegwati kontra l-frodi fir-rigward tal-finanzi Komunitarji. Il-każ tal-ilmentaturi kien f’diversi artikli tal-gazzetti msemmija bħala sors reċenti ta’ nuqqas ta’ qbil qawwi bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet tal-Istati Membri. Id-dikjarazzjonijiet mill-uffiċjali tal-Kummissjoni kkonfermaw li l-korpi kontra l-frodi tal-Kummissjoni (l-ewwel UCLAF, aktar tard l-OLAF) kienu konvinti li s-suspetti tagħhom ta’ frodi mill-organizzazzjoni tal-ilmentaturi kienu korretti. F’punt minnhom il-Kummissjoni daħlet fi djalogu dirett mal-Ministeru tal-Ġustizzja tal-Istat Membru, li jidher li implimenta regoli ġodda b’riżultat ta’ dan. Barra minn hekk, minn artikli ppubblikati rriżulta li xi gazzetti nazzjonali kienu kisbu aċċess għal rapport kunfidenzjali li l-UCLAF kienet bagħtet lill-prosekutur pubbliku għal frodi serja.

Fl-20 ta’ Diċembru 1999, il-prosekutur nazzjonali għal frodi serja ddeċieda li ma kienx hemm bażi għal prosekuzzjoni. Jidher li l-prosekutur pubbliku kkunsidra li l-irregolaritajiet finanzjarji jammontaw primarjament għal żbalji fiż-żamma tal-kotba.

Fil-5 ta’ Jannar 2000, l-unità l-ġdida kontra l-frodi tal-Kummissjoni (l-OLAF) ippreżentat ilment formali lid-direttur tal-prosekuzzjonijiet pubbliċi, fejn talbitu jirrevedi d-deċiżjoni tal-prosekutur pubbliku għal frodi serja. It-talba saret skont il-proċeduri stabbiliti fil-liġi tal-Istat Membru. L-għada, l-ilment tal-OLAF ġie kkummentat fil-gazzetti nazzjonali. Mill-inqas artiklu wieħed ta’ gazzetta kkwota jew irrefera għal dikjarazzjonijiet mill-uffiċjali tal-OLAF kif ukoll mill-ilmentatur. Uffiċjal tal-OLAF ikkonferma l-ilment u ddikjara li l-OLAF ma kkunsidrax id-deċiżjoni tal-prosekutur pubbliku bħala fondata.

Fit-13 ta’ Ġunju 2000, id-direttur tal-prosekuzzjonijiet pubbliċi ddeċieda li ma sab l-ebda raġuni biex ibiddel id-deċiżjoni tal-prosekutur pubbliku għal frodi serja. Id-deċiżjoni tad-direttur tal-prosekuzzjonijiet pubbliċi hija, skont il-liġi tal-Istat Membru, finali.

F’nofs is-sena 2000, l-uffiċjali ta’ l-OLAF ikkonfermaw lill-istampa li l-Kummissjoni kellha l-intenzjoni, kif kien deċiż qabel, li tirkupra l-kontribuzzjonijiet finanzjarji tal-KE mingħand il-kwerelanti. Dan għandu jsir permezz ta' azzjoni ċivili.

L-ilmentatur issottometta l-ilment tiegħu lill-Ombudsman kważi fl-istess ħin li kollega tiegħu ssottometta lment simili ħafna. L-Ombudsman iddeċieda li jittratta ż-żewġ ilmenti f'inkjesta konġunta. F'Settembru 2000, l-ilment imressaq mill-kollega ta' min għamel l-ilment ġie rtirat. L-investigazzjoni preżenti u d-deċiżjoni finali fil-biċċa l-kbira ma kinux affettwati minn dak l-irtirar.

L-allegazzjonijiet li ttieħdu għal inkjesta kienu, fil-qosor, dawn li ġejjin:

A) Allegazzjonijiet essenzjali relatati mas-sejbiet tal-Kummissjoni ta' mġiba frodulenti u mhux kuntrattwali:

(i) Il-konklużjonijiet tal-Kummissjoni dwar in-nuqqas ta’ konformità u l-frodi kienu żbaljati.

(ii) Kien żbaljat li l-Kummissjoni ma infurmatx lill-ilmentaturi qabel ma rrapportat l-organizzazzjoni lill-prosekutur pubbliku nazzjonali għal frodi serja f’Lulju 1998.

