Βρυξέλλες, 17 Νοεμβρίου 2005


***Έλεγχος αντικαταβολής***

Αγαπητή Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια,

Κυρίες και κύριοι,

Εξ ονόματός μου και εξ ονόματος της Επιτροπής, θα ήθελα να γιορτάσω μαζί σας τη 10η επέτειο του θεσμού του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, όπως εκπροσωπείται από τον κ. Νικηφόρο Διαμαντούρο. Χαίρομαι που αυτή η επέτειος θα μας επιτρέψει σήμερα να συναντήσουμε όλους τους εκπροσώπους των θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ τους οποίους αφορούν οι έρευνες της Διαμεσολαβήτριας. Θα ήθελα επίσης να επισημάνω, με την ευκαιρία αυτή, ότι η Επιτροπή διαδραμάτισε δυναμικό ρόλο στη διοργανική συζήτηση που προηγήθηκε της δημιουργίας του θεσμού του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και ότι, έκτοτε, δεν έχει χάσει την υποστήριξή της!

Υπό την εντολή του κ. Söderman, του πρώτου Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, και του κ. Διαμαντούρου σήμερα, το θεσμικό όργανο του Διαμεσολαβητή έχει αυξηθεί σημαντικά, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, όπως αποδεικνύεται από τον συνεχώς αυξανόμενο αριθμό υποθέσεων που του υποβάλλονται. Υπήρξε αποτελεσματικότερη - και αναγνωρίστηκε - στην προώθηση της χρηστής ευρωπαϊκής διοίκησης και του σεβασμού των αρχών του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σήμερα, ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής έχει κερδίσει τη φήμη του εγγυητή της χρηστής διοίκησης!

Οι ενέργειές σας μας βοήθησαν να κατανοήσουμε ότι οι καταγγελίες των πολιτών σχετικά με τη λειτουργία της ευρωπαϊκής διοίκησης δεν θα πρέπει να θεωρούνται απειλή και, ως εκ τούτου, τα θεσμικά όργανα δεν θα πρέπει να τίθενται σε αμυντική θέση. Αντίθετα, μεμονωμένες περιπτώσεις κακοδιοίκησης μπορεί να αποκαλύψουν λανθάνοντα ή συστηματικά προβλήματα. Από την άποψη αυτή, η εξουσία που σας παρέχεται να κινείτε έρευνες με δική σας πρωτοβουλία μπορεί να είναι ιδιαίτερα πολύτιμη.

Επιτρέψατε τον άμεσο και αποτελεσματικό διάλογο με τους πολίτες. Επειδή αυτός ο διάλογος αποτελεί θεμελιώδη επιταγή για εμάς, θα ευθυγραμμίσουμε τη δράση μας με τους στόχους του σχεδίου Δ, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης του κοινού στα θεσμικά όργανα της ΕΕ και ενθαρρύνοντας έναν ευρύτερο διάλογο μεταξύ των ευρωπαϊκών δημοκρατικών θεσμών.

Ομολογουμένως, ο ρόλος εξωτερικού ελέγχου του ιδρύματός σας οδηγεί αναγκαστικά σε ένα στοιχείο έντασης. Ωστόσο, αποτελεί επίσης πολύτιμο πόρο, καθώς οι καταγγελίες των πολιτών παρέχουν στους αρμόδιους υπαλλήλους μια πολύ χρήσιμη πηγή πληροφοριών: παρέχουν στα θεσμικά όργανα την ευκαιρία να επανεξετάσουν τη λειτουργία της οργάνωσής τους και να λάβουν διορθωτικά μέτρα για τη βελτίωση της ποιότητάς της.

Η στενή συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και του θεσμικού οργάνου που εκπροσωπείτε έχει ήδη αποφέρει ορισμένα αποτελέσματα. Αρκεί να αναφερθεί το παράδειγμα της κατάργησης του ορίου ηλικίας για τους γενικούς διαγωνισμούς και την προσωρινή πρακτική άσκηση, ή το παράδειγμα των φιλικών λύσεων σχετικά με την πρόσβαση σε έγγραφα και την καθυστερημένη εξόφληση των τιμολογίων.

Όσον αφορά τον χειρισμό των καταγγελιών, συμφωνώ μαζί σας ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι ευρωπαϊκές αρχές έλαβαν τα κατάλληλα μέτρα για την επίλυση μιας διαφοράς μόλις παραπέμφθηκε σε αυτές και ότι σε άλλες περιπτώσεις κατέστη δυνατή η εξεύρεση φιλικών λύσεων.

Όπως επισημάνατε στην πολύ εποικοδομητική συνάντηση που είχαμε τον περασμένο Μάιο, συχνά εφιστάτε την προσοχή στις ανακοινώσεις σας στην προθυμία της Επιτροπής να επιλύσει καταγγελίες υπέρ των πολιτών, γεγονός που συχνά οδηγεί σε φιλικούς διακανονισμούς μεταξύ του θεσμικού μας οργάνου και των καταγγελλόντων. Έχετε δηλώσει την πρόθεσή σας να προτείνετε τέτοιες λύσεις όσο το δυνατόν συχνότερα, ιδίως όσον αφορά την αντιμετώπιση πιθανών περιπτώσεων κακοδιοίκησης από την Επιτροπή.

