Diskors minn P. Nikiforos Diamandouros, Ombudsman Ewropew

Introduzzjoni

Bħala xjenzat politiku, jien konxju li hemm differenza bejn il-fiduċja u l-leġittimità. Il-biċċa l-kbira taċ-ċittadini ma jidentifikawx ruħhom mal-Unjoni Ewropea u l-istituzzjonijiet tagħha bl-istess mod li jidentifikaw ruħhom mal-Istati u s-sistemi tal-gvern tagħhom. Fi kliem ieħor, aħna li naħdmu fl-istituzzjonijiet tal-UE ma nistgħux nużaw riżervi storiċi profondi ta’ leġittimità. Għal dik ir-raġuni, jeħtieġ li nuru liċ-ċittadini fuq bażi ta’ kuljum li s-servizz ċivili Ewropew u l-istituzzjonijiet Ewropej jistħoqqilhom il-fiduċja tagħhom [1]. Dan jista’ jsir biss billi jingħata servizz faċli għaċ-ċittadini, responsabbli u trasparenti liċ-ċittadini li jaderixxi mal-ogħla standards etiċi.

Fid-diskors tiegħi llum, se niffoka fuq l-importanza dejjem akbar tal-etika fl-amministrazzjoni pubblika. F'dan il-kuntest, se nippreżenta l-"prinċipji tas-servizz pubbliku" li ppubblikajt f'Ġunju 2012, b'ħarsa lejn il-bini ta' fiduċja akbar bejn iċ-ċittadini u l-istituzzjonijiet tal-UE billi nispjega b'mod espliċitu l-istandards etiċi li jirregolaw l-imġiba tal-impjegati taċ-ċivil tal-UE. Anki jekk dawn il-prinċipji huma mfassla għal-livell tal-UE, nittama ħafna li jistgħu jservu ta’ ispirazzjoni għall-impjegati taċ-ċivil fil-livelli nazzjonali u reġjonali wkoll.

Ir-rwol tal-Ombudsman Ewropew

Qabel ma nidħol fid-dettalji dwar l-imġiba etika fl-amministrazzjoni pubblika u qabel ma nelabora fuq il-"prinċipji tas-servizz pubbliku", nixtieq nispjega fil-qosor ir-rwol tal-Ombudsman Ewropew.

Dispożizzjoni li tipprevedi l-istabbiliment tal-Ombudsman ġiet inkluża fil-kapitolu dwar iċ-ċittadinanza li kkostitwixxa innovazzjoni importanti introdotta mit-Trattat ta' Maastricht. L-intenzjoni ċara ta' tali dispożizzjoni kienet li l-Unjoni Ewropea titqarreb lejn iċ-ċittadini tagħha u li l-amministrazzjoni tal-UE tingħata "wiċċ uman". 

Kull sena, nirċievi madwar 2 500 ilment minn ċittadini, negozji, NGOs, organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, u assoċjazzjonijiet, u niftaħ mijiet ta’ inkjesti dwar allegata amministrazzjoni ħażina mill-istituzzjonijiet tal-UE.

L-amministrazzjoni ħażina tinkludi kull tip ta’ mġiba amministrattiva ħażina jew mhux xierqa, minn ħlas tard għal proġetti tal-UE sar-rifjut mhux ġustifikat li jinħareġ dokument, u mill-pubblikazzjoni ta’ informazzjoni mhux preċiża sa nuqqas ta’ tweġiba għal ittra.

Huwa importanti li wieħed jinnota li l-Ombudsman Ewropew ma jistax jittratta lmenti dwar amministrazzjonijiet nazzjonali jew reġjonali, anke meta l-ilmenti jikkonċernaw kwistjonijiet tal-Unjoni Ewropea. Dawn l-ilmenti għandhom normalment jiġu indirizzati lill-ombudsman nazzjonali jew reġjonali. Fil-każ ta’ Spanja, ovvjament għandek id-Defensor del Pueblo de España, iżda wkoll firxa sħiħa ta’ ombudsmen reġjonali.

Amministrazzjoni tajba

Id-deċiżjonijiet tal-Ombudsman mhumiex legalment vinkolanti. Pjuttost, il-kompitu tiegħi huwa li nikkonvinċi lill-istituzzjonijiet tal-UE josservaw il-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba.  Fejn possibbli, għandi l-għan li nikseb eżitu pożittiv jew ta’ benefiċċju għal kulħadd, li jissodisfa kemm lill-ilmentatur kif ukoll lill-istituzzjoni involuta.

