Cúlra an ghearáin

1. An 27 Meán Fómhair 2018, chuir an gearánach gearán um shárú faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh, ag áitiú go raibh dlí an Aontais maidir le ham oibre (an ‘Treoir maidir le hAm Oibre’[1]) á shárú ag an Ostair, ós rud é nach bhfuil feidhm ag reachtaíocht na hOstaire lena rialaítear am oibre maidir le foireann an dá chuideachta atá faoi pháirtúinéireacht an stáit, Österreichische Post AG agus Telekom Austria AG.[2] Mheas sé freisin, mar thoradh air sin, go dtairbhíonn na cuideachtaí lena mbaineann de bhuntáiste iomaíoch éagórach ar mhargadh inmheánach an Aontais.

2. D’admhaigh an Coimisiún go bhfuarthas an gearán agus, i mí na Nollag 2018, sheol sé freagra gabháltais chuig an ngearánach, á chur in iúl dó go dtógfadh sé níos mó ama, mar gheall ar ualach ard oibre, a ghearán um shárú a phróiseáil.

3. I mí Dheireadh Fómhair 2019, tar éis meabhrúchán a fháil ón ngearánach, chuir an Coimisiún in iúl dó go ndeachaigh sé i gcomhairle le saineolaí náisiúnta ar an ábhar agus go raibh anailís á déanamh aige ar an bhfaisnéis a chuir siad ar fáil. Dá bhrí sin, ní fhéadfadh sé líne ama a shonrú maidir le cathain a dhéanfaí cinneadh maidir leis an ngearán um shárú.

4. I mí Feabhra 2020, tar éis meabhrúchán eile ón ngearánach, dúirt an Coimisiún go raibh a phróiseas comhairliúcháin inmheánach fós ar siúl agus go dtabharfadh sé an gearánach cothrom le dáta maidir leis na chéad chéimeanna eile a luaithe is féidir.

5. I mí Aibreáin 2020, d’iarr an Coimisiún ar údaráis na hOstaire faisnéis a sholáthar maidir leis an gcreat dlíthiúil is infheidhme.

6. I mí Iúil 2020, thug údaráis na hOstaire freagra ar an gCoimisiún.

7. I mí an Mhárta 2021, chinn an Coimisiún tús a chur le nós imeachta ‘EU Pilot’[3] leis an Ostair maidir leis an ábhar, agus sheol sé an chéad ‘litir EU Pilot’ chuig údaráis na hOstaire inar iarr sé freagra ar roinnt ceisteanna. Chuir an Coimisiún an gearánach ar an eolas dá réir sin agus gheall sé é a choinneáil ar an eolas faoi dhul chun cinn an idirphlé sin.

8. I mí na Bealtaine 2021, thug údaráis na hOstaire freagra ar an gCoimisiún.

9. Tar éis anailís a dhéanamh ar an bhfreagra sin, i mí Mheán Fómhair 2021, sheol an Coimisiún an dara litir EU Pilot chuig údaráis na hOstaire, inar lorgaíodh tuilleadh soiléirithe.

10. Thug údaráis na hOstaire freagra ar an gCoimisiún i mí Dheireadh Fómhair 2021. Ina dhiaidh sin, ní dhearna an Coimisiún aon ghníomhaíocht maidir leis an gcás ar feadh tréimhse fhadaithe.

11. Nuair a cuireadh tús arís leis an obair ar an gcomhad, thug an Coimisiún faoi deara gur leasaíodh cuid de na rialacha intíre atá i gceist in 2022. I bhfianaise an mhéid sin, sheol an Coimisiún an tríú litir EU Pilot chuig údaráis na hOstaire i mí Eanáir 2024.

12. I mí an Mhárta 2024, fuair an Coimisiún freagra ó údaráis na hOstaire.

13. I mí Dheireadh Fómhair 2024, chuir an Coimisiún in iúl don ghearánach go raibh an t-idirphlé EU Pilot le húdaráis na hOstaire fós ar siúl agus go dtabharfadh sé cothrom le dáta é a luaithe a bheadh cinneadh déanta maidir lena ghearán um shárú a phróiseáil a thuilleadh.