Μέσω της κ. Wallström, η Επιτροπή δήλωσε ότι θα επικεντρωθεί στις φιλικές λύσεις που πρότεινε ο Διαμεσολαβητής. Προσθέτει ότι, προκειμένου να διορθωθούν ορισμένα από τα ζητήματα που εγείρουν οι καταγγελίες, η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει αμέσως υπόψη τις συστάσεις σας σχετικά με τη συνέχεια που θα δοθεί σε αυτές.

Τέλος, η Επιτροπή θέλησε να δώσει συμβολικά ισχυρό αντίκτυπο στη δέσμευσή της έναντι του ευρωπαίου πολίτη, ελπίζοντας ότι κάθε έρευνα θα υπόκειται σε πραγματική πολιτική οικειοποίηση. Ως εκ τούτου, τροποποίησε ορισμένους από τους κανόνες εξουσιοδότησης, ώστε οι αρμόδιοι Επίτροποι να συμμετέχουν στενότερα στις απαντήσεις που αποστέλλονται στον Διαμεσολαβητή.

Κατά τη συνάντησή σας με το Σώμα των επιτρόπων, ζητήσατε από την Επιτροπή να αναλάβει την πρωτοβουλία να προτείνει έναν ενιαίο κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς για όλα τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ. Κατά την άποψή σας, το μέτρο αυτό συνάδει με το θεμελιώδες δικαίωμα χρηστής διοίκησης που ορίζεται στο άρθρο 41 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

Η Επιτροπή ενέκρινε το 2000 έναν κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς που ισχύει για το προσωπικό της. Ο κώδικας αυτός βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον κώδικα που αναπτύξατε και υιοθετήσατε τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από διάφορα όργανα της ΕΕ. Όπως και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, λυπάστε για τη συνύπαρξη πολλών κωδίκων, διότι θεωρείτε ότι είναι επιζήμιο και προκαλεί σύγχυση στους ευρωπαίους πολίτες. Η Συνταγματική Συνθήκη θα είχε αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα, καθώς παρείχε τη νομική βάση για μια πρωτοβουλία στον τομέα αυτό. Δεδομένων των συνθηκών, πρέπει να αναζητήσουμε μια νέα φόρμουλα.

Αποδίδουμε μεγάλη σημασία σε αυτό το ζήτημα και το εξετάζουμε με τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια. Η πρόσφατη ίδρυση της Ευρωπαϊκής Σχολής Διοίκησης αποτελεί απόδειξη του επείγοντος χαρακτήρα και της σημασίας της. Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση στους αρμόδιους φορείς σχετικά με τον προβληματισμό της επί του θέματος. Νομίζω ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε ένα θετικό συμπέρασμα.

Το ψήφισμα σχετικά με την έκθεση Μαυρομμάτη που ενέκρινε πρόσφατα το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει την εξαιρετική συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και του θεσμικού σας οργάνου. Ως εκ τούτου, πρέπει να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας στη σταθερή βάση των αποτελεσμάτων που έχουν ήδη επιτευχθεί και της προόδου που έχει ήδη σημειωθεί.

Τόσο σε πολιτικό όσο και σε διοικητικό επίπεδο, θα ήταν καλό και χρήσιμο να προωθηθεί η δημιουργία ενός άτυπου δικτύου που θα επιτρέπει την ανταλλαγή απόψεων και θα διευκολύνει την επίλυση προβλημάτων που προκύπτουν από τον χειρισμό ορισμένων πολύπλοκων και δύσκολων καταγγελιών. Θα πρέπει επίσης να ενισχυθεί ένα γνήσιο πνεύμα συνεργασίας.

Η συνεργασία μας, την οποία έχουμε καταγράψει και προσδιορίσει για το μέλλον, έχει, όπως μόλις είδαμε, μια σειρά σύνθετων πτυχών.

Μοιραζόμαστε όμως τον ίδιο στόχο: να είμαστε στην υπηρεσία των πολιτών μας και να τους θέσουμε στο επίκεντρο της δράσης μας. Ας συνδυάσουμε λοιπόν τις προσπάθειές μας για να εξασφαλίσουμε μια αρμονική λειτουργία, με τα σημερινά και τα μελλοντικά μέσα που θα έχουμε στη διάθεσή μας!

Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους εκείνους που συνέβαλαν στην επιτυχία της ιδέας της ευρωπαϊκής διαμεσολάβησης και που θέλουν να προχωρήσουν στην υπεράσπιση των συμφερόντων των πολιτών και του δικαιώματός τους σε χρηστή ευρωπαϊκή διοίκηση.