Il-ħidma tiegħi tiddependi ħafna fuq il-Kodiċi Ewropew ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba. Dan il-Kodiċi ġie abbozzat mill-Ombudsman u adottat mill-Parlament Ewropew fl-2001. Minn dak iż-żmien ’l hawn, kellha influwenza u impatt sinifikanti fuq is-servizz ċivili tal-UE. Dan wera wkoll li huwa għodda importanti għall-għoti tas-setgħa liċ-ċittadini.

It-Trattat ta' Lisbona u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali komplew isaħħu r-rwol tal-Ombudsman. Il-Karta fiha wkoll id-dritt għal amministrazzjoni tajba, dritt ġdid, jiġifieri, li jinsab fil-qalba ta' dak li jagħmel l-Ombudsman Ewropew.

Id-dritt għal amministrazzjoni tajba jinkludi d-dritt li l-affarijiet ta’ dak li jkun jiġu ttrattati b’mod imparzjali u ġust, u fi żmien raġonevoli mill-amministrazzjoni tal-UE. Dan id-dritt huwa ovvjament marbut mill-qrib mal-ħtieġa għal standards etiċi għoljin fl-istituzzjonijiet tal-UE.

Etika fl-amministrazzjonijiet pubbliċi

Fis-settur pubbliku, inkluża l-amministrazzjoni pubblika tal-UE, l-etika tfittex li tindirizza l-kwistjonijiet fundamentali relatati mal-valuri ewlenin li għandhom jiggwidaw il-ġudizzju tal-impjegati pubbliċi dwar kif iwettqu l-kompiti tagħhom fl-operazzjonijiet ta’ kuljum tagħhom.

Xejn ma jnaqqar aktar malajr mill-fiduċja meta ċ-ċittadini jissuspettaw imġiba mhux etika fl-amministrazzjonijiet pubbliċi. Ippermettuli niċċara immedjatament, madankollu, li r-rwol tal-Ombudsman mhuwiex li jiġġieled il-frodi, il-korruzzjoni u mġiba illegali oħra fi ħdan l-istituzzjonijiet tal-UE. Hemm korp speċjali li għandu dak il-kompitu bħala waħda mill-funzjonijiet tiegħu; l-Aġenzija Ewropea Kontra l-Frodi, OLAF.

Bħala Ombudsman, jien involut biss marġinalment f’tali kwistjonijiet, minħabba li nista’ (u okkażjonalment nagħmel) nirċievi lmenti mill-hekk imsejħa “informaturi” li taw informazzjoni lill-OLAF u li mhumiex sodisfatti bir-rispons tal-OLAF.

Il-kompitu prinċipali tiegħi bħala Ombudsman huwa differenti ħafna minn dak tal-OLAF. Mingħajr ma nkun kompjaċenti, nemmen li l-imġiba illegali hija rari fost l-impjegati taċ-ċivil tal-UE u li l-mekkaniżmi li huma fis-seħħ biex jipprevjenu u jidentifikaw tali mġiba huma ġeneralment effettivi.  Huwa għalhekk li niddeskrivi l-parti rilevanti tal-missjoni tiegħi bħala “li nrawwem l-ogħla standards ta’ mġiba fl-istituzzjonijiet tal-Unjoni”.  Fi kliem ieħor, inqis li r-rwol tiegħi huwa li nħeġġeġ u ngħin lill-amministrazzjoni tal-UE tibni fuq il-pedamenti bażiċi tal-legalità u l-onestà.

Dan jimplika li l-Ombudsman għandu jagħmel aktar milli sempliċement jivverifika li l-amministrazzjoni qed issegwi r-regoli. Naturalment, huwa importanti li ma jinkisrux ir-regoli, iżda l-amministrazzjoni tal-UE tista’ u għandha taspira għal xi ħaġa aħjar milli sempliċement tgħid “segwijna r-regoli”.

