A Uachtaráin, a chara,

Tá gearán faighte agam i gcoinne an Choimisiúin Eorpaigh. Is é an gearán atá ann gur dhíolmhaigh an Coimisiún ‘Seiceálacha Fíorúlachta’[1], mar a thugtar orthu, óna bhearta trédhearcachta caighdeánacha.

Measann an gearánach go mbaineann trédhearcacht le cur ar chumas an phobail an chaoi a ndéantar cinntí in institiúidí an Aontais a leanúint, agus gur bunchloch de dhaonlathas an Aontais é sin. Tá an gearánach den tuairim freisin nach mór gach céim de chinnteoireacht an Aontais a chumhdach le bearta trédhearcachta fóinteacha, lena n-áirítear nuair a bheartaítear reachtaíocht an Aontais a leasú ar mhaithe lena simpliú.

Chinn mé fiosrúchán a oscailt ar an ngearán seo chun scrúdú a dhéanamh ar chleachtas an Choimisiúin maidir le Seiceálacha Réaltachta a eagrú.

Chinn mé anois go mbeadh sé úsáideach freagra i scríbhinn a fháil ón gCoimisiún chun roinnt saincheisteanna a ardaíodh sa ghearán a shoiléiriú, chomh maith le cigireacht a dhéanamh ar aon doiciméid ghaolmhara. Féach an iarscríbhinn a ghabhann leis an litir seo le haghaidh sonraí.

Bheinn buíoch as freagra an Choimisiúin a fháil faoin 18 Meán Fómhair 2026. Tabhair faoi deara le do thoil gur dócha go seolfaimid do fhreagra agus iatáin ghaolmhara chuig an ngearánach le haghaidh tuairimí ^[2]. Is féidir liom cinneadh a dhéanamh freisin do fhreagra a fhoilsiú.

Más rud é, le linn an fhiosrúcháin seo, go mbeidh an Coimisiún páirteach in imeachtaí cúirte a bhaineann leis an ábhar céanna leis an ngearán seo, iarraim ort é sin a chur in iúl dúinn.

Is é an tUasal Koen Roovers an tOifigeach Fiosrúcháin atá freagrach.

Le dea-mhéin,

Teresa Anjinho An tOmbudsman
Eorpach

Strasbourg, 02/07/2026

Iarscríbhinn – Ceisteanna don Choimisiún i gcás 1029/2026/KR

1. Tagraíonn an Coimisiún Eorpach do dhíolúine i gCinntí 2024/3081 agus 2024/3082 [3] le haghaidh cruinnithe lena mbaineann ‘iarrataí díreacha agus sonracha [ón gCoimisiún] ar fhaisnéis fhíorasach, sonraí nó saineolas’ chun údar a thabhairt nach bhfuil cruinnithe Seiceálacha Réaltachta faoi réir rialacha caighdeánacha trédhearcachta.

a. Conas a áirithíonn an Coimisiún go gcomhlíonann gach Seiceáil Réaltachta an critéar sin go docht agus nach ndéantar cineál comhairliúcháin tionscail díobh, lena mbaineann malartú tuairimí maidir le beartas agus/nó ceapadh reachtach a d’fhéadfadh a bheith ann? Is é sin le rá, conas a dhéanann an Coimisiún idirdhealú idir fíoriarraidh ar shaineolas (díolúine a dhlisteanú) agus comhairliúchán níos leithne (ar cheart dó a bheith trédhearcach)?

b. An bhfuil treoirlínte nó critéir i scríbhinn ann chun a chinneadh cathain a cháilíonn comhairliúchán le haghaidh díolúine ó rialacha trédhearcachta (Cinneadh 2024/3081 agus Cinneadh 2024/3082)? Má tá, iarrtar ar an gCoimisiún iad sin a chur isteach lena n-iniúchadh.

c. An bhfuil próiseas iniúchta inmheánaigh nó maoirseachta ann chun a fhíorú go gcomhlíonann Seiceálacha Réaltachta na critéir díolúine? Má tá, iarrtar ar an gCoimisiún sonraí a chur ar fáil.

