- PL Polski
Tłumaczenia maszynowe mogą zawierać błędy potencjalnie zmniejszające zrozumiałość i dokładność; Rzecznik Praw Obywatelskich nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek rozbieżności. Aby uzyskać najbardziej wiarygodne informacje i pewność prawną, należy zapoznać się z następującymi informacjami wersja źródłowa na angielski, do której odnośnik znajduje się powyżej.
Więcej informacji można znaleźć w naszej polityce językowej i tłumaczeniowej.
Wzmocnienie demokracji w terenie: Jak oddolne organizacje społeczeństwa obywatelskiego przeciwdziałają kurczeniu się przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego w całej Europie
Przemówienie - Mówca Emily O'Reilly - Miasto Bruksela - Kraj Belgia - Data Czwartek | 12 grudnia 2019
Bardzo dziękuję za zaproszenie do wygłoszenia przemówienia na temat roli społeczeństwa obywatelskiego w utrzymywaniu wartości tolerancji, szacunku i równości dla wszystkich. Nie sądzę, aby wielu z nas kiedykolwiek myślało o tym, jak coraz trudniejsza staje się ta praca w Unii opartej właśnie na tych wartościach.
Tytuł tej konferencji przypomina nam, jak kruche są demokracje, jak musimy stale pielęgnować i podtrzymywać instytucje i organizacje, które umożliwiają rozwój społeczeństw. Jeśli demokracja jest ekosystemem, to ataki, których jesteśmy świadkami na części tego ekosystemu - czy to rządy prawa, czy równość - są atakami na cały ekosystem. I, podobnie jak w przyrodzie, szkody mogą być ogromne.
Stoimy w obliczu sytuacji, w której nie możemy już z całą pewnością powiedzieć, że istnieje zgoda co do tego, jakie są nasze wspólne wartości. Gwałtowna manipulacja faktami i obrazami za pośrednictwem mediów społecznościowych i innych nowych technologii oznacza nawet brak wspólnego zestawu faktów, z których można wyciągać wnioski i podejmować racjonalne decyzje. Jak często zadajemy sobie pytanie, patrząc na wydarzenie na naszych smartfonach, Czy to jest prawdziwe?
To, czego jesteśmy również świadkami, to zwiększona polaryzacja naszej polityki i naszych społeczeństw. Podziały polityczne i społeczne nie są nowe, ale to, co jest najbardziej niepokojące w naturze tych podziałów dzisiaj, to coraz większe zaćmienie prawdy przez te podziały. Autorytarni lub populistyczni przywódcy czerpią swoją siłę z zachęcania ludzi, aby nie patrzyli na fakty, ale raczej motywację tych, którzy stawiają te fakty przed nimi.
Widzimy to w próbach oskarżenia prezydenta Donalda Trumpa, gdy motywacja Demokratów jest uważana przez zwolenników Trumpa za ważniejszą niż fakty w sprawie przeciwko niemu. Co niewiarygodne, bardzo oczywiste fakty kryzysu klimatycznego są również upolitycznione, nawet gdy Australia płonie, czapy lodowe topnieją, a małe narody wyspiarskie są zagrożone wyginięciem.
Polityka stała się grą o sumie zerowej. Jedna strona wygrywa absolutnie tylko wtedy, gdy druga strona przegrywa absolutnie. Media społecznościowe wzmocniły tę tendencję, dając platformę i publiczność poglądom, które kiedyś były marginalne, ale które są zagrożone normalizacją lub już były.
W tym kontekście organizacje społeczeństwa obywatelskiego znajdują się w stanie zdecydowanej i pożądanej pomocy. Projekty takie jak te przedstawione dziś przez Advocate Europe przypominają nam o wartościach, które podzielamy, i o społecznościach, które możemy budować - wartościach i społecznościach, które wykraczają poza zdrowy rozsądek i furię krótkoterminowej polityki.