(ii) Il-Kummissjoni naqset milli tiżgura l-kunfidenzjalità tar-rapport li l-UCLAF kienet bagħtet lill-prosekutur pubbliku tal-Istat Membru għal frodi serja. In-nuqqas tagħha li tagħmel dan kien evidenti mill-fatt li l-gazzetti nazzjonali kienu kisbu l-pussess tar-rapport.

(iv) Deher ħażin mill-persunal tal-Kummissjoni kontra l-frodi li jagħti intervisti lill-gazzetti nazzjonali dwar is-suspetti tagħhom ta’ frodi min-naħa tal-ilmentatur u l-organizzazzjoni tiegħu. L-ilmentatur deher li kien qed jissuspetta li l-Kummissjoni kellha l-intenzjoni li toħloq pressjoni pubblika fuq il-prosekuturi nazzjonali. (Din ir-raba’ allegazzjoni tressqet wara l-ilment oriġinali, iżda ttieħdet għal inkjesta u tressqet lill-Kummissjoni għall-kummenti.)

Affermazzjonijiet oħra kienu li:

(v) Il-Kummissjoni żbaljat meta ma kkummentatx dwar l-abbozz tar-rapport finali li ġie ppreżentat fl-aħħar ta’ April 1996. Il-kuntratt kien jeħtieġ li dawn il-kummenti jsiru fi żmien xahrejn.

(vi) Il-verifika tal-Kummissjoni fis-26 sat-28 ta' Mejju 1997 tħabbret li kienet biss kontroll finanzjarju. Għalhekk kien żbaljat li l-Kummissjoni twettaq ukoll awditu tekniku.

(vii) L-uffiċjali li wettqu l-awditu f’Mejju 1997 aġixxew b’offensiva, eż. għamlu akkużi direttament kontra l-impjegati tal-ilmentaturi.

(viii) Il-Kummissjoni ma weġbitx f'perjodu ta' żmien raġonevoli għall-ittra tal-kwerelanti tal-11 ta' Settembru 1997.

(ix) Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni f'April 1998 li teskludi l-organizzazzjoni tal-kwerelanti min-negozjati ta' proġetti ġodda kellha ssir qabel. Il-fatt li ma għamlitx dan wassal biex l-ilmentaturi jqattgħu l-ħin u l-enerġija biex jinnegozjaw il-proġetti l-ġodda.

(x) Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tinkludix il-proġett ikkontestat fil-pubblikazzjoni tar-riċerka tal-Kummissjoni ma kinitx ġustifikata.

L-Inkwantu

L-opinjoni(jiet) tal-Kummissjoni

Minbarra l-ewwel opinjoni tagħha dwar l-ilment, il-Kummissjoni aktar tard intalbet tissottometti aktar kummenti u informazzjoni. Dan kien primarjament bi tweġiba għar-raba’ allegazzjoni msemmija hawn fuq, li tqajmet wara l-ilment oriġinali tal-ilmentatur.

Bħala punt preliminari, il-Kummissjoni ġibdet l-attenzjoni tal-Ombudsman għall-fatt li l-prosekutur pubbliku nazzjonali kien qed jinvestiga l-kwistjoni tal-frodi mill-organizzazzjoni tal-ilmentaturi. Il-Kummissjoni ssuġġeriet li dan jista' jikkostitwixxi sitwazzjoni "sub judice" (jiġifieri każ li għadu ma ġiex deċiż ġudizzjarjament) li l-Ombudsman jista' jikkunsidra bħala aspett li jista' jaffettwa l-ammissibbiltà tal-ilment.

It-tweġibiet sostantivi tal-Kummissjoni għat-talbiet għal opinjonijiet u informazzjoni tal-Ombudsman jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej (fl-ordni tal-allegazzjonijiet, stabbiliti hawn fuq):

(i) Il-Kummissjoni sostniet li l-kuntratt ma kienx ġie osservat, u ddeskriviet f’ċertu dettall il-kwistjonijiet tekniċi kkonċernati. Hija sostniet ukoll li l-verifika f’Mejju 1997 kienet uriet li kienu saru dikjarazzjonijiet foloz jew inkompleti. Hija qieset li din tal-aħħar kienet tikkostitwixxi bażi suffiċjenti sabiex tirreferi l-kwistjoni lill-prosekuturi nazzjonali.

(ii) F’konformità mad-dmir tagħha li tirreferi każijiet ta’ frodi potenzjali lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali, il-Kummissjoni ma kellhiex obbligu li tinforma lill-ilmentatur minn qabel.

