Καταγγελία 1991/2019/KR

Θέμα: Η εικαζόμενη μη διενέργεια αξιολόγησης βιωσιμότητας/κλίματος για όλα τα υφιστάμενα έργα ορυκτών καυσίμων στον κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,

Έλαβα καταγγελία από τον κ. X σχετικά με την οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών «Food & Water Europe»^[1] κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.  

Η καταγγελία αφορά έργα φυσικού αερίου που περιλαμβάνονται στον κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ («κατάλογος ΕΚΕ»)^[2]. Ο καταγγέλλων θεωρεί ότι η Επιτροπή παραβίασε το δίκαιο της ΕΕ επειδή, κατά τους ισχυρισμούς του, δεν αξιολόγησε επαρκώς το κριτήριο της «βιωσιμότητας» των ΕΚΕ.

Από την απάντηση της Επιτροπής στον καταγγέλλοντα προκύπτει σαφώς ότι έχει αρχίσει να εργάζεται για τη βελτίωση των αναλυτικών εργαλείων και διαδικασιών που εφαρμόζει για τη διενέργεια αξιολόγησης βιωσιμότητας πιθανών μελλοντικών έργων φυσικού αερίου στο πλαίσιο της ανάλυσης κόστους-οφέλους για τους μελλοντικούς καταλόγους ΕΚΕ. Η Επιτροπή δήλωσε ότι επιθυμεί τα αποτελέσματα να αντικατοπτρίζονται πλήρως στον επόμενο (πέμπτο) κατάλογο ΕΚΕ.

Ωστόσο, η απάντηση της Επιτροπής στον καταγγέλλοντα μπορεί να εκληφθεί ως παραδοχή ότι υπήρχαν ελλείψεις σε σχέση με προηγούμενες αξιολογήσεις βιωσιμότητας του καθεστώτος ΕΚΕ. Ο καταγγέλλων εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι αυτό ενέχει τον κίνδυνο υπονόμευσης της εμπιστοσύνης του κοινού στην ικανότητα της ΕΕ να καταρτίσει τον κατάλογο ΕΚΕ κατά τρόπο που συνάδει με την ενεργειακή πολιτική και τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ.

Ως εκ τούτου, αποφάσισα να κινήσω έρευνα σχετικά με την καταγγελία αυτή για να εξετάσω αν και με ποιον τρόπο η Επιτροπή επιδίωξε να διασφαλίσει ότι η βιωσιμότητα αξιολογήθηκε για έργα φυσικού αερίου, καθώς και για έργα πετρελαίου ^[3], τα οποία απέκτησαν καθεστώς ΕΚΕ.

Κατέληξα τώρα στο συμπέρασμα ότι θα ήταν χρήσιμο να λάβω γραπτή απάντηση από την Επιτροπή στις ακόλουθες ερωτήσεις σχετικά με την παρούσα έρευνα:

Όσον αφορά τα έργα φυσικού αερίου που περιλαμβάνονται στον κατάλογο ΕΚΕ:

1. Πότε και πώς αντιλήφθηκε η Επιτροπή ότι τα δεδομένα που ήταν διαθέσιμα στο πλαίσιο της διαδικασίας που οδήγησε στην έγκριση του τέταρτου καταλόγου ΕΚΕ δεν επέτρεπαν την ουσιαστική αξιολόγηση της βιωσιμότητας των έργων φυσικού αερίου;

2. Ο κανονισμός ΕΚΕ ^[4] δεν απαιτεί από ένα έργο φυσικού αερίου να έχει σημαντική συμβολή όσον αφορά τη βιωσιμότητα, η οποία είναι μόνο ένα από τα τέσσερα εναλλακτικά κριτήρια που καθορίζονται ^[5]. Στο πλαίσιο αυτό, έχει συμβεί ποτέ ένα έργο φυσικού αερίου να έχει λάβει καθεστώς ΕΚΕ με βάση το γεγονός ότι:

· κρίθηκε ότι πληροί συγκεκριμένα το κριτήριο της σημαντικής συμβολής του στη βιωσιμότητα και ότι κανένα από τα άλλα κριτήρια που απαριθμούνται στο άρθρο 4 σημεία i), ii) και iii);

αξιολογήθηκε ότι συμβάλλει σημαντικά στη βιωσιμότητα, καθώς και σε οποιοδήποτε από τα άλλα κριτήρια που απαριθμούνται στο άρθρο 4 σημεία i), ii) και iii);

Όσον αφορά τα πετρελαϊκά έργα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο ΕΚΕ:

3. Αξιολογήθηκαν ουσιαστικά τα πετρελαϊκά έργα που έλαβαν καθεστώς ΕΚΕ όσον αφορά την «αποτελεσματική και βιώσιμη χρήση των πόρων μέσω του μετριασμού των περιβαλλοντικών κινδύνων»^[6] και, εάν ναι, πώς έγινε αυτό;

Θα σας παρακαλούσα να μου διαβιβάσετε την απάντηση της Επιτροπής έως τις 31 Μαρτίου 2020.

