Fit-18 ta' Marzu 2011, l-Ombudsman Ewropew organizza seminar fil-Parlament Ewropew fi Brussell intitolat "It-Trattat ta' Lisbona qed jagħti riżultati liċ-ċittadini?". L-avveniment sar bħala parti mill-isforzi tal-Ombudsman biex jilħaq il-gruppi fil-mira tiegħu, bħal assoċjazzjonijiet, NGOs, kumpaniji, organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, ġurnalisti, rappreżentanzi reġjonali u nazzjonali, u rappreżentanti ta' istituzzjonijiet oħra tal-UE, bil-għan li tissaħħaħ il-viżibbiltà tal-istituzzjoni tal-Ombudsman. Dan kien it-tielet "avveniment ta' Marzu" tal-Ombudsman. Id-djalogu mal-partijiet interessati huwa prijorità importanti fl-istrateġija għall-mandat tal-Ombudsman 2009-2014.

Il-kelliem ewlieni kien il-President tal-Kunsill Ewropew, Herman Van Rompuy. Il-panel ta’ diskussjoni inkluda l-Ombudsman Ewropew, P. Nikiforos Diamandouros, il-Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea, Viviane Reding, il-Viċi President tal-Parlament Ewropew, Diana Wallis, u l-Kap taċ-Ċentru tal-Politika Ewropea, Hans Martens. Ann Cahill, President tal-Assoċjazzjoni Internazzjonali tal-Istampa, ippresieda l-avveniment.

Aktar minn 200 rappreżentant tal-gruppi fil-mira tal-Ombudsman ipparteċipaw fis-seminar. Xi wħud ħadu l-opportunità li jressqu l-fehmiet u l-mistoqsijiet tagħhom qabel is-seminar. L-avveniment ixxandar dirett fuq l-internet u diversi Parlament Ewropew, Europe Direct, il-Kummissjoni Ewropea, u uffiċċji oħra madwar l-UE għenu biex tiġi ppubbliċizzata l-link.

Aktar minn sena wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Lisbona, l-Ombudsman kien ħerqan li jqanqal dibattitu dwar is-suċċessi tiegħu u l-isfidi li għad fadal. It-Trattat ġie mfaħħar bħala “It-Trattat taċ-ċittadini” minħabba li jipprevedi aktar parteċipazzjoni taċ-ċittadini, djalogu msaħħaħ bejn l-UE u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, u aktar drittijiet, bħad-dritt il-ġdid għal amministrazzjoni tajba. Il-mistoqsijiet li għandhom jitwieġbu mill-kelliema u mill-parteċipanti kienu jinkludu: It-Trattat ta’ Lisbona verament wettaq il-wegħdiet tiegħu? X'titjib konkret ġab miegħu t-Trattat ta' Lisbona għaċ-ċittadini? X'żbalji, jekk hemm, saru? U x'għad irid isir?

L-Ombudsman, P.N. Diamandouros, ikkwotat l-ewwel riżultati ta’ stħarriġ dwar id-drittijiet taċ-ċittadini li ġie kkummissjonat mill-Ombudsman Ewropew u mill-Parlament Ewropew. Skont dan l-istħarriġ, 72 % ta’ dawk li wieġbu ma ħassewhomx infurmati tajjeb dwar il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, u 13 % lanqas biss semgħu biha. Fil-fehma tal-Ombudsman, dan in-nuqqas ta' għarfien huwa skunċertanti, speċjalment minħabba li l-Karta hija l-istrument ewlieni żviluppat mill-Unjoni biex tipproteġi u tippromwovi d-drittijiet taċ-ċittadini.

L-Ombudsman spjega li ħafna mid-dispożizzjonijiet il-ġodda fit-Trattat ta' Lisbona u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali huma mmirati b'mod ċar biex jagħmlu l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE aktar miftuħa, responsabbli u faċli għaċ-ċittadini. Dawn jippermettu liċ-ċittadini jimmonitorjaw b’mod aktar effettiv il-ħidma tal-istituzzjonijiet tal-UE, iżda wkoll tal-gvernijiet li jkunu eleġġew fil-livell nazzjonali.