Iċ-ċittadini jistennew ukoll li l-uffiċjali pubbliċi jaqdu l-interess pubbliku, jimmaniġġjaw ir-riżorsi pubbliċi b’mod xieraq kuljum, u jieħdu deċiżjonijiet individwali b’mod ġust. Servizzi pubbliċi ġusti u affidabbli u teħid ta’ deċiżjonijiet prevedibbli jispiraw il-fiduċja tal-pubbliku. L-integrità, it-trasparenza u r-responsabbiltà tal-amministrazzjonijiet pubbliċi huma prerekwiżiti għal, u jirfdu, il-fiduċja pubblika, bħala pedament ta’ governanza tajba.

Il-fiduċja tiddependi fuq twemmin fl-integrità tal-uffiċjali, li huma mistennija li jġibu ruħhom b’mod li jkollhom l-eqreb skrutinju pubbliku u li jispiraw fiduċja fl-interlokuturi tagħhom.

L-ilmentaturi qed iqajmu dejjem aktar kwistjonijiet dwar il-governanza tal-istituzzjonijiet tal-UE; jiġifieri kwistjonijiet bħal arranġamenti ta’ responsabbiltà, ir-rappreżentanza ta’ interessi differenti fit-teħid ta’ deċiżjonijiet, kunflitti ta’ interess u kwistjonijiet etiċi oħra.

Fost l-aktar każijiet prominenti dan l-aħħar kien hemm ilment minn NGO dwar is-sħubija tal-President tal-Bank Ċentrali Ewropew fil-Grupp ta' 30. Il-Grupp huwa magħmul minn rappreżentanti ta’ livell għoli minn banek ċentrali, korpi finanzjarji pubbliċi internazzjonali, banek privati, u kumpaniji ta’ investiment, kif ukoll politiċi u akkademiċi.

L-NGO li nediet l-ilment allegat li l-indipendenza, ir-reputazzjoni u l-integrità tal-BĊE ġew imminati mis-sħubija ta' Mario Draghi fil-Grupp. L-ilmentatur ikkwalifika l-Grupp bħala mezz ta’ lobbying għall-promozzjoni tal-interessi finanzjarji privati u appella lill-BĊE biex jitlob lis-Sur Draghi jitlaq mill-Grupp.

Wara li analizzajt is-sħubija, il-finanzjament u l-għanijiet tal-Grupp, sibt li s-sħubija tal-President hija kompatibbli mar-rwol tiegħu. Madankollu, issuġġerejt li, fl-interess tat-trasparenza, is-sit web tal-BĊE għandu jippubbliċizza s-sħubija tal-President fil-Grupp.

Il-prinċipji tas-servizz pubbliku

L-esperjenzi tiegħi bil-Kodiċi ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba wassluni biex nemmen li ċ-ċittadini Ewropej jistennew li n-nies li jaħdmu fil-livelli kollha tal-UE jġibu ruħhom f’konformità ma’ standards etiċi għoljin. Għaldaqstant, jiena tal-fehma li jkun utli li jiġi abbozzat dokument li jidentifika, f’forma konċiża u li tinftiehem faċilment, il-prinċipji etiċi li għandhom japplikaw għat-trattament ta’ kwistjonijiet tal-Unjoni.

Għalhekk, ikkuntattjajt lill-ombudsmen nazzjonali fi ħdan in-Network Ewropew tal-Ombudsmen bl-għan li nikseb informazzjoni dwar dikjarazzjonijiet nazzjonali ta’ prinċipji etiċi fil-ħajja pubblika. Għall-abbozz tal-prinċipji tas-servizz pubbliku, ikkunsidrajt l-aħjar prattiki fl-Istati Membri u stedint liċ-ċittadini, lill-gruppi ta’ interess, u lil organizzazzjonijiet oħra biex jissottomettu kummenti.

B’kollox, aħna rċevejna 54 kontribuzzjoni minn ċittadini individwali, organizzazzjonijiet, assoċjazzjonijiet, rappreżentanti tal-persunal, istituzzjonijiet tal-UE, u aġenziji u korpi oħra. Dan l-input għamel differenza reali fil-formulazzjoni finali tal-prinċipji.

Fl-aħħar nett, identifikajna ħames prinċipji tas-servizz pubbliku:

• Impenn lejn l-UE u ċ-ċittadini tagħha
• Integrità
• L-oġġettività
• Rispett lejn l-oħrajn
• It-trasparenza

1. Impenn lejn l-UE u ċ-ċittadini tagħha

L-impjegati taċ-ċivil għandhom ikunu konxji li l-istituzzjonijiet tal-UE jeżistu sabiex jaqdu l-interessi tal-UE u taċ-ċittadini tagħha. Huma għandhom ikunu konxji tal-pożizzjoni tagħhom ta’ fiduċja pubblika u jagħtu eżempju tajjeb lill-oħrajn.