(iii) Fir-rigward tal-iżvelar tar-rapport tal-UCLAF lill-istampa nazzjonali, il-Kummissjoni ddikjarat li kienet qed tħares bir-reqqa r-regoli ta’ kunfidenzjalità u għalhekk ma setgħetx tinżamm responsabbli. Barra minn hekk, fil-mument tal-iżvelar, ir-rapport (jew kopji tiegħu) kien fil-pussess tar-rappreżentanza permanenti tal-Istat Membru inkwistjoni fi Brussell, tal-prosekutur tal-Istat Membru u tal-ilmentatur innifsu.

(iv) Id-dikjarazzjonijiet magħmula mill-persunal tagħha kontra l-frodi lill-gazzetti nazzjonali ma kinux tali li jipperikolaw id-drittijiet tad-difiża tal-ilmentatur. Barra minn hekk, il-persunal kontra l-frodi ma kienx informa lill-pubbliku b’mod attiv, iżda kien ġie kkuntattjat mill-ġurnalisti u wieġeb għall-mistoqsijiet tagħhom fi żmien debitu.

Fir-rigward tal-allegazzjonijiet (v) sa (x), il-Kummissjoni sostniet li:

(v) F’ċirkostanzi normali, l-abbozz tar-rapport finali jkollu jitwieġeb b’mod espliċitu fi żmien xahrejn, u n-nuqqas ta’ dan ikun jikkostitwixxi aċċettazzjoni tar-rapport. Madankollu, f’dan il-każ il-Kummissjoni rrikonoxxiet biss li rċeviet ir-rapport mingħajr kummenti ulterjuri fil-perjodu ta’ xahrejn peress li kienet diġà indikat lill-ilmentaturi li x-xogħol ma sarx f’konformità mal-kuntratt itterminat.

(vi) L-Artikolu 5.1 tal-kundizzjonijiet ġenerali tal-kuntratt ta lill-Kummissjoni d-dritt li twettaq verifika kemm teknika kif ukoll finanzjarja matul jew wara t-tlestija tal-proġett. L-organizzazzjoni ġiet infurmata bit-telefown u b’ittra li se jitwettqu rieżami u kontroll tal-awditjar kemm mill-awditur finanzjarju kif ukoll mill-uffiċjal xjentifiku responsabbli. L-ilmentaturi ma oġġezzjonawx għal dan matul l-awditu.

(vii) L-uffiċjali li wettqu l-awditu ma kinux aġixxew b’mod mhux xieraq.

(viii) Il-Kummissjoni ma kinitx inizjalment ikkunsidrat li kien neċessarju li twieġeb għall-ittra tal-11 ta' Settembru 1997, peress li l-Kummissjoni ma kkonstatatx li t-tweġiba tal-organizzazzjoni għar-rapport kien fiha elementi ġodda.

(ix) Żewġ proġetti ġodda kienu ġew aċċettati matul il-fażi ta’ evalwazzjoni xjentifika. Madankollu, matul l-evalwazzjoni finanzjarja u amministrattiva sussegwenti, u fid-dawl ukoll tan-nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi kuntrattwali f’dan il-kuntratt, il-Kummissjoni tat parir lil partijiet kuntrattwali oħra biex jeskludu jew jipposponu l-ikkuntrattar mal-organizzazzjoni tal-ilmentaturi.

(x) Il-pubblikazzjoni tar-riċerka kellha l-għan li tippreżenta r-riżultati tal-proġetti ffinanzjati mill-programm X, li tlestew b’suċċess. Minħabba li l-proġett tal-ilmentaturi ma ssodisfax dawn il-kriterji, ma kien hemm l-ebda raġuni biex dak il-proġett jidher fil-pubblikazzjoni.

L-osservazzjonijiet tal-ilmentaturi

Fl-osservazzjonijiet tagħhom dwar l-opinjonijiet tal-Kummissjoni, l-ilmentaturi żammew l-allegazzjonijiet tagħhom.

