Het EU-bestuur heeft veel regels om belangenverstrengeling en andere ethische schendingen te voorkomen. De rol van de Ombudsman is ervoor te helpen zorgen dat deze regels worden toegepast en instellingen te helpen elke schijn van mogelijke ethische schendingen te voorkomen.

Een bijzonder aandachtspunt voor de Ombudsman is de kwestie van “draaideurconstructies”, waarbij ambtenaren het EU-bestuur verlaten om functies in de particuliere sector te gaan vervullen (of omgekeerd). Ambtenaren die overstappen naar de particuliere sector, kunnen gebruik proberen te maken van netwerken waartoe zij in hun vroegere functie toegang hadden, of proberen invloed uit te oefenen op de wet- of regelgeving van de EU. Dit kan het vertrouwen van het publiek in het Eu-bestuur ondermijnen.

Het is weliswaar normaal dat belangengroepen proberen invloed uit te oefenen op het democratische besluitvormingsproces van de EU, maar het is van essentieel belang dat hierbij de hoogste transparantienormen in acht worden genomen om zorgen over mogelijke belangenconflicten weg te nemen. Transparantie bij lobbyactiviteiten en de contacten van belangengroepen met de EU-instellingen zijn terugkerende thema’s van onderzoeken van de Ombudsman.

De Ombudsman kan ethische kwesties onderzoeken wanneer deze aan de orde worden gesteld door klagers die ontevreden zijn over de wijze waarop de instelling in kwestie met hun zorgen is omgegaan. De Ombudsman kan echter ook op eigen initiatief kwesties onderzoeken wanneer hij mogelijke zorgen bij het publiek vaststelt en redenen vindt om dat te doen.