Madankollu, fil-fehma tal-Ombudsman, għad fadal ħafna xi jsir qabel ma l-Unjoni u ċ-ċittadini tagħha jkunu jistgħu jaħsdu l-benefiċċju sħiħ ta' ħafna minn dawn id-dispożizzjonijiet, b'mod partikolari dawk li jikkonċernaw aktar trasparenza u involviment aktar b'saħħtu tas-soċjetà ċivili. Huwa ddikjara li l-uffiċċju tal-Ombudsman, flimkien mal-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE u n-Netwerk Ewropew tal-Ombudsmen, iridu jżidu l-isforzi tagħhom biex jinfurmaw aħjar liċ-ċittadini u jgħinuhom jagħmlu użu mid-drittijiet tagħhom.

Il-President Van Rompuy enfasizza li l-Ewropa ta' wara Lisbona qed tiffaċċja sfidi serji, inklużi mistoqsijiet dwar il-futur tal-Euro, il-ħtieġa għal rispons komuni għall-kwistjoni tas-sikurezza nukleari, u l-implikazzjonijiet għall-UE tal-avvenimenti fl-Afrika ta' Fuq.

Skont is-Sur Van Rompuy, it-Trattat ta' Lisbona jagħti lill-UE kapaċità aktar b'saħħitha biex taġixxi, mhux biss fi kwistjonijiet ta' politika barranija, iżda wkoll fir-rigward ta' teħid ta' deċiżjonijiet aktar effiċjenti. Madankollu, iż-żieda fl-effiċjenza tenfasizza wkoll il-ħtieġa għal leġittimità akbar. Fil-fehma tiegħu, it-titjib ewlieni fir-rigward tal-leġittimità jinkludi s-setgħat imsaħħa tal-Parlament Ewropew, involviment aktar b'saħħtu tal-parlamenti nazzjonali, il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, il-possibbiltà li jitressaq ilment quddiem l-Ombudsman, u trasparenza akbar dwar il-ħidma tal-istituzzjonijiet tal-UE.

Is-Sur Van Rompuy ikkondivida t-tħassib tal-Ombudsman dwar nuqqas ta' għarfien fost iċ-ċittadini Ewropej. Madankollu, huwa qal li anke jekk iċ-ċittadini xi drabi jkollhom diffikultajiet wara d-dibattiti kumplessi dwar l-Euro jew ir-riformi baġitarji, l-Unjoni trid tkompli tagħmel il-ħidma tagħha, għall-fini taċ-ċittadini.

Il-Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea, Viviane Reding, enfasizzat li, wara l-introduzzjoni tat-Trattat ta’ Lisbona, il-Kummissjoni diġà ħadet għadd ta’ miżuri biex tpoġġi liċ-“ċittadini fil-qalba tal-Ewropa”. Hija tat lista ta’ eżempji konkreti, bħar-regoli madwar l-UE kollha għaż-żwiġijiet u d-divorzji internazzjonali, ix-xiri transfruntier, u l-pariri mediċi. Hija ssottolinjat ukoll l-importanza tal-punt uniku ta' servizz L-Ewropa Tiegħek biex jispjega d-drittijiet taċ-ċittadini.

Il-Viċi President tal-Parlament Ewropew, Diana Wallis, faħħret l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (IĊE) bħala l-ewwel strument ta’ demokrazija diretta. Hija esprimiet it-tama tagħha li l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej toħloq “ċiklu virtuż ta’ involviment politiku”. Is-Sinjura Wallis enfasizzat ukoll is-setgħat imsaħħa tal-Parlament Ewropew bħala leġiżlatur, bis-saħħa tat-Trattat ta’ Lisbona. Hija ammettiet, madankollu, li l-Parlament għad irid jiżviluppa trasparenza akbar f'dan ir-rigward.