Id-Deċiżjoni

1 Fuq l-allegazzjoni ta’ konklużjonijiet żbaljati dwar il-ksur ta’ kuntratt u ta’ frodi

1.1 Fir-rigward tal-allegazzjonijiet li l-Kummissjoni kkonkludiet b'mod żbaljat li l-organizzazzjoni tal-kwerelanti ma kinitx ikkonformat mal-kuntratt, l-Ombudsman jirrimarka li filwaqt li tista' tinstab amministrazzjoni ħażina meta jkun ikkonċernat it-twettiq tal-obbligi li jirriżultaw mill-kuntratti konklużi mill-istituzzjonijiet jew il-korpi tal-Komunitajiet, l-Ombudsman iqis li l-ambitu tar-rieżami li jista' jwettaq f'każijiet bħal dawn huwa neċessarjament limitat. B'mod partikolari, l-Ombudsman huwa tal-fehma li ma għandux ifittex li jiddetermina jekk kienx hemm ksur ta' kuntratt minn xi waħda mill-partijiet, jekk il-kwistjoni tkun ikkontestata. Din il-kwistjoni tista’ tiġi ttrattata b’mod effettiv biss minn qorti ta’ ġurisdizzjoni kompetenti, li jkollha l-possibbiltà li tisma’ l-argumenti tal-partijiet dwar il-liġi nazzjonali rilevanti u li tevalwa evidenza konfliġġenti dwar kwalunkwe kwistjoni ta’ fatt ikkontestata.

1.2 L-Ombudsman għalhekk huwa tal-fehma li f'każijiet li jikkonċernaw tilwim kuntrattwali huwa ġġustifikat li l-inkjesta tiegħu tiġi limitata għall-eżami dwar jekk l-istituzzjoni jew il-korp tal-Komunità pprovdewlux rendikont koerenti u raġonevoli tal-bażi legali għall-azzjonijiet tiegħu u għaliex jemmen li l-fehma tiegħu dwar il-pożizzjoni kuntrattwali hija ġġustifikata. Jekk dan ikun il-każ, l-Ombudsman jikkonkludi li l-inkjesta tiegħu ma żvelatx każ ta' amministrazzjoni ħażina. Din il-konklużjoni ma taffettwax id-dritt tal-partijiet li t-tilwima kuntrattwali tagħhom tiġi eżaminata u solvuta b’mod awtorevoli minn qorti ta’ ġurisdizzjoni kompetenti.

1.3 Il-Kummissjoni ddikjarat li l-proġett ma kienx twettaq skont il-kuntratt, b'referenza għad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-kuntratt. Il-Kummissjoni tqis li dan ġie kkonfermat fir-reviżjoni tal-verifika fuq il-post f’Mejju 1997.

1.4 Mingħajr preġudizzju għall-kwistjoni dwar jekk seħħx ksur tal-kuntratt minn xi waħda mill-partijiet, l-Ombudsman iqis li l-Kummissjoni pprovdiet rendikont koerenti biżżejjed dwar ir-raġuni għaliex tqis li l-azzjonijiet tagħha huma ġustifikati. Għalhekk, l-Ombudsman isib li ma hemm l-ebda każ ta' amministrazzjoni ħażina fir-rigward ta' dan l-aspett tal-każ.

1.5 Fir-rigward tal-allegazzjoni li l-Kummissjoni kkonkludiet b'mod żbaljat li l-ilmentatur u l-organizzazzjoni tiegħu kienu aġixxew b'mod frodulenti, din il-kwistjoni ġiet investigata bir-reqqa minn żewġ livelli ta' istanzi nazzjonali speċjalizzati, jiġifieri l-prosekutur pubbliku nazzjonali għal frodi serja u d-direttur nazzjonali tal-prosekuzzjonijiet pubbliċi. Iż-żewġ prosekuturi ddeċidew li ma kien hemm l-ebda bażi biex tinbeda prosekuzzjoni kontra l-ilmentatur jew l-organizzazzjoni tiegħu.

1.6 Il-fatt li l-Kummissjoni suspetti ta' frodi kienu żbaljati fis-sustanza ma jimplikax fih innifsu li kien hemm amministrazzjoni ħażina fl-aġir tal-Kummissjoni. Il-mistoqsija li għandha ssir hija jekk il-Kummissjoni kinitx aġixxiet bid-diliġenza dovuta biex waslet għall-konklużjoni tagħha li referenza għall-prosekuturi nazzjonali kienet rilevanti.

1.7 L-Ombudsman jikkonkludi li l-Kummissjoni aġixxiet bi grad raġonevoli ta' diliġenza dovuta meta ddeċidiet li kien rilevanti li tirreferi l-kwistjoni lill-prosekuturi nazzjonali għal aktar investigazzjoni u valutazzjoni finali tal-kwistjoni. Għalhekk ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina fir-rigward ta’ dan l-aspett tal-każ.

