Fatti u sfond

Skont il-premessa 47 tad-Direttiva dwar il-Kontijiet tal-Ħlas [1] (PAD), l-istituzzjonijiet tal-kreditu għandhom jirrifjutaw li jiftħu, jew itemmu kuntratt għal kont tal-ħlas b'karatteristiċi bażiċi, biss f'ċirkostanzi speċifiċi, bħan-nuqqas ta' konformità mal-leġiżlazzjoni dwar il-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu jew dwar il-prevenzjoni u l-investigazzjoni ta' reati.

Barra minn hekk, l-Artikolu 1(7) tal-PAD jiddikjara li l-ftuħ u l-użu ta' kont tal-ħlas b'karatteristiċi bażiċi għandhom ikunu konformi mad-Direttiva dwar il-Ġlieda Kontra l-Ħasil tal-Flus [2] (AMLD).

Skont id-dispożizzjonijiet tal-AMLD, b'mod partikolari l-Artikolu 14(4), l-Istati Membri għandhom jirrikjedu li, meta entità marbuta b'obbligu ma tkunx tista' tikkonforma mar-rekwiżiti ta' diliġenza dovuta fir-rigward tal-klijenti stabbiliti fil-punt (a), (b) jew (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 13(1), hija ma għandhiex twettaq tranżazzjoni permezz ta' kont bankarju, tistabbilixxi relazzjoni ta' negozju jew twettaq it-tranżazzjoni, u għandha ttemm ir-relazzjoni ta' negozju.

Minn dan ta’ hawn fuq, l-Uffiċċju tal-Ombudsman tar-Repubblika tal-Latvja (l-Ombudsman Latvjan) fehem li, meta tiftaħ u tuża kont tal-ħlas b’karatteristiċi bażiċi, istituzzjoni ta’ kreditu trid tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-AMLD, b’mod partikolari, l-Artikolu 14(4) tagħha. Madankollu, l-Ombudsman Latvjan kien tal-fehma li l-Artikolu 14(4) tal-AMLD jipprovdi sett usa’ ta’ raġunijiet għar-rifjut li jinfetaħ kont b’karatteristiċi bażiċi, mill-premessa 47 tal-PAD.

Għalhekk, fid-29 ta’ April 2020, l-Ombudsman Latvjan ippreżenta mistoqsija lill-Uffiċċju tal-Ombudsman Ewropew.

Mistoqsija

Fit-22 ta’ Ġunju 2020, l-Uffiċċju tal-Ombudsman Ewropew talab lill-Kummissjoni telabora dwar:

(i) kif għandhom jiġu interpretati l-premessa 47 u l-Artikolu 1(7) tal-PAD, flimkien mal-Artikolu 14(4) tal-AMLD?

(ii) jekk il-banek humiex obbligati jirrifjutaw li jiftħu kontijiet b’karatteristiċi bażiċi abbażi ta’ nuqqas ta’ konformità mal-AMLD, u jekk iva, abbażi ta’ liema dispożizzjonijiet?

(iii) mekkaniżmi alternattivi possibbli li jippermettu lill-konsumaturi, li ma jistgħux jiftħu kont bankarju b’karatteristiċi bażiċi minħabba nuqqas ta’ konformità mal-AMLD, iwettqu tranżazzjonijiet ta’ pagament essenzjali.