Ponieważ organizacje społeczeństwa obywatelskiego są z natury optymistyczne, dążą do pozytywnych zmian, realizują wartości zapisane w naszych traktatach, są „wywrotowe” w tych krajach, które tworzą cnotę spolaryzowanej polityki. Jesteś tarczą przed siłami, które rozwijają się na zakłóceniach i chaosie.
Ale to również bardzo często stawia was na pierwszej linii frontu przeciwko rządom, które nie przyjmują z zadowoleniem waszego mówienia prawdy lub waszych działań na rzecz pozytywnych zmian oraz ochrony i wzmocnienia demokracji.
Organizacje społeczeństwa obywatelskiego mogą następnie stać się celem w krajach, w których przesłania tolerancji i inkluzywności zagrażają dominującej narracji na temat tego, co jest dobre lub złe dla społeczeństwa, lub w których „obwinianie” za problemy gospodarcze lub inne jest narzucane grupom zmarginalizowanym lub szczególnie wrażliwym. I właśnie wtedy potrzebujecie wsparcia jednostek i instytucji, aby upewnić się, że wasze głosy nie zostaną uciszone, a wasze ambicje nie zniszczone.
Osiem projektów wspieranych w tym roku przez Advocate Europe obejmuje uczestnictwo demokratyczne i zaangażowanie obywatelskie, równouprawnienie płci, zwalczanie fałszywych informacji i ochronę środowiska.
Są to projekty, które przemawiają bezpośrednio do naszego współczesnego społeczeństwa europejskiego. Podtrzymują lustro tego, jacy jesteśmy, a co ważniejsze, mogą pokazać nam, gdzie i jak musimy działać, aby można było coś poprawić.
Ale nie można pracować, aby wywierać wpływ lub wywierać presję w izolacji, a społeczeństwo obywatelskie musi koniecznie angażować się w struktury polityczne, bez względu na to, jak czasami mogą być niedoskonałe.
I takie jest znaczenie programów EPC i Mercator Foundation „Łączenie Europy”. Uznaje się w nim, że osoby o dobrych pomysłach muszą być powiązane z decydentami politycznymi w Brukseli.
Zapewnienie społeczeństwu obywatelskiemu znaczącego dostępu do decydentów powinno być priorytetem dla wszystkich instytucji UE. W praktyce oznacza to, że społeczeństwo obywatelskie czuje się zachęcone do udziału w szeroko zakrojonym procesie decyzyjnym UE, czy to poprzez spotkania z decydentami politycznymi i ustawodawcami, czy też poprzez udzielanie odpowiedzi na konsultacje publiczne, oraz do zapoznania się ze wszystkimi platformami, na których może się wypowiedzieć.
Społeczeństwo obywatelskie musi wykorzystać swoją centralną siłę jako influencerów, aby jego postępowe idee zasiały nasiona, które prowadzą do postępowych zmian w polityce.
Wywieranie takiego wpływu na szczeblu UE nie jest łatwe. Proces stanowienia prawa w UE jest złożony, procesy decyzyjne prowadzące z punktu A do punktu B nie zawsze są oczywiste i, niestety, osoby dysponujące wieloma zasobami często są w stanie łatwiej otworzyć wpływowe drzwi niż osoby dysponujące niewielkimi zasobami.
W interesie samej UE leży jednak istnienie silnego i aktywnego społeczeństwa obywatelskiego działającego w ramach stanowienia prawa i wokół niego. To społeczeństwo obywatelskie, działające na rzecz dobra ogólnego, a nie prywatna linia zysku, sprawia, że „Bruksela” odnosi się do zwykłych ludzi. To z kolei działa jak bastion przeciwko populistycznej eurosceptycznej krytyce.
Jeśli instytucje UE nie współpracują z tymi, którzy wspierają UE i chcą jej powodzenia, pozostawiają otwarte drzwi dla negatywnych głosów z ich powierzchownie atrakcyjnymi, ale fałszywymi obietnicami dotyczącymi łatwych rozwiązań dzisiejszych złożonych problemów.
