Uczestnictwo w życiu demokratycznym Unii ustanawia związek między obywatelami UE a jej instytucjami oraz, w oparciu o zasady równości i przejrzystości, zwiększa zaufanie obywateli do UE i administracji UE. Uczestnictwo nie jest jednak nieograniczone, ale musi odbywać się „za pomocą odpowiednich środków”. W celu wypełnienia swoich obowiązków instytucje UE muszą zatem określić „odpowiednie środki”, za pomocą których obywatele i stowarzyszenia przedstawicielskie mają możliwość wypowiadania się i publicznej wymiany poglądów. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że dokładny sposób, w jaki demokracja uczestnicząca stanie się skuteczna w danych okolicznościach, będzie zależał od szczególnego charakteru danego działania Unii i obowiązujących procedur. W tym względzie instytucje Unii muszą mieć pewien margines swobody, zwłaszcza w dziedzinach, które są złożone pod względem technicznym. Powinny one jednak zawsze upewnić się, że mogą obiektywnie uzasadnić sposób, w jaki korzystają z tego zakresu uznania.