2 Fuq l-allegazzjoni dwar ir-rapport tal-Kummissjoni lill-prosekutur nazzjonali

2.1 L-ilmentatur iqis li l-Kummissjoni kellha tinforma lill-organizzazzjoni tiegħu qabel ma tirrapportaha lill-prosekutur pubbliku nazzjonali għal frodi ekonomika serja. Il-Kummissjoni ddikjarat li ma għandha l-ebda obbligu li tinforma lill-individwi qabel ma tagħmel tali rapportar.

2.2 Jidher li l-Kummissjoni m'għandha l-ebda dmir speċifiku li tinforma lill-individwi li tirrapporta lil awtorità nazzjonali għall-investigazzjoni tal-frodi. Għalhekk, l-Ombudsman issib li l-Kummissjoni, billi rrapportat is-suspett tagħha ta’ frodi lill-pulizija federali nazzjonali mingħajr ma infurmat lill-ilmentaturi, ma kisret l-ebda regola jew prinċipju vinkolanti fuqha. Għalhekk ma hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina fir-rigward ta’ dan l-aspett tal-ilment.

3 Fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni naqset milli tiżgura l-kunfidenzjalità

3.1 L-ilmentatur isostni li l-Kummissjoni naqset milli tiżgura l-kunfidenzjalità tar-rapport li l-UCLAF kienet bagħtet lill-prosekutur pubbliku nazzjonali għal frodi serja. Il-Kummissjoni ċaħdet din l-allegazzjoni u ddikjarat li ma ġie ppruvat l-ebda tnixxija.

3.2 Jidher li huwa fatt stabbilit li l-gazzetti kisbu l-pussess tar-rapport. Jidher ukoll li meta seħħ dan, il-Kummissjoni, il-prosekutur pubbliku, ir-rappreżentanza permanenti tal-Istat Membru fi Brussell u l-ilmentatur kellhom ir-rapport.

3.3 Il-prinċipji ta' amministrazzjoni tajba jirrikjedu li ċ-ċittadini jkunu jistgħu jafdaw li l-Kummissjoni tirrispetta l-kunfidenzjalità ta' informazzjoni sensittiva dwarhom u b'hekk tieħu l-miżuri kollha biex tiżgura din il-kunfidenzjalità. F'dan il-każ, l-Ombudsman jikkonkludi li l-Kummissjoni ma ppreżentatlux evidenza, li tissuġġerixxi b'mod ċar li l-iżvelar tar-rapport kien dovut għal azzjoni ħażina mill-Kummissjoni. Għalhekk, ma ġiet stabbilita l-ebda amministrazzjoni ħażina fir-rigward tat-tielet allegazzjoni.

4 Fuq l-allegazzjoni ta’ dikjarazzjonijiet mhux xierqa lill-gazzetti nazzjonali

4.1 L-ilmentatur allega li kien ħażin għall-persunal tal-Kummissjoni kontra l-frodi li jagħti intervisti lill-gazzetti nazzjonali dwar is-suspetti tagħhom ta' frodi min-naħa tal-ilmentatur u l-organizzazzjoni tiegħu. Il-Kummissjoni wieġbet li d-dikjarazzjonijiet magħmula mill-persunal tagħha kontra l-frodi lill-gazzetti nazzjonali ma kinux tali li jipperikolaw id-drittijiet tad-difiża tal-ilmentatur. Hija enfasizzat ukoll li l-persunal kontra l-frodi ma kienx informa lill-pubbliku b’mod attiv, iżda kien ġie kkuntattjat mill-ġurnalisti u wieġeb għall-mistoqsijiet tagħhom fi żmien debitu.

4.2 Mill-evidenza pprovduta lill-Ombudsman jidher li l-membri tal-persunal tal-Kummissjoni kontra l-frodi ripetutament għamlu dikjarazzjonijiet lill-istampa nazzjonali dwar il-konvinzjoni tagħhom li l-ilmentatur u l-organizzazzjoni tiegħu kienu aġixxew b'mod frodulenti. L-organizzazzjoni ta' min għamel l-ilment issemmiet bħala sors riċenti tal-Kummissjoni u b'mod ġenerali ma kinitx sodisfatta bl-approċċ ta' ġlieda kontra l-frodi ta' l-awtoritajiet nazzjonali fir-rigward tal-finanzi Komunitarji. Jidher li l-persunal tal-Kummissjoni kontra l-frodi insinwa lill-istampa nazzjonali li l-prosekuturi pubbliċi tal-Istat Membru inkwistjoni spiss joqogħdu lura milli jieħdu passi kriminali anki meta jkun evidenti li l-individwu inkwistjoni jkun ħati ta’ frodi.