Wiele dochodzeń prowadzonych przez moje biuro dotyczy zwiększenia dostępu społeczeństwa obywatelskiego w Brukseli. Często to również społeczeństwo obywatelskie - wraz z innymi - przyczynia się do wzmocnienia moich propozycji, aby ułatwić ich akceptację przez instytucje.
Dobry przykład tego, gdzie moje biuro było częścią tego, co lubię nazywać „koalicją influencerów”, dotyczył mojego dochodzenia w sprawie transatlantyckich rozmów handlowych – TTIP. Dzięki społeczeństwu obywatelskiemu, a także mediom i posłom do Parlamentu Europejskiego Komisja Europejska wprowadziła szereg środków służących przejrzystości, dzięki którym obywatele mogą zobaczyć, co jest negocjowane i kiedy.
Priorytetem mojego biura było wyrównanie warunków działania dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego w UE, co umożliwiło im zajęcie miejsc przy wpływowych stołach w Brukseli.
Zrobiłem to z grupami ekspertów - setkami grup, które udzielają specjalistycznych porad decydentom Komisji. Na podstawie moich zaleceń Komisja wprowadziła szereg ulepszeń do systemu, w tym opracowała nową politykę dotyczącą konfliktu interesów w odniesieniu do ekspertów powołanych we własnym imieniu oraz zwiększyła przejrzystość procedury wyboru ekspertów.
Komisja zobowiązała się również do zapewnienia większej równowagi w grupie oraz umożliwienia opinii publicznej zapoznania się z uzasadnieniem wyboru członków grupy.
Zajmowałam się również rozliczalnością podejmowania decyzji przez państwa członkowskie w Radzie, tzw. „czarną skrzynką” wśród instytucji UE.
Wnioskowałem, aby stanowiska państw członkowskich w sprawie projektów aktów prawnych były rejestrowane, a decyzje o oznaczeniu dokumentów jako nieprzeznaczone do publikacji były uzasadnione. Pozwoliłoby to społeczeństwu obywatelskiemu i innym podmiotom pociągać rządy do odpowiedzialności, zobowiązując je do wyjaśniania - jak oczekujemy na szczeblu krajowym - swoich stanowisk w sprawie projektów ustaw.
Organizacje pozarządowe były ważnymi skarżącymi w innych dochodzeniach dotyczących pomocy ludziom w korzystaniu z ich prawa do udziału w procesie decyzyjnym UE.
Jeden z nich dotyczył na przykład stanowisk państw członkowskich w sprawie oceny ryzyka stwarzanego przez pestycydy dla pszczół, a drugi – przejrzystości decyzji ustalających roczne kwoty połowowe.
Chociaż poczyniono postępy, nadal pozostaje wiele do zrobienia, aby zmienić kulturę, tak aby instytucje proaktywnie i automatycznie uznawały społeczeństwo obywatelskie za niezbędne do legitymizacji procesu decyzyjnego UE.
Ważnym krokiem w tym kierunku byłyby również wspólne przepisy dla wszystkich instytucji UE dotyczące zaangażowania zainteresowanych stron i dialogu ze społeczeństwem obywatelskim.
Podsumowując, wszyscy jesteśmy słusznie zaniepokojeni współczesnym podważaniem naszej europejskiej demokracji, w tym kurczeniem się przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego i wycofywaniem praw jednostki. Ale powinniśmy być również zachęceni rosnącą liczbą takich osób, jak wy, które angażują się w aktywną demokrację uczestniczącą, oraz innowacyjnymi sposobami - z których niektóre są dziś celebrowane - udzielania głosu tym, którzy normalnie nie byliby słyszani.
Zobowiązanie nas wszystkich do zadbania o to, by przesłanie inkluzywności i tolerancji nie było tylko słuchane, ale by działano zgodnie z nim.
Dziękuję.