14. Agus é míshásta nach raibh a mheasúnú tugtha chun críche fós ag an gCoimisiún, d’iompaigh an gearánach chuig an Ombudsman i mí Dheireadh Fómhair 2024.

An fiosrúchán

15. D’oscail an tOmbudsman fiosrúchán faoin am a thóg an Coimisiún chun déileáil le gearán sáraithe an ghearánaigh.

16. Le linn an fhiosrúcháin, fuair an tOmbudsman freagra an Choimisiúin ar an ngearán agus, ina dhiaidh sin, barúlacha an ghearánaigh ar fhreagra an Choimisiúin.

17. Rinne foireann fiosrúcháin an Ombudsman iniúchadh freisin ar chomhad an Choimisiúin agus bhuail siad le hionadaithe ón gCoimisiún. Le linn an chruinnithe, dúirt ionadaithe an Choimisiúin go raibh an measúnú ar an ngearán maidir le sárú tugtha chun críche agus go raibh an Coimisiún ar tí cinneadh a ghlacadh. Ina theannta sin, dúirt siad, tar éis cinneadh a dhéanamh, go gcuirfeadh an Coimisiún an gearánach ar an eolas go mion maidir le staid na himeartha i ndáil leis an nós imeachta, lena n-áirítear maidir leis na saincheisteanna a chinn an Coimisiún a shaothrú i gcomhthéacs imeachtaí foirmiúla um shárú.

18. Ina dhiaidh sin, chuir an Coimisiún tús le himeachtaí um shárú trí ‘litir fógra fhoirmiúil’[4] a sheoladh chuig an Ostair toisc nár chomhlíon sí an Treoir maidir le hAm Oibre. Go sonrach, bhí an Coimisiún den tuairim go bhfuil dálaí oibre nach bhfuil chomh fabhrach céanna i ndlí na hOstaire d’oibrithe an dá chuideachta lena mbaineann a mhéid a bhaineann le scíth laethúil íosta, oibrithe ionaid le linn saoire, saoire bhreoiteachta agus saoire bhliantúil le pá. Chuir an Coimisiún faisnéis mhionsonraithe ar fáil don ghearánach ina leith sin freisin.

Argóintí a cuireadh faoi bhráid an Ombudsman

19. Thug an gearánach dá aire gur chuir sé a ghearán um shárú isteach níos mó ná sé bliana ó shin agus mheas sé, ós rud é go raibh na fíorais simplí, gur cheart go mbeadh cinneadh déanta ag an gCoimisiún níos luaithe. Dar leis, d’fhéadfaí an t-ábhar a réiteach go héasca trí leasú a dhéanamh ar dhlí na hOstaire (‘PTSG’[5]) lena ndíolmhaítear an dá chuideachta lena mbaineann ó raon feidhme rialacha na hOstaire lena rialaítear am oibre.

20. D’áitigh an Coimisiún nach raibh ábhar an ghearáin maidir le sárú ‘bunaithe ar chás simplí ina raibh fíorais shoiléire’. Go sonrach, chinn an Coimisiún go gcomhlíonann PTSG dlí an Aontais, toisc go bhforáiltear leis don fhéidearthacht ábhair amhail am oibre agus tréimhsí sosa a rialáil trí bhíthin comhaontuithe comhchoiteanna, agus toisc go gceadaítear leis an Treoir maidir le hAm Oibre maolú ar fhorálacha áirithe faoi choinníollacha áirithe.

21. Is é tuairim an Choimisiúin, dá bhrí sin, gur ghá measúnú a dhéanamh ar na rialacha ar leibhéal na cuideachta, eadhon comhaontuithe comhchoiteanna agus comhaontuithe cuideachta na gcuideachtaí, a mhéid a bhaineann lena gcomhlíontacht le coinníollacha na Treorach maidir le hAm Oibre. Dúirt an Coimisiún, áfach, nár chuir an gearánach faisnéis ar fáil maidir leis na rialacha ar leibhéal na cuideachta lena mbaineann ionas go mbeadh air an fhaisnéis ábhartha a bhailiú sula bhféadfadh sé tús a chur lena mheasúnú. Bhí sé sin deacair toisc go leagtar síos na rialacha sin in ‘iliomad comhaontuithe agus dlíthe’ nach bhfuil ar fáil ar líne agus atá á leasú ar bhonn rialta. Tar éis dó an fhaisnéis a bhailiú, bhí ar an gCoimisiún anailís a dhéanamh ar gach ionstraim chun forálacha féideartha a shainaithint a bhféadfadh fadhbanna a bheith ag baint leo. Bhí an cleachtadh sin chomh deacair céanna agus mar thoradh air sainaithníodh níos mó saincheisteanna ná mar a bhíothas ag súil leis i bhfianaise na n-ábhar imní a chuir an gearánach in iúl. Ar an iomlán, bhí gá le taighde fairsing, lena n-áirítear ag saineolaí náisiúnta ó líonra acadúil maidir le dlí an tsaothair a sholáthraíonn seirbhísí comhairleacha don Choimisiún.