Il-Kap taċ-Ċentru tal-Politika Ewropea, Hans Martens, wissa li l-UE għandha t-tendenza li "tgħaddi t-Trattati lill-poplu". Huwa faħħar l-introduzzjoni tal-IĊE, iżda enfasizza li suġġetti oħra jistabbilixxu d-diskussjonijiet tal-futur, bħall-istati soċjali li qed jiċkienu u l-iżviluppi demografiċi fl-UE. Huwa wissa li l-periklu ewlieni għall-Ewropa ġej minn żieda fin-nazzjonaliżmu fl-Istati Membri.

Matul id-dibattitu mal-parteċipanti, tqajmet il-kwistjoni tar-riforma li għaddejja tar-regoli dwar l-aċċess għad-dokumenti. Il-Kap tal-Uffiċċju tal-UE ta’ Transparency International, Jana Mittermaier, esprimiet il-biża’, li qalet li tinħass minn ħafna gruppi tas-soċjetà ċivili, li r-regoli attwali dwar l-aċċess għad-dokumenti jistgħu jiddgħajfu. Hija esprimiet ukoll tħassib dwar id-dewmien twil fil-proċess ta' riforma.

L-Ombudsman qablet li l-proċess ta’ riforma tar-regoli dwar l-aċċess għad-dokumenti tabilħaqq qed jieħu ħafna żmien biex jitlesta. Is-Sinjura Reding enfasizzat li l-ebda istituzzjoni internazzjonali oħra ma hija trasparenti daqs il-Kummissjoni. Is-Sinjura Wallis irrikonoxxiet li hija meħtieġa aktar trasparenza fil-Parlament.

L-Ombudsman Federali Belġjan, Catherine De Bruecker, faħħret il-valur tan-Netwerk Ewropew tal-Ombudsman meta dderieġa liċ-ċittadini lejn il-post it-tajjeb bil-mistoqsijiet u t-tħassib tagħhom. Is-Sur Diamandouros laqa’ l-kummenti tagħha u enfasizza l-importanza tan-Netwerk fit-trażmissjoni tal-għarfien u l-aħjar prattika.

Magda Stoczkiewicz, id-Direttur tal-Ħabib tal-Ewropa tad-Dinja, qajmet tħassib li gruppi ta’ interess finanzjarju bħal Businesseurope jingħataw vuċi qawwija wisq fit-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE. L-Ombudsman wieġeb li l-interessi tan-negozju huma leġittimi iżda li, naturalment, ir-rappreżentanza ta’ interessi differenti trid tkun ibbilanċjata.

Is-Sinjura Stoczkiewicz kienet interessata wkoll fil-livell tal-konformità tal-istituzzjonijiet tal-UE mar-rakkomandazzjonijiet tal-Ombudsman. L-Ombudsman wieġeb li ċertament hemm frizzjonijiet ma' istituzzjonijiet oħra tal-UE minn żmien għal żmien, iżda li l-biċċa l-kbira tar-rakkomandazzjonijiet tiegħu huma tabilħaqq aċċettati mill-istituzzjonijiet.

Barra minn hekk, is-Sinjura Stoczkiewicz esprimiet it-tħassib tagħha li l-IĊE kienet tnaqqset. Is-Sa Wallis wieġbet li l-IĊE ma ġietx ristretta, iżda pjuttost ġiet issimplifikata. L-Ombudsman żiedet tgħid li l-ECI għandha tingħata ż-żmien meħtieġ biex tara kif taħdem fil-prattika.

Parteċipant ieħor qajjem il-kwistjoni tal-bnadar u s-simboli Ewropej li tħassru mit-test finali tat-Trattat ta’ Lisbona. Is-Sinjura Wallis issuġġeriet li l-parteċipant jista’ jkun jixtieq iniedi IĊE dwar dan is-suġġett iżda ddubitat li jkun hemm biżżejjed interess. Is-Sinjura Reding indikat li huwa f’idejn l-Istati Membri li jibdlu t-Trattat.