2. Integrità

L-impjegati taċ-ċivil għandhom iġibu ruħhom b’mod li jkollu l-eqreb skrutinju pubbliku. Huma m'għandhom ipoġġu lilhom infushom taħt l-ebda obbligu finanzjarju jew obbligu ieħor li jista' jinfluwenzahom fit-twettiq tal-funzjonijiet tagħhom, inkluż billi jirċievu rigali.

L-impjegati taċ-ċivil għandhom jieħdu passi biex jevitaw il-kunflitti ta’ interess kif ukoll id-dehra ta’ tali kunflitti. Huma għandhom jieħdu azzjoni rapida biex isolvu kwalunkwe kunflitt li jinqala’. Dan l-obbligu jkompli wara t-tluq mill-kariga.

F’dawn l-aħħar snin, irċevejt għadd dejjem akbar ta’ lmenti dwar allegati kunflitti ta’ interess, żvilupp li jissottolinja l-punt li l-għajn pubblika qed issir aktar viġilanti fir-rigward tal-imġiba etika f’dan ir-rigward.

L-approċċ tiegħi għad-definizzjoni tal-kunflitti ta’ interess huwa bbażat fuq il-ħidma tal-OECD. L-idea fundamentali hija li t-terminu jirreferi għal sitwazzjonijiet li fihom l-interessi privati u l-affiljazzjonijiet ta’ uffiċjal pubbliku joħolqu, jew jidhru li joħolqu, kunflitt mal-eżerċizzju xieraq tad-dmirijiet uffiċjali tiegħu.

“Interessi privati” mhumiex limitati għal interessi finanzjarji, jew benefiċċju personali dirett għall-uffiċjal. Kunflitt ta’ interess jista’ jinvolvi attività leġittima oħra ta’ kapaċità privata, affiljazzjonijiet u assoċjazzjonijiet personali, u interessi tal-familja, jekk dawk l-interessi jistgħu raġonevolment jitqiesu li x’aktarx jinfluwenzaw b’mod mhux xieraq it-twettiq tad-dmirijiet tal-uffiċjal.

Nixtieq nenfasizza żewġ punti li joħorġu mill-esperjenza tiegħi bl-ilmenti.

L-ewwel nett, l-istituzzjonijiet tal-Unjoni ma jistgħux sempliċement jitolbu lill-individwi jiddikjaraw li ma humiex f’sitwazzjoni ta’ kunflitt. Huma jistgħu u għandhom jistennew li l-individwi jagħmlu dikjarazzjonijiet sħaħ ta’ interess, iżda l-istituzzjoni nnifisha jeħtieġ li tiddeċiedi jekk hemmx kunflitt u jekk iva kif tittrattah.

It-tieni nett, l-istituzzjonijiet jeħtieġ li jevitaw li saħansitra jagħtu l-impressjoni ta’ kunflitt ta’ interess. Mhuwiex biżżejjed li jingħad li ma hemm l-ebda evidenza ta’ xi impatt reali fuq it-teħid ta’ deċiżjonijiet.

L-uffiċċju tiegħi qed jittratta wkoll numru dejjem jikber ta 'dawk li huma komunement imsejħa każijiet ta' "revolving door." Dan it-terminu jintuża biex jiddeskrivi mossa mill-persunal tas-settur pubbliku għal impjiegi marbuta mill-qrib fis-settur privat, jew viċi versa u, fl-aħħar mill-aħħar, jikkonċerna kunflitti ta’ interess.

Bħala eżempju illustrattiv, appellajt lill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) f'Parma biex issaħħaħ ir-regoli u l-proċeduri tagħha sabiex jiġu evitati kunflitti ta' interess potenzjali f'każijiet ta' "revolving door". Dan segwa lment minn NGO Ġermaniża, li jallega li l-EFSA naqset milli tindirizza kunflitt ta’ interess li jirriżulta miċ-ċaqliq ta’ Kap ta’ Unità tal-EFSA għal kumpanija tal-bijoteknoloġija.