22. A mhéid a bhaineann leis an am a raibh an cás díomhaoin lena linn, luaigh an Coimisiún go raibh sé sin amhlaidh, i bpáirt, mar gheall ar shaincheisteanna a raibh air aghaidh a thabhairt orthu agus an t-ualach oibre á bhainistiú aige. Dúirt sé, idir mí Dheireadh Fómhair 2021 agus earrach 2023, go raibh ar an bhfoireann a bhí ag déileáil leis an ngearán maidir le sárú cuid mhór ama a chaitheamh ar ullmhú na ‘Tuarascáil Ama Oibre’[6], a raibh measúnú ar chur chun feidhme na Treorach maidir le hAm Oibre i gceist léi ar fud na mBallstát uile. Mar thoradh air sin, cuireadh moill ar an measúnú ar roinnt gearán maidir le sárú a bhain le ham oibre. Tar éis ghlacadh na tuarascála sin, cuireadh tús arís leis an measúnú ar ghearán an ghearánaigh maidir le sárú. Mar sin féin, bhí ar an bhfoireann tosaíocht a thabhairt do ghníomhaíochtaí eile a raibh feidhm ag spriocdhátaí na Cúirte maidir leo.

23. D’admhaigh an Coimisiún nár láimhseáil sé gearán um shárú an ghearánaigh i gcomhréir leis an amlíne a leagtar amach ina rialacha inmheánacha [7]. Thug sé dá aire freisin, áfach, gur fhreagair sé i gcónaí do mheabhrúcháin an ghearánaigh agus gur réitíodh roinnt saincheisteanna a shainaithin sé i gcomhthéacs an nós imeachta EU Pilot.

24. Ar deireadh, gheall an Coimisiún go gcoinneodh sé an gearánach ar an eolas faoi aon fhorbairtí nua agus faoi thoradh deiridh a anailíse.

Measúnú an Ombudsman

25. Tá [8] geallta ag an gCoimisiún, mar riail ghinearálta, imscrúdú a dhéanamh ar ghearáin maidir le sárú d’fhonn cinneadh a dhéanamh imeachtaí foirmiúla um shárú a thionscnamh nó an cás a dhúnadh laistigh de bhliain amháin ar a mhéad ó dháta cláraithe an ghearáin.

26. Cé go bhfuil corrlach lánroghnach leathan ag an gCoimisiún maidir leis an gcaoi a ndéileálann sé le gearáin maidir le sárú,[9] ní chiallaíonn sé sin go bhféadfadh sé staonadh ó dhéileáil le gearán ar feadh tréimhse shuntasach ama. Tá an tOmbudsman den tuairim, más rud é go ndearnadh an t-am a thóg an Coimisiún chun gearán sáraithe a láimhseáil a fhadú gan ghá mar thoradh ar fhaillí nó ar mhoill gan údar, go bhféadfadh sé sin a bheith ina dhrochriarachán.[10] Ina theannta sin, mar a chinn an tOmbudsman roimhe seo, mar dhea-riarachán, ní mór don Choimisiún dul i dteagmháil go gníomhach le gearánaigh agus na teorainneacha ama is infheidhme a urramú.[11]

