L-għodwa t-tajba u ippermettuli nibda billi nirringrazzja lill-Parlament Ewropew u lill-Forum Ewropew dwar id-Diżabilità għall-organizzazzjoni ta’ dan li issa huwa l-ħames darba li sar dan l-avveniment. Dan ipoġġi l-kwistjonijiet dwar id-diżabilità fiċ-ċentru fiżiku tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE fil-parlament tal-poplu hawnhekk fi Brussell.

Bħala Ombudsman Ewropew, ir-rwol tiegħi huwa li ngħin lin-nies li qed jiffaċċjaw problemi mal-amministrazzjoni tal-UE u li niżgura li l-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji tal-UE jaderixxu mal-ogħla standards amministrattivi. Dan jinkludi l-iżgurar li l-amministrazzjoni tippermetti liċ-ċittadini kollha tal-UE jipparteċipaw b’mod effettiv fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet peress li dan huwa d-dritt tagħhom skont it-trattati tal-UE.

Meta n-nies jaħsbu dwar id-dritt tal-parteċipazzjoni pubblika, għandhom it-tendenza li jaħsbu l-ewwel dwar l-elezzjonijiet iżda dan huwa biss biċċa waħda mill-grisaw demokratika tagħna. Demokrazija b'saħħitha ma tmurx torqod bejn iż-żjarat fil-kaxxa tal-voti. Minflok, il-proċess demokratiku jkompli hekk kif iċ-ċittadini jinvolvu ruħhom mal-gvern tagħhom permezz ta’ attiviżmu fil-livell lokali, billi jressqu petizzjonijiet lir-rappreżentanti tagħhom, jew billi jipparteċipaw f’fora u konsultazzjonijiet pubbliċi.

F’dak is-sens, l-avveniment tal-lum jipprovdi opportunità importanti biex iċ-ċittadini tal-UE jitqarrbu lejn dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet u biex jgħin jitfa’ dawl aktar intens fuq il-kwistjonijiet li jiffaċċjaw. Filwaqt li hemm ħafna benefiċċji assoċjati mal-fatt li tkun ċittadin tal-UE, xi drabi jista’ jkun diffiċli li tieħu vantaġġ sħiħ minnhom u b’mod partikolari jekk int persuna b’diżabilità.

Il-moviment liberu huwa eżempju bħal dan. Il-kapaċità li wieħed jgħix, jistudja u jaħdem kullimkien fl-UE ta’ spiss tiġi mfaħħra bħala kisba ewlenija tal-integrazzjoni Ewropea kemm minn dawk li jfasslu l-politika kif ukoll miċ-ċittadini Ewropej iżda fil-prattika, hija ħafna aktar aċċessibbli għal xi wħud milli għal oħrajn. Il-persuni b’diżabilità spiss jiffaċċjaw ostakli biex jeżerċitaw il-libertà ta’ moviment tagħhom, kemm jekk dan ikun minħabba għażliet ta’ trasport mhux xierqa, infrastruttura fqira jew in-nuqqas ta’ armonizzazzjoni tar-rikonoxximent tad-diżabilità madwar l-Istat Membru.

Iltqajt ħafna żmien ilu f'seduta ta' smigħ f'dan il-parlament bil-kummenti ta' trainee żagħżugħ tal-UE. Id-diżabilità partikolari tagħha tfisser li tuża siġġu tar-roti. Hija għamlet il-punt li filwaqt li kien tajjeb li titkellem dwar l-ivvjaġġar fuq distanzi twal bejn l-Istati Membri, hija u oħrajn bi kwistjonijiet ta’ mobbiltà simili jkunu kuntenti jekk ikunu jistgħu faċilment jagħmlu triqthom madwar din il-belt. Naħseb li lkoll kemm aħna nistgħu naħsbu dwar il-bliet il-kbar tagħna stess u nirriflettu dwar sa liema punt huma wkoll ma jqisux b’mod adegwat il-ħtiġijiet ta’ dawk bi kwistjonijiet ta’ mobbiltà.