4.3 Il-kwistjoni fundamentali li tqajmet hawnhekk hija jekk l-azzjoni tal-Kummissjoni kisritx il-prinċipju li kwalunkwe persuna għandha titqies innoċenti sakemm tiġi ppruvata ħatja, prinċipju li jista' jinkiser mhux biss minn imħallef jew qorti iżda wkoll minn awtoritajiet pubbliċi oħra (1).

4.4 Il-Qorti tad-Drittijiet tal-Bniedem stabbiliet li filwaqt li l-awtoritajiet pubbliċi jistgħu jinfurmaw lill-pubbliku dwar investigazzjonijiet kriminali, il-prinċipju tal-preżunzjoni tal-innoċenza jirrikjedi li jagħmlu dan bid-diskrezzjoni u ċ-ċirkospezzjoni kollha meħtieġa biex il-preżunzjoni tal-innoċenza tiġi rispettata (2).

4.5 F'dan il-każ, l-Ombudsman iqis li l-persunal tal-Kummissjoni kontra l-frodi naqas milli jirrispetta dan ir-rekwiżit. Il-persunal tal-Kummissjoni kien imissu llimita ruħu li jinforma biss lill-istampa dwar il-passi proċedurali bażiċi li ttieħdu fil-kwistjoni. Dan ir-restrizzjoni kien partikolarment importanti fid-dawl tal-fatt li l-kwistjoni kienet ġiet riferuta lill-awtoritajiet tal-prosekuzzjoni nazzjonali għall-eżami finali. Għaldaqstant, ġiet stabbilita amministrazzjoni ħażina fir-rigward ta' dan l-aspett tal-ilment, u għalhekk l-Ombudsman jagħmel rimarka kritika hawn taħt.

5 Fuq l-allegazzjoni dwar in-nuqqas ta’ kummenti dwar l-abbozz ta’ rapport finali

5.1 Il-kwerelant allega li kien żbaljat li l-Kummissjoni ma tikkummentax dwar l-abbozz tar-rapport finali li tressaq fl-aħħar ta' April 1996. Il-Kummissjoni ddikjarat li ma qisitx il-kummenti meħtieġa, peress li kienet diġà indikat lill-ilmentaturi li x-xogħol ma sarx f’konformità mal-kuntratt, li ġie tterminat.

5.2 Jidher raġonevoli li d-dmir tal-Kummissjoni kien jiddependi fuq il-konformità mal-kuntratt u l-eżistenza tiegħu. L-Ombudsman għalhekk jirreferi għas-sejba tiegħu dwar l-ewwel allegazzjoni tal-ilmentatur, u jikkonkludi li ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni.

6 It-tħabbira inadegwata tal-awditu

6.1 L-ilmentatur sostna li kien żbaljat li l-Kummissjoni twettaq awditu tekniku tal-proġett, peress li l-Kummissjoni kienet ħabbret li dan kien biss awditu finanzjarju. Il-Kummissjoni ddikjarat li kellha dritt kuntrattwali li twettaq kemm awditu tekniku kif ukoll awditu finanzjarju matul jew wara t-tlestija tal-proġett, u li l-ilmentatur kien fi kwalunkwe każ ġie infurmat bit-telefown u b’ittra li rieżami u kontroll tal-awditjar kienu se jitwettqu kemm mill-awditur finanzjarju kif ukoll mill-uffiċjal xjentifiku responsabbli. Barra minn hekk, l-ilmentatur ma oġġezzjonax għal dan matul l-awditu.

6.2 L-inkjesti tal-Ombudsman jikkonfermaw il-fehma fattwali tal-ilmentatur li l-ittra inkwistjoni rreferiet biss għal rieżami finanzjarju. Madankollu, minħabba d-dritt kuntrattwali tal-Kummissjoni li twettaq awditu tekniku, l-Ombudsman iqis li ma ġiet stabbilita l-ebda amministrazzjoni ħażina.

7 Fuq l-akkuża ta' aġir mhux xieraq mill-uffiċjali tal-Kummissjoni

7.1 L-ilmentatur allega li l-uffiċjali li wettqu l-awditu f'Mejju 1997 aġixxew b'offensiva, eż. għamlu akkużi direttament kontra l-impjegati tal-ilmentatur. Il-Kummissjoni ċaħdet l-allegazzjonijiet.

