Szanowny Panie H.,
W dniu 7 sierpnia 1997 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą konkursów otwartych Komisji Europejskiej COM/A/995 i COM/B/1015, a w szczególności limitu wieku podanego w ogłoszeniach o konkursach.
W dniu 9 września 1997 r. przekazałem Pani skargę przewodniczącemu Komisji Europejskiej, prosząc go o przesłanie opinii w Pani sprawie. Ponieważ w dniu 14 lipca 1997 r. wszcząłem dochodzenie z własnej inicjatywy w sprawie stosowania ograniczeń wiekowych przy rekrutacji pracowników do instytucji wspólnotowych, w dniu 24 marca 1998 r. przekazałem Panu, w celu uzyskania Pańskich uwag, opinię Komisji w sprawie mojego dochodzenia z własnej inicjatywy. W dniu 23 kwietnia 1998 r. przekazał Pan swoje uwagi. W dniu 4 listopada 1998 r. zakończyłem dochodzenie z własnej inicjatywy.
Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone. Żałuję, że zajęło mi to dużo czasu, aby rozpatrzyć Pańską skargę, co wynikało z potrzeby, która ujawniła się podczas rozpatrywania Pana sprawy, aby z własnej inicjatywy zbadać praktyki instytucji wspólnotowych w zakresie ograniczeń wiekowych.

WNIOSEK

Skarżył się Pan do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w związku z konkursami Komisji COM/A/995 i COM/B/1015. Zgłosiłeś się do udziału w tych konkursach, ale odmówiono ci pozwolenia na udział, ponieważ urodziłeś się przed 16.08.1955 r.

WNIOSEK

Opinia Komisji w sprawie dochodzenia z własnej inicjatywy
Komisja poinformowała Rzecznika Praw Obywatelskich, że w dniu 21 stycznia 1998 r. podjęła decyzję polityczną co do zasady o zaprzestaniu określania ograniczeń wiekowych w ogłoszeniach o konkursach. Komisja uznała za niezbędne, aby decyzja została wdrożona za wspólnym porozumieniem instytucji wspólnotowych. Jako rozwiązanie tymczasowe Komisja podniosła granicę wieku do 45 lat dla przyszłych konkursów na rekrutację do grupy zaszeregowania podstawowego.
Uwagi skarżącego
W swoich uwagach skarżący podtrzymał skargę skierowaną do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Powiedział, że jest zadowolony z decyzji Komisji Europejskiej o rezygnacji z nałożenia limitów wiekowych. Jednocześnie uznał on jednak, że Komisja przyznała, iż nałożenie ograniczeń wiekowych na zawody nie było właściwe.
Skarżący podkreślił, że instytucje wspólnotowe nadal nakładają limit wieku 45 lat na okres przejściowy. To zablokowało drogę do skarżącego, ponieważ miał 46 lat. Uznał on, że zniesienie ograniczeń wiekowych nastąpiło dla niego zbyt późno, ponieważ nie mógł on brać udziału w konkursach skierowanych konkretnie do obywateli nowych państw członkowskich.
Skarżący domaga się odszkodowania za dyskryminację ze względu na wiek. Jego głównym żądaniem jest przyznanie mu stanowiska odpowiadającego stanowiskom objętym konkursem, ale bez konieczności udziału w konkursie. Jego drugie roszczenie dotyczy pełnego odszkodowania pieniężnego za utratę zarobków w oparciu o różnicę między jego zarobkami netto a wynagrodzeniem netto urzędnika Unii, z uwzględnieniem wszystkich innych świadczeń, z których korzystają urzędnicy Unii.