Il-libertà tal-moviment hija waħda mill-kwistjonijiet preliminari enfasizzati mill-kumitat tan-Nazzjonijiet Uniti li bħalissa qed jirrevedi l-konformità tal-UE mal-obbligi tagħha skont il-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità, jew is-CRPD fil-qosor. 

L-Uffiċċju tiegħi, flimkien mal-Parlament Ewropew, l-Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali, u l-Forum Ewropew dwar id-Diżabilità bħalissa qed jipprovdu kontribut lill-kumitat tan-NU dwar din il-kwistjoni u kwistjonijiet oħra u bla dubju se nistennew bil-ħerqa l-valutazzjoni tagħhom.

Obbligu ieħor huwa d-dritt tal-persuni b’diżabilità għal għajxien indipendenti u inklużjoni fil-komunità. Skont is-CRPD, il-pajjiżi għandhom jaħdmu biex jissostitwixxu l-kura istituzzjonali ddedikata b’servizzi ta’ appoġġ disponibbli fi ħdan il-komunitajiet lokali permezz ta’ proċess magħruf bħala deistituzzjonalizzazzjoni.

Ikkonkludejt inkjesta s-sena l-oħra dwar kif il-Kummissjoni Ewropea timmonitorja l-fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej biex tiżgura li fil-fatt qed jintużaw mill-Istati Membri għad-deistituzzjonalizzazzjoni u mhux biex jiġu rinnovati d-djar tal-kura eżistenti jew jinbnew oħrajn ġodda. L-inkjesta tagħna wriet li ċerti pajjiżi tal-UE kienu għadhom qed jużaw il-finanzjament tal-UE biex itawlu l-kura istituzzjonali u li xi Stati Membri ma kellhom l-ebda strateġija speċifika ta’ deistituzzjonalizzazzjoni fis-seħħ.

Biex tittejjeb is-sitwazzjoni, issuġġerejt li l-Kummissjoni toħroġ gwida ċara, kemm lill-Istati Membri kif ukoll lill-persunal tagħha stess, dwar il-ħtieġa li jiġu promossi l-għajxien indipendenti u l-inklużjoni permezz tal-finanzjament tal-UE. Din il-gwida jenħtieġ li idealment ikun fiha eżempji ta’ miżuri li kienu effettivi fl-appoġġ tat-tranżizzjoni ta’ persuni b’diżabilità għal kura tal-familja u bbażata fil-komunità. Għandu jkopri wkoll il-finanzjament taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza l-ġdida biex jiġi żgurat li l-iżbalji li saru fil-Fondi Strutturali u ta’ Investiment ma jiġux ripetuti.

Filwaqt li rriflettejt fuq “xejn dwarna, mingħajrna”, issuġġerejt ukoll li l-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni tal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-persuni b’diżabilità fil-kumitati ta’ monitoraġġ li jħarsu lejn kif qed jintefqu l-fondi tal-UE.

Fir-rigward tal-inklużività u l-parteċipazzjoni, l-amministrazzjoni tal-UE nnifisha għandha wkoll id-dmir li tmexxi bl-eżempju. L-UE nnifisha hija impjegatur u għalhekk għandha obbligu legali u morali li tipprovdi kundizzjonijiet tajbin għall-impjegati kollha tagħha. Parti mir-rwol tiegħi bħala Ombudsman huwa li niżgura li dan ikun il-każ.

Fil-bidu tal-pandemija tal-COVID-19, ktibt lill-Kummissjoni biex nistaqsi kif kellhom l-intenzjoni li jakkomodaw il-ħtiġijiet tal-persunal b’diżabilità. Abbażi tar-rispons tagħhom, kif ukoll tal-kontribut minn organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-persuni b’diżabilità, istituzzjonijiet oħra tal-UE, u n-Network Ewropew tal-Ombudsman, ippubblikajt lista tal-aħjar prattika. Eżempji speċifiċi jinkludu l-iżgurar ta’ linja ta’ appoġġ u email iddedikati għall-persunal b’diżabilità, tagħmir tal-IT xieraq u għamara għal xogħol mill-bogħod, u l-għoti ta’ taħriġ dwar akkomodazzjoni raġonevoli għall-maniġers.