7.2 Il-prinċipju ġenerali ta' amministrazzjoni tajba li l-uffiċjali pubbliċi għandhom iġibu ruħhom b'mod korrett iservi mhux biss biex jiġi evitat ir-reat ta' individwi, iżda jista' jkun importanti wkoll biex jiġi evitat nuqqas ta' ftehim. Sabiex il-korpi superviżorji jkunu jistgħu jiddeterminaw jekk dan il-prinċipju ġiex segwit, il-Kummissjoni għandha normalment tiżgura li l-awditi fuq il-post jiġu konklużi b’rekord li jkun fih rendikont adegwat ta’ x’ġara matul l-awditu. In-nuqqas ta’ rekord bħal dan jista’ joħloq preżunzjoni favur l-ilmentaturi f’isimhom stess ta’ dak li ntqal matul l-awditu. L-Ombudsman tikkonkludi li l-Kummissjoni tonqos milli tiżgura li ġie prodott rekord tal-awditjar jikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina, u għalhekk tagħmel rimarka kritika hawn taħt.

Fuq l-allegazzjoni ta' nuqqas ta' risposta f'terminu raġonevoli

8.1 L-ilmentatur allega li l-Kummissjoni ma weġbitx f'perjodu ta' żmien raġonevoli għall-ittra tal-ilmentatur tal-11 ta' Settembru 1997. Il-Kummissjoni wieġbet li inizjalment ma kinitx qieset li kien meħtieġ li twieġeb għall-ittra, peress li l-Kummissjoni ma sabitx li t-tweġiba tal-organizzazzjoni għar-rapport kien fiha xi elementi ġodda.

8.2 L-ittra tal-11 ta' Settembru 1997 kienet talba mill-ilmentatur għal estensjoni tal-iskadenza għas-sottomissjoni tal-kummenti dwar ir-rapport tal-verifika. Fil-11 ta' Settembru 1997, il-kwerelant issottometta l-kummenti tiegħu dwar ir-rapport tal-verifika, u għalhekk l-ittra tal-11 ta' Settembru 1997 tilfet ir-rilevanza tagħha. Fil-21 ta' April 1998, il-Kummissjoni kkonfermat li rċeviet il-kummenti tal-kwerelant dwar ir-rapport.

8.3 Il-prinċipji ta' amministrazzjoni tajba jirrikjedu li l-Kummissjoni twieġeb għall-ittri miċ-ċittadini fi żmien raġonevoli. F’dan il-każ, il-Kummissjoni ma rrispondietx għall-ittra inkwistjoni, peress li qieset li l-kontenut tagħha ma kienx jeħtieġ risposta. Wara li ġiet eżaminata l-ittra tal-11 ta’ Settembru 1997, din il-fehma ma tidhirx li hija irraġonevoli. L-Ombudsman jinnota wkoll li fi stadju aktar tard, il-Kummissjoni għarrfet li rċeviet l-ittra tal-11 ta' Settembru 1997. Minħabba dawn iċ-ċirkostanzi, l-Ombudsman tqis li l-Kummissjoni kkonformat mar-rekwiżit ta' hawn fuq. Għalhekk ma hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina fir-rigward ta’ dan l-aspett tal-ilment.

9 Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li teskludi lill-ilmentatur minn proġetti ġodda

9.1 L-ilmentatur iddikjara li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni f'April 1998 li teskludi l-organizzazzjoni tal-ilmentaturi min-negozjati ta' proġetti ġodda kellha ssir qabel. Il-Kummissjoni ċaħdet l-allegazzjoni ta’ dewmien.

9.2 L-ewwel nett għandu jiġi osservat li tilwima kuntrattwali eżistenti bejn kuntrattur u l-Kummissjoni ma tobbligax lil dan tal-aħħar biex ma jibdiex negozjati ġodda mal-kuntrattur. Madankollu, l-amministrazzjoni trid tkun attenta biex ma ddewwimx b’mod mhux raġonevoli deċiżjoni li jiġi eskluż kuntrattur potenzjali meta l-fatti rilevanti jkunu magħrufa u jkunu ġew evalwati. F’dan il-każ, il-Kummissjoni daħlet f’negozjati kuntrattwali ġodda fir-rebbiegħa tal-1998. Id-deċiżjoni li l-organizzazzjoni tal-ilmentatur tiġi eskluża mill-kuntratti l-ġodda ttieħdet ukoll fir-rebbiegħa tal-1998. Fuq din il-bażi, l-Ombudsman issib li l-Kummissjoni aġixxiet mingħajr dewmien żejjed. Għalhekk, ma hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina f’dan l-aspett tal-ilmentatur.

