Kap tal-Unità
Segretarjat Ġenerali
Unità SG.A.3 - Trasparenza 

Għażiża Sinjura X,

L-Ombudsman irċieva lment kontra l-Kummissjoni Ewropea.

L-ilment jikkonċerna kif il-Kummissjoni ttrattat talba għal aċċess pubbliku għad-dokumenti [1] magħmula f’Settembru 2025 u rreġistrata bir-referenza EASE 2025/4615. L-ilmentatur qed ifittex aċċess pubbliku għal dokumenti relatati mal-applikazzjoni għall-istatus ta’ “proġett strateġiku” sottomess għall-proġett Jadar lithium u boron fis-Serbja.

Fid-deċiżjoni inizjali tagħha tat-3 ta’ Novembru 2025, il-Kummissjoni identifikat seba’ dokumenti bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba għal aċċess pubbliku. Hija rrifjutat li tagħti aċċess għad-dokumenti fl-intier tagħhom, bl-argument li l-iżvelar idgħajjef il-protezzjoni tal-interess pubbliku fir-rigward tad-difiża u kwistjonijiet militari [2] u l-politiki finanzjarji u ekonomiċi [3] tal-Unjoni Ewropea, kif ukoll il-protezzjoni tal-interessi kummerċjali ^[4] (li għalihom il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq preżunzjoni ġenerali ta’ nuqqas ta’ żvelar).

Fit-23 ta’ Novembru 2025, l-ilmentatur ippreżenta applikazzjoni konfermatorja li ssostni li hemm interess pubbliku prevalenti fid-divulgazzjoni minħabba l-impatt ambjentali possibbli tal-proġett.

Il-Kummissjoni għadha ma ħaditx pożizzjoni finali dwar it-talba għal aċċess pubbliku tal-ilmentatur.

Fin-nuqqas ta’ tweġiba konfermatorja espliċita, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman fl-24 ta’ Jannar 2026.

L-Ombudsman iddeċieda li jiftaħ inkjesta dwar ir-rifjut impliċitu tal-Kummissjoni li tagħti aċċess pubbliku skont ir-Regolament 1049/2001 [5].

Bħala l-ewwel pass ta’ inkjesta, l-Ombudsman titlob li l-Kummissjoni twieġeb għall-applikazzjoni konfermatorja malajr kemm jista’ jkun, u mhux aktar tard mis-27 ta’ Frar 2026.

Jekk id-dewmien jippersisti lil hinn minn din id-data, jew jekk l-ilmentatur ma jkunx sodisfatt bl-aċċess mogħti wara l-adozzjoni ta' deċiżjoni konfermatorja, l-Ombudsman biħsiebu jirrevedi d-dokumenti inkwistjoni.[6] F'dak il-każ, l-Ombudsman jerġa' jikkuntattja lill-Kummissjoni b'talba separata, li tistabbilixxi l-modalitajiet tal-ispezzjoni.

Fil-kuntest ta’ inkjesta strateġika, l-Ombudsman diġà sabet li d-dewmien sistemiku tal-Kummissjoni fl-ipproċessar tat-talbiet għal aċċess pubbliku jammonta għal amministrazzjoni ħażina [7] Għalhekk, filwaqt li l-Ombudsman jiddispjaċiha dwar id-dewmien fit-tweġiba tal-Kummissjoni għat-talba, hija ma tiftaħx inkjesta dwar ir-raġunijiet għad-dewmien f’dan il-każ speċifiku.

L-uffiċjal tal-inkjesti responsabbli għall-każ huwa s-Sur Nicholas Hernanz.

Dejjem tiegħek,

Rosita Hickey
Direttur tal-Inkjesti

Strasburgu, 09/02/2026

[1] Skont ir-Regolament 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni: http://data.europa.eu/eli/reg/2001/1049/oj.

[2] Skont l-Artikolu 4(1)(a), l-ewwel inċiż tar-Regolament 1049/2001.

[3] Skont ir-raba' inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tar-Regolament 1049/2001.

[4] Skont l-Artikolu 4(2), l-ewwel inċiż tar-Regolament 1049/2001.

^[5] Ara l-Artikolu 8(3) tar-Regolament 1049/2001 li skontu, fin-nuqqas ta’ tweġiba espliċita fl-iskeda ta’ żmien ipprovduta, dan jagħti lok għal tweġiba negattiva impliċita għat-talba għal rieżami.

[6] Jekk jogħġbok innota li s-sena l-oħra l-Ombudsman fetħet inkjesta fil-każ 3164/2025/MIG (“Kif il-Kummissjoni Ewropea ttrattat talba għal aċċess pubbliku għal dokumenti relatati ma’ applikazzjoni minn proġett tal-estrazzjoni tal-litju fis-Serbja biex jiġi ddeżinjat bħala “proġett strateġiku” skont l-Att dwar il-Materja Prima Kritika”), li jidher li jikkonċerna l-istess sett ta’ seba’ dokumenti. L-Ombudsman diġà rċieva kopji tas-seba’ dokumenti għall-ispezzjoni fil-kuntest ta’ dik l-investigazzjoni.

[7] Deċiżjoni fl-inkjesta strateġika tal-Ombudsman OI/2/2022/OAM dwar iż-żmien li tieħu l-Kummissjoni Ewropea biex tittratta t-talbiet għal aċċess pubbliku għad-dokumenti: https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/175321