DECYZJA

1 Dochodzenie z własnej inicjatywy Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich 626/97/BB dotyczące stosowania ograniczeń wiekowych przy rekrutacji do instytucji wspólnotowych
1.1 Na podstawie art. 138e Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich jest uprawniony do prowadzenia z własnej inicjatywy dochodzenia w sprawie możliwego niewłaściwego administrowania w działaniach instytucji lub organów wspólnotowych. W dniu 14 lipca 1997 r., w odpowiedzi na Pańską skargę i inne skargi dotyczące ograniczeń wiekowych, Rzecznik Praw Obywatelskich wszczął dochodzenie dotyczące stosowania ograniczeń wiekowych przy rekrutacji do instytucji wspólnotowych.
1.2 Przed wszczęciem dochodzenia z własnej inicjatywy Rzecznik przeprowadził badanie porównawcze dotyczące stosowania ograniczeń wiekowych w różnych państwach członkowskich. Badania te wykazały, że w państwach członkowskich Wspólnoty nie istnieje wspólna zasada konstytucyjna lub prawna zezwalająca na stosowanie ograniczeń wiekowych lub zakazująca ich stosowania. Limit wiekowy jest stosowany w sektorze publicznym w ponad połowie państw członkowskich. Jest to jednak na ogół więcej niż 35. Ponadto istnieje niewątpliwa tendencja do znoszenia ograniczeń wiekowych w państwach członkowskich.
1.3 Dochodzenie Rzecznika z własnej inicjatywy oraz dochodzenia w sprawie skarg indywidualnych wykazały, że limity wiekowe nałożone przez instytucje wahały się od 35, 40 i 45 do 55 lat. Twierdzono, że są one niezbędne do różnych celów, w tym do: zapewnienie rozwoju kariery zawodowej, rozmieszczenia geograficznego i odpowiedniej równowagi między liczbą pracowników płci męskiej i żeńskiej. Twierdzono również, że ograniczenia wiekowe są konieczne między innymi w celu uniknięcia: trudności w dostosowaniu się i aklimatyzacji do wielojęzycznego i wielokulturowego środowiska, które rosło wraz z wiekiem, bezrobociem młodzieży i wzrostem liczby wnioskodawców.
1.4 Jeśli chodzi o przepisy dotyczące praw człowieka, dochodzenie z własnej inicjatywy wykazało, że nie można wykluczyć, iż europejska konwencja praw człowieka może obejmować dyskryminację ze względu na wiek, jeżeli nie ma obiektywnego i racjonalnego uzasadnienia.
1.5 Rzecznik stwierdził, że wiek należy uznać za jedną z możliwych form dyskryminacji. Jeśli chodzi o Unię Europejską, jest to szczególnie widoczne w traktacie amsterdamskim, w związku z czym walka z dyskryminacją ze względu na wiek stanie się tym bardziej konieczna, gdy traktat ten wejdzie w życie.
1.6 Rzecznik jest zdania, że każdy obywatel Unii powinien mieć możliwość poszukiwania zatrudnienia w administracji Unii. Jeżeli uznaje się za stosowne ograniczenie tej możliwości, należy je przeprowadzić z wystarczającym uzasadnieniem, unikając wszelkich działań, które mogłyby być interpretowane jako dyskryminacja lub arbitralność w rekrutacji pracowników.
2 Podstawa prawna stosowania ograniczeń wiekowych przy rekrutacji do instytucji Wspólnoty Europejskiej
2.1 Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich zauważył, że zgodnie z art. 1 lit. g) załącznika III do regulaminu pracowniczego Wspólnot Europejskich instytucje Wspólnoty mogą określić granicę wieku w ogłoszeniach o konkursach. Rzecznik uznał jednak, że obecna praktyka instytucji wspólnotowych polegająca na nakładaniu różnych ograniczeń wiekowych z różnych powodów i bez wystarczającego uzasadnienia nie może być uznana za prawidłowe stosowanie ograniczeń wiekowych.
2.2 Dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich zdają się wskazywać, że instytucje wspólnotowe mogłyby przewidzieć ustalenie jednej, odpowiednio uzasadnionej i wystarczająco uzasadnionej granicy wieku. Jeżeli nie uważa się, że można odstąpić od stosowania ograniczeń wiekowych, instytucje powinny jednak wyjaśnić przepisy regulaminu pracowniczego dotyczące ograniczeń wiekowych, aby zapewnić, że nie będą one nakładane w sposób dyskryminujący lub arbitralny.
3 Decyzja co do zasady o rezygnacji z ograniczeń wiekowych przy rekrutacji
3.1 Podczas dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich Parlament Europejski w dniu 20 października 1997 r. podjął decyzję o podniesieniu granicy wieku dla grupy zaszeregowania do 45 lat w przyszłych konkursach. Parlament zamierzał, aby dwa lata później jego dział personalny złożył sprawozdanie sekretarzowi generalnemu w celu ponownej oceny sytuacji.
3.2 W dniu 21 stycznia 1997 r. Komisja Europejska postanowiła zasadniczo zrezygnować z narzucania ograniczeń wiekowych przy rekrutacji pracowników. Zdaniem Komisji decyzja ta powinna wejść w życie w drodze porozumienia międzyinstytucjonalnego. Jako rozwiązanie tymczasowe Komisja postanowiła podnieść granicę wieku do 45 lat w przyszłych konkursach na rekrutację do grupy zaszeregowania początkowego.
3.3 Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że w dniu 21 stycznia 1997 r. Komisja Europejska podjęła zasadniczo decyzję o zaprzestaniu stosowania ograniczeń wiekowych i o ewentualnym zawarciu porozumienia międzyinstytucjonalnego, Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że nie ma podstaw do kontynuowania dochodzenia z własnej inicjatywy w sprawie wprowadzenia ograniczeń wiekowych przez instytucje wspólnotowe.
4 Żądanie skarżącego dotyczące odpowiedniego stanowiska lub ewentualnie pełnej rekompensaty finansowej
4.1 W swoich uwagach skarżący twierdzi przede wszystkim, że należy mu przyznać równoważne stanowisko bez konkursu, a po drugie, że należy mu wypłacić odszkodowanie za szkody wynikające z faktu, że ze względu na granicę wieku nie może on brać udziału w konkursach przeznaczonych dla obywateli nowych państw członkowskich.
4.2 Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest uprawniony do rozpatrywania wniosku o przyznanie odpowiedniego stanowiska bez konkursu lub o odszkodowanie.

Wnioski Na podstawie dochodzenia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się, że Komisja Europejska nie dopuściła się niewłaściwego administrowania. W związku z tym postanowiłem zamknąć sprawę.

PONADTO UWAGA

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji Europejskiej o poinformowanie go o środkach podjętych przez instytucje w celu osiągnięcia porozumienia w sprawie rezygnacji z ograniczeń wiekowych.
O decyzji informuje się również przewodniczącego Komisji Europejskiej.
Z poważaniem,
Jacobie SÖDERMANIE