27. I mí an Mhárta 2021, thosaigh an Coimisiún ag déileáil leis an gcás faoin nós imeachta ‘EU Pilot’, arb é is cuspóir sainráite dó sáruithe féideartha ar dhlí an Aontais a réiteach go tapa agus go héifeachtach. Ina threoirlínte ábhartha [12], geallann an Coimisiún ‘sáruithe ar dhlí an Aontais a réiteach a luaithe is féidir’ agus cinneann sé nach mór idirphlé EU Pilot ‘a láimhseáil go tráthúil’. Dá réir sin, ba cheart EU Pilot a úsáid i gcásanna inar cosúil gur féidir teacht ar réiteach tapa laistigh de thréimhse ghearr. Mar riail ghinearálta, má tá comhad fós ar feitheamh 9 mí tar éis é a tharchur chuig an mBallstát atá i gceist, ba cheart don Choimisiún athmheasúnú a dhéanamh ar an idirphlé agus gníomhaíocht iomchuí a dhéanamh, amhail litir fógra fhoirmiúil a sheoladh, an cás a dhúnadh nó síneadh a chur le EU Pilot ar feadh tréimhse theoranta ama.

28. Mar sin féin, ní raibh a mheasúnú ar ghearán um shárú an ghearánaigh tugtha chun críche fós ag an gCoimisiún níos mó ná 6 bliana tar éis é a chur isteach. Ní bheadh údar le moill shuntasach den sórt sin ach amháin dá gcuirfeadh an Coimisiún cúiseanna sonracha agus bailí ar fáil maidir leis an am is gá chun déileáil le cás.[13]

29. Tuigeann an tOmbudsman go bhfuil saincheisteanna sách casta ardaithe ag an ngearán maidir le sárú a raibh taighde fairsing ag teastáil ina leith. Tugann an tOmbudsman dá haire freisin go réitítear roinnt de na saincheisteanna a shainaithin an Coimisiún le linn a imscrúdaithe mar thoradh ar úsáid an nós imeachta EU Pilot. Mar sin féin, tar éis dó freagra an Bhallstáit a fháil ar an dara litir Phíolótach, thóg sé níos mó ná 2 bhliain ar an gCoimisiún sula ndearna sé an chéad chéim eile ina imscrúdú.

30. Luaigh an Coimisiún gurbh iad na cúiseanna a bhí leis an gcás a bheith díomhaoin le linn na tréimhse fadaithe sin an t-ualach oibre eisceachtúil a bhí ar an bhfoireann a bhí ag déileáil leis an ngearán maidir le sárú ag an am.

31. De réir phrionsabail an dea-riaracháin, ba cheart don Choimisiún a chuid oibre, foirne agus oibríochtaí a eagrú ar bhealach a chuirfidh ar a chumas a dhualgais a chomhlíonadh laistigh de thréimhse réasúnach ama. Dá bhrí sin, níl an tOmbudsman cinnte de go bhfuil bunús maith nó réasúnta leis na cúiseanna a thug an Coimisiún chun údar a thabhairt leis an moill le linn na tréimhse sin.

32. Mar a d’aimsigh an tOmbudsman i bhfiosrúchán roimhe seo, ba dhrochriarachán é cinneadh an Choimisiúin gan dul chun cinn a dhéanamh ar ghearáin aonair maidir le sárú a bhain le cur chun feidhme na rialacha maidir le ham oibre agus an “Tuarascáil maidir le hAm Oibre” á hullmhú.[14] 

33. Mar sin féin, le linn an fhiosrúcháin, tá a mheasúnú tugtha chun críche ag an gCoimisiún agus tá tús curtha aige le himeachtaí foirmiúla um shárú leis an Ostair. Ina theannta sin, chuir an Coimisiún an gearánach ar an eolas go mion faoi sin, agus gheall sé an gearánach a choinneáil ar an eolas faoi dhul chun cinn na n-imeachtaí um shárú. I bhfianaise an méid sin, measann an tOmbudsman nach bhfuil údar le tuilleadh fiosrúchán.[15]

Conclúid

Bunaithe ar an bhfiosrúchán, dúnann an tOmbudsman an cás seo leis an gconclúid seo a leanas:

Cé gur cúis aiféala é an mhoill ar an gCoimisiún déileáil leis an ngearán maidir le sárú, le linn fhiosrúchán an Ombudsman, chuir an Coimisiún bailchríoch ar a mheasúnú ar an ngearán maidir le sárú, thionscain sé imeachtaí foirmiúla um shárú agus chuir sé faisnéis ar fáil don ghearánach ina leith sin freisin. Dá bhrí sin, níl údar le haon fhiosrúcháin bhreise.