Σημειωτέον ότι είναι πιθανό να αποστείλω την απάντησή σας και τα σχετικά συνημμένα στον καταγγέλλοντα για παρατηρήσεις ^[7].

Υπεύθυνος για την υπόθεση είναι ο Koen Roovers.

Με εκτίμηση,

Emily O'Reilly
Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια

Στρασβούργο, 10/02/2020

[1] Βλέπε: https://www.foodandwatereurope.org/

[2] Σύμφωνα με τον ιστότοπο της Επιτροπής, τα ΕΚΕ αποτελούν βασικά διασυνοριακά έργα υποδομής που συνδέουν τα ενεργειακά συστήματα των χωρών της ΕΕ. Σκοπός τους είναι να βοηθήσουν την ΕΕ να επιτύχει τους στόχους της για την ενεργειακή πολιτική και το κλίμα: οικονομικά προσιτή, ασφαλής και βιώσιμη ενέργεια για όλους τους πολίτες και μακροπρόθεσμη απαλλαγή της οικονομίας από τις ανθρακούχες εκπομπές σύμφωνα με τη συμφωνία του Παρισιού. Τα ΕΚΕ είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση από τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF), το ταμείο ύψους 30 δισ. ευρώ της ΕΕ για την τόνωση της ενέργειας, των μεταφορών και των ψηφιακών υποδομών.

[3] Το ζήτημα όσον αφορά την αξιολόγηση της βιωσιμότητας των πετρελαϊκών έργων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο ΕΚΕ προκύπτει εμμέσως από την καταγγελία. Ως εκ τούτου, το πρόσθεσα με δική μου πρωτοβουλία, ώστε να μπορέσει η Επιτροπή να αντιμετωπίσει και αυτό το ζήτημα.

[4] Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 347/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Απριλίου 2013, σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1364/2006/ΕΚ (ΕΕ L 115 της 25.4.2013, σ. 39). Βλέπε: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX%3A32013R0347.

[5] Το άρθρο 4 στοιχείο β) του κανονισμού 347/2013 ορίζει ότι «για τα έργα φυσικού αερίου που εμπίπτουν στις κατηγορίες ενεργειακών υποδομών ..., το έργο πρέπει να συμβάλλει σημαντικά σε τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα ειδικά κριτήρια:

i) ολοκλήρωση της αγοράς, μεταξύ άλλων μέσω της άρσης της απομόνωσης τουλάχιστον ενός κράτους μέλους και της μείωσης των σημείων συμφόρησης στις ενεργειακές υποδομές· τη διαλειτουργικότητα και την ευελιξία του συστήματος·

ii) την ασφάλεια του εφοδιασμού, μεταξύ άλλων μέσω κατάλληλων συνδέσεων και διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού, των αντισυμβαλλομένων προμηθευτών και των οδών εφοδιασμού·

iii) τον ανταγωνισμό, μεταξύ άλλων μέσω της διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού, των αντίστοιχων προμηθευτών και των οδών εφοδιασμού·

iv) βιωσιμότητα, μεταξύ άλλων μέσω της μείωσης των εκπομπών, της στήριξης της διαλείπουσας παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και της ενίσχυσης της ανάπτυξης ανανεώσιμου αερίου·»

[6] Σύμφωνα με το άρθρο 4 στοιχείο δ) σημείο ii) του κανονισμού 347/2013.

[7] Εάν επιθυμείτε να υποβάλετε έγγραφα ή πληροφορίες που θεωρείτε εμπιστευτικά και τα οποία δεν θα πρέπει να γνωστοποιηθούν στον καταγγέλλοντα, σημειώστε τα ως «εμπιστευτικά». Τα έγγραφα αυτά μπορούν να αποστέλλονται μέσω ασφαλών διαύλων, όπως το Ares, το CIRCABC ή ισοδύναμες εφαρμογές. Ο χειριστής της υπόθεσης μπορεί να επικοινωνήσει εκ των προτέρων, εάν είναι απαραίτητο.