Kierownik działu
Sekretariat Generalny
Dział SG.A.3 – Przejrzystość 

Szanowna Pani X!

Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał skargę przeciwko Komisji Europejskiej.

Skarga dotyczy sposobu rozpatrzenia przez Komisję wniosku o publiczny dostęp do dokumentów [1] złożonego we wrześniu 2025 r. i zarejestrowanego pod numerem referencyjnym EASE 2025/4615. Skarżący zwraca się o publiczny dostęp do dokumentów związanych z wnioskiem o przyznanie statusu „projektu strategicznego” złożonym w odniesieniu do projektu Jadar dotyczącego litu i boru w Serbii.

W pierwotnej decyzji z dnia 3 listopada 2025 r. Komisja wskazała siedem dokumentów jako objęte zakresem wniosku o publiczny dostęp. Odmówiła ona udzielenia dostępu do całości dokumentów, argumentując, że ich ujawnienie naruszyłoby ochronę interesu publicznego w odniesieniu do kwestii obronnych i wojskowych [2] oraz polityki finansowej i gospodarczej [3] Unii Europejskiej, a także ochronę interesów handlowych ^[4] (w odniesieniu do których Komisja oparła się na ogólnym domniemaniu nieujawniania).

23 listopada 2025 r. skarżący złożył ponowny wniosek, w którym twierdził, że ujawnienie leży w nadrzędnym interesie publicznym ze względu na możliwy wpływ przedsięwzięcia na środowisko.

Komisja nie zajęła jeszcze ostatecznego stanowiska w sprawie wniosku skarżącego o publiczny dostęp.

Wobec braku wyraźnej odpowiedzi potwierdzającej skarżący zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich w dniu 24 stycznia 2026 r.

Rzecznik Praw Obywatelskich podjął decyzję o wszczęciu dochodzenia w sprawie dorozumianej odmowy udzielenia publicznego dostępu przez Komisję na mocy rozporządzenia 1049/2001 [5].

W ramach pierwszego etapu dochodzenia Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca się do Komisji o jak najszybszą odpowiedź na ponowny wniosek, nie później niż do dnia 27 lutego 2026 r.

Jeżeli opóźnienie utrzyma się po tej dacie lub jeżeli skarżący będzie niezadowolony z dostępu przyznanego po przyjęciu decyzji potwierdzającej, Rzecznik Praw Obywatelskich zamierza dokonać przeglądu przedmiotowych dokumentów.[6] W takim przypadku Rzecznik Praw Obywatelskich ponownie skontaktuje się z Komisją, składając odrębny wniosek, określając warunki kontroli.

W kontekście dochodzenia strategicznego Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził już, że systemowe opóźnienia Komisji w rozpatrywaniu wniosków o udzielenie publicznego dostępu stanowią niewłaściwe administrowanie [7]. W związku z tym, chociaż Rzecznik wyraża ubolewanie z powodu opóźnienia w odpowiedzi Komisji na wniosek, nie wszczyna dochodzenia w sprawie przyczyn opóźnienia w tej konkretnej sprawie.

Funkcjonariuszem śledczym odpowiedzialnym za tę sprawę jest pan Nicholas Hernanz.

Z poważaniem,

Rosita Hickey
Dyrektor ds. zapytań

Strasburg, dnia 9 lutego 2026 r.

[1] Zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji: http://data.europa.eu/eli/reg/2001/1049/oj.

[2] Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia 1049/2001.

[3] Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) tiret czwarte rozporządzenia 1049/2001.

[4] Zgodnie z art. 4 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia 1049/2001.

^[5] Zob. art. 8 ust. 3 rozporządzenia 1049/2001, zgodnie z którym brak wyraźnej odpowiedzi w przewidzianym terminie prowadzi do dorozumianej odpowiedzi negatywnej na wniosek o dokonanie przeglądu.

[6] Proszę zauważyć, że w ubiegłym roku Rzecznik Praw Obywatelskich wszczął dochodzenie w sprawie 3164/2025/MIG („Jak Komisja Europejska rozpatrzyła wniosek o publiczny dostęp do dokumentów związanych z wnioskiem o uznanie projektu wydobycia litu w Serbii za „projekt strategiczny” na mocy aktu w sprawie surowców krytycznych”), który wydaje się dotyczyć tego samego zestawu siedmiu dokumentów. Rzecznik otrzymał już kopie siedmiu dokumentów do wglądu w ramach tego dochodzenia.

[7] Decyzja w dochodzeniu strategicznym Rzecznika Praw Obywatelskich OI/2/2022/OAM w sprawie czasu potrzebnego Komisji Europejskiej na rozpatrzenie wniosków o publiczny dostęp do dokumentów: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/175321