Cuirfear an gearánach agus an Coimisiún ar an eolas faoin gcinneadh sin.

Teresa Anjinho

An tOmbudsman Eorpach

Strasbourg, 26/08/2025

[1] Treoir 2003/88 maidir le gnéithe áirithe d’eagrú ama oibre: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32003L0088&qid=1724061055433

[2] De réir Airteagal 15(2) den ‘Acht um Struchtúir Poist’ (Poststrukturgesetz - PTSG: https://www.jusline.at/gesetz/ptsg), dlíthe áirithe amhail an ‘Acht Uair Oibre’ (Arbeitszeitgesetz: https://www.jusline.at/gesetz/azg) agus an ‘Gníomh um Sceitheadh Oibre’ (Arbeits ruhegesetz: https://www.jusline.at/gesetz/arg) maidir leis an dá chuideachta lena mbaineann.

[3] Is uirlis ‘nós imeachta réamhsháraithe’ é EU Pilot a chuireann ar chumas an Choimisiúin cásanna a réiteach gan gá le nós imeachta foirmiúil um shárú a sheoladh. https://ec.europa.eu/implementing-eu-law/dialogue-member-state/en

[4] Tá tuilleadh eolais faoi nósanna imeachta um shárú le fáil ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin: https://commission.europa.eu/law/application-eu-law/implementing-eu-law/infringement-procedure_en

[5] Féach fonóta 2 thuas.

[6] Ar fáil ag: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM% 3A2023% 3A72% 3AFIN&qid=1678893509163.

[7] Tá gealltanas tugtha ag an gCoimisiún admháil go bhfuarthas gearáin maidir le sárú a sheoladh laistigh de 15 lá oibre, agus tá sé mar aidhm aige cinneadh a dhéanamh maidir le gearáin laistigh de bhliain amháin. Teachtaireacht ón gCoimisiún, Dlí an Aontais Eorpaigh: Torthaí níos fearr trí chur i bhfeidhm níos fearr: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=oj:JOC_2017_018_R_0002.

[8] Teachtaireacht ón gCoimisiún, Dlí an Aontais Eorpaigh: Torthaí níos fearr trí chur i bhfeidhm níos fearr (féach fonóta 7 thuas).

[9] Féach, mar shampla, breithiúnas na Cúirte an 14 Feabhra 1989, Star Fruit v an Coimisiún, 247/87: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:61987CJ0247.

[10] Féach, mar shampla, cinneadh an Ombudsman maidir leis an gcaoi ar láimhseáil an Coimisiún Eorpach gearán um shárú i gcoinne na hOstaire a bhaineann leis na rialacha maidir le táillí agus struchtúir chostais in eitpheil (cás 2029/2022/EIS): https://www.ombudsman.europa.eu/en/case/en/62800.

[11] Féach cinneadh an Ombudsman maidir leis an am a thóg sé ar an gCoimisiún Eorpach a mheasúnú ar ghearán um shárú a thabhairt chun críche a bhaineann le hidirdhealú a d’fhéadfadh a bheith ann le scéim ‘deontas soghluaisteachta’ na hOstaire do mhic léinn chun staidéar a dhéanamh thar lear (cás 1171/2023/JN), pointe 28: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/186479.

[12] EU Pilot: Treoirlínte do sheirbhísí an Choimisiúin (Iúil 2020).

[13] Féach, mar shampla, cinneadh an Ombudsman i gcás 1171/2023/JN, pointe 21 (féach fonóta 11 thuas) agus cinneadh an Ombudsman i gcás 2029/2022/EIS, pointe 18 le tagairtí breise (féach fonóta 10 thuas).

[14] Cinneadh maidir leis an am a thóg sé ar an gCoimisiún Eorpach déileáil le gearán um shárú i gcoinne na Fraince maidir le ham oibre na bhfórsaí armtha (cás 4/2024/JN):

 https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/195058#_ftnref9

[15] Féach freisin cinneadh an Ombudsman i gcás 1131/2024/EIS maidir leis an gcaoi a bhfuil an Coimisiún Eorpach ag láimhseáil gearán um shárú i gcoinne na Sualainne maidir le sárú líomhnaithe ar an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/207517.