10 Id-deċiżjoni li l-proġett ma jiġix imsemmi fil-pubblikazzjoni tar-riċerka

10.1 L-ilmentatur allega li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tinkludix il-proġett ikkontestat fil-pubblikazzjoni tar-riċerka tal-Kummissjoni ma kinitx ġustifikata. Il-Kummissjoni wieġbet li l-pubblikazzjoni tar-riċerka kellha l-għan li tippreżenta r-riżultati tal-proġetti ffinanzjati mill-programm X li tlestew b’suċċess. Minħabba li l-proġett tal-ilmentatur ma ssodisfax dawn il-kriterji, ma kien hemm l-ebda raġuni biex dak il-proġett jidher fil-pubblikazzjoni.

10.2 F'dan il-każ, il-Kummissjoni kellha setgħat diskrezzjonali wiesgħa biex tiddeċiedi x'għandha tkun il-linja ta' politika għall-pubblikazzjoni. Ma jidhirx li l-Kummissjoni f’dan il-każ naqset milli taġixxi fil-limiti tal-awtorità legali tagħha fl-eżerċizzju ta’ dawk is-setgħat. Għalhekk ma kien hemm l-ebda amministrazzjoni ħażina fir-rigward tal-għaxar allegazzjoni.

11 Konklużjoni

Fuq il-bażi tal-inkjesti tal-Ombudsman dwar dan l-ilment, jeħtieġ li jsiru r-rimarki kritiċi li ġejjin:

Il-Qorti tad-Drittijiet tal-Bniedem stabbiliet li filwaqt li l-awtoritajiet pubbliċi jistgħu jinfurmaw lill-pubbliku dwar investigazzjonijiet kriminali, il-prinċipju tal-preżunzjoni tal-innoċenza jirrikjedi li jagħmlu dan bid-diskrezzjoni u l-viġilanza kollha meħtieġa biex il-preżunzjoni tal-innoċenza tiġi rrispettata.

F'dan il-każ, l-Ombudsman iqis li l-persunal tal-Kummissjoni kontra l-frodi naqas milli jirrispetta dan ir-rekwiżit. Il-persunal tal-Kummissjoni kien imissu llimita ruħu li jinforma biss lill-istampa dwar il-passi proċedurali bażiċi li ttieħdu fil-kwistjoni. Dan ir-restrizzjoni kien partikolarment importanti fid-dawl tal-fatt li l-kwistjoni kienet ġiet riferuta lill-awtoritajiet tal-prosekuzzjoni nazzjonali għall-eżami finali. Għaldaqstant, ġiet stabbilita amministrazzjoni ħażina fir-rigward ta’ dan l-aspett tal-ilment.

Il-prinċipju ġenerali ta’ amministrazzjoni tajba li l-uffiċjali pubbliċi għandhom iġibu ruħhom b’mod korrett iservi mhux biss biex jiġi evitat ir-reat ta’ individwi, iżda jista’ jkun importanti wkoll biex jiġi evitat nuqqas ta’ fehim. Sabiex il-korpi superviżorji jkunu jistgħu jiddeterminaw jekk dan il-prinċipju ġiex segwit, il-Kummissjoni għandha normalment tiżgura li l-awditi fuq il-post jiġu konklużi b’rekord li jkun fih rendikont adegwat ta’ x’ġara matul l-awditu. In-nuqqas ta’ rekord bħal dan jista’ joħloq preżunzjoni favur l-ilmentaturi f’isimhom stess ta’ dak li ntqal matul l-awditu. L-Ombudsman tikkonkludi li n-nuqqas tal-Kummissjoni li tiżgura li ġie prodott rekord tal-awditjar jikkostitwixxi każ ta' amministrazzjoni ħażina.

Peress li dawn l-aspetti tal-każ jikkonċernaw proċeduri relatati ma’ avvenimenti speċifiċi fil-passat, mhuwiex xieraq li tinstab soluzzjoni bonarja għall-kwistjoni. L-Ombudsman għalhekk jagħlaq il-każ.

Il-President tal-Kummissjoni Ewropea se jiġi infurmat ukoll b’din id-deċiżjoni.

Dejjem tiegħek,

 

Jacob SÖDERMAN

---

(1) Allenet de Ribemont vs Franza, il-Kawża 3/1994/450/529, il-paragrafu 36.

(2) Ibid, paragrafu 38.