Με βάση τις Συνθήκες της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι υπεύθυνη να διασφαλίζει ότι όλα τα κράτη μέλη εφαρμόζουν σωστά τη νομοθεσία της ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή είτε διεξάγει τις δικές της έρευνες είτε λαμβάνει καταγγελίες ατόμων ή νομικών προσώπων για παραβιάσεις του δικαίου της ΕΕ (περισσότερες πληροφορίες για τις διαδικασίες επί παραβάσει)

Η Επιτροπή διαθέτει μεγάλη διακριτική ευχέρεια όταν αποφασίζει αν και πότε θα δρομολογήσει τη διαδικασία επί παραβάσει. Όταν χειρίζεται καταγγελίες επί παραβάσει, η Επιτροπή πρέπει να ακολουθεί συγκεκριμένους κανόνες. (περισσότερες πληροφορίες)

Οι πολίτες και τα νομικά πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα να στρέφονται στη Διαμεσολαβήτρια όταν θεωρούν ότι η Επιτροπή δεν έχει χειριστεί με τον προσήκοντα τρόπο μια καταγγελία επί παραβάσει, αν π.χ. η Επιτροπή δεν έχει εξετάσει εγκαίρως την καταγγελία ή αν δεν έχει ενημερώσει τους καταγγέλλοντες για τα βήματα που ακολουθεί.

Ωστόσο, όσον αφορά τη βασική θέση που υιοθετεί η Επιτροπή στις καταγγελίες επί παραβάσει, όπως π.χ. η απόφασή της να περατώσει την υπόθεση χωρίς να προβεί σε καμία περαιτέρω ενέργεια, ο ρόλος της Διαμεσολαβήτριας είναι περιορισμένος λόγω της μεγάλης διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής. Στις περιπτώσεις αυτές, η Διαμεσολαβήτρια μπορεί να καταβάλει προσπάθειες ώστε να διασφαλίσει ότι η Επιτροπή θα εξηγήσει επαρκώς τη θέση της αλλά η Διαμεσολαβήτρια θα ζητήσει από την Επιτροπή να επανεξετάσει την απόφασή της μόνο αν υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν πρόδηλη πλάνη.