Qabel kont tlabt ukoll lill-Kummissjoni tirrevedi r-regoli li jirregolaw l-iskema tal-assigurazzjoni tas-saħħa għall-impjegati taċ-ċivil wara li rċevejt ilmenti minn membri tal-persunal b’diżabilità u wara d-dikjarazzjoni tal-Kumitat tan-NU dwar id-Drittijiet ta’ Persuni b’Diżabilità li l-iskema ma tikkonformax mas-CRPD.

Il-proċeduri ta’ reklutaġġ tal-UE għandhom ikunu aċċessibbli wkoll għall-persuni b’diżabilità. Wara lmenti minn persuni b’vista batuta, sejjaħt lill-Uffiċċju Ewropew għas-Selezzjoni tal-Persunal, jew lill-EPSO, biex jiżguraw li l-formoli u l-proċeduri tal-applikazzjoni tiegħu jissodisfaw l-istandards moderni ta’ aċċessibbiltà.

Fi ħdan l-Uffiċċju tiegħi stess, qed naħdmu wkoll biex niżguraw li nikkonformaw mal-aħjar prattika tal-aċċessibbiltà. Dan huwa partikolarment importanti minħabba li l-persuni b’diżabilità spiss iduru lejna jekk jiffaċċjaw problemi ma’ korpi oħra tal-UE. F'dan is-sens, għandna l-obbligu li nistabbilixxu standard għoli.

Naħdmu biex niżguraw li s-sit web tagħna jkun aċċessibbli kemm jista’ jkun billi nissottotitolizzaw il-vidjos li nipproduċu, niżguraw li l-kontenut tagħna jkun jista’ jinqara minn persuni b’vista batuta, u nipprovdu taqsima aċċessibbli għal dawk b’diżabilità intellettwali. Dan l-aħħar espandejna l-programm ta’ traineeship tagħna biex jinkludi traineeship speċifikament għall-persuni b’diżabilità u din is-sena l-Premjijiet tagħna għal Amministrazzjoni Tajba jinkludu kategorija dwar l-inklużività u l-ugwaljanza. Irċevejna diversi nomini fir-rigward tad-diżabilità u kif l-amministrazzjoni tal-UE qed tipprova ttejjeb f’dan il-qasam. Dan kollu jinsab fuq is-sit web tagħna jekk tixtieq tikseb aktar informazzjoni jew saħansitra tivvota għall-Premju tal-Għażla tal-Poplu.

Madankollu, nafu li dejjem nistgħu nagħmlu aktar u jista 'jkun hemm affarijiet li tlifna. Aħna dejjem lesti li nisimgħu suġġerimenti li jistgħu jagħmlu l-istituzzjoni tagħna aktar aċċessibbli għan-nies kollha li naqdu.

L-UE u l-Istati Membri tagħha għamlu ħafna progress fil-protezzjoni u l-promozzjoni tad-drittijiet tal-persuni b’diżabilità. Madankollu, il-każijiet li għadni nirċievi juru li għad hemm każijiet fejn il-ħtiġijiet tan-nies ġew injorati mill-gvernijiet jew mill-amministrazzjoni, każijiet li x’aktarx setgħu ġew evitati jew rimedjati permezz ta’ konsultazzjoni aħjar mal-persuni affettwati. L-Unjoni Ewropea għad għandha distanza x’tmur biex tiżgura l-inklużjoni u l-parteċipazzjoni sħiħa tal-persuni b’diżabilità, iżda permezz tad-djalogu, ir-riflessjoni, u l-viġilanza kontinwa, nemmen li nistgħu naslu hemm. Nittama li d-diskussjonijiet tal-lum jgħinu biex it-triq futura tkun aktar ċara għal kulħadd.

Grazzi.