U xi ġimgħat ilu ftaħt inkjesta dwar kif il-Kummissjoni Ewropea timplimenta r-regoli tagħha dwar il-kunflitti ta’ interess f’każijiet ta’ “revolving door”.  Dan wara lment minn diversi NGOs. Bħala l-ewwel pass, tlabt lill-Kummissjoni biex tipprovdili lista ta’ każijiet potenzjalment rilevanti li ttrattat matul dawn l-aħħar tliet snin. Imbagħad se niddeċiedi liema mill-fajls individwali għandhom jiġu spezzjonati.  Jekk insib indikazzjonijiet ta’ problema sistemika, se nikkunsidra li niftaħ inkjesta fuq inizjattiva proprja dwar il-kwistjoni.

3. L-oġġettività

L-impjegati taċ-ċivil għandhom ikunu imparzjali, b’moħħ miftuħ, iggwidati minn evidenza, u lesti li jisimgħu fehmiet differenti. Huma għandhom ikunu lesti li jirrikonoxxu u jikkoreġu l-iżbalji.

Fi proċeduri li jinvolvu evalwazzjonijiet komparattivi, l-impjegati taċ-ċivil għandhom jibbażaw ir-rakkomandazzjonijiet u d-deċiżjonijiet biss fuq il-mertu u kwalunkwe fattur ieħor preskritt espressament mil-liġi. L-impjegati taċ-ċivil ma għandhomx jiddiskriminaw jew jippermettu l-fatt li huma jħobbu, jew ma jħobbux, persuna partikolari biex tinfluwenza l-kondotta professjonali tagħhom.

4. Rispett lejn l-oħrajn

L-impjegati taċ-ċivil għandhom jaġixxu b’rispett lejn xulxin u lejn iċ-ċittadini u jesprimu ruħhom b’mod ċar, bl-użu ta’ lingwaġġ sempliċi.

5. It-trasparenza

L-impjegati taċ-ċivil għandhom ikunu lesti li jispjegaw l-attivitajiet tagħhom u jagħtu r-raġunijiet għall-azzjonijiet tagħhom. Huma għandhom iżommu rekords xierqa u jilqgħu l-iskrutinju pubbliku tal-imġiba tagħhom, inkluża l-konformità tagħhom ma’ dawn il-prinċipji tas-servizz pubbliku.

Ippermettuli nelabora ftit fuq dan l-aħħar prinċipju: F’Ewrobarometru Speċjali, li wettaqt flimkien mal-Parlament Ewropew, 42 % tal-persuni interrogati qalu li ma kinux sodisfatti bil-livell ta’ trasparenza fl-amministrazzjoni tal-UE.

Barra minn hekk, bil-bosta l-aktar allegazzjoni komuni eżaminata mill-Ombudsman hija n-nuqqas ta' trasparenza fl-amministrazzjoni tal-UE. Din l-allegazzjoni tifforma l-bażi għal madwar terz tal-inkjesti kollha kull sena u tinkludi r-rifjut tal-informazzjoni jew l-aċċess għad-dokumenti.

Għadni mħasseb ħafna dwar l-eżitu tal-istħarriġ u l-għadd konsistentement għoli ta’ lmenti relatati mat-trasparenza, peress li amministrazzjoni tal-UE responsabbli u trasparenti hija kruċjali biex tinbena l-fiduċja taċ-ċittadini fl-UE.

Għaliex għandna bżonn il-prinċipji?

Kif forsi diġà kkonkludejt b’mod korrett sa issa, il-ħames prinċipji mhumiex ġodda. Lanqas ma kellhom l-intenzjoni li jkunu ġodda. Għall-kuntrarju, dawn jirrappreżentaw l-aspettattivi eżistenti taċ-ċittadini u tal-impjegati taċ-ċivil. Barra minn hekk, huma diġà inkorporati, kemm b’mod espliċitu kif ukoll impliċitu, fir-Regolamenti tal-Persunal tal-UE u f’dokumenti oħra bħar-Regolamenti Finanzjarji, u l-Kodiċi Ewropew ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba.

Madankollu, l-Ombudsman kien l-ewwel wieħed li kiteb dawn il-ħames prinċipji f'din il-forma. Bħala tali dawn jirrappreżentaw distillazzjoni ta’ livell għoli tal-istandards etiċi applikabbli għall-impjegati taċ-ċivil tal-UE.  Huma jiffurmaw ukoll parti minn komponent vitali tal-kultura tas-servizz li l-amministrazzjoni pubblika tal-UE taderixxi magħha.

Li wieħed iżomm f’moħħu l-prinċipji jista’ jgħin lill-impjegati taċ-ċivil jifhmu u japplikaw ir-regoli b’mod korrett, u jiggwidahom lejn id-deċiżjoni t-tajba f’sitwazzjonijiet fejn għandhom jeżerċitaw ġudizzju.

Mod wieħed kif dawn il-prinċipji jsiru operattivi f’sitwazzjonijiet konkreti huwa permezz ta’ regoli dettaljati. Tali regoli jeżistu, pereżempju, dwar kwistjonijiet bħall-prevenzjoni u r-regolamentazzjoni tal-kunflitti ta’ interess. Kif indikaw xi kontributuri għall-konsultazzjoni pubblika, jista’ jkun hemm bżonn ta’ aktar regoli u regoli aħjar. Huwa importanti li wieħed jinnota li l-prinċipji tas-servizz pubbliku mhumiex maħsuba bħala sostitut għal tali regoli.

Huwa daqstant importanti li wieħed jinnota li l-prinċipji ġew abbozzati għall-impjegati taċ-ċivil tal-UE. Fit-tħejjija tagħhom, għamilt ħilti biex nesprimi l-ideat fundamentali li fuqhom huma bbażati b’mod li huwa rilevanti għall-impjegati taċ-ċivil kollha, mhux biss dawk b’responsabbiltajiet maniġerjali jew ta’ tmexxija oħra.

F’dan il-kuntest, għandi nsemmi wkoll li l-membri tal-istituzzjonijiet, bħall-Membri tal-Kummissjoni, il-Qorti tal-Awdituri, u l-Parlament, u l-Imħallfin tal-Qorti tal-Ġustizzja ma humiex impjegati taċ-ċivil. Madankollu, dawn il-persuni jistgħu jsibu l-prinċipji rilevanti għalihom, bħala sors ta’ ispirazzjoni fir-rigward tar-responsabbiltajiet speċjali tagħhom.

Konklużjoni

Bħala konklużjoni: amministrazzjoni pubblika effettiva għandha rwol kritiku fl-għoti tas-servizzi li ċ-ċittadini jistennew fi stati demokratiċi moderni. In-nuqqas li jitwasslu dawk is-servizzi jirriskja li jdgħajjef il-leġittimità tal-istituzzjonijiet demokratiċi f’għajnejn iċ-ċittadini, speċjalment fi żminijiet ta’ kriżi. Fi kliem ieħor, amministrazzjoni pubblika effettiva għandha impatt dirett u sostantiv fuq il-kwalità tad-demokrazija offruta liċ-ċittadini f’ordni legali partikolari.

Sabiex ikunu effettivi, l-amministrazzjonijiet pubbliċi jeħtieġ li jirrispettaw il-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba u jaderixxu mal-ogħla standards etiċi. Fuq kollox, jeħtieġ li jinkorporaw kultura ta’ servizz liċ-ċittadini li sservi bħala l-filosofija ta’ gwida li tirfed l-imġiba tal-impjegati taċ-ċivil fir-relazzjonijiet tagħhom ta’ kuljum maċ-ċittadini u l-assoċjazzjonijiet.

Nittama li l-fatt li l-ħames prinċipji tas-servizz pubbliku jsiru espliċiti jista’ jgħin biex jiġi ġġenerat u ffukat djalogu kontinwu u kostruttiv fost l-impjegati taċ-ċivil u bejn l-impjegati taċ-ċivil u l-pubbliku, inklużi, biex inkunu ċerti, entitajiet ekonomiċi li, neċessarjament, huma f’kuntatt kostanti mas-servizzi tal-istat. Kif diġà indikajt, dawn ir-riflessjonijiet japplikaw, fuq kollox, għal-livell tal-Unjoni.  Iżda ċertament jistgħu jservu wkoll ta’ ispirazzjoni għal-livelli nazzjonali u reġjonali fl-Istati Membri. U huwa f'dan l-ispirtu li qed jiġu ppreżentati lilek f'dan il-Forum ospitabbli llum.

Grazzi tal-attenzjoni u l-paċenzja tiegħek. Issa ninsab lest li nwieġeb għal mistoqsijiet jew kummenti u li ninvolvi ruħi miegħek dwar dan is-suġġett.