It-tweġiba tal-Kummissjoni

Fit-tweġiba tagħha tal-20 ta’ Lulju 2020, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li ma hemm l-ebda kontradizzjoni bejn il-premessa 47 u l-Artikolu 1(7) tal-PAD. Skont il-Kummissjoni, it-tnejn li huma jistabbilixxu b’mod ċar li l-ebda dispożizzjoni fil-PAD ma tista’ tippermetti ksur tad-dispożizzjonijiet tal-AMLD. Il-Kummissjoni nnotat ukoll li l-premessa 47 tal-PAD hija konformi mal-AMLD, li tirrikjedi li entità marbuta b’obbligu żżomm lura milli tistabbilixxi relazzjoni ta’ negozju meta ma tkunx tista’ tikkonforma mar-rekwiżiti ta’ diliġenza dovuta fir-rigward tal-klijenti. Għalhekk, il-premessa 47 tal-PAD tiċċara biss il-kamp ta’ applikazzjoni limitat, skont ir-regoli tal-AMLD, biex jiġi rrifjutat il-ftuħ ta’ kont bankarju, inkluż wieħed b’karatteristiċi bażiċi.

Il-Kummissjoni ddikjarat ukoll li ma taf bl-ebda mekkaniżmu legali tal-UE li jippermetti lill-konsumaturi, li ma jistgħux jiftħu kont bankarju b’karatteristiċi bażiċi minħabba nuqqas ta’ konformità mal-AMLD, iwettqu tranżazzjonijiet ta’ pagament essenzjali. Madankollu, il-Kummissjoni indikat li din il-kwistjoni tqajmet mill-Awtorità Bankarja Ewropea fl-Opinjoni tagħha tat-12 ta' April 2016.[3]

Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni rringrazzjat lill-Ombudsman Latvjan talli qajjem din il-kwistjoni rilevanti ħafna, u impenjat ruħha li tikkunsidra jekk humiex meħtieġa xi miżuri fil-qafas tar-rieżamijiet li għaddejjin kemm tal-AMLD kif ukoll tal-PAD.

Feedback

Fil-21 ta’ Lulju 2020, l-Ombudsman Ewropew bagħtet it-tweġiba tal-Kummissjoni lill-Ombudsman Latvjan, u stednitha tippreżenta l-kummenti tagħha.

Wara dan, fit-23 ta’ Lulju 2020, l-Ombudsman Latvjan irringrazzja lill-Ombudsman Ewropew u lill-Kummissjoni għall-assistenza tagħhom, u kkonferma li t-tweġiba tal-Kummissjoni kienet ta’ għajnuna kbira.

Proċedura tal-għeluq

Fid-dawl tal-kontenut tat-tweġiba eżawrjenti tal-Kummissjoni, u minħabba li l-Ombudsman Latvjan kien sodisfatt b’dik it-tweġiba, ġie konkluż li l-kwistjoni mqajma fid-domanda kienet ġiet indirizzata b’mod adegwat. Għalhekk, l-Uffiċċju tal-Ombudsman Ewropew iddeċieda li l-mistoqsija tlestiet b’suċċess.

L-Ombudsman Ewropew irringrazzja lill-Kummissjoni għall-kooperazzjoni eċċellenti tagħha f'din il-proċedura ta' mistoqsijiet u l-isforzi tagħha biex tibgħat tweġiba fi żmien qasir.

[1] Id-Direttiva 2014/92/UE tal-Kunsill u tal-Parlament Ewropew tat-23 ta’ Lulju 2014 dwar il-komparabbiltà tat-tariffi relatati mal-kontijiet tal-ħlas, il-bdil tal-kontijiet tal-ħlas u l-aċċess għal kontijiet tal-ħlas b’karatteristiċi bażiċi: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32014L0092&from=en.

[2] Id-Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu: https://eur-lex.europa.eu/legalcontent/EN/TXT/?qid=1585644719072&uri=CELEX:02015L0849-20180709#E0015.

[3] Opinjoni tal-Awtorità Bankarja Ewropea tat-12 ta' April 2016 dwar l-applikazzjoni ta' miżuri ta' diliġenza dovuta tal-klijenti għal klijenti li qed ifittxu asil minn pajjiżi jew territorji terzi b'riskju ogħla: https://eba.europa.eu/eba-publishes-opinion-on-the-application-of-customer-due-diligence-measures-to-customers-who-are-asylum-seekers-from-higher-risk-third-countryries-or-te.