2. Aithnítear sa Teachtaireacht maidir le Simpliú [4] gurb iad "cleachtóirí i gcuideachtaí" an phríomhsprioc le haghaidh Seiceálacha Réaltachta.

a. Conas a áirithíonn an Coimisiún nach bhfuil leasanna gnó i gceannas ar an bplé? Iarrtar ar an gCoimisiún aghaidh a thabhairt freisin, i ndáil leis sin, ar líomhaintí an ghearánaigh maidir le torthaí aontaobhacha (mar shampla i ndáil leis an Omnibus Digiteach, ceimiceáin, agus Seiceálacha Réaltachta díchill chuí).

b. An gceanglaítear ar rannpháirtithe dearbhú leasanna a chomhlánú agus a shíniú, agus coinbhleachtaí leasa a dhearbhú má thagann siad ar an eolas faoi aon cheann acu?

3. Chuir an Coimisiún in iúl go bhfógraíonn a ranna Seiceálacha Réaltachta ar a suíomhanna gréasáin agus go gcuireann siad torthaí san áireamh i dtuarascálacha achoimre, i measúnuithe tionchair, nó i meabhráin mhíniúcháin.

a. Iarrtar ar an gCoimisiún an doiciméadacht seo a leanas a chur ar fáil:

• Liosta de na Seiceálacha Réaltachta uile a rinneadh in 2025 agus 2026, le naisc chuig an áit ar fógraíodh iad.
• Tuarascálacha achoimre 2025 agus 2026 nó doiciméid reachtacha ina ndearnadh tagairt shainráite do thorthaí Seiceálacha Réaltachta (mar shampla, le hainmneacha rannpháirtithe, príomhargóintí, nó foinsí sonraí), mar aon le léiriú ar cé acu a bhí nó nach raibh na doiciméid sin poiblí.
• Liostaí rannpháirtithe, lena n-áirítear cleamhnachtaí gairmiúla na gcleachtóirí, le haghaidh na Seiceálacha Réaltachta nár nochtadh go poiblí in 2025 agus 2026.

b. Conas a áirithíonn an Coimisiún gur féidir le saoránaigh agus páirtithe leasmhara eile, amhail eagraíochtaí na sochaí sibhialta, ceardchumainn agus acadóirí, rochtain a fháil ar ionchuir Seiceála Réaltachta i bhfíor-am, seachas tar éis tograí reachtacha a thabhairt chun críche?

4. Thug an Coimisiún le fios go gcuireann toradh na Seiceálacha Réaltachta le tástáil struis na reachtaíochta atá ann cheana (lena n-áirítear meastóireachtaí agus seiceálacha oiriúnachta) agus le dearadh tograí simpliúcháin amach anseo. Conas a áirithíonn an Coimisiún nach mbaineann Seiceálacha Réaltachta an bonn den ghá atá le comhairliúcháin leathana le páirtithe leasmhara chun a áirithiú go bhfuil a ghníomhaíochtaí trédhearcach agus comhleanúnach, de réir na bprionsabal daonlathach atá mar bhonn agus mar thaca ag an Aontas?

[1] Is cineál comhairliúcháin le hionadaithe cuideachtaí iad ‘Seiceálacha Fíorúlachta’ i gcomhthéacs chlár oibre an Choimisiúin maidir le simpliú.

[2] Más mian leat doiciméid nó faisnéis a chur isteach a mheasann tú a bheith rúnda, agus nár cheart a nochtadh don ghearánach, déan iad a mharcáil ‘Rúnda’. Is féidir ríomhphoist chriptithe a sheoladh chuig ár mbosca ríomhphoist tiomnaithe. Scriosfar faisnéis agus doiciméid den chineál sin ó chomhaid an Ombudsman Eorpaigh go gairid tar éis dheireadh an fhiosrúcháin.

[3] Féach Airteagal 3(d)(iii) de Chinntí 2024/3081 ón gCoimisiún maidir le bearta trédhearcachta a bhaineann le cruinnithe a thionóltar idir Comhaltaí an Choimisiúin agus ionadaithe sainleasa, http://data.europa.eu/eli/dec/2024/3081/oj, agus 2024/3082 maidir le bearta trédhearcachta a bhaineann le cruinnithe a thionóltar idir foireann an Choimisiúin a shealbhaíonn feidhmeanna bainistíochta agus ionadaithe sainleasa, http://data.europa.eu/eli/dec/2024/3082/oj, an 4 Nollaig 2024 araon.

[4] Féach an Teachtaireacht ón gCoimisiún [..]: ‘Eoraip níos simplí agus níos tapúla: Teachtaireacht maidir le cur chun feidhme agus simpliú’. COM/2025/47 críochnaitheach, féach: